Choroby Zdrowie

Stopa cukrzycowa – przyczyny, objawy i leczenie choroby. Jak uniknąć tego groźnego powikłania cukrzycy?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
27 lipca 2020
Stopa cukrzycowa - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie
Fot. iStock
 

Stopa cukrzycowa to poważne powikłanie cukrzycy, które pojawia się zarówno w chorobie typu 1 jak i 2. Zespół stopy cukrzycowej może prowadzić do poważnych konsekwencji, włącznie z amputacją chorej kończyny. Stopa cukrzycowa jest stanem, który może pojawić się u każdego chorego na cukrzycę. Ważna jest w tym przypadku profilaktyka oraz leczenie istniejącego już schorzenia.

Stopa cukrzycowa — co to jest?

Stopa cukrzycowa jest owrzodzeniem pojawiającym się na najczęściej na części podeszwowej grzbietowej stopy. Istnieje kilka przyczyn jej powstawania, które nakładają się na siebie.

Fot. iStock

Wysoki poziom glukozy we krwi, który utrzymuje się długo, prowadzi do zmian miażdżycowych w obrębie podudzi i stóp. Zwężenie tętnic powoduje zmniejszenie przepływu krwi, co skutkuje niedokrwieniem stóp i utrudnia gojenie. Duże znaczenie w rozwoju stopy cukrzycowej ma obciążenie stóp, wynikające z nieprawidłowego sposobu ich stawiania podczas chodzenia i zmiany jej kształtu. Choroba rozwija się również w wyniku neuropatii, czyli uszkodzenia nerwów w stopie. Osoba cierpiąca na zespół stopy cukrzycowej nie odczuwa bólu oraz działania temperatury, co niesie ze sobą urazów, na przykład skaleczeń. W przypadku neuropatii nie są one łatwe do zauważenia, a ponieważ w cukrzycy rany goją się znacznie wolniej, może to prowadzić do zakażeń, które przekształcają się w poważne owrzodzenia.

Stopa cukrzycowa - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Fot. iStock/stopa cukrzycowa

Stopa cukrzycowa a owrzodzenie na tle niedokrwiennym

Istotną rolę odgrywa właściwe rozpoznanie. Cukrzyca jest warunkiem koniecznym do powstania stopy cukrzycowej, ale nie każde owrzodzenie u cukrzyka jest równoznaczne ze stopą cukrzycową. Stopę cukrzycową charakteryzuje długi czas trwania cukrzycy, wysoki poziom cukru we krwi (hiperglikemia) oraz występowanie innych przewlekłych powikłań cukrzycy. Stopa cukrzycowa może być mylona z owrzodzeniem na tle niedokrwiennym, które jest wynikiem zmian miażdżycowych w naczyniach tętniczych. Oprócz stopy neuropatycznej (cukrzycowej) i niedokrwiennej wyróżnia się również stopę neuropatyczno-niedokrwienną, czyli tzw. mieszaną.

Jak wygląda stopa cukrzycowa?

Chory z zaawansowanym zespołem stopy cukrzycowej może mieć problemy z ruchem, ponieważ stopy zniekształcają się. Ze względu na obciążenia pojawiają się odciski, modzele, które zwiększają ryzyko powstawania owrzodzeń. Skóra może być bardzo przesuszona oraz może się łuszczyć. Pacjent może też skarżyć się na drętwienie, pieczenie i mrowienie kończyn. Często pojawia się również grzybica stóp, która dodatkowo utrudnia gojenie istniejących ran.

Stopa cukrzycowa może mieć różne stopnie zaawansowania. Aby określić dokładną charakterystykę, stosuje się klasyfikację Wagnera opartą na kolejnych stopniach rozwoju choroby:

  • stopień 0 – stopa wysokiego ryzyka
  •  1 – owrzodzenie powierzchowne
  • 2 – owrzodzenie z towarzyszącym stanem zapalnym skóry i tkanek podskórnych
  • 3 – jw. i dodatkowo stan zapalny kości, ropowica stopy
  • 4 – ograniczona martwica sucha lub wilgotna
  • 5 – rozległa martwica, wskazania do amputacji.
Stopa cukrzycowa - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Fot. iStock/Stopa cukrzycowa

Stopa cukrzycowa — jak zapobiegać chorobie?

Na rozwój stopy cukrzycowej narażeni są pacjenci cierpiący zarówno na cukrzycę typu 1, jak i 2. Osoby niezdiagnozowane nie mają świadomości istniejącego ryzyka. Niezwykle ważna w tym przypadku jest profilaktyka, która jest skutecznym narzędziem w przeciwdziałaniu rozwojowi choroby.

Codzienna kontrola i pielęgnacja

Aby zapobiec rozwojowi choroby, diabetycy każdego dnia powinni sprawdzać stan swoich stóp regulować swoją chorobę oraz odpowiednio pielęgnować kończyny. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na zabarwienie i temperaturę skóry stóp. Jeśli coś odbiega od normy, należy to potraktować jako pierwszy sygnał wystąpienia stanu zapalnego, który zaniedbany, często prowadzi do powikłań. Należy regularnie sprawdzać część grzbietową oraz podeszwową stóp, rejestrować wszelkie pęknięcia, rogowacenia i owrzodzenia, konsultując je z lekarzem. Jeżeli pojawiają się podejrzane zmiany na skórze, nie należy ich usuwać samodzielnie, tylko zdać się na specjalistę podologa.

Stopa cukrzycowa - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Fot. iStock/Stopa cukrzycowa

Ważna jest odpowiednia higiena, czyli codzienne mycie (np. szarym mydłem) i dokładne osuszanie stóp. Istotna jest dbałość o równe, niezbyt długie paznokcie, które nie będą wrastały w skórę lub jej kaleczyły. Nie należy stosować pumeksu i nożyków, które mogą kaleczyć skórę i zwiększać ryzyko zakażenia. Nie wolno także samodzielnie stosować maści na odciski — wybór specyfiku należy mówić z lekarzem.

Odpowiednie obuwie

Bardzo ważne jest noszenie dopasowanego obuwia i skarpet, a także wkładek. Obuwie powinno być wygodne, szerokie i najlepiej wykonane ze skóry. Przy zapobieganiu stopy cukrzycowej ważne jest, aby but był rozmiar większy od stopy tak, aby stopa się w nim swobodnie układała. Odpowiednio dobrane wkładki złagodzą obciążenie różnych partii stopy. Nie należy zbyt mocno sznurować butów, a skarpety powinny być bez uciskających szwów i gumek. Osoby zagrożone stopą cukrzycową nie powinny także chodzić boso, ani ogrzewać stóp przy pomocy poduszek elektrycznych, termoforów czy grzejników. Jest szczególnie ważne, gdy już pojawiły się problemy z odczuwaniem temperatury i bólu.

Aktywność fizyczna

Aby uniknąć powikłania takiego jak stopa cukrzycowa, należy zapewnić sobie odpowiednią dawkę i rodzaj ruchu. Ruch, taki jak spacery, poprawia ukrwienie i sprawność stóp. W przypadku istniejących zaburzeń unerwienia i ukrwienia, osoba chora powinna planowany rodzaj aktywności omówić z lekarzem prowadzącym.

Stopa cukrzycowa — leczenie

Leczenie schorzenia takiego jak stopa cukrzycowa jest długotrwałe i wymaga determinacji w działaniu. W tym przypadku konieczne jest:

  • wyrównanie metaboliczne cukrzycy oraz leczenie zaburzeń lipidowych;
  • leczenie zakażonych owrzodzeń — konieczna jest antybiotykoterapia i stosowanie odpowiednich opatrunków;
  • chirurgiczne opracowanie owrzodzenia — oczyszczenie rany z martwych tkanek. W przypadku dużych ubytków skóry po oczyszczeniu owrzodzenia ewentualne przeszczepienie skóry;
  • odciążenie kończyny — jeśli istnieje taka konieczność, należy poruszać się o kulach lub na wózku inwalidzkim;
  • dobór odpowiedniego obuwia lub wkładek ortopedycznych;
  • odstawienie tytoniu.

źródło:  www.mp.pl, ortopes.pl 


Choroby Zdrowie

Pleśniak – nieco zapomniane ciasto w różnych odsłonach. Warto sięgnąć po przepis jeszcze raz

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
27 lipca 2020
pleśniak z rabarbarem, agrestem z bezą i makiem
Fot. iStock
 

Pleśniak to ciasto, które przed laty biło rekordy popularności. Nieco zapomniane, ponownie wzbudza zainteresowanie miłośników domowych słodkości. Mimo konieczności przygotowania kilku warstw ciasta nie jest ono trudne do upieczenia. Warto wypróbować przepis na pleśniak z dżemem, rabarbarem lub agrestem z bezą, a także z makiem.

Pleśniak (przekładaniec, skubaniec) to ciasto, które w oryginale powinno składać się aż z pięciu warstw. Pierwszą z nich jest spód z kruchego ciasta, na którym rozsmarowuje się kwaśny dżem lub powidła. Poza przetworami (najlepiej domowymi) można sięgnąć po owoce — zarówno świeże jak i mrożone. Warto tylko przed ich nałożeniem podpiec nieco spód, by nie wchłonął za dużo soku z owoców. Tradycyjnie na warstwę dżemu lub owoców, wykłada się starte na tarce kruche ciasto z dodatkiem kakao, a na nie rozsmarowuje się pianę z białek na bezę. To oczywiście wersja klasyczna pleśniaka. Jest jednak mnóstwo znakomitych przepisów, które przyrządza się nieco inaczej, ale smak nadal pozostaje wyborny.

pleśniak z rabarbarem, agrestem z bezą i makiem

Fot. iStock

Pleśniak tradycyjny — przepis

W tym przepisie na pleśniak znajdziecie rzeczone klasyczne pięć warstw ciasta, białek i dżemu.

Składniki na pleśniak:

  • 4 jajka
  • 250 g margaryny
  • 3 szklanki mąki
  • 1 szklanka cukru
  • 2 łyżki kakao
  • 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
  • słoik dżemu (np. z porzeczek)
  • cukier wanilinowy

Przygotowanie:

  1. Przesiej mąkę, dodaj proszek do pieczenia, cukier i cukier wanilinowy. Posiekaj nożem zimną margarynę, dodaj żółtka, szybko wyrób ciasto. Podziel je na 3 części — do jednej dodaj kakao. Zawiń każdą część w folię i włóż na godzinę do lodówki lub na pół godziny do zamrażarki.
  2. Po upływie tego czasu pierwszą część ciasta rozkrusz na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Na nią połóż  dżem, i na to część ciasta z kakao.
  3. Białka ubij z łyżeczką cukru, rozsmaruj na cieście, zetrzyj na pianę pozostałą część ciasta.
  4. Piecz około 40 minut w temp. 180 st. C.

Pleśniak z rabarbarem — przepis

pleśniak z rabarbarem, agrestem z bezą i makiem

Fot. iStock

Składniki na pleśniak z rabarbarem:

  • 3 szklanki mąki
  • 2 i 1/2 szklanki cukru
  • 5 jajek
  • kostka margaryny
  • łyżeczka proszku do pieczenia
  • 1 kisiel
  • 3-4 łodygi rabarbaru
  • 1/2 łyżeczki kakao

Przygotowanie:

  1. Mąkę przesiej, wymieszaj z proszkiem do pieczenia i 1,5 szklanki cukru, dołóż zimną margarynę i żółtka, wszystko razem posiekaj nożem i szybko wyrób ciasto. Zawiń w folię i włóż na godzinę do lodówki lub na pół godziny do zamrażarki.
  2. Po upływie tego czasu dwie części ciasta pokrusz na wysmarowaną tłuszczem blachę (25×37 cm). Resztę dziel na dwie części, do jednej dodaj kakao.
  3. Rabarbar umyj i obierz, pokrój i ułóż na cieście. Wyłóż na rabarbar jasne ciasto.
  4. Białka ubij na sztywno, stopniowo dodając resztę cukru. Wsyp kisiel i delikatnie zamieszaj masę z białek.
  5. Pianę rozsmaruj na cieście, i posyp pokruszonym ciastem z kakao.
  6. Piekarnik rozgrzej do temperatury 180 °C. Wstaw ciasto i piecz je 45-50 minut.

Pleśniak z agrestem i bezą — przepis

pleśniak z rabarbarem, agrestem z bezą i makiem

Fot. iStock

Składniki na pleśniak z agrestem i bezą:

  • 250 gramów margaryny do pieczenia
  • 4 szklanki mąki pszennej
  • 1 szklanka cukru
  • 5 jajek
  • agrest (może być z kompotu)
  • 3 łyżki smalcu
  • 3 łyżeczki kakao
  • 2 łyżeczki proszku do pieczenia

Przygotowanie:

  1. Mąkę przesiej, wymieszaj z proszkiem do pieczenia i 1,5 szklanki cukru, dołóż zimną margarynę, smalec i żółtka, wszystko razem posiekaj nożem i szybko wyrób ciasto. Ciasto podziel na 3 równe części i do jednej dodaj kakao. Zawiń je w folię i włóż na godzinę do lodówki lub na pół godziny do zamrażarki.
  2. Pianę z 5 białek ubij sztywno ze szklanką cukru. Cukier dodawaj partiami, łyżka po łyżce, gdy rozpuści się poprzednia partia.
  3. Jedną część ciasta rozłóż na blasze, na to zetrzyj na tarce o grubych oczkach część ciasta z kakao.
  4. Wyłóż na to umyty lub odsączony z kompotu agrest, wyłóż pianę z białek i zetrzyj na tarce ostatnią część ciasta.
  5. Piecz około 45 minut w temperaturze 180 stopni.

Pleśniak z makiem — przepis

Fot. iStock

Składniki na pleśniak z makiem:

  • 2 i 1/2 szklanki mąki pszennej
  • 250 g masła
  • 4 żółtka
  • 4 łyżki cukru
  • 1 czubata łyżeczka proszku do pieczenia
  • 1 czubata łyżka kakao
  • 450 g gotowej masy makowej (1/2 puszki)
  • 1 kisiel cytrynowy
  • 1 szklanka cukru

Przygotowanie:

  1. Przesiej mąkę, dodaj proszek do pieczenia, cukier i cukier wanilinowy. Posiekaj nożem zimną margarynę, dodaj żółtka (białka na bezę zostaw), szybko wyrób ciasto. Podziel je na 3 części — do jednej dodaj kakao. Zawiń każdą część w folię i włóż na godzinę do lodówki lub na pół godziny do zamrażarki.
  2. Po upływie tego czasu pierwszą część ciasta rozkrusz na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Na nią połóż  masę makową, wyrównaj. Na masę makową zetrzyj na tarce o grubych oczkach ciasto kakaowe.
  3. Białka ubij z cukrem na sztywną pianę. Wsyp kisiel, krótko zmiksuj, pianę wyłóż na ciasto kakaowe.
  4. Z zamrażarki wyjmij ciasto, zetrzyj na tarce o grubych oczkach, jako ostatnią warstwę.
  5. Ciasto włóż do piekarnika nagrzanego do 180°C. Piecz 45- 50 minut, do zrumienienia wierzchu ciasta.

źródło: www.przyslijprzepis.pl , ugotuj.to , www.przepisy.pl 



Zobacz także

Niedoczynność tarczycy - dieta

Niedoczynność tarczycy a dieta. Co jeść, by sobie nie szkodzić?

Gorąca terapia dla duszy i ciała. 7 powodów, by regularnie korzystać z sauny

Wiedziałaś o istnieniu mięśni rozkoszy? Nie? A powinnaś je ćwiczyć każdego dnia