Związek

Sprawdź, czy twój partner ma narcystyczne zaburzenia osobowości. Wystarczy, że odpowiesz na 21 pytań, które ułożyli fachowcy

Iwona Zgliczyńska
Iwona Zgliczyńska
5 lipca 2022
Fot. iStock/sankai
 

Często dziś mówimy: „Jesteś narcyzem”. Łatwo ferować wyroki, zwłaszcza w złości. Prawda jest taka, że każdy z nas nosi w sobie tę cząstkę. Ale narcyzm — to już poważne zaburzenie osobowości. Jeśli chcesz być pewna, zrób test, który znaleźliśmy u Beverly Engel, autorki książki „Jak uwolnić się od przemocy psychicznej. Nie obwiniaj się i odzyskaj kontrolę nad swoim życiem”. Uważaj: narcyz potrafi sprytnie zastawiać sidła, a potem trudno się z nich wydostać…

Sprawdź, czy twój partner ma narcystyczne zanurzenia osobowości?

  1. Czy twój partner wydaje się nieustannie pochłonięty sobą – swoimi zainteresowaniami i projektami – i niemal w ogóle nie obchodzi go, co się z tobą dzieje, a jeśli już się tobą zainteresuje, to jego ciekawość sprawia wrażenie nieszczerej i szybko przemija?
  2. Czy twój partner uwielbia być w centrum uwagi? Czy zaczyna się nudzić albo zachowywać niegrzecznie, gdy głos zabiera inna osoba? Czy ma skłonność do sprowadzania rozmowy z powrotem na swój temat?
  3. Czy twój partner wydaje się przekonany, że zasługuje na specjalne traktowanie przez ciebie oraz inne osoby?
  4. Czy twój partner zachowuje się tak, jakby brakowało mu empatii i współczucia dla ludzi? Czy wydaje się, jakby szczególną trudność sprawiało mu wczuwanie się w ból innych osób, pomimo że oczekuje od nich, że będą namacalnie czuć jego cierpienie?
  5. Czy twój partner uważa, że zawsze ma rację, a inni ludzie (wliczając w to ciebie) nie mają tak naprawdę pojęcia, o czym mówią?
  6. Czy twój partner sądzi, że przewyższa niemal każdego swoją inteligencją, stylem, atrakcyjnością i talentem?
  7.  Czy twój partner sprawia wrażenie, że zawsze musi mieć rację, niezależnie od tematu rozmowy? Czy posunie się do wszystkiego, aby udowodnić, że ma rację, a nawet zmusi drugą osobę do uległości?
  8. Czy twój partner jest charyzmatyczny, uroczy i/lub ma skłonności do manipulowania innymi, gdy czegoś pragnie, a gdy tylko wykorzysta daną osobę i osiągnie swój cel, zaczyna zachowywać się lekceważąco i ozięble?
  9. Czy od pewnego czasu zachowujesz się nieufnie wobec partnera, ponieważ nieraz udało ci się go przyłapać na koloryzowaniu faktów i kłamstwach? Czy zdarza ci się czasem pomyśleć, że jest świetnym oszustem?
  10.  Czy twój partner często sprawia wrażenie osoby powściągliwej, aroganckiej, pretensjonalnej lub zarozumiałej?
  11. Czy twój partner potrafi zachowywać się niezwykle obelżywie lub protekcjonalnie wobec innych osób, także wobec ciebie?
  12. Czy twój partner ma skłonność do krytykowania, lekceważenia albo wypowiadania sarkastycznych uwag?
  13. Czy twojego partnera ogarnia wściekłość, gdy ktoś mu udowodni, że się myli lub ma czelność przeciwstawić mu się z powodu jego niewłaściwego zachowania?
  14. Czy twój partner nalega, aby inni traktowali go w specjalny sposób – kelnerzy w restauracji, sprzedawcy w sklepie, a nawet jego żona i dzieci?
  15. Czy twój partner często skarży się, że inni nie okazują mu należytego szacunku, uznania lub wdzięczności?
  16. Czy twój partner nieustannie podważa autorytet różnych osób albo ma problemy w relacjach z osobami sprawującymi kontrolę lub władzę? Czy ciągle krytykuje osoby sprawujące władzę, często dając do zrozumienia, że poradziłby sobie lepiej od nich?
  17. Czy twój partner rzadko przyjmuje do wiadomości, co dla niego robisz, i równie rzadko okazuje ci za to wdzięczność bądź w ogóle tego nie robi?
  18. Czy twój partner wydaje się czepiać niemal wszystkiego, co robisz?
  19.  Czy gdy twój partner zostanie zmuszony, aby przyjąć do wiadomości jakieś twoje działanie na jego rzecz albo zaakceptować prezent od ciebie, to stara się zbagatelizować twój wkład lub zasugerować, że tak naprawdę podarek nie spełnia jego oczekiwań?
  20.  Czy twój partner poświęca mnóstwo uwagi temu, jak osiągnąć bogactwo, uznanie, popularność lub sławę?
  21.  Czy twój partner zachowuje się czarująco i przejawia skłonność do manipulowania tobą, gdy czegoś pragnie, a następnie wycofuje się i zaczyna cię lekceważyć, gdy jego potrzeby zostaną zaspokojone?

Jeśli twoja odpowiedź na ponad połowę powyższych pytań brzmi „tak”, twój partner może cierpieć na narcystyczne zaburzenie osobowości lub przejawiać wyraźne cechy narcyza.

Co powoduje, że ktoś staje się narcyzem?

1. Beverly Engel twierdzi, że takie zaburzenia osobowości wykształcają się często w okresie dzieciństwa i dojrzewania, gdy młodemu człowiekowi brakuje zdrowych więzów z opiekunami. „U takiego dziecka zostają zaspokojone fizyczne potrzeby pożywienia i schronienia, a zignorowane – potrzeby emocjonalne”, czytamy.

2. Do braku umiejętności autentycznego przywiązania może doprowadzić także nadmierna, regularnie okazywana pobłażliwość. „Dziecko, któremu pozwala się na wszystko, nie zostaje nauczone podstawowych zasad społecznych. W domu panuje całkowity brak granic i reguł, a rodzice często sygnalizują potomkowi, że jest tak specjalną lub utalentowaną osobą, iż nie musi stosować się do powszechnie panujących zasad. Gdy dochodzi do złamania jakiejś reguły społecznej, np. dziecko zostaje przyłapane na kradzieży, jego rodzice zazwyczaj to usprawiedliwiają i młody sprawca nie zostaje ukarany. Maluch lub nastolatek, któremu zbytnio się pobłaża, zaczyna postrzegać innych ludzi jako narzędzia służące zaspokajaniu potrzeb”, twierdzi Engel.

3. Kolejną przyczyną rozwijania się narcyzmu są rodzice lub opiekunowie pozbawieni sumienia lub poczucia wstydu. Narcyz, socjopata lub psychopata wychowuje dziecko na swoje podobieństwo. Do grupy takich rodziców zaliczamy np. dorosłych, którzy ciągle próbują oszukać system, są zatwardziałymi przestępcami albo wychowywali się w społecznościach żyjących na bakier prawem.

4. Warto też wiedzieć, że nie wszystkie ofiary zaniedbania emocjonalnego dotyka narcystyczne zaburzenie osobowości. Musi zajść miks różnych okoliczności, jak np. wysoki stopień zaniedbania emocjonalnego oraz brak doświadczeń korygujących, takich jak kontakt z kochającą babcią, opiekunką, nauczycielem lub innym pełnym współczucia dorosłym, który mógł stać się źródłem troski, uwagi i walidacji. Beverly twierdzi, że kiedy narcyz dochodzi do wniosku, że nikt nigdy nie zamierzał zaspokoić jego potrzeb, musi zrobić to samodzielnie, bez względu na to, jakim kosztem. On uważa, że zasługuje się na specjalne traktowanie, bo „życie jest jego dłużnikiem”, ponieważ w dzieciństwie zabrakło mu wielu rzeczy. Gdy nie uzyskuje tego, czego pragnie lub potrzebuje, zaczyna przy tym obstawać i wpada we wściekłość, gdy inni mu tego nie zapewnią. Ostatecznie bierze, co chce. Wykorzystuje innych, nie zwracając uwagi na ich uczucia.

Pamiętaj, że trudna przeszłość twojego partnera może budzić w tobie głębokie współczucie. Powinnaś jednak zachować ostrożność i nie pozwolić, aby współczucie doprowadziło cię do usprawiedliwiania raniących cię zachowań.



Związek

Bóle kostno-stawowe udręką Polek

Redakcja
Redakcja
5 lipca 2022

Nie tylko dojrzałe, ale także młode Polki skarżą się na bóle kości i stawów. To efekt złych nawyków, siedzącego stylu życia, niedoboru ruchu, nadmiernej masy ciała, a także stresu.


Tylko co czwarta Polka (26%) nie odczuwa dolegliwości kostno-stawowych – wynika z badania „Profilaktyka zdrowia kobiet” * zrealizowanego wiosną 2022 roku dla Gedeon Richter Polska. Firma bada rozmaite aspekty zdrowia Polek, ponieważ to właśnie zdrowie
kobiet jest w centrum jej zainteresowania.

– Bóle kostno-stawowe są najczęstszą przyczyną wizyt u lekarzy POZ – przyznaje dr Paweł Olszewski, ortopeda i traumatolog. Ich przyczyną jest zwykle niewłaściwe użytkowanie narządu ruchu, czyli przeciążenia związane z niewłaściwą pozycją podczas pracy, nieumiejętnym podnoszeniem ciężkich przedmiotów, czy uprawianiem sportu bez rozgrzewki, co znacząco zwiększa ryzyko kontuzji. Problemem jest także zbyt mała dawka aktywności fizycznej, która jest niezbędna dla utrzymania narządu ruchu w dobrej kondycji, a także nadmierna masa ciała, która powoduje przeciążenie stawów i przyspiesza ich zużycie.

Boli mnie kręgosłup!

Polkom najczęściej doskwierają bóle kręgosłupa (22%). Częstość ich występowania zwiększa się wraz z wiekiem badanych. Na bóle kręgosłupa narzeka aż 58% kobiet powyżej 54 roku życia, ale także 14% najmłodszych respondentek (18-24 lata).

Te statystyki nie dziwią dr Olszewskiego. – W badaniach obrazowych kręgosłupa u większości 30-latów widać zmiany zwyrodnieniowe – mówi ortopeda. Na początkowym etapie mogą nie powodować żadnych dolegliwości, ale z czasem należy oczekiwać pojawienia się bólu
i sztywność, a w następnej kolejności objawów neurologicznych związanych z uciskiem na nerwy, które nierzadko wymagają operacji neurochirurgicznej. Do takiego stanu lepiej nie dopuścić!

– Pojawienie się nawracających bólów kręgosłupa to sygnał, że popełniamy jakiś istotny błąd związany w jego użytkowaniem – zwraca uwagę dr Olszewski. Być może jest to niewłaściwa pozycja podczas pracy przy biurku, brak przerw podczas pracy lub schylanie się przy podnoszeniu ciężkich przedmiotów, czy dźwiganie zakupów w jednej ręce. Przyczyną bólów kręgosłupa, szczególnie w odcinku szyjnym może być także stres. – Pod wpływem stresu dochodzi do nadmiernego napięcia mięśni i powięzi, co może pociągać ze sobą stan zapalny oraz pojawienie się dolegliwości bólowych – wyjaśnia ortopeda Dobrze jest zaobserwować w jakich okolicznościach pojawia się ból kręgosłupa i postarać się
je wyeliminować np. kucając przed podnoszeniem ciężkich przedmiotów. Bardzo ważną kwestią jest także zadbanie o tzw. higienę postawy, czyli zachowywanie właściwej pozycji podczas pracy siedzącej, robienie regularnych i wykorzystywanie ich na ćwiczenia ruchowe.

Zabójcze siedzenie

Natura zaprojektowała ludzki organizm do ruchu, tymczasem z raportu „Profilaktyka zdrowia kobiet” wynika, że kobiety większość czasu w ciągu dnia spędzają w pozycji siedzącej. Około 30% kobiet siedzi przez 7-8 godzin, a 27% przez 4-6 godzin dziennie. Przez 7-8 godzin w ciągu doby siedzi 33% respondentek w wieku 18-24 lat i 36% w wieku 25-34 lat.

Długotrwałe siedzenie jest bardzo niekorzystne dla narządu ruchu sprzyja degeneracji chrząstki stawowej, która jest najsłabszym elementem w kolanie, biodrze czy kręgosłupie. – Chrząstka stawowa czerpie substancje odżywcze z płynu stawowego, który dociera do niej wyłącznie podczas ruchu. Długotrwały bezruch sprawia, że otrzymuje ich zbyt mało, to sprzyja jej degeneracji i daje początek zwyrodnieniowej chorobie stawów. Bezruch negatywnie wpływa także na kondycję tkanek miękkich wokół stawu, sprzyja stanom zapalnym, których następstwem mogą być dolegliwości bólowe – tłumaczy dr Olszewski. Choroba zwyrodnieniowa stawów ma charakter przewlekły. Nie da się jej wyleczyć, ale
można spowolnić jej rozwój poprawiając styl życia.

Odtrutka na siedzący tryb życia

Osoby pracujące przy biurku mają szansę uniknąć dolegliwości kostno-stawowych lub je złagodzić dzięki codziennej umiarkowanej aktywności fizycznej. Z raportu wynika, że zdaje sobie z tego sprawę tylko część respondentek. Większość kobiet powyżej 54 lat (92%)
preferuje spacery, natomiast najmłodsze respondentki (18-24 lata) najczęściej praktykują ćwiczenia rozciągające i wzmacniające mięśnie kręgosłupa (40%).

– Znacznie lepiej niż spacer działa uprawianie takich rodzajów aktywności fizycznej, które angażują wiele odcinków ciała i jednocześnie nie powodują dużych przeciążeń stawów np. pływanie, aqua aerobic, nordic walking, narty biegowe, a także joga, pilates – wymienia dr Olszewski. – Bardzo dobrym rozwiązaniem jest też codzienne wykonywanie zestawu ćwiczeń ukierunkowanych na wzmocnienie i uelastycznienie konkretnych grup mięśni, najlepiej dobranych dla danego pacjenta przez fizjoterapeutę. Optymalna dawka ruchu to 20-30 minut dziennie. Z punktu widzenia układu kostno-stawowego korzystniej jest ćwiczyć często z umiarkowaną intensywnością niż tylko od czasu do czasu, ale bardzo intensywnie.

Co robić, gdy bolą kości i stawy?

Gdy dolegliwości kostno-stawowe pojawiają się okazjonalnie, można próbować łagodzić je zażywając leki przeciwbólowe dostępne bez recepty. Jednak, gdy ból nie mija pod ich wpływem, nasila się lub utrzymuje przez kilka dni, trzeba skontaktować się z lekarzem. – Bóle
kostno-stawowe mogą być objawem choroby ogólnoustrojowej np. zakaźnej, zapalnej czy autoimmunologicznej, albo urazu, który wymaga zaopatrzenia przez ortopedę – zwraca uwagę dr Olszewski. Przewlekłe zażywanie leków przeciwbólowych w takich przypadkach tylko opóźni postawienie diagnozy i wdrożenie właściwego leczenia.

– Także jeśli przyczyną bólów kostno-stawowych okaże się choroba zwyrodnieniowa, bezpieczniej jest ją leczyć pod okiem lekarza, który przepisze odpowiednie leki łagodzące dolegliwości oraz skieruje na rehabilitację, która ma szansę poprawić funkcję stawów i jakości życia – mówi dr Olszewski. Bardzo ważne zarówno w profilaktyce choroby zwyrodnieniowej jak i jej leczeniu jest także zachowanie odpowiedniej diety, pozwalającej utrzymać właściwą masę ciała, co zapobiega przeciążaniu stawów.

Warto zdać sobie sprawę z tego, że na kondycję układu kostno-stawowego pracujemy od najmłodszych lat. Nigdy nie jest za późno by wyeliminować szkodliwe przyzwyczajenia i zacząć dbać o aktywność fizyczną oraz dietę. Im wcześniej zdamy sobie z tego sprawę tym lepiej dla naszych kości i stawów. Właściwe nawyki zdrowotne najlepiej wpajać dzieciom od najmłodszych lat.

* Raport „Profilaktyka zdrowia kobiet” powstał na podstawie badania, które przeprowadzono w marcu 2022 przez Mobile Institute na zlecenie firmy Gedeon Richter Polska. Badanie przeprowadzono z wykorzystaniem metody CAWI (Computer-Assisted Web Interview) na Polkach w wieku powyżej 18 roku życia, N=1000.

Artykuł konsultowany oraz autoryzowany z dr Pawłem Olszewskim, ortopedą i traumatologiem.


Zobacz także

To ja jestem kochanką. Czekam na dzień, w którym będę miała tyle siły, aby zakończyć ten romans i zacząć nowe życie

Mój mąż ma Aspergera. Nie pójdzie do marketu ani na imprezę, zawiezie córkę do przedszkola w piżamie. Kocham go!

Na jeźdźca czy od tyłu? Co twoja ulubiona pozycja mówi o tobie? [18+]