Dieta Zdrowie

Dzika róża – wsparcie dla zdrowia i urody. Dlaczego warto sięgać po owoce i kwiaty dzikiej róży?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
28 czerwca 2021
Dzika róża - właściwości i przeciwwskazania
Fot. iStock
 

Dzika róża, to krzew o pięknie pachnących kwiatach, który można spotkać pospolicie w wielu miejscach. Jej kwiaty i owoce znalazły zastosowanie w kosmetyce i tradycyjnej medycynie, ze względu na bogactwo substancji ważnych dla zdrowia. Mimo wielu zalet istnieje kilka przeciwwskazań, przez które nie każdy powinien po nią sięgać.

Dzika róża — cenne surowce: kwiat, owoce

Dzika róża kojarzona jest głównie z pięknym zapachem kwiatów. Krzewy dzikiej róży można spotkać nie tylko przy drogach, na słonecznych polanach czy nieużytkach, ale również na działkach i w ogródkach. Jej kwiaty, liście i owoce są cenione od stuleci, ze względu na lecznicze właściwości. Dziko rosnące gatunki róży mogą mieć odmienną barwę kwiatów (od białego po intensywnie różowy), a także wygląd owoców.

Dzika róża - właściwości i przeciwwskazania

Fot. iStock/Dzika róża 

Owoce dzikiej róży 

Owoce dzikiej róży zawierają ogromną ilość witaminy C (nawet 30–40 razy więcej niż cytrusy). Ponadto dostarczają także witaminy z grupy B, witaminy A, E i K. Nie brakuje w nich soli mineralnych takich jak: sole wapnia, potasu, magnezu, krzemu oraz żelazo. Zawierają również wysoką ilość karotenoidów (np. likopenu, luteiny) oraz polifenoli (m.in. garbników, antocyjanów i flawonoidów). Owoce dzikiej róży dostarczają także cukry, pektyny, olejek eteryczny, kwasy organiczne, foliany.

Owoce dzikiej róży można zbierać od sierpnia do października, kiedy są już dojrzałe, ale jeszcze nie miękną, po czym wykorzystać je na nalewki czy konfitury, lub też wysuszyć. Suszenie owoców dzikiej róży początkowo przeprowadza się w temperaturze pomiędzy 90°C a 100°C. Następnie po upływie 10 minut temperaturę obniża się do 50°C – 60°C. Aby zmniejszyć straty składników aktywnych, owoce przed przerobieniem warto od razu po zbiorach zamrozić.

Owoce dzikiej róży są bezpieczne dla kobiet w ciąży, jako naturalne wsparcie odporności.

Kwiat dzikiej róży

Kwiat dzikiej róży to przede wszystkim duża ilość flawonoidów, antocyjanów, garbników, oraz olejku eterycznego. Płatki róży można samodzielnie zebrać w suchy dzień, po czym rozłożyć luźno w cieniu do suszenia w cieniu. Susz przechowujemy w ciemnym, suchym miejscu, zamknięte np. w szczelnym słoiku.

Dzika róża - właściwości i przeciwwskazania

Fot. iStock/Dzika róża

Dzika róża — herbata

Herbata z dzikiej róży przygotowywana jest z jej wysuszonych owoców. Aby skorzystać z jej dobrodziejstwa, należy zalać owoce gorącą (niewrzącą) wodą i zostawić na kilka godzin. Gdy woda przejdzie już aromatem i nabierze właściwości dla zdrowia, herbatę można wypić od razu lub tuż przed nieco ją podgrzać.

Olejek z dzikiej róży

Olejek z dzikiej róży tłoczy się z jej nasion. Zawiera on prowitaminę A (głównie beta-karoten), kwasy retinowe, nienasycone kwasów tłuszczowych (omega-3 i omega-6). Olej z owoców dzikiej róży jest ceniony w pielęgnacji skóry twarzy, ciała, oraz włosów.

Dzika róża — właściwości

Wysoka zawartość witaminy C w owocach dzikiej róży wpływa na przyspieszenie gojenia się ran, a obecność rutyny dodatkowo uszczelnia  ścianki włosowatych naczyń krwionośnych, hamując tendencję do pękania i tworzenia się żylaków. Witamina C znacznie poprawia przyswajanie żelaza oraz chroni przed rozwojem zmian miażdżycowych. Jest cenionym wsparciem organizmu podczas przeziębienia, w okresie rekonwalescencji, w stanach przewlekłego zmęczenia oraz nadmiernego stresu.

Dzika róża zalecana jest w przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów, ze względu na właściwości regenerujące chrząstkę stawową, łagodzące ból oraz działanie przeciwzapalne.

Ekstrakt z owoców dzikiej róży wykazuje działanie łagodzące, moczopędne i oczyszczające. Stosuje się go pomocniczo przy biegunkach oraz przy schorzeniach wątroby, dróg żółciowych, ze względu na działanie rozkurczające i żółciopędne. Wykazuje również działanie przeciwwrzodowe i regenerujące błonę śluzową żołądka. Dzika róża chroni także nerki wypłukując nadmiar wapnia oraz redukując ilość i wielkość kamieni szczawianowych.

Dzika róża - właściwości i przeciwwskazania

Fot. iStock/Dzika róża

Dzika róża w pielęgnacji 

Bogata w witaminy, flawonoidy i kwasy owocowe dzika róża znalazła zastosowanie w kosmetyce. Ekstrakt z jej owoców z racji działania antyoksydacyjnego, chroni skórę przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, oraz promieni słonecznych. Duża zawartość witaminy C wpływa na wzmocnienie włókien kolagenu i elastyny. Dzięki temu wpływa na uelastycznienie i ujędrnienie skóry, chroniąc ją przed procesem przedwczesnego starzenia się. Witamina C wpływa również na rozjaśnienie przebarwień oraz wyrównanie kolorytu skóry.

Olej z dzikiej róży bogaty jest w  witaminy: C, A, E, ale także niezwykle cenne nienasycone kwasy tłuszczowe, które stosowane na skórę pomagają odbudować jej strukturę. Dzięki właściwościom nawilżającym i kojącym olej z dzikiej róży wygładza zmarszczki i redukuje inne zmiany związane z procesem starzenia się skóry. Wykazuje także właściwości odbudowujące, doceniane w walce z bliznami i rozstępami.

Dzika róża — przeciwwskazania

Dzika róża, mimo licznych właściwości dla zdrowia, ma pewne przeciwwskazania do stosowania. Uważać na nią powinny osoby po zawale serca, ponieważ zawartość rugosyny E może przyczyniać się do tworzenia się zakrzepów krwi i wystąpienia kolejnego ataku serca. Podobnym przeciwwskazaniem do spożywania owoców dzikiej róży jest zakrzepica żył głębokich oraz przebyty zator płucny.

Również osoby cierpiące na zaburzenia przyswajalności żelaza powinny zachować ostrożność, ze względu na dużą zawartość witaminy C, która zwiększa wchłanialność tego składnika.


źródło:  www.akademiadietetyki.pl, www.poradnikzdrowie.pl 


Dieta Zdrowie

Celiakia – choroba, której nie wolno lekceważyć. Czym jest celiakia, jak się objawia i na czym polega leczenie?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
28 czerwca 2021
Celiakia - przyczyny, objawy, dieta bezglutenowa
Fot. iStock

Celiakia to choroba o charakterze autoimmunologicznym, związana z nietolerancją glutenu. U chorych na skutek celiakii dochodzi do zaniku kosmków jelitowych, co z kolei powoduje zaburzenia wchłaniania, niedożywienia i niedoborów składników odżywczych w organizmie. Jakie objawy daje celiakia, co ją powoduje, i jak wygląda leczenie tej choroby?

Celiakia — co to za choroba? 

Celiakia jest chorobą autoimmunologiczną, spowodowaną przez niewłaściwą reakcję odpornościową organizmu, związaną z nietolerancją glutenu. Owiany już złą sławą gluten, to mieszanina białek obecnych w zbożach, tj.: pszenicy, owsie, jęczmieniu i życie. Jest on wszechobecny — znajduje się w pieczywie, makaronach, a nawet wędlinach, jogurtach i słodyczach. Gluten nie ma istotnych wartości odżywczych dla organizmu, w dodatku jest ciężkostrawny dla naszego układu pokarmowego. Dla większości osób gluten nie stanowi problemu, jednak coraz częściej występują przypadki, jak w przypadku celiakii, gdy gluten obecny w diecie prowadzi do poważnych kłopotów zdrowotnych.

Celiakia - przyczyny, objawy, dieta bezglutenowa

Fot. iStcok

U osób cierpiących na celiakię gluten przyczynia się do zaniku kosmków jelitowych, które odpowiadają za przyswajanie substancji odżywczych z pożywienia. Niewłaściwa ich praca prowadzi do zaburzeń wchłaniania i niedoborów składników odżywczych w organizmie. To może prowadzić do niedożywienia, a nawet wyniszczenia organizmu, co jest sytuacją zagrażającą życiu chorego.

Statystyki pokazują, że celiakia występuje u ok. 1% populacji, i dwukrotnie częściej dotyka kobiety. Celiakia jest chorobą genetyczną, której ryzyko rośnie, jeśli cierpi na nią krewny pierwszego stopnia (rodzice, bracia, siostry, dzieci) lub jedno z bliźniąt jednojajowych. Celiakia może dotknąć osoby w każdym wieku. Pierwsze objawy najczęściej obserwuje się w dwóch przypadkach — we wczesnym dzieciństwie oraz u osób między 30. a 50. rokiem życia. U dzieci objawy, jakie daje celiakia, pojawiają się po miesiącu od wprowadzenia do diety produktów zawierających gluten.

Celiakia — przyczyny

Celiakia nie ma jednej przyczyny. Choroba może wynikać z zaistnienia różnych czynników, takich jak:

  • genetyczne;
  • środowiskowe;
  • metaboliczne;
  • immunologiczne;
  • zakaźne.

Celiakia — objawy: pełnoobjawowa, nietypowa, celiakia bezobjawowa

Objawy choroby trzewnej mogą pojawić się nagle. Ich natężenie i przebieg może być różny, dlatego też rozróżniamy trzy oblicza choroby: pełnoobjawowe, nietypowe i bezobjawowe.

Celiakia pełnoobjawowa (klasyczna, jawna) — objawy

Celiakia tego typu najczęściej dotyczy dzieci, osób w podeszłym wieku, oraz kobiet ciężarnych. Charakteryzuje się ona:

  • przewlekłą biegunką tłuszczową lub wodnistą, w której stolce są luźne, cuchnące i połyskujące;
  • spadkiem masy ciała u dorosłych;
  • zahamowaniem przyrostu masy ciała oraz zaburzeniem wzrostu u dzieci;
  • bólami brzucha, wzdęciami, powiększeniem obwodu brzucha;
  • zaburzeniami wynikającymi z nieprawidłowego wchłaniania mikroelementów, makroelementów oraz witamin (np. anemiaosteoporoza).
Celiakia - przyczyny, objawy, dieta bezglutenowa

Fot. iStock

Celiakia nietypowa — objawy

Celiakia nietypowa, mimo że występuje znacznie częściej od celiakii klasycznej, jest trudna do zdiagnozowana, ze względu na niewielkie objawy. Najczęściej do ich nasilenia dochodzi w wyniku infekcji, urazem tkanek miękkich, oraz ciążą. Celiakia nietypowa powoduje następujące objawy:

  • zaburzenia układu krwiotwórczego — niedokrwistość z niedoboru żelaza;
  • zmiany skórne i błon śluzowych — nawracające afty, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej;
  • zaburzenia związane z nieprawidłowym wchłanianiem wapnia (osteoporoza, złamania patologiczne, niedorozwój szkliwa zębowego, bóle kostno-stawowe)
  • zaburzenia ruchomości stawów — zapalenie stawów;
  • nieprawidłowości neurologiczne i psychiatryczne — padaczka, depresja, ataksja, nawracające bóle głowy, zaburzenia koncentracji uwagi;
  • zaburzenia układu rozrodczego — skłonność do poronień, niepłodność, obniżone libido, zaburzenia potencji;
  • zaburzenia pracy wątroby: stłuszczenie wątroby, podwyższone stężenie cholesterolu we krwi.

Celiakia bezobjawowa

Celiakia bezobjawowa nie powoduje objawów klinicznych choroby, natomiast w surowicy krwi obecne są swoiste przeciwciała (IgAEmA). Jeśli przy tym mówimy kosmki jelitowe są prawidłowe, mowa jest o celiakii latentnej. W przypadku pacjentów bez objawów klinicznych, ale z zanikiem kosmków jelitowych, mowa jest o tzw. celiakii niemej.

Celiakia — badania 

Przy wystąpieniu takich objawów, nie należy samodzielnie usuwać glutenu z diety, co jest ważne, by podczas badań zyskać obiektywne wyniki. Trzeba natomiast skonsultować się z lekarzem, który przeprowadzi wywiad i zleci oznaczenie przeciwciał przeciwko transglutaminazie tkankowej (enzymowi biorącemu udział we wchłanianiu glutenu z jelit) oraz tzw. endomysium mięśni gładkich jelit, oraz deamidowanej gliadynie (DGP).

Lekarz skieruje pacjenta do gastroenterologa, który wykona dalsze, bardziej szczegółowych badań dodatkowych, takich jak np. biopsja jelita w trakcie badania endoskopowego. Podczas niego specjalnymi kleszczykami lekarz pobiera materiał do badania uzyskany w ten sposób fragment wysyła się do badania histopatologicznego.

Celiakia — dieta

Celiakia jest chorobą nieuleczalną i pacjent dla zachowania zdrowia musi przejść na dietę bezglutenową. Dieta bezglutenowa polega na całkowitym usunięciu z jadłospisu produktów zawierających gluten. To na początku nie jest łatwe zadanie, ponieważ nie wystarczy jedynie odstawić białe pszenne pieczywo. Gluten ukrywa się m.in. w życie i jęczmieniu, w kaszy mannie, semolinie, w pszenicy kamut, czy w seitanie.

Celiakia - przyczyny, objawy, dieta bezglutenowa

Fot. iStock 

Do produktów bez zawartości glutenu należą m.in.: kukurydza, ryż, ziemniaki, soja, proso, gryka, rośliny strączkowe, sorgo, tapioka, amarantus, maniok, orzechy. Dieta bezglutenowa dopuszcza także mięso, jaja, mleko, owoce i warzywa, wodę, kawę naturalną, soki owocowe, wody mineralne, kompoty, napary z ziół. Przed zakupem konkretnego produktu należy przyjrzeć się etykiecie, gdzie pojawiają się informacje, czy dany produkt może zawierać gluten. Symbol przekreślonego kłosa na opakowaniu ułatwia wyszukanie produktu bezglutenowego.

Dieta bezglutenowa powinna być prawidłowo zbilansowana, aby uniknąć pojawienia się niedoborów substancji odżywczych. Takie działanie jest konieczne, ponieważ  bez względu na postać celiakii (klasyczna, nietypowa, bezobjawowa), może prowadzić ona do sytuacji niedożywienia, osteoporozy, zaburzeń płodności, zaburzeń neurologicznych, anemii, pierwotnej marskości lub stłuszczenia wątroby, niedokrwistość z braku żelaza i wielu innych zaburzeń.


źródło:  www.mp.pl 

Zobacz także

Eko żywność

Eko żywność? Owszem istnieje, ale nie każdy produkt z etykietką „naturalne” jest ekologiczny

9 składników odżywczych, których niedobory mogą powodować zaburzenia nastroju

Sok z ananasa na kaszel? Zdziwicie się, ten sposób jest naprawdę skuteczny