Boże Narodzenie Gotowanie Przepisy

Karp – jak go filetować i przyrządzić, by zachwycał smakiem nie tylko na wigilijnym stole?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
27 listopada 2020
Karp - wartości odżywcze, karp w galarecie, smażony
Fot. iStock
 

Karp na polskich stołach gości od dawna, ale dopiero w czasach PRL zyskał rangę ryby obowiązkowo serwowanej podczas Wigilii. Ze względu na specyficzny posmak, karp ma tyle samo zwolenników, co przeciwników. Warto wiedzieć jak filetować i przyrządzić karpia, by był naprawdę smaczny. Karp w galarecie i smażony to dania, na które można skusić się nie tylko z okazji świąt.

Karp to jedna z najstarszych ryb hodowlanych. Na Polski trafił wraz z zakonnikami w XII w., wrastając w kulinarną tradycję, a od lat 50. XX wieku stał się sztandarowym daniem wigilijnym. Jego „kariera” na świątecznym stole nie tyle wynikała z zamiłowania do jego smaku, ile  faktu, że czasy powojenne były trudne, a karp był nie tylko łatwo dostępny, ale także tani. O ile niegdyś to szczupaki i sandacze wiodły prym na świątecznych stołach, tak od czasów PRL nieodzowne stały się karpie.

Fot. iStcok

Karp — wartości odżywcze 

W porównaniu do ryb morskich karp zawiera mniej tłuszczu oraz dobroczynnych kwasów Omega-3. Jest źródłem białka (18 g na 100 g ryby), witaminy A wspierającej funkcjonowanie narządu wzroku, witaminy D wzmacniającej kości, oraz witamin z grupy B, wpływających na regenerację układu nerwowego i skóry. W mięsie karpia znajdziemy potas niezbędny w przewodzeniu impulsów nerwowych, oraz fosfor, selen, cynk, żelazo, siarkę i magnez.

Ważne, by kupić rybę o odpowiedniej wielkości, od 1,2 kg do 1,5 kg. Małe karpie mają dużo ości, a duże mogą być otłuszczone i pachnieć mułem. Karpia można smażyć, piec, faszerować, podawać w galarecie, przygotować pulpety i zupę rybną.

Fot. iStcok

Najczęściej spotykane odmiany karpia:

Karp królewski

Karp królewski, zwany także lustrzeniem, charakteryzuje się niewielką ilość łusek w okolicach głowy oraz wzdłuż linii bocznej ciała. Jego białe mięso uważane jest za delikatne w smaku, dość tłuste, kruche. Ości są łatwe do usunięcia, skóra gruba, ze względu na niewielką ilość łusek.

Karp bezłuski

Karp bezłuski zwany także golcem, charakteryzuje się niemal całkowitym brakiem łusek na całym ciele. Jest formą najczęściej hodowaną i najchętniej kupowaną przez konsumentów.

Karp sazan

Karp sazan to dzika forma karpia, różniąca się od hodowlanych wydłużoną, ścieśnioną bocznie sylwetką i niskim grzbietem. Może osiągać aż do 80 cm długości. Rzadko bywa hodowany w oczkach wodnych, ponieważ bytuje w ukryciu, a jego aktywność przypada na wieczór i świt.

Karp pełnołuski

Pełnołuski karp przypomina wyglądem sazana (formę dziką), różni się jednak znacznie silniejszym wygrzbieceniem.

Karp — jak go filetować?

Karpia przed przyrządzeniem należy wyfiletować. Nie dla każdego ta czynność jest łatwa do przeprowadzenia. Czasem brakuje też wiedzy, jak to zrobić w najprostszy sposób. Przed rozpoczęciem filetowania, warto założyć lateksowe rękawiczki jednorazowe, co zapobiegnie przejściu zapachu ryby na dłonie. Rybę można podtrzymywać papierem kuchennym, dzięki czemu nie będzie ślizgała się na desce.

Karp - wartości odżywcze, karp w galarecie, smażony

Fot. iStock

Filetowanie karpia krok po kroku:

  1. Karpia umyj pod wodą, połóż na desce i ostrym nożem, szybkimi ruchami od ogona do głowy (pod łuskę) zedrzyj łuski.
  2. Rybę przetnij pod brzuchem i palcami usuń wnętrzności. Wypłucz wypatroszoną rybę pod wodą.
  3. Odetnij ogon i płetwy.
  4. Rybę oprzyj na brzuchu i trzymając karpia za skrzela, zetnij od ogona po samą górę grzbiet ryby.
  5. Obetnij głowę przy oskrzelach.
  6. Umyj i pokrój w dzwonka lub filety.
  7. Aby wyfiletować karpia, konieczny jest cienki, ostry nożyk. Oddzielaj nim mięso tuż przy samych ościach.

Karp w galarecie – przepis

Przepisów na przyrządzenie karpia jest wiele, a do najpopularniejszych należą karp w galarecie i smażony. Oba dania pojawiają się na wigilijnym stole, ale nic nie stoi na przeszkodzie, by sięgać po te przepisy częściej. Przed przyrządzeniem należy dokładnie wypłukać rybę, by usunąć z dużych okazów dość ciężki posmak mułu, wyczuwalny w mięsie.

Karp w galarecie - przepis babci, faszerowany, tymbaliki

Fot. iStock

Karp w galarecie – składniki:

  • 1 kg karpia
  • 3 marchewki
  • 1 korzeń pietruszki
  • cebula
  • kawałek pora
  • kawałek selera
  • 1 łyżka octu
  • liść laurowy
  • kilka ziaren ziela angielskiego
  • białko jajka
  • żelatyna
  • sól

Przygotowanie:

  1. Warzywa, łącznie z cebulą, włóż do garnka, dorzuć liść laurowy i ziele angielskie, zalej wodą i gotuj, dopóki warzywa nie zmiękną.
  2. Miękkie warzywa przełóż na talerz, a do wywaru włóż mięso karpia, pokrojone w szersze paski. Gotuj 10 minut i ostrożnie wyjmij je na talerz, ostudź.
  3. Gdy ryba będzie już chłodna, usuń z mięsa ości, marchew pokrój w talarki, jako element dekoracji.
  4. Do wywaru po warzywach i karpiu wlej lekko roztrzepane białko i  zagotuj przez chwilę, aż wywar stanie się klarowny. Aby pozbyć się wszelkich „mętów”, w przez sito wyłożone dodatkowo gazą.
  5. Do klarownego wywaru dodaj żelatynę w ilości określonej na opakowaniu.
  6. Na dno naczynia ułóż pokrojoną marchewkę, zalej ją delikatnie galaretką. Odczekaj, by delikatnie zaczęła tężeć, po czym połóż kawałki ryby i wylej pozostałą galaretkę. Danie wstaw do lodówki.

Karp smażony — przepis

Karp - wartości odżywcze, karp w galarecie, smażony

Fot. iStock

Karp smażony — składniki:

  • 1 karp
  • sok z cytryny
  • pieprz biały
  • sól
  • mąka
  • bułka tarta
  • masło klarowane lub masło z dodatkiem oleju

Przygotowanie: 

  1. Karpia oczyść z łusek, wypatrosz, odetnij płetwy, ogon i głowę. Jeśli planujesz przygotowanie karpia w galarecie, zostaw odcięte części lub zamroź je do wykorzystania za jakiś czas.
  2. Sprawionego karpia pokrój na mniejsze kawałki. Opłucz, osusz papierowym ręcznikiem, posól, obsyp pieprzem i skrop cytryną — odstaw do lodówki na całą noc. Możesz też zamrozić rybę przed przyprawieniem. Mrożenie pozwala na pozbycie się charakterystycznego zapachu karpia.
  3. Do głębokiego talerza wbij jajko, rozbełtaj. Rybę zanurz w jajku, następnie w bułce tartej wymieszanej z mąką (1:1).
  4. Smaż na rozgrzanym oleju z dodatkiem masła, z obu stron na złoty kolor.

źródło: www.przyslijprzepis.pl , beszamel.se.pl

Boże Narodzenie Gotowanie Przepisy

Kochane, jak my się nie zaczniemy szanować, to faceci nigdy za nas tego nie zrobią! Czas to zmienić

Ewa Raczyńska
Ewa Raczyńska
30 listopada 2020
Fot. iStock
 

Kochane, chciała Wam napisać jedną rzecz – zacznijmy się w końcu szanować. Tak, my kobiety. Szanujmy się i nie obniżajmy naszej poprzeczki wymagań wobec facetów. 

Dlaczego o tym piszę? Bo już mam dość patrzenia na kobiety, które wiążą się z facetami, którzy nie są ich warci. Tak, właśnie tak myślę. Dużo ostatnio rozmawiam ze znajomymi, przyjaciółkami, które na nowo poszukują miłości.  Nie są to jakieś naiwne siksy, które wierzą w księcia na białym koniu. Co to, to nie. One są po przejściach, po nieudanych związkach, małżeństwach. Przez jakiś czas twierdziły, że już niczego nie chcą, że dobrze im samym, że faceci to zło i tylko komplikują życie. 

Nie ma jednak co ukrywać, że jesteśmy stadnym zwierzęciem. Można spotkać się z przyjaciółkami, wyjechać samej na weekend. Ba, nawet umówić się z jakimś fajnym gościem na seks, bo o to zupełnie nietrudno. Pytanie tylko co dalej, bo czas płynie, emocje stygną, a potrzeby jednak pozostają. 

No i wtedy się zaczyna. Mądre, niezależne, silne spotykają panów, którzy nijak do nich nie przystają. Są narcyzami, bucami, zapatrzonymi w siebie facetami, którzy kobietę traktują jak własną zdobycz. Bo przecież oni też są niezależni, nie potrzebują nikogo do prania im gaci (sic!) i robienia obiadów, bo sami potrafią zrealizować się na tym polu. I chwała im za to, trochę mniejsza, gdy nadal kobietę postrzegają w kategoriach: przynieś, podaj, pozamiataj. 

Chociaż ich metryka mówi zupełnie coś innego, to jednak dojrzałości do dojrzałego związku brakuje im za grosze. Nie nauczyli się na własnych błędach, nie dostrzegli, że czasy małżeństwa ich rodziców radykalnie się zmieniły. Ba! Oni nie widzą, jak wspaniałe kobiety są obok nich, kompletnie tego nie potrafią docenić. Na końcu i tak się liczy, co ugotuje mu na obiad i czy nie wyda za dużo na nową torebkę.

I niestety my na nich trafiamy. Te, co przez ostatnie lata świetnie sobie radziły samodzielnie, które odbudowały swoje poczucie wartości, pewność siebie. Nagle pod wpływem faceta kompletnie zapominają, ile są warte i że nie zasługują na jakieś rzucane im ochłapy, bo przecież on to samiec alfa i trzeba go podziwiać. 

Pamiętam rozmowę ze znajomą, która od lat mieszka w RPA. Gdy spytałam ją  o tamtejsze kobiety powiedziała: “Wiesz co, nie rozumiem jednego. One bardzo szybko zachodzą w ciążę i najczęściej same wychowują dzieci, pracują, zarabiają, ich status naprawdę jest na dobrym poziomie, robią karierę w pracy. I nagle, gdy w ich życiu pojawia się kolejny facet, gówno za przeproszeniem wart, który pije i bije, to one z tego wszystkiego rezygnują, rezygnują z siebie”. Pokomentowałyśmy wtedy, jakie to smutne, że tak nie powinno być i że to dla nas – Europejek, trudne do zrozumienia. 

Ale hola, hola. Przecież u nas jest dokładnie tak samo. Znajoma po rozwodzie rozkręciła własną firmę, stanęła na nogi, jeździła z dziećmi na wakacje po całym świecie. Spotykała się z facetami, ale niezobowiązująco, bo nie chciała się wiązać z nikim na stałe. Mówiła, że na razie jej starczy. Ale przyszedł moment, kiedy stare rany się zagoiły i pomyślała, że jest gotowa wpuścić kogoś do swojego życia.  On prawnik, przystojny, ze swoimi pasjami. Wydawał się być idealny, serio, wszystkie dałyśmy się nabrać. No właśnie… nabrać. Szybko to wsiąknęła, on zaproponował wspólne mieszkanie, z dziećmi może nie dogadywał się jakoś super, ale też nie było źle. I ona po pierwszej euforii, zgasła. Gdzieś straciła blask w oku, tę iskrę, która zawsze u niej była widoczna. Spotkałyśmy się kilka miesięcy temu. Powiedziała: “czy ja kiedyś zmądrzeję, czy nauczę się, że ten facet, który na ciebie zwróci uwagę, to nie jest jak chwytanie Pana Boga za pięty”. Okazał się zwykłym dupkiem, który potrzebował służącej do obsługi, podważał jej zawodowe kompetencje, wzmacniał swoje narcystyczne ego nieustannie jej wytykając błędy, słabości i wmawiając, że ona zbyt dobrze o sobie myśli. Wypieprzyła go z domu. W końcu. Ale zranione serce zostało i pewnie znowu długo się nie zagoi. 

Drogie, ja wiem, że przyzwoitych facetów to jak ze świecą szukać. To jak igła w stogu siana. Ale wiecie co, oni są, gdzieś tam chodzą, zupełnie na pozór przeciętni i normalni. Kiedyś wydawało mi się to strasznie głupie – spisanie, czego oczekujemy od faceta, z którym chcemy się związać. Ale może czas najwyższy to zrobić. Spisać punkt po punkcie, jaki byśmy chciały, żeby był, czego byśmy nie chciały. I nie wykreślać niczego z tej listy, jak zdarza się nam robić z noworocznymi postanowieniami. Nie, trzymać się jej twardo. Bo zasługujemy na kogoś dobrego, kogoś, kto będzie nas podziwiał, kto doceni to, jakie dziś jesteśmy, kto nie będzie chciał nam odbierać naszej przestrzeni i próbować nagiąć codzienność do swojej własnej wygody. 

Jeśli my nie zaczniemy się szanować, jeśli nadal będziemy obniżać poprzeczkę dla mężczyzn, których spotykamy, to oni nigdy nie będą doceniać nas. Zawsze będą nas postrzegać (czasami pewnie i nieświadomie) przez pryzmat tych, dla których kobieta ma być dodatkiem, bo przecież to oni są wyjątkowi. Wyjątkowe to jesteśmy my, z całym naszym bagażem, doświadczeniem, dojrzałością i mądrością także tą życiową. Nie pozwólmy, by ktoś nam to odbierał w imię tak zwanej miłości. Dajmy sobie czas, porozglądajmy się, popróbujmy. przecież nikt nas już do ślubu nie ciągnie, dzieci mamy. I odpowiedzmy sobie na pytanie: wolę być sama, czy z kimś takim, jeśli już ktoś będzie chciał nam się ze swoimi buciorami wpakować w nasze ustabilizowane życie. 


Boże Narodzenie Gotowanie Przepisy

Paszteciki – 4 przepisy na danie, które pasuje nie tylko na świąteczny stół

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
27 listopada 2020
Paszteciki - z mięsem, z kapustą i grzybami, szpinakiem
Fot. iStock

Paszteciki serwowane do czerwonego barszczu to ciekawy pomysł na danie, które pasuje zarówno na świąteczny stół, jak i na inne okazje. Kryją w sobie smaczny farsz, najczęściej mięsny, ale jest wiele innych przepisów na paszteciki w różnych wydaniach — z kapustą i grzybami, czy szpinakiem i fetą.

Najpopularniejsze są paszteciki drożdżowe, ale nie brakuje również przepisów na paszteciki z ciasta francuskiego. Warto spróbować obu wersji i zdecydować, która sprawdzi się lepiej.

Paszteciki z mięsem (drożdżowe) — przepis

Paszteciki - z mięsem, z kapustą i grzybami, szpinakiem

Fot. iStock/paszteciki z mięsem

Paszteciki z mięsem — składniki:

Farsz:

  • 1/2 kg mięsa z łopatki wieprzowej
  • 2 cebule
  • 3 ząbki czosnku
  • sól
  • pieprz mielony
  • 2 liście laurowe
  • 2 ziarenka ziela angielskiego
  • 3 ziarnka czarnego pieprzu
  • 2 łyżki majeranku
  • olej do podsmażania

Ciasto:

  • 60 dkg mąki pszennej
  • 2 jaja
  • 1 szklanka mleka
  • 2 łyżki masła
  • 2 dag świeżych drożdży
  • łyżeczka soli
  • 1/2 łyżeczki cukru

Dodatkowo:

  • siemię lniane
  • czarnuszka
  • 2 łyżki mleka

Przygotowanie: 

Farsz:

  1. Cebule obierz, pokrój w kostkę. Mięso umyj, pokrój w małą kostkę.
  2. W garnku rozgrzej olej, podsmaż mięso, dodaj cebulę — gdy cebula się zrumieni, mięso podlej wodą. Dodaj przyprawy (liść laurowy, ziele angielskie, pieprz) i duś do miękkości. Gdy mięso zmięknie, zdejmij je z ognia.
  3. Mięso zmiel w maszynce wraz z cebulą z wywaru. Dopraw solą, pieprzem i majerankiem, czosnkiem przepuszczonym przez praskę. Wymieszaj i wyrób ręką na jednolitą masę. Jeśli masa będzie za sucha, można ją podlać wywarem, w którym mięso się dusiło.

Ciasto:

  1. Drożdże rozpuść w połowie mleka i odstaw na ok. 10 minut w ciepłe miejsce do wyrośnięcia. Masło rozpuść w rondelku. Do pozostałego mleka dodaj cukier, jaja i masło. Wymieszaj do połączenia. Wsyp sól, rozpuszczone drożdże i stopniowo mąkę. Wyrób elastyczne ciasto i odstaw w ciepłe miejsce na godzinę do wyrośnięcia.
  2. Gdy ciasto wyrośnie, podziel je na dwie części. Rozwałkuj ciasto na prostokąt, przekrój go na pół. Na obu częściach rozsmaruj farsz,i zwiń ciasto jak roladę. Każdą zwiniętą część pokrój na małe paszteciki ok. 5 cm szerokości. To samo zrób z drugą częścią ciasta.
  3. Tak przygotowane paszteciki połóż na blaszkę, posmaruj mlekiem i posyp ziarnami.
  4. Piecz ok. 25-30 minut w 160 stopniach, aż do zrumienienia.

Paszteciki z kapustą i grzybami (drożdżowe) — przepis

Paszteciki - z mięsem, z kapustą i grzybami, szpinakiem

Fot. iStock/paszteciki z kapustą i grzybami

Paszteciki z kapustą i grzybami — składniki:

Ciasto:

  • 400 g mąki
  • 200 ml ciepłego mleka
  • 30 g drożdży
  •  jajko
  • 1 łyżeczka cukru
  • 1/2 łyżeczki soli
  • 2 łyżki oleju

Farsz:

  • 500 g kiszonej kapusty
  • 300 g pieczarek
  • 200 g grzybów suszonych
  • cebula
  • sól
  • pieprz

Przygotowanie:

  1. Suszone grzyby zalej wodą i odstaw na noc. Nie wylewaj wody po grzybach.
  2. Na drugi dzień rozrób drożdże z cukrem zalej ciepłym mlekiem i odstaw na pół godziny w ciepłe miejsce.
  3. Po tym czasie przesiej mąkę z solą, wymieszaj, dodaj olej, wyrośnięte drożdże i wyrób ciasto. Przykryj, odstaw na godzinę w ciepłe miejsce do wyrośnięcia.
  4. Ugotuj grzyby w tej samej wodzie, w której stały.
  5. Kiszoną kapustę włóż do garnka, zalej zimną wodą i gotuj pół godziny. Odcedź, odciśnij i posiekaj.
  6. Cebulę i pieczarki obierz i pokrój. Grzyby suszone osącz z wody i drobno pokrój.
  7. Na patelni rozgrzej olej, zeszklij cebulę, włóż pieczarki i grzyby suszone. Dopraw solą i pieprzem. Duś, co jakiś czas mieszając, aż grzyby zmiękną, a sok wyparuje. Wrzuć posiekaną kapustę, dodaj przyprawy i smaż razem kilka minut. Ostudź.
  8. Wyrośnięte ciasto drożdżowe wyrób i rozwałkuj na podłużny pasek. Przez jego środek wyłóż gotowy farsz, zlep boki ciasta. Ciasto odwróć na drugą stronę i za pomocą noża podziel na porcje.
  9. Paszteciki posmaruj rozmąconym jajkiem, wyłóż na papier do pieczenia na blaszce.
  10. Piekarnik rozgrzej — piecz w temperaturze 180º ok. 20 minut.

Drożdżowe paszteciki ze szpinakiem — przepis

Paszteciki - z mięsem, z kapustą i grzybami, szpinakiem

Fot. iStock/paszteciki ze szpinakiem

Drożdżowe paszteciki ze szpinakiem — składniki:

Ciasto:

  • 4 szklanki mąki
  • 250 g margaryny
  • 250 ml kwaśnej śmietany
  • 20 g drożdży
  • cukier
  • sól
  • gałka muszkatołowa
  • jajo do posmarowania

Farsz:

  • 500 g szpinaku
  • 100 g pieczarek
  • kostka fety
  • 3 ząbki czosnku
  • sól
  • pieprz
  • oliwa do smażenia

Przygotowanie:

Farsz:

  1. Pieczarki pokrój w kostkę i podsmaż razem z posiekanym lub przeciśniętym przez praskę czosnkiem na oliwie. Dopraw solą i pieprzem.
  2. Świeży szpinak umyj, posiekaj (zamrożony wcześniej wyjmij do rozmrożenia) i wrzuć na patelnię. Po chwili dorzuć pokrojoną w kostkę fetę. Trzymaj na ogniu i mieszaj, aż feta nieco się rozpuści.

Ciasto:

  1. Śmietanę wymieszaj z drożdżami i odrobiną cukru.
  2. Mąkę posiekaj z margaryną, dodaj śmietanę z drożdżami, szczyptę gałki muszkatołowej i szczyptę soli. Wyrób ciasto i zostaw na 20 minut.
  3. Ciasto rozwałkuj na cienkie placki, nakładaj farsz i formuj paszteciki. Ciasto na brzegach dociśnij widelcem. Górę posmaruj roztrzepanym jajem. Piecz 20 minut w temp 180ºC.

Paszteciki z ciasta francuskiego z mięsem — przepis

Fot. iStock

Paszteciki z ciasta francuskiego z mięsem — składniki:

  • 2 opakowania ciasta francuskiego
  • 500 g mięsa z rosołu (kurczak, indyk)
  • cebula
  • 1 ząbek czosnku
  • łyżka masła
  • łyżka oliwy
  • sól
  • pieprz
  • natka pietruszki
  • jajko do posmarowania

Przygotowanie: 

  1. Mięso oddziel od kości i zblenduj na gładką masę.
  2. Cebulę pokrój w drobną kostkę, zeszklij na maśle z dodatkiem oliwy. Czosnek przeciśnij przez praskę, dodaj do cebuli i podsmaż. Dodaj mięso, dopraw solą i pieprzem, dorzuć natkę pietruszki.
  3. Ciasto francuskie rozłóż, pokrój na równe kwadraty, nałóż farsz i posklejaj boki. Paszteciki posmaruj jajkiem i piecz 15-20 minut w 200ºC.
źródło:  www.przyslijprzepis.pl 

Zobacz także

Leniwy Mazurek. Wasze przepisy wielkanocne

eskalopki z kurczaka, indyka, wieprzowe, cielęce

Eskalopki – z kurczaka, indyka, wieprzowe i cielęce. Przepisy na pyszny obiad

Zupa tajska z kurczakiem

Siostry od kuchni polecają: Zupa tajska z kurczakiem