Dieta Zdrowie

Suszone morele na zdrowy wzrok, skórę i mocne kości. Zdziwisz się, ile dobrego mają w sobie

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
14 stycznia 2022
Fot. iStock
 

Suszone morele to przekąska, która szczególnie polecana jest osobom pracującym umysłowo i sportowcom. Warto po nie sięgać, ponieważ zawierają wiele cennych dla zdrowia substancji, których nie powinno zabraknąć w zdrowej diecie. Morele to owoce pełne smaku i zdrowia, a suszone nie tylko są wartościowe, ale w pewnych aspektach nawet zdrowsze niż świeże owoce. Co trzeba o nich wiedzieć?

Dodawane do świątecznych wypieków i deserów, oraz do tradycyjnego wigilijnego kompotu, wykorzystywane jako farsz do pieczonego mięsa, w końcu uważane za szybką i zdrową przekąskę — suszone morele znalazły swoje miejsce w kuchni. Warto więc świadomie korzystać z ich potencjału.

Morela to odżywczy owoc bogaty w witaminy i składniki mineralne. Świeże zawierają witaminy A, C, E, witaminy z grupy B, oraz potas, żelazo i wapń. Znajduje się w nich również sporo przeciwutleniaczy, takich jak: beta-karotenu i zeaksantyna. Świeża morela w 100 gramach dostarcza ok. 48 kcal (owoc o średniej wielkości waży ok. 55 g), natomiast indeks glikemiczny równy 30, więc mogą po nią sięgać osoby cierpiące z powodu cukrzycy. Nieco inaczej rzecz się ma w przypadku suszonych owoców.

Fot. iStock

Co kryją w sobie suszone morele?

Suszone morele cenione są za wysoką zawartość witaminy A, witaminy C, witamin E oraz B1 i B2, oraz witaminy PP. Nie brakuje w nich  wapnia, fosforu, żelaza, potasu, miedzi oraz manganu. Są bardzo zdrowe, ale kaloryczne —  100 g suszonych moreli zawiera aż 300 kcal! Jednak to zdrowe kalorie, z którymi w parze idą składniki odżywcze, witaminy, minerały i antyoksydanty. Z kolei indeks glikemiczny suszonych moreli jest równy 30-32, co zależy od konkretnej odmiany moreli.

Suszenie polega na obniżeniu ilości wody np. w owocach przez jej odparowanie. Obniżenie ilości wody w morelach do 20-25% pozwala na uniknięcie rozwoju szkodliwych drobnoustrojów, dzięki czemu odpowiednio przechowywane suszone owoce nie ulegają przez długi czas popsuciu. Suszenie ma także jedną zaletę — niektóre związki obecne w owocach podczas tego procesu ulegają zagęszczeniu. Suszone owoce zawierają więcej węglowodanów i białka, są bardziej kaloryczne, dzięki czemu szybko dodają zdrowej energii, zawierają również więcej błonnika, który dba o właściwą pracę układu pokarmowego i jest cennym wsparciem przy zaparciach. Suszone morele zawierają więcej witamin, minerałów oraz beta-karotenu. Wystarczy wspomnieć, że już 10 sztuk suszonych moreli uzupełnia dzienne zapotrzebowanie na witaminę A.

Suszone morele — właściwości dla zdrowia

Suszone morele zalecane są w diecie sportowców jako źródło łatwo dostępnej energii. Potas i witaminy z grupy B są niezbędne dla pracy układu nerwowego, co warto docenić przy pracy umysłowej oraz w trakcie nauki. Potas wpływa na regulację ciśnienia krwi, prawidłową pracę mięśni oraz nerek.

Witaminy i antyoksydanty zapobiegają przedwczesnemu starzeniu się skóry oraz chronią ją przed szkodliwym wpływem promieniowania słonecznego. Obecność witaminy C wzmacnia działanie układu odpornościowego, wzmacnia naczynia krwionośne, oraz wspiera wytwarzanie kolagenu, dzięki czemu skóra jest jędrna i wygląda młodo. A to nie wszystkie z zalet, jakie kryją w sobie suszone morele.

Fot. iStock

Suszone morele na dobry wzrok

Duże ilości wspomnianej powyżej witaminy A jest ważna dla zdrowego wzroku. Jej odpowiedni poziom w organizmie pozwala zapobiegać pojawieniu się zwyrodnieniom plamki żółtej i tzw. kurzej ślepocie. Równie istotna jest tu witamina E oraz antyoksydanty takie jak beta-karoten, luteina i zeaksantyna, które skutecznie chronią wzrok przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. Dodatkowo antyoksydanty obniżają ryzyko rozwoju nowotworów, cukrzycy i chorób serca.

Suszone morele dla mocnych kości

Suszone morele zawierają bor, który zapobiega utracie wapnia, oraz sam wapń, który wchodzi w skład kości i zębów, reguluje pracę układu nerwowego oraz mięśni. Z tego powodu powinny być one obecne w diecie kobiet po menopauzie, które są szczególnie narażone na osteoporozę.

Zasadotwórcze działanie suszonych moreli

Suszone morele poleca się w diecie osób cierpiących na nadkwasotę, oraz spożywających duże ilości mięsa, jako produkt zasadotwórczy. Zjedzone po treningu wpływają na szybsze przywrócenie równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie.

Fot. iStock

Dwutlenek siarki w suszonych morelach 

Suszone morele mimo wielu zalet, nie są pozbawione także pewnych wad — w tym przypadku jest to konserwacja przy użyciu dwutlenku siarki. Dwutlenek siarki dodaje się do moreli, alby nie zmieniały koloru z jasnozłotego na ciemny. Po prostu jasne morele wyglądają bardziej apetycznie. Morele bez dodatku dwutlenku siarki przybierają ciemniejsze, wręcz brązowe zabarwienie. Ponadto dwutlenek siarki obniża straty witaminy C oraz beta-karotenu. Odstrasza również owady, niszczy bakterie, wirusy itp.

Warto również wiedzieć, że dwutlenek siarki może drażnić drogi oddechowe, jest również silnym alergenem. Wywołuje podrażnienia skórne, drażni żołądek, wywołuje bóle brzucha, biegunkę. U osób cierpiących na astmę dwutlenek siarki może spowodować wstrząs anafilaktyczny.

Aby usunąć ten konserwant z moreli, należy namoczyć owoce przez ok. 20 minut w ciepłej wodzie. Jeśli moczenie moreli za każdym razem jest kłopotliwe, warto czytać etykiety, by kupić morele bez dwutlenku siarki (bez konserwantów lub także pod nazwą niesiarkowane).


źródło:  dietetycy.org.pl

Dieta Zdrowie

Czujesz „za bardzo”, bywasz przytłoczona przez emocje? Prosty test pozwoli ci sprawdzić, czy jesteś WWO

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
14 stycznia 2022
Fot. iStock
 

Osoby wysoko wrażliwe (WWO) – mówi się o nich, że czują więcej niż inni, co bywa zarówno błogosławieństwem jak i przekleństwem. Kim są osoby wysoko wrażliwe i co je charakteryzuje? Odpowiedz na proste pytania i sprawdź, czy również się do nich zaliczasz.

Kim są osoby wysoko wrażliwe?

Osoby wysoko wrażliwe (WWO, highly sensitive person, supersensitivity) odczuwają docierające do nich bodźce mocniej niż przeciętne osoby. Mają delikatniejszy system nerwowy, który intensywnie odbiera sygnały z otoczenia, mocniej je przetwarza, co powoduje silniejsze i dłużej trwające pobudzenie i reakcje. Kiedyś uważano, że wysoka wrażliwość związana jest z byciem introwertykiem, ale badania wykazały, że aż 30% WWO to ekstrawertycy.

Osoby wysoko wrażliwe stanowią mniejszość w porównaniu do osób „przeciętnie wrażliwych”, gdyż stanowią od 15 do 20% populacji. Czyni je to wyjątkowymi, choć ta wyjątkowość bywa jednocześnie bywa zaletą, jak i problemem. Zdolność do intensywniejszego odczuwania i dostrzegania lepiej przygotowuje do radzenia sobie z różnymi sytuacjami. Ta wrażliwość i uważność mogły być niegdyś cechami pomocnymi w przetrwaniu. Ma to jednak i złe strony, ponieważ związane jest z nadmiernym obciążeniem układu nerwowego.

Fot. iStock

Osoby wysoko wrażliwe a badania

Przeprowadzono badania, które wykazały pewne różnice w pracy mózgu osoby wysoko wrażliwej i przeciętnie wrażliwej. W efekcie wykazano, że podczas wykonywania zadań wymagających dostrzegania szczegółów u WWO dochodzi do większego pobudzenia w obszarach mózgu odpowiedzialnych za analizowanie danych na głębszym poziomie.

U osób wysoko wrażliwych dochodzi również do większej aktywności neuronów lustrzanych, istotnych dla odczuwania empatii czy naśladowania. Pokazało to badanie, w którym wykorzystano zdjęcia radosnych, smutnych lub neutralnych twarzy osób bliskich i nieznajomych. U osób wysoko wrażliwych większa aktywność neuronów lustrzanych pojawiła się nie tylko na widok twarzy znanych im osób, ale także podczas oglądania zdjęć nieznajomych.

Czym charakteryzują się osoby wysoko wrażliwe?

Osoby wysoko wrażliwe charakteryzują pewne cechy, które pozwalają je odróżnić od osób przeciętnie wrażliwych.

  • Wykazują tendencję do głębokiego przetwarzania informacji. Długo rozmyślają nad tym, co np. zobaczyły czy doświadczyły, mają trudność z odłożeniem tego na bok, wnikliwie analizują szczegóły;
  • łatwo ulegają przestymulowaniu — przytłoczeni bodźcami czują wyczerpanie;
  • cechuje je reaktywność emocjonalna i empatia. Dzięki towarzyszącym im emocjom WWO reagują na to co jest ważne, wiedzą, na co zwrócić uwagę, co trzeba zapamiętać;
  • wrażliwe na subtelne bodźce — wyłapują więcej szczegółów niż ludzie o mniejszej wrażliwości.

Fot. iStock

Bycie osobą wysoko wrażliwą ma swoje zalety

Osoby wysoko wrażliwe są mistrzami uważności i empatii, nie przechodzą obojętnie obok krzywdy innego człowieka lub zwierzęcia. Ich działania są odpowiedzialne, ponieważ dużo analizują i rzadko podejmują pochopne decyzje. Są sumienne podczas wykonywania zadań, wyczulone na szczegóły, które mogą zostać pominięte przez innych.

Nie brakuje jednak i wad bycia WWO

Osoby wysoko wrażliwe bywają bardziej nerwowe, silniej odczuwają stres, czasem lęk, który może blokować przed działaniem. W warunkach niesprzyjających (np. w hałasie) bywają drażliwe, nie mogą skupić się na zadaniu. Narażenie na nadmiar bodźców powoduje u nich zmęczenie i chęć wycofania się w spokojne miejsce. WWO bywają również niesprawiedliwie oceniani jako zbyt przewrażliwieni na własnym punkcie.

Osoby wysoko wrażliwe — test 

Na podstawie publikacji psycholog Elaine Aron stworzono testy, które pozwalają określić, czy dana osoba rzeczywiście jest WWO. W poniższych pytaniach udzielenie 13 lub więcej odpowiedzi twierdzących (TAK), może świadczyć o tym, że osoba wykonująca test jest wysoko wrażliwa.

Fot. iStock

 

1. Te same rzeczy powodują u ciebie reakcję głębszą i bardziej intensywną, niż w przypadku innych osób.

2. Jako pierwsza wyłapujesz niuanse i nawet minimalne zmiany w otoczeniu.

3. Nie masz cierpliwości do hałasu, przykrych zapachów lub ostrego światła — podobne bodźce szybko cię meczą.

4. Często czujesz, że potrzebujesz przerwy od towarzystwa innych ludzi.

5. Jesteś dość wrażliwa na ból.

6. Kofeina działa na ciebie wyjątkowo pobudzająco.

7. Niespodziewane bodźce (np. nagły głośny dźwięk) sprawiają, że aż podskakujesz.

8. Nie jesteś „wielozadaniowcem”, nie lubisz robienia kilku rzeczy naraz, męczy cię to i powoduje, że zaczynasz się gubić.

9. Natłok zadań do zrobienia „na już” powoduje panikę.

10. Nie lubisz być obserwowana przez innych gdy coś robisz, odczuwasz dyskomfort, zaczynasz tracić pewność siebie i popełniasz błędy.

11. Unikasz oglądania filmów czy obrazów pełnych przemocy.

12. Nie lubisz zmian, przystosowanie do nich sprawia ci problem.

13. Drażni cię i męczy, kiedy wokół dzieje się zbyt wiele.

14. Odczuwanie głodu powoduje problem z koncentracją, osłabienie, bóle głowy.

15. Intensywnie analizujesz i rozkładasz na części pierwsze to, co cię spotkało.

16. Jesteś empatyczna, współodczuwasz z innymi ludźmi, rozumiesz ich emocje.

17. Dotykają cię emocje innych osób lub bohaterów filmów i książek.

18. Kontakt z naturą i sztuką porusza twoją wrażliwość.

19. Masz bogate życie wewnętrzne.

20. Nie potrafisz odnaleźć się w bałaganie i chaosie.

21. Unikasz konfliktów, nie przepadasz również za konfrontacją.

22. Zanim zdecydujesz się na jakieś działanie, najpierw mocno zastanawiasz się nad nim.

23. Byłaś uważana za dziecko nieśmiałe lub nadwrażliwe.

24. Słyszałaś, że nie powinnaś się tak wszystkim przejmować, lub zalecano ci bycie silniejszą.

25. Potrzebujesz sporo czasu na podjęcie decyzji i wypominasz sobie, gdy okaże się ona niewłaściwa.

Jeśli jesteś osobą wysoko wrażliwą…

Gdy podejrzewasz, lub po wykonaniu testu jesteś przekonana, że WWO dotyczy ciebie, pamiętaj, że bycie osobą wysoko wrażliwą, mimo pewnych wad, ma także swoje zalety. Jeśli chcesz wiedzieć jak ułatwić sobie codzienne funkcjonowanie, artykuł Jak być silną i wysoko wrażliwą? Wykonaj tych siedem kroków, a nie pożałujesz, może okazać się pomocny.


źródło: hsperson.com, www.sensity.pl, charaktery.eu 

Dieta Zdrowie

7 cech toksycznych dziadków. Jak rozmawiać z nimi o ich zachowaniu?

Redakcja
Redakcja
14 stycznia 2022
fot. RapidEye/iStock

Co robić, jeśli zachowanie dziadków twoich dzieci wprowadza do twojego domu stres i negatywną energię? Rozpoznanie w babci i dziadku „toksyczności” może być trudne. Po pierwsze, twoja rodzina może być jedynym miejscem, w którym ta toksyczność się objawia. Jak zauważa nowojorska terapeutka Natalie Capano, niektórzy dziadkowie są toksyczni tylko wtedy, gdy są dziadkami. „Toksyczny dziadek może angażować się w toksyczne wzorce, szczególnie wokół swojej roli lub ogólnie może być toksyczną osobą, która akurat jest dziadkiem”.

Co więcej, mogą być przypadkowo toksyczni, nieświadomi wpływu swoich działań i sposobu komunikacji na rodzinę. Mogą nieświadomie angażować się w toksyczne zachowania poprzez wyrażanie swojej dezaprobaty wobec wnuków.

Ponieważ dobrze jest wiedzieć, co się dzieje, oto niektóre z najczęstszych znaków ostrzegawczych, że masz do czynienia z toksycznymi dziadkami, a także kilka porad, jak rozwiązać te problemy.

Osoba toksyczna zastrasza

Ciągłe zastraszanie jest wyraźną oznaką toksycznego zachowania. Ale nie każde zastraszanie jest oczywiste. Znęcanie się często kojarzy nam się z podnoszeniem głosu i fizyczną dominacją. Istnieją jednak bardziej subtelne formy zastraszania i metody kontroli, takie jak utrzymywanie stałego strumienia osądów. Mogą celowo próbować cię obrażać i sprawiać, że czujesz się niekomfortowo, bez względu na to, czy robią to subtelnie, czy nie.

Osoba toksyczna skłóca ludzi

Dobrzy dziadkowie wspierają więzi w rodzinach i zbliżają ludzi. Toksyczni dziadkowie woleliby, aby ich rodziny walczyły przeciwko sobie. Toksyczny dziadek może próbować zwrócić wnuka przeciwko rodzicom lub innym członkom rodziny.

Toksyczna osoba buduje lojalność poprzez manipulację

Kiedy już skłócili się z członkami rodziny, toksyczni dziadkowie często stosują taktyki manipulacji, aby skłonić członków rodziny do konkurowania ze sobą. Toksyczni ludzie lubią mieć innych po swojej stronie i traktują życie jak grę. Ostatecznym celem tych wojowniczych gier jest zwiększenie kontroli nad wszystkimi ludźmi wokół nich i uzyskanie większej lojalności od członków rodziny, którzy w ich grze „wygrywają”.

Toksyczna osoba faworyzuje swojego ulubieńca

Toksyczni dziadkowie często wybierają jednego wnuka i to nad nim rozpościerają parasol ochronny. I nie wstydzą się swoich preferencji ani opinii. Mają też w zwyczaju chwalić się właśnie swoim ulubieńcem, nawet jeśli akurat są w towarzystwie innych wnucząt.

Toksyczna osoba lekceważy granice

Toksyczni dziadkowie nie rozumieją, że rodzice potrzebują przestrzeni. Dla nich nie ma granic. Może to obejmować niezapowiedziane zjawianie się, naleganie, aby wszystkie święta były z nimi, obwinianie wnuków o to, że nie dawały im uścisków i całusów.

Toksyczni dziadkowie podważają władzę rodzicielską

Dobrzy dziadkowie pozwalają rodzicom wychowywać dzieci. Toksyczni upierają się i zawsze narzucają swoją wolę. Co zaskakujące, może to być nieświadome zachowanie, u którego podłoża są dobre intencje. Niektórzy dziadkowie tak przytłaczają miłością do swoich wnuków, że nie zdają sobie sprawy z konieczności przestrzegania zasad.

Osoba toksyczna niechętnie zmienia swoje zachowanie

Sposób, w jaki dziadkowie reagują na krytykę, może być świetnym papierkiem lakmusowym toksyczności. Może się okazać, że byli zupełnie nieświadomi i będą ciężko pracować, aby rozwiązać ten problem. Jeśli jednak nadal się tak zachowują i celowo robią wszystko, aby sprzeciwić się życzeniom rodziców, mogą skręcać na toksyczne terytorium. Nie zawsze możemy wytłumaczyć toksycznym ludziom, że są toksyczni. Jeśli znajdziesz się w towarzystwie toksycznego dziadka, zacznij od rozmowy i podejmij kroki w zależności od tego, jak zareaguje.

Jak reagować na toksyczne zachowania dziadków?

Poruszenie pojawiających się problemów może być trudne. Ale kluczem jest klarowność w krytyce, używanie zaimka „ja” i wyjaśnianie, dlaczego mówisz to, co mówisz.

Jeśli toksycznym dziadkiem jest twoja teściowa lub teść, przekonanie współmałżonka o ich toksyczności jest z pewnością trudne. Nie można nikogo przekonać, że ktoś, kogo znają i kochają jest toksyczny, jeśli nie chcą w to uwierzyć. Tak więc, kiedy przedstawiasz swoją sprawę, postaraj się odsunąć emocje na bok. Mów obiektywnie, mając pod ręką fakty i przykłady. Możesz wskazać przypadki, w których dziadek użył protekcjonalnego lub nieodpowiedniego języka w stosunku do kogoś, gdy został poproszony, aby tego nie robił. Albo użyj przykładów, kiedy poproszono go o przestrzeganie granic lub zasad, a on celowo się sprzeciwił.

Mówi się, że granice są kluczowe w kontaktach z toksycznymi ludźmi. Niestety może to być trudne. Jak wspomnieliśmy powyżej, granice często niewiele dla nich znaczą. „

Zazwyczaj musimy ustalać granice, aby chronić się przed ludźmi, którzy ich nie szanują, więc powtarzanie czegoś kilka razy może być naprawdę trudne i wyczerpujące.


Zobacz także

mięśnie Kegla

Mięśnie Kegla. Ich ćwiczenie poprawi twój komfort życia

Yerba mate - właściwości, zestaw, jak parzyć yerbę

Yerba mate – odchudza, pobudza i ułatwia koncentrację. To nie jedyne powody, by jej spróbować

„Wiem, że to zdrowe, ale przez gardło mi nie przejdzie”, czyli jak przekonać się do niektórych produktów?