Leki Zdrowie

Metformina – skuteczny i bezpieczny lek stosowany w cukrzycy typu 2. Jak działa?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
18 czerwca 2020
Metformina - jak działa, cena, skutki uboczne
Fot. iStock
 

Metformina jest bardzo skutecznym i bezpiecznym lekiem, standardowo zalecanym osobom cierpiącym na cukrzycę typu 2. Lek sprawnie obniża poziom glukozy we krwi (glikemię), a także poprawia stan naczyń krwionośnych. Jak działa metformina, czy ma skutki uboczne i jakie nadzieje wiążą z jej skutecznością naukowcy?

Metformina – co to za lek, cena

Metformina pod względem chemicznym jest pochodną biguanidu, który pozyskiwano z rutwicy lekarskiej (Galega officinalis). Rutwica lekarska od średniowiecza stosowana była do leczenia cukrzycy. Jej właściwościami zainteresowali się w połowie XX wieku uczeni, opracowując z upływu czasu syntetyczne biguanidy o mocniejszym działaniu. W  latach sześdziesiątych XX wieku udało się wytworzyć z rutwicy dimetylobiguanid, czyli dzisiejszą metforminę, która po dziś dzień stosowana jest w leczeniu cukrzycy. Obecnie jest to jeden z najczęściej przepisywanych leków na świecie.  W Polsce obecnie metformina jest na listach leków refundowanych, dzięki czemu  cena jest korzystna dla pacjenta. W zależności od preparatu, cena może zaczynać się od kilku złotych wzwyż, za opakowanie leku.

Metformina – jak działa?

Metformina to doustny lek przeciwcukrzycowy, zmniejszający stężenie glukozy we krwi. Lek nie powoduje hipoglikemi (niedocukrzenia), nawet przyjmowany w dużych dawkach, ponieważ mechanizm jego działania nie polega na pobudzaniu komórek beta wysp Langerhansa trzustki do zwiększenia wydzielania insuliny. Zmniejszenie stężenia glukozy we krwi następuje w wyniku zmniejszenia wytwarzania glukozy w wątrobie oraz poprzez nasilanie działania insuliny w mięśniach szkieletowych i tkance tłuszczowej.

Fot. iStock

Metformina w niewielkim stopniu wpływa korzystanie na stężenie lipidów w surowicy, zmniejszając stężenie triglicerydów, cholesterolu całkowitego, LDL i VLDL. Dzięki temu działa ochronnie przed rozwojem miażdżycy.

Metformina – kto powinien ją stosować?

Mogą stosować ją chorzy na cukrzycę typu 2, u których występuje przynajmniej resztkowe wydzielanie insuliny. Lek szczególne korzyści wykazuje u chorych na cukrzycę ze współistniejącą otyłością, u których ścisła dieta i aktywność fizyczna nie przynosi właściwej kontroli glikemii. Metforminę stosuje się przy niepowikłanej cukrzycy typu 2, w monoterapii (jedyny lek) lub jako element leczenia skojarzonego. Na rynku jest wiele preparatów złożonych,  zawierających metforminę i inny doustny lek przeciwhiperglikemiczny. W obu przypadkach konieczna jest zmiana trybu życia na zdrowszy, dzięki odpowiedniej diecie i dopasowanej do możliwości pacjenta aktywności fizycznej.

Metformina – dawkowanie

Dawkowanie ustala się indywidualnie dla każdego pacjenta. Dawkę leku należy dostosować w oparciu o wyniki badań stężenia glukozy we krwi. W przypadku leczenia skojarzonego z insuliną podaje się standardową dawkę metforminy, natomiast dostosowuje się dawkę insuliny.

Po przyjęciu metforminy doustnie, do krwi wchłania się ok. 40-60% leku. Maksymalne stężenie we krwi następuje po ok. 2,5 godzinie w przypadku leku w postaci o natychmiastowym uwalnianiu, zaś w przypadku tabletek o przedłużonym uwalnianiu – po 7 godzinach.

Metformina nie jest metabolizowana w wątrobie. W niezmienionej postaci usuwana jest z organizmu przez przez nerki – ok. 90% dawki w ciągu 24 godzin. W przypadku niewydolności nerek wydalanie następuje proporcjonalnie do klirensu kreatyniny.

Metformina - jak działa, cena, skutki uboczne

Fot. iStock

Metformina – przeciwwskazania 

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania metforminy jest nietolerancja leku, przy której pojawiają się dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego. Przykre objawy najczęściej ustępują z czasem. Ułatwić tolerancję tego leku można poprzez przyjmowanie mniejszych dawek oraz zażywanie meforminy w czasie lub po posiłku.

Drugim głównym przeciwwskazaniem do stosowania metforminy jest niewydolność nerek ze współczynnikiem przesączania kłębuszkowego (GFR) < 30 ml/min/1,73 m2. Pacjenci z niewydolnością wątroby, przewlekłymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, czy kwasicą ketonową również nie powinni stosować tego leku. Metformina przeciwwskazana jest u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią.

Metformina – skutki uboczne

Jak każdy lek, metformina może powodować pewne skutki uboczne. Najczęściej pojawiają się wspomniane wyżej dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Zaliczamy do nich: zaburzenia smaku, zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak: biegunka, wymioty. Może także pojawić się skórna reakcja alergiczna w wyniku stosowania tego leku.

Do poważniejszych powikłań stosowania metforminy jest kwasica mleczanowa. Kwasica mleczanowa jest rzadko spotykanym, ostrym powikłaniem, które dotyczy osób, stosujących lek mimo wyraźnych przeciwwskazań.

Ponieważ metformina jest lekiem bezpiecznym i skutecznym, a jej cena jest niska, cieszy się ona popularnością wśród pacjentów.

Metformina - jak działa, cena, skutki uboczne

Fot. iStock

Metfromina przedłuża życie?

Badania przeprowadzone na myszach pokazały, że lek wykazuje wobec nich aktywność przeciwstarzeniową. Średnia długość życia myszy wydłużyła się o około 8–13%, a maksymalna o 1 miesiąc. Metformina sprawiła, że podawana w niskich dawkach mobilizowała organizm do wydajniejszej pracy, przy mniejszej ilości kalorii dostarczanych z pożywieniem. Zaobserwowano u nich wolniejsze narastanie glikemii i stężenia triglicerydów we krwi, obniżenie stężenia cholesterolu całkowitego oraz β-lipoprotein. Lek wykazuje również potencjał przeciwnowotworowy. Opóźnił on o ponad 10% pojawienia się gruczolaka piersi. W innym badaniu średnia długość życia myszy wzrosła o ponad 35%, natomiast maksymalna o ponad 2,5 miesiąca. Okres zdolności do reprodukcji u tych myszy również się wydłużył. Dające dobre rezultaty wyniki badań przeprowadzonych na myszach sprawiają, że naukowcy chcieliby przełożyć te efekty na ludzi. Na to jeszcze trzeba będzie poczekać, ponieważ potrzeba odpowiednich badań. Nie można zapominać także o tym, że organizmy małych ssaków mogą wykazywać reakcje na ten sam lek inne, niż organizm człowieka.

W odniesieniu do ludzi warto przytoczyć badanie przeprowadzone przez Bannister CA, które wykazało, że u chorych na cukrzycę typu 2, leczących się regularnie metforminą w monoterapii, przeżycie jest większe nawet o 15% niż u osób bez cukrzycy nieprzyjmujących metforminy. Więcej na temat przeciwstarzeniowej roli metforminy za jakiś czas powiedzą wyniki badania Targeting Aging with Metformin (TAME) prowadzonego pod kierownictwem Dr Barzilai.


źródło:  www.mp.pl , journals.viamedica.pl , www.kardiologia-i-diabetologia.pl 


Leki Zdrowie

Relacja córki z ojcem – jak wpływa na dorosłe życie kobiety?

Redakcja
Redakcja
18 czerwca 2020
Fot. iStock

Córeczka tatusia – choć niektórym to określenie kojarzy się negatywnie, to w rzeczywistości każda z dziewczyn chciałaby być oczkiem w głowie taty i mieć w nim swojego obrońcę. To właśnie tata jest pierwszym mężczyzną w życiu dziewczyny, od niego zależy, czy jego córka będzie szukała partnera podobnego do niego, czy też będzie to jego zupełne przeciwieństwo. Ojciec wprowadza córkę w męski świat, a jego największym zadaniem jest nauczenie jej umiejętności budowania zdrowych relacji z ludźmi, zwłaszcza z innymi mężczyznami. W jaki sposób relacje z ojcem w dzieciństwie wpływają na dorosłe życie kobiety? Odpowiada mgr Paulina Mikołajczyk, psycholog w Centrum Medycznym Damiana.

Więź pomiędzy matką a dzieckiem tworzy się naturalnie, a większość kobiet po porodzie nie ma trudności ze zbliżeniem się do dziecka. W przypadku ojców sprawa wygląda inaczej. Początkowo mogą czuć się nieco niezręcznie, jednak z czasem sytuacja zmienia się. Wtedy córka może stać się ulubienicą swojego taty.

Ojciec i córka budują swoja więź od początku. On rozczulając się nad każdym gestem, ona przyzwyczajając się do jego widoku i obecności. Mogą tworzyć relację o wyjątkowo silnej, wyjątkowej więzi. Dla córki ociec jest tym, który uczy, jak bezpiecznie być blisko mężczyzny, buduje jej poczucie własnej wartości i samoocenę. Jego rolą jest pokazanie obrazu życia rodzinnego, opierającego się na szacunku i miłości rodziców – komentuje mgr Paulina Mikołajczyk, psycholog z Centrum Medycznego Damiana – Córka oprócz tego, że ma potrzebę bycia kochaną przez ojca, obserwuje również jego relację z matką – bo nie jest ona jedynie relacją dwóch osób, ale raczej jednym z boków trójkąta, którego trzecim wierzchołkiem jest matka. Jest to pierwszy obraz życia rodzinnego i związku, jaki widzi, i który będzie przez nią przenoszony w dorosłe życie – relacja ojca z matką może stanowić punkt odniesienia dla jej własnych związków w przyszłości. To ojciec pokazując jak traktuje matkę, pokazuje córce jak należy traktować kobietę i tworzy wizję przyszłego związku. Niezależnie od tego czy rodzice wspólnie wychowują dziecko, czy nie, warto, aby okazywany był wzajemny szacunek i życzliwość, ponieważ w przyszłości będzie to budowało obraz córki, jako kobiety wartościowej i zasługującej na dobre traktowanie – dodaje.

Ojciec, który zalewa córkę swoimi uczuciami, może spowodować, że będzie ona później miała problemy w związkach. Jeżeli jest na każde „zawołanie” córki, spełnia wszystkie zachcianki, usuwa przeszkody, traktuje jak księżniczkę – daje jej nieświadomy przekaz, że wszyscy mężczyźni są ulegli, słabi i pokorni. Dorosła kobieta, którą jego córka się stanie, wchodząc w związki, samoistnie przyjmie postawę dominującą i wymagać będzie od mężczyzn bezwarunkowego podporządkowania i traktowania jej z przywilejami.

Z drugiej strony ojciec który ogranicza się tylko do dopilnowania i wykarmienia dziecka, jest chłodny uczuciowo a jakakolwiek czułość go zawstydza, będzie w relacji z córką utrzymywał dystans. Do tego nierzadko dochodzące dodatkowe bariery, jak na przykład niespełnione pragnienie posiadania syna czy niezweryfikowane ograniczające przekonania na temat kobiet, będą ten dystans pogłębiać. Dziewczynka, która potrzebuje bliskości, miłości oraz akceptacji ojca, a jej nie otrzyma, będzie tych uczuć szukała już jako kobieta, angażując się w związki z mężczyznami, którzy wykazali nią choćby najmniejsze zainteresowania. Jej poczucie własnej wartości będzie niskie, a dominującą myślą, że na miłość muszą zasłużyć. Ojciec, który krytykuje, ciągle wysoko stawia poprzeczkę, spowoduje, że ta mała dziewczynka w przyszłości każdy komunikat, nawet przejaw zainteresowania lub zwykłej troski, szczególnie od mężczyzny, będzie traktowała jako krytykę. Będą pojawiać się myśli i przekonania, że czegoś nie potrafi, że jej się nie uda, że na pewno nie jest wystarczająco dobra – dodaje mgr Paulina Mikołajczyk, psycholog z Centrum Medycznego Damiana.

W dużej mierze to właśnie od ojca zależy, czy córka stanie się pewną siebie, samodzielną kobietą, świadomą nie tylko swojej urody, ale ogólnej wartości, czy też będzie w siebie wątpić lub mieć potrzebę ciągłego udowadniania swojej wartości. Dlatego, niezależnie od wieku córki, każdy ojciec powinien starać się wspierać jej samoocenę, okazując miłość, szacunek i zrozumienie oraz być obecnym zawsze wtedy, kiedy go potrzebuje, okazywać zainteresowanie nie tylko aktywnościami ale też uczuciami.

Nie ze wszystkimi wyborami dziecka musi się zgadzać ale ważne jest, żeby pamiętał, że każdy z nas jest inny i ma prawo do własnej przestrzeni. Należy pamiętać, że ważna jest nie ilość, ale jakość spędzanego z dzieckiem czasu. Kwadrans pełen uwagi spędzony w relacji jeden do jednego, będzie miało lepszy efekt niż wspólne pół dnia, polegające jedynie na obecności „obok” siebie.

Tato, nie potrzebujesz specjalnych mocy super bohatera, nie musisz przynosić gwiazdki z nieba, usuwać wszystkich przeszkód, ani też bać się tego, czym możesz zainteresować swoją córkę i jak się z nią dogadać. Wystarczy, że pokażesz jej jak jest dla Ciebie ważna – akceptując, wspierając i poświęcając czas na wspólnie spędzane chwile.


Zobacz także

Nerwica żołądka – skąd się bierze i jakie są jej objawy

Eko-afery, czyli fakty i mity o ekologicznej żywności

Eko-afery, czyli fakty i mity o ekologicznej żywności

Dziewięć rzeczy, które każdy powinien wiedzieć zanim sięgnie po multiwitaminę