Zdrowie

Krew – skład, funkcje i grupy krwi. Co warto wiedzieć o krwi?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
18 marca 2021
Krew - elementy morfotyczne, grupy krwi, morfologia
Fot. iStock
 

Krew pełni niezwykle ważne funkcje w organizmie człowieka — bez niej nie byłoby życia. Składa się ona z kilku elementów, których parametry świadczą o stanie zdrowia. Ponieważ krew mówi wiele o kondycji organizmu, warto wykonywać raz do roku proste badanie, morfologię, by wyłapać ewentualne nieprawidłowości. Co jeszcze trzeba wiedzieć o krwi?

Czym jest krew?

Krew to żywa tkanka, na którą składają się: krwinki czerwone, krwinki białe i krwinki płytkowe, zawieszone w płynnej części krwi zwanej osoczem (plazmą). Stanowi ona ok. 9-10% masy ciała. Dorosły człowiek przeciętnie „składa się” z 4 do 6 litrów krwi, przy czym zazwyczaj mężczyźni mają ok. 1 litr więcej krwi niż kobiety. Co ważne, wszystkie składniki krwi są odnawialne.

Krew - elementy morfotyczne, grupy krwi, morfologia

Fot. iStock/krew

Krew pełni niezwykle istotne funkcje w organizmie. Należą do nich:

  • transportowanie tlenu oraz niezbędnych związków i substancji odżywczych do komórek organizmu;
  • usuwanie z nich dwutlenku węgla oraz produktów ubocznych przemiany materii;
  • przenoszenie hormonów;
  • wyrównywanie różnic temperatur pomiędzy poszczególnymi narządami oraz tkankami;
  • ochrona organizmu przed infekcjami;
  • czynny udział w procesach krzepnięcia krwi.

Krew — elementy morfotyczne

Krwinki czerwone (erytrocyty)

Krwinki czerwone to komórki krwi o dyskowatym, dwuwklęsłym kształcie, nieposiadające jądra komórkowego. Są najliczniejszymi składnikami wśród elementów morfotycznych krwi, stanowiąc ok. 40% objętości całej krwi. Zazwyczaj norma erytrocytów dla mężczyzn wynosi 4,2-5,4 miliona/µl, a dla kobiet4,7-6,2 mln/µl. Czerwone krwinki powstają w szpiku kostnym, żyjąc przeciętnie 120 dni. Szczególnie ważne dla procesu ich tworzenia jest odpowiednia ilość żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego. Ich głównym składnikiem jest hemoglobina, nadająca charakterystyczne czerwone zabarwienie.

Krwinki białe (leukocyty)

Są one bezbarwne, posiadają jądro komórkowe. Jest ich mniej niż erytrocytów, norma dla mężczyzn i kobiet wynosi 4-10 tys/µl. Ich zadaniem jest ochrona organizmu przed patogenami, takimi jak wirusy i bakterie. Mogą żyć kilku dni do nawet 20 lat. Krwinki białe można podzielić na dwie grupy:

  • leukocyty ziarniste — zalicza się do nich neutrofile, eozynofile i bazofile;
  • nieziarniste — czyli monocyty i limfocyty.
Krew - elementy morfotyczne, grupy krwi, morfologia

Fot. iStock/krew

Krwinki płytkowe (płytki krwi, trombocyty)

Trombocyty mogą przybierać różne kształty. Ich główną rolą jest ochrona śródbłonka naczyń krwionośnych i zahamowanie krwawienia poprzez tworzenie skrzepów. Jeśli dojdzie do urazu tkanki, tworzą one w miejscu uszkodzenia siateczkę zapobiegającą nadmiernej utracie krwi. Norma dla ilości trombocytów we krwi wynosi 150-350 tysięcy/µl dla obu płci.

Grupy krwi

Podział na grupy krwi związany jest z występowaniem na krwinkach czerwonych (erytrocytach) białek, czyli antygenów grup krwi. Dotychczas opisano 32 takie układy, z których najważniejszy jest układ grup głównych (AB0) i układ Rh. Obecność antygenu A lub B wpływa na przynależność do jednej z 4 podstawowych grup:

  • 0 – brak antygenu na krwinkach oraz obecność przeciwciał anty-A i anty-B
  • A – antygen A obecny na krwinkach oraz przeciwciała anty-B w osoczu;
  • B – antygen B na krwinkach oraz przeciwciała anty-A w osoczu;
  • AB – na krwinkach znajduje się zarówno antygen A jak i B, natomiast w osoczu brak przeciwciał.

Przynależność do określonej grupy krwi jest stała, choć wyjątkiem może być sytuacja po przeszczepieniu szpiku kostnego, gdy nowy szpik zaczyna wytwarzać krwinki czerwone z antygenami dawcy. Duże znaczenie ma również antygen D — jeśli występuje on we krwi, świadczy to o czynniku Rh+, jego brak wskazuje na czynnik Rh-. Większość osób posiada antygen D, a więc czynnik Rh+.

Fot. iStock/krew

Krew — morfologia

Aby zbadać czy krew jest zdrowa i prawidłowo wypełnia swoje funkcje, wykonuje się morfologię krwi. Jest to proste badanie, polegające na pobraniu z żyły 5 ml krwi do probówek zawierających substancję zapobiegającą krzepnięciu pobranej krwi. Krew następnie poddaje się analizie, a jej wynik podawany jest w formie komputerowego wydruku.

Do morfologii należy się odpowiednio przygotować. Morfologię krwi wykonuje się rano. Przed przystąpieniem do niego pacjent powinien być na czczo, pożywając ostatni posiłek na 8-12 godzin przed pobraniem krwi. Na 3 dni przed badaniem warto zrezygnować z alkoholu, a dzień przed z picia kawy i herbaty. Jeśli pacjent przyjmuje leki, powinien omówić z lekarzem konieczność ich przyjęcia przed pobraniem krwi. Zaleca się również krótki odpoczynek przed samym badaniem.

Morfologia to niezwykle wartościowe badanie, które może ujawnić wiele ważnych informacji o stanie zdrowia osoby badanej. Ponieważ jej rola jest nie do przecenienia, zaleca się wykonywanie morfologii przynajmniej raz do roku.


źródło: krwiodawcy.org ,www.mp.pl 

Zdrowie

Sprawdź, jaki jest stan Twojego Zdrowia – wypełnij test

Redakcja
Redakcja
18 marca 2021
Fot. Materiały prasowe
 

Mówi się, że zdrowie jest najwyższą wartością. Skoro jest takie cenne, to wszyscy powinniśmy stawiać je na pierwszym miejscu, prawda? Jeśli chcemy żyć w zdrowiu, powinniśmy prowadzić zdrowy tryb życia oraz regularnie wykonywać badania profilaktyczne. Ręka do góry, kto nie ma na sumieniu grzechów związanych zarówno z jednym, jak i drugim punktem… No właśnie, łatwiej mówić, niż zrobić?

Chcesz żyć zdrowiej?

A właściwie pytanie powinno brzmieć – chcesz żyć dłużej w zdrowiu? Od czegoś trzeba zacząć. Najlepiej od sprawdzenia, w którym miejscu jesteś teraz. Jak to zrobić? To bardzo proste – wypełnij Test Zdrowia – udziel odpowiedzi dotyczących Twoich nawyków oraz dolegliwości.

Dlaczego warto?

Po rozwiązaniu testu otrzymasz:

  • Spersonalizowane rekomendacje zdrowotne opracowane przez ekspertów – Radę Naukową złożoną z autorytetów medycznych w Polsce, dzięki którym dowiesz się, które nawyki i w jaki sposób szkodzą Twojemu zdrowiu oraz jakie badania powinnaś wykonać w pierwszej kolejności
  • Indeks Zdrowia – dowiesz się w skali od 1 do 100 jak dobrze wypełniasz zalecenia profilaktyczne
  • Dowiesz się, jaki jest Twój wiek biologiczny w odniesieniu do kalendarzowego

Ankieta jest w pełni anonimowa. Test warto wykonać również dlatego, że wyniki posłużą do opracowania Raportu, który służy środowisku medycznemu oraz legislacyjnemu w opracowaniu nowych, lepszych programów profilaktycznych.

Wyniki przysłużą się nam wszystkim

Wyniki z poprzedniego badania posłużyły m.in. do opracowania „Diagnozy obszaru zdrowia dla województwa podkarpackiego” zrealizowanej przez Wojewódzki Urząd Pracy w Rzeszowie, dzięki czemu zostanie z kolei zaprogramowane wsparcie w obszarze zdrowia w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Podkarpackiego na lata 2021-2027.

Zrób to dla siebie i swoich bliskich

Jeszcze nie jesteś przekonana, czy warto wypełnić Test – pomyśl, jak ważna jesteś dla swoich bliskich. Jeśli nie przekonuje Cię zrobienie tego dla siebie, zrób to dla nich – sprawdź, jaki jest Twój stan zdrowia, wprowadź w życie proste wskazówki, abyś dłużej żyła w zdrowiu. Dla siebie i swoich bliskich.

Ankieta Narodowego Testu Zdrowia Polaków 2021 będzie aktywna tylko do końca marca.

Wypełnij Test


Zdrowie

Ból ucha u dzieci i dorosłych. Jakie może mieć przyczyny?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
18 marca 2021
Ból ucha - przyczyny, objawy, domowe sposoby
Fot. iStock

Ból ucha (otalgia) to wyjątkowo przykra dolegliwość, która może wynikać z wielu różnych przyczyn. Szczególnie często pojawia się u dzieci i jest powodem wizyt u lekarza. Ból ucha może mieć wiele przyczyn i występować z objawami towarzyszącymi. Co trzeba o nim wiedzieć?

Ból ucha — pierwotny i wtórny

Ból ucha, szczególnie u dzieci, jest objawem bardzo często zgłaszanym lekarzowi. Wynika on z podrażnienia receptorów bólowych przez proces zapalny ucha, i w tym przypadku mamy do czynienia z otalgią pierwotną. Jest charakterystyczny — ostry, łatwy do zlokalizowania przez chorego, ograniczony do ucha. W przypadku otalgii pierwotnej ból ucha ustępuje po usunięciu źródła problemu. Ból ucha może być także efektem problemów umiejscowionych poza uchem, i wtedy mówi się o otalgii wtórnej. Ból wtórny jest nieostry, o trudnej do zlokalizowania przyczynie, co wiąże się z przeniesieniem wrażeń bólowych z narządów głowy i szyi.

Warto wiedzieć, że ucho składa się z trzech części: ucha zewnętrznego, ucha środkowego oraz ucha wewnętrznego. Ucho zewnętrzne i środkowe odpowiada głównie za słuch, ucho wewnętrzne ma także wpływ na zachowanie równowagi. Ból może dotyczyć ucha środkowego i zewnętrznego, a w przypadku ucha wewnętrznego nie pojawia się wcale, ponieważ ucho wewnętrzne nie ma unerwienia czuciowego. Zamiast niego może pojawić się uczucie ciśnienia lub pełności w uchu.

Ból ucha - przyczyny, objawy, domowe sposoby

Fot. iStock

Ból ucha — przyczyny

Otalgia pierwotna może być spowodowana następującymi przyczynami:

Choroby ucha zewnętrznego:

  • urazy mechaniczne, chemiczne, oparzenia i odmrożenia małżowiny usznej
  • krwiaki i ropnie pourazowe małżowiny usznej
  • zapalenia ochrzęstnej małżowiny usznej
  • urazy przewodu słuchowego zewnętrznego
  • zaklinowanie przez ciało obce przewodu słuchowego zewnętrznego
  • ukąszenia
  • czopy woskowinowe
  • zapalenie bakteryjne przewodu słuchowego zewnętrznego
  • zmiany w przewodzie słuchowym w przebiegu ospy wietrznejpółpasiec uszny
  • nowotwory ucha w zaawansowanym stadium

Choroby ucha środkowego:

  • ostre zapalenie ucha środkowego
  • ostre pęcherzowo-krwotoczne zapalenia ucha środkowego
  • zaostrzenie przewlekłych procesów zapalnych uszu
  • rozwijające się powikłania ostrego zapalenia ucha środkowego
  • barotrauma (uraz ciśnieniowy ucha)
  • dolegliwości po interwencji operacyjnej w przebiegu chorób ucha
  • urazy głowy powodujące pęknięcia w obrębie piramidy kości skroniowej
  • procesy nowotworowe w zaawansowanym stadium

Otalgię wtórną mogą powodować:

  • stany zapalne ostre i ich powikłania migdałków podniebiennych
  • zapalenie dna jamy ustnej, zapalenia ślinianek, stany zapalne okołozębowe
  • choroby stawu skroniowo-żuchwowego
  • urazy okolicy krtani i stany zapalne wywołane refluksem przełykowo-krtaniowym
  • nowotwory części nosowej gardła
  • zmiany w obrębie kręgosłupa szyjnego.

Ból ucha — objawy towarzyszące

Nasilenie bólu zależy nie tylko od przebiegu procesu zapalnego, ale także indywidualnej tolerancji każdego człowieka na jego natężenie. Poza dolegliwościami bólowymi stanom zapalnym czy urazom mogą towarzyszyć inne niepokojące objawy:

  • wyciek z ucha płynnej śluzowej lub śluzowo-krwistej wydzieliny o różnej gęstości i ilości — w przypadku pęknięcia błony bębenkowej;
  • dolegliwości bólowe okolicy zausznej, narastające przy niewielkim uciśnięciu wyrostka sutkowatego — może być skutkiem zapalenia wyrostka sutkowatego;
  • asymetria — czyli odstawanie małżowiny usznej po stronie, na której toczy się stan zapalny;
  • pęcherzyki i porażenie nerwu twarzowego  w przypadku półpaśca;
  • gęsty i kleisty wyciek z ucha o nieprzyjemnym zapachu — przy infekcjach grzybiczych.

U najmłodszych dzieci ból ucha może wiązać się z objawami ogólnymi takimi jak: niepokój, płaczliwość, przerywanie lub niechęć do ssania,  wybudzanie się ze snu z płaczem, niekiedy wymioty i luźne stolce.

Ból ucha - przyczyny, objawy, domowe sposoby

Fot. iStock/Ból ucha

Ból ucha u dziecka

Ból ucha u dziecka można określić mianem jednej z najczęstszych dolegliwości wieku wczesnodziecięcego. Zazwyczaj związany jest z chorobą ucha zewnętrznego lub środkowego, czyli otalgią pierwotną. Według statystyk dzieci zgłaszane są do lekarza najczęściej z powodu ostrego zapalenia ucha środkowego (nawet milion przypadków rocznie), drugim powodem jest zapalenie ucha zewnętrznego. W przypadku otalgii wtórnej lekarze najczęściej mają do czynienia ze stanami zapalnymi migdałków.

Jeśli ból ucha pojawia się u dziecka, konieczna jest konsultacja lekarska. W przypadku pierwszego zapalenia ucha u dziecka wystarczy zgłosić się do lekarza POZ, u dzieci małych, jeśli zapalenie nawraca, lub pojawiają się inne objawy konieczne jest badanie laryngologiczne. Lekarz przeprowadzi badanie ucha – otoskopię, które pozwala na obecność zmian w uchu. W przypadku wątpliwości przeprowadza się również badanie laryngologiczne obejmujące cenę stanu ucha, nosa, gardła, a także krtani, gardła dolnego. Specjalista oceni również węzły chłonne szyjne, karkowe, nadobojczykowe oraz podżuchwowe i podbródkowe. Jeśli stan zapalny jest bardzo nasilony, zlecone zostaną także badania krwi (morfologia, CRP).

Ból ucha — leczenie, domowe sposoby

Leczenie bólu ucha, zarówno w przypadku dzieci jak i osób dorosłych, zależne jest od przyczyny problemu. Często można pomóc sobie domowymi sposobami, które powszechne były, nim nastała era kropelek i maści z antybiotykami. Najczęściej sięgano po czosnek, który zawiera allicynę o działaniu antybakteryjnym, antygrzybicznym i przeciwzapalnym. Aplikowano go na dwa sposoby – zakrapiano do ucha sok wyciśnięty z czosnku lub wkładano do ucha ząbek w całości. Należy przy tym podkreślić, że metoda wkładania do środka ucha czegokolwiek nie jest pochwalana przez lekarzy, ponieważ przedmiot może utknąć wewnątrz, można również wkładaniem czegokolwiek do ucha zanieczyścić je i zaognić stan zapalny. W podobny sposób co czosnek stosowano sok wyciśnięty z cebuli, bazylii, czy mięty, lub ze startego imbiru.

Ból ucha - przyczyny, objawy, domowe sposoby

Fot. iStock/Ból ucha

Inne domowe sposoby na ból ucha obejmują stosowanie ciepłych, rozgrzewających okładów, które łagodzą ból, czy zakrapianie do ucha wody utlenionej, która ma właściwości odkażające. Wielu zwolenników ma także metoda aplikowania olejku kamforowego na wacik, który wkłada się do ucha. Olejek kamforowy znany jest z właściwości rozgrzewających, odkażających i znieczulających. Nie należy go zakrapiać bezpośrednio do kanału słuchowego, ponieważ może uszkodzić błonę bębenkową. Jeśli ktoś chce stosować domowe sposoby na ból ucha, powinien robić to bardzo ostrożnie, by nie zaszkodzić sobie bardziej.


źródło: www.mp.pl ,www.medicover.pl

Zobacz także

Otyłość problem zasługujący na poważne traktowanie

Rak nie musi być być wyrokiem. 7 najlepiej rokujących nowotworów

Olej palmowy – tanie zło. O jego zgubnych skutkach dla ekosystemu i zdrowia