Choroby

Endometrioza – jak rozpoznać i ujarzmić niewidzialnego wroga?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
5 lutego 2020
endometrioza
Fot. iStock – Endometrioza - objawy, leczenie, dieta
 

Endometrioza jest schorzeniem, które może zaatakować kobiety w różnym wieku. Pojawia się zarówno u nastolatek, jak i pań po menopauzie, uprzykrzając życie. Ignorowanie problemu może mieć poważne konsekwencje, prowadząc nawet do niepłodności. Co to jest i jakie objawy ma endometrioza, jak wpływa na nią dieta i na czym polega leczenie tego schorzenia?

Endometrium – wróg czy przyjaciel?

Endometrium i endometrioza bywają ze sobą mylone. Choć sama nazwa często wzbudza obawy, endometrium to po prostu błona śluzowa, która występuje w macicy. Pełni ważną rolę, przygotowując się do przyjęcia zapłodnionej komórki jajowej. Jeśli nie doszło do zapłodnienia, endometrium rośnie, a następnie pod wpływem hormonów złuszcza się i następuje krwawienie miesięczne. Po zakończeniu miesiączki, jego wzrost następuje od nowa.

Rzeczone endometrium posiada każda kobieta, bez względu na wiek, choć różnić się ono może grubością. Błona śluzowa macicy u dziewczynek przed okresem dojrzewania może mieć grubość od 0,3 do 0,5 mm. W wieku rozrodczym grubość endometrium waha się w zależności od fazy cyklu – w pierwszej fazie wynosi 8-9 mm, a po owulacji jest grubsze. U kobiet, które przeszły menopauzę, powinno mieć grubość ok. 5 mm, a u pań stosujących hormonalną terapię zastępczą jego grubość  nie powinna przekraczać 8 mm. W przypadku, gdy endometrium w okresie rozrodczym jest grubsze niż 15 mm, a po menopauzie – 12 mm, konieczne jest wprowadzenie szerszej diagnostyki, która pozwoli wykluczyć rozwój raka endometrium.

Endometrioza – przyczyny i objawy. Co powinno nas zaniepokoić?

Z powodu endometriozy może cierpieć aż 180 milionów kobiet na całym świecie. O ile samo endometrium jest rzeczą naturalną dla kobiet, endometrioza już nie. Endometrioza jest stanem, w którym błona śluzowa macicy wydostaje się poza jej obręb. Przerost błony śluzowej może najpierw przebiegać łagodnie i bez wyraźnych sygnałów, ale z czasem sytuacja ulega zaostrzeniu. Endometrium może pojawić się nawet w bardzo nietypowych miejscach, począwszy od jajników, jajowodów, poprzez powierzchnię jamy otrzewnej, pęcherz moczowy, po jelita czy płuca. Lekarze nie są pewni, jakie przyczyny ma endometrioza.

Powstawanie ognisk endometriozy zależne jest w wielu przypadkach od przedostawania się krwi miesiączkowej przez jajowody do jamy otrzewnowej (tzw. wsteczne miesiączkowanie). Wtedy złuszczone komórki endometrium wszczepiają się w miejsce, do którego dotarły. Jednak czynników powodujących ten stan jest więcej, choć nie zostały jeszcze definitywnie określone. Prawdopodobnie ryzyko wystąpienia endometriozy zwiększa także: bezdzietność, przebyte zakażenia, urazy i zabiegi operacyjne macicy, oraz uwarunkowania genetyczne. To powoduje, że endometrioza określana jest jako schorzenie w pewien sposób tajemnicze, sprawiające kobietom wiele trudności.

Aby stwierdzić, czy pacjentka rzeczywiście cierpi z powodu endometriozy, konieczna jest diagnostyka. Lekarz może postawić odpowiednią diagnozę w oparciu o objawy kliniczne, wyniki badania ginekologicznego, badań obrazowych (USG, rzadziej MRI – rezonans magnetyczny) lub podczas laparoskopii z badaniem histologicznym.

Jakie objawy daje endometrioza?

W zależności od lokalizacji, sygnały o kłopotach mogą być różne. Ponieważ komórki endometrium – także te, które pojawiają się poza obrębem jamy macicy – reagują na zmiany wywołane hormonami, występuje w organizmie przewlekła reakcja zapalna. W efekcie mogą wystąpić wewnętrzne krwawienia, a krew może ujawnić się z kaszlem, gdy endometrioza zaatakuje płuca, lub w kale, w przypadku jelit. Mogą powstawać blizny, zrosty, tworzyć się bolesne guzy. Wiele kobiet cierpiących na to schorzenie skarży się na przykre dolegliwości bólowe i ogólny dyskomfort, obniżenie jakości życia. Endometrioza może stać się przekleństwem kobiety planującej potomstwo, ponieważ powstające w jej wyniku zrosty mogą skutkować niedrożnością jajowodów, co jest jedną z przyczyn niepłodności. Niestety endometrioza jest także drugą, po mięśniakach, przyczyną usunięcia macicy.

Endometrioza - objawy, leczenie, dieta

Fot. iStock

Endometrioza – leczenie

Endometrioza i jej leczenie jest tematem trudnym. Jeśli lekarz potwierdzi wystąpienie u pacjentki endometriozy, decyduje się na metodę leczenia, często wybieranej pod kątem planów macierzyńskich kobiety. Pacjentce można zaproponować leczenie farmakologiczne, chirurgiczne oraz skojarzone (połączenie obu metod).

Endometrioza – leczenie farmakologiczne: stosuje się tutaj leki hormonalne oraz doustne tabletki antykoncepcyjne, które mają na celu wywołać brak miesiączki. Ma to na celu zapobiegać wzrostowi endometrium i spowodować wyciszenie dolegliwości bólowych. Ta metoda ma jednak minus, którym jest możliwy nawrót dolegliwości po zaprzestaniu przyjmowania zaleconych preparatów.

Endometrioza – leczenie operacyjne: może być zachowawcze lub radykalne. Zachowawcze leczenie operacyjne ma na celu usunięcie ognisk choroby, co ma zmniejszyć dolegliwości bólowe oraz zachować płodność kobiety. To jednak bywa trudne do skutecznego przeprowadzenia ze względu na postać i umiejscowienie zmian. Leczenie radykalne polega na usunięciu macicy wraz z jajnikami, co przynosi poprawę u większości, ale nie wszystkich pacjentek.

Endometrioza – dieta ma ogromne znaczenie

Dieta w endometriozie jest niezwykle ważna. Wiadomo, że dieta bogata w antyoksydanty (przeciwutleczniacze) może zmieszać stan zapalny w organizmie, który wywołuje endometrioza. Co powinno znaleźć się na talerzu, by mieć większą kontrolę nad tym schorzeniem?

Endometrioza – dieta, to powinno znaleźć się na talerzu:

  • zielone warzywa – im mocniej zabarwione i surowe, tym więcej antyoksydantów zawierają, na czele z silnie działającym glutationem,
  • warzywa strączkowe – najlepiej czerwona fasola, czerwona i zielona soczewica,
  • owoce o intensywnej barwie – im bardziej intensywna barwa owoców, tym więcej antyoksydantów. Warto sięgać po aronię, wiśnie czy jagody.
  • cynamon – jest przyprawą silnie antyoksydacyjną, którą warto włączyć do diety,
  • fermentowane warzywa – tradycyjne kiszonki to smaczne i cenne źródło nie tylko antyoksydantów, ale i probiotycznych bakterii, które wspierają florę bakteryjną organizmu,
  • kwasy omega-3 – obecne w rybach morskich i owocach morza oraz olejach (rzepakowy, lniany, sojowy) i orzechach. Kwasy omega-3 wspierają układ odpornościowy i gojenie ran, co przy endometriozie jest bardzo istotne.

Endometrioza – dieta, czego unikać? 

Jeśli u kobiety wystąpiła endometrioza, dieta powinna być pozbawiona produktów wysokoprzetworzonych, obfitujących w cukier, które źle wpływają na gospodarkę hormonalną i nasilają istniejący stan zapalny. Zaleca się także unikanie czerwonego mięsa (nasila stan zapalny) oraz soi (zawiera naturalne hormony estrogeny). Właściwa, zdrowa dieta ma ogromne znaczenie terapeutyczne.


Źródło:  www.mp.pl , okiemdoktorluizy.pl 

Choroby

Cukrzyca typu 2 – choroba, która dotyka coraz młodsze osoby

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
6 lutego 2020
cukrzyca typu 2
Cukrzyca/ Fot. iStock – cukrzyca typu 2 - przyczyny, objawy, leczenie, dieta, powikłania
 

Cukrzyca typu 2 to choroba metaboliczna, która tylko z nazwy słodko się kojarzy. Osoby, które zmagają się z nią na co dzień wiedzą, że nie jest łatwo tak żyć. Konieczne są różne ograniczenia, które pozwalają uniknąć powikłań i nieprawidłowości w pracy oczu, serca, czy nerek. Jakie objawy daje cukrzyca typu 2, jak wpływa na nią dieta i leki?

Cukrzyca typu 2 to już epidemia. Chorują na nią nie tylko ludzie starsi

Cukrzyca typu 2 (insulinoniezależna) to najczęstszy typ cukrzycy, na który chorują ludzie na całym świecie. Niegdyś ta choroba dotyczyła przede wszystkim ludzi starszych, dodatkowo otyłych, a dziś zapadają na nią ludzie młodzi, niekiedy nawet nastolatkowie.

Cukrzyca typu 2 może pojawić się na skutek predyspozycji genetycznych, oraz jako efekt niezdrowego trybu życia i otyłości, szczególnie brzusznej. Cukrzyca wynikająca z uwarunkowania genetycznego skutkuje zaburzeniem produkcji lub/i wydzielania insuliny. Insulina, czyli hormon ważny w metabolizmie glukozy, produkowany jest przez trzustkę, ale jest wydzielana jest z opóźnieniem i dłużej niż powinna. Ujawnieniu się choroby sprzyja otyłość związana z insulinoodpornością. W tym przypadku trzustka musi produkować więcej hormonu, by utrzymać stężenie glukozy we krwi w normie. Po dłuższym czasie komórki ß trzustki wyczerpują się i trzustka produkuje mniej insuliny, więc stężenie glukozy we krwi ulega zwiększeniu.

To, co może szokować, to coraz niższy wiek pacjentów z rozpoznaną cukrzycą typu 2. Niestety, w wielu przypadkach młodzi ludzie nie dbają o swoje zdrowie, przesiadując całymi dniami przed sprzętami elektronicznymi i chętnie sięgając po żywność i napoje wysokoprzetworzone, pełne tłuszczu i cukru. Rozwój choroby przebiega stopniowo i bywa, że problem odkrywany jest, gdy cukrzyca jest zaawansowana.

Cukrzyca typu 2 – objawy

Cukrzyca typu 2 daje objawy z początku niezauważalne. Najpierw pojawiają się zmiany stężenia glukozy we krwi, nie powodujące żadnych objawów. Z tego powodu u osób o zwiększonym ryzyku rozwoju cukrzycy, dobrze jest okresowo oznaczać stężenie glukozy na czczo lub wykonywać test tolerancji glukozy.

Konkretne objawy cukrzycy typu 2 pojawiają się dopiero w przypadku, gdy po latach pogarsza się insulinooporność i maleje ilość produkowanej insuliny. Pacjent może zauważyć u siebie symptomy, które trudno już ignorować. Pojawia się osłabienie i częste infekcje układu moczowo-płciowego. Charakterystyczne jest przede wszystkim wzmożone pragnienie oraz częstsze wizyty w toalecie i oddawanie dużej ilości moczu. Niedobór insuliny może skutkować także spadkiem masy ciała, ponieważ glukoza nie jest w pełni wykorzystywana jako źródło energii dla organizmu.

Cukrzyca typu 2 – leczenie i powikłania

Jeśli u pacjenta zostanie zdiagnozowana cukrzyca typu 2, należy wdrożyć konieczne leczenie. Lekarz może zaproponować leki, które zmniejszają insulinooporność. Jeżeli mimo ich stosowania wartości glikemii nadal się zwiększają, sytuacja może wymagać stosowania insuliny. Poza farmakoterapią lekarz proponuje zmianę stylu życia na zdrowszy, wprowadzenie aktywności fizycznej oraz dietę.

Nieleczona cukrzyca typu 2 powoduje powikłania, które zagrażają życiu. W przypadku braku leczenia pacjent może stracić wzrok, zostać zmuszony do dializ z powodu niewydolności nerek, czy amputację stopy w wyniku rozwinięcia się tzw. stopy cukrzycowej. Stopa cukrzycowa (właściwie zespół stopy cukrzycowej) to poważne powikłanie zaawansowanej cukrzycy, skutkujące  niedokrwieniem stóp, złym gojeniem się ran, z których powstają owrzodzenia i martwica skóry. Z cukrzycą nie ma żartów i jedynie dodane leczenie i zaangażowanie z cały proces pacjenta może uchronić go przed poważnymi konsekwencjami choroby.

Cukrzyca typu 2 – dieta i leczenie

Dieta przy chorobie takiej jak cukrzyca typu 2, powinna być dla dobra pacjenta ściśle przestrzegana. W pierwszej kolejności chodzi o to, by zmniejszyć masę ciała pacjenta, bo zazwyczaj cukrzykami są osoby otyłe i bardzo otyłe. Redukcja masy ciała jest konieczna, by prowadzić skuteczne leczenie choroby. Dietę dla osoby cierpiącej na cukrzycę typu 2, która przyjmuje leki doustne, dobrze zaplanować  na 5 posiłków. W praktyce rozkłada się to na trzy główne i dwie przekąski (drugie śniadanie oraz podwieczorek). Osoba chorująca na cukrzycę typu 2 leczona 4 wstrzyknięciami insuliny ludzkiej lub 2 wstrzyknięciami mieszanek insulinowych ludzkich powinna spożywać 5-6 posiłków. Posiłki trzeba dostosować do glikemii – jeśli chory ma niedocukrzenia, może zaistnieć konieczność sięgnięcia po drobną przekąskę, by zapobiec hipoglikemii. Szczegółowych informacji powinien udzielić lekarz lub dietetyk, biorąc pod uwagę indywidualny przypadek pacjenta.

Cukrzyca typu 2 dieta – zalecenia:

  • Wartość energetyczna diety powinna być dopasowana do każdego przypadku indywidualnie przez dietetyka,
  • należy sięgać po zbożowe pełnoziarniste produkty, które powinny stanowić  źródło węglowodanów. Najlepsze będą produkty o niskim Indeksie Glikemicznym (IG) – pieczywo pełnoziarniste, makaron pełnoziarnisty, gruboziarniste kasze, brązowy ryż, płatki owsiane,
  • spożycie owoców należy ograniczyć do 1 porcji dziennie, ponieważ zawierają one naturalne cukry proste, takie jak fruktoza. Fruktoza bardzo szybko wchłania się, i ekspresowo podnosi poziom cukru we krwi. Warto wybierać owoce o niższym IG, takie jak czarne porzeczki, czereśnie, wiśnie, owoce jagodowe, gruszki, morele, nektarynki, jabłka czy gruszki,
  • warto sięgać każdego dnia po 2 porcje naturalnych, najlepiej fermentowanych produktów mlecznych, jako źródeł białka i wapnia,
  • codziennie spożywać przynajmniej 4 porcje warzyw, aby dostarczy organizmowi błonnika pokarmowego, witamin i antyoksydantów. Warzywa powinny być surowe, a jeśli muszą zostać poddane obróbce termicznej, to np. podczas gotowania na parze, by nie traciły cennych substancji odżywczych,
  • należy ograniczyć ilość mięsa w diecie i zrezygnować zupełnie z mięsa czerwonego. Dobrze jest 1-2 razy w tygodniu mięso zamienić na nasiona roślin strączkowych, 2 razy w tygodniu na ryby,
  • w ciągu dnia pić przynajmniej dwa litry wody,
  • należy zrezygnować z produktów wysokoprzetworzonych, bogatych w tłuszcze zwierzęce, sól i cukier,
  • warto także zrezygnować z alkoholu.

W przypadku przygotowywania potraw, najlepiej przyrządzać je na parze lub gotować, dusić, piec w folii. Nie zaleca się smażenia potraw na głębokim tłuszczu. Dieta i cukrzyca typu 2 muszą iść ze sobą w parze, by uniknąć powikłania na skutek rozwoju choroby.

Cukrzyca typu 2 – kto jest najbardziej narażony na zachorowanie?

Poza czynnikami takimi jak otyłość i wiek, szczególnie narażone na tę chorobę są osoby, obciążone m.in:

  • nieprawidłową tolerancją glukozy
  • cukrzycą, która pojawiła się w ciąży
  • chorobami trzustki,
  • PCOS – zespołem policystycznym jajników,
  • nadciśnieniem tętniczym,
  • chorobami sercowo-naczyniowymi,
  • wysokim poziomem trójglicerydów we krwi.

Cukrzyca typu 2 – kontrola lekarska jest konieczna

Cukrzyca typu 2 powinna być regularnie kontrolowana przez lekarza diabetologa, a sam chory powinien stale kontrolować glikemię za pomocą glukometru. Należy także zadbać o wykonanie badań okresowych, takich jak:  oznaczenie odsetka hemoglobiny glikowanej (HbA1c), oznaczenie wydalania albumin w moczu, badanie okulistyczne dna oka. Na co dzień szczególnie zadbać o higienę stóp, by zapobiec powstaniu tzw. stopy cukrzycowej.


Źródło:  www.mp.pl , ncez.pl 

Choroby

Czy możesz mu zaufać? Pięć kryteriów zaufania, które cię ochronią przed popełnieniem błędu

Redakcja
Redakcja
5 lutego 2020
Fot. iStock / SanneBerg

Kiedy kochamy, zatracamy się czasem tak mocno w tej miłości, że przestajemy zdroworozsądkowo oceniać zachowanie naszego partnera. Nie umiemy inaczej – 0n wydaje się po prostu doskonały, pod każdym względem. Dlaczego miałby kłamać, dlaczego miałby być nieszczery? Zakochując się w kimś, kogo znamy od niedawna nie bierzemy pod uwagę właśnie tego jednego czynnika ryzyka: tak naprawdę nie wiemy o partnerze nic. Cała nasza wiedza opiera się na tym, co zdecydował się nam o sobie powiedzieć. W tym sensie miłość jest olbrzymim ryzykiem.

Oczywiście, związek bez zaufania nie ma racji bytu. Nie możemy też zakładać z góry, że każdy chce nas oszukać, wykorzystać, że każdy jest nieuczciwy. Warto jednak w miłości zachować odrobinę zdrowego rozsądku i przyjąć zasadę „zobaczymy, co będzie dalej”.

W życiu trzymaj się poniższych kryteriów, a na pewno dobrze na tym wyjdziesz – nie tylko w relacji z ukochaną osobą.

1. Uczciwość

Nie usprawiedliwiaj kłamstw. Nie ufaj komuś, kto już raz cię oszukał. Wyrób w sobie nawyk traktowania takich osób z dystansem. To nie znaczy, że masz przestać darzyć je sympatią. Po prostu ostrożnie podchodź do tego, co mówią i co mówią, że robią.

2. Przejrzystość

Upewnij się, że osoba, którą kochasz jest jak „otwarta książka”, nie ma nic do ukrycia. Bez problemu przedstawia cię przyjaciołom i rodzinie, mówi o sprawach, które są dla niej trudne. Jeśli masz nadzieję na poważny związek, tego właśnie oczekuj.

3. Odpowiedzialność

Obserwuj partnera i zastanów się, czy możesz powiedzieć, że dotrzymuje on danego ci słowa? Czy wywiązuje się z obietnic i dąży do zrealizowania celów, które sobie postawił w tym związku? Czy będąc z nim nabierasz pewności, że możesz na niego liczyć?

4. Etyczne, moralne zachowanie

Jeśli masz wątpliwości co do jego zachowania i poglądów, a także wartości, które wyznaje – zrób krok do tyłu i pomyśl, czy nie stoi to w sprzeczności do wyznawanych przez ciebie ideałów i wzorów postępowania. Miłość miłością, ale nie możesz być z kimś, kto nie szanuje lub krzywdzi innych. Jest wielce prawdopodobne, że w takim związku sama staniesz się wkrótce ofiarą.

5. Potwierdzenie

Jakkolwiek to nie zabrzmi – potrzebujesz dowodu na to, że on traktuje cię „serio”.  Czy czujesz jego wsparcie za każdym razem, gdy masz jakiś problem? Czy jego zachowanie jest czysto egoistyczne, nastawione na branie i czerpanie korzyści z tej relacji, czy też myśli on o was jako o „jednym”? i daje ci z siebie równie tyle, co od ciebie dostaje?

Pamiętaj, zawsze lepiej, gdy ukochana osoba zasłuży sobie na nasze zaufanie niż dostanie je natychmiast na kredyt. Związek rozwija się wówczas inaczej, może nieco wolniej, ale za to widać jak na dłoni, czy on jest tego wart…


Zobacz także

Dna moczanowa dieta - cytrynowa, niskopurynowa

Dna moczanowa – dieta cytrynowa i niskopurynowa. Którą warto stosować przy artretyzmie?

Dziewięć rzeczy o koronawirusie, które każdy powinien wiedzieć [FAQ]

Nie wybrałam mojej depresji, to ona wybrała mnie – przestańcie mnie oceniać