Dieta Przepisy Zdrowie

Jeżyny – owoce o wielu mocach. Jak przyrządzić z nich dżem, sok lub nalewkę na zimę?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
10 czerwca 2020
jeżyny - własciwości, kcal, przetwory, przepisy na sok, nalewka, dżem
Fot. iStock
 

Jeżyny to owoce, które mają nie tylko ciekawy smak, ale także przynoszą wiele korzyści dla  zdrowia. Krzaki jeżyn rosną praktycznie wszędzie, od lasów po przydroża, można je uprawiać także na własne potrzeby w ogródkach. Warto zbierać jeżyny i robić z nich domowe przetwory, lub po prostu jeść na surowo.

Jeżyny wyglądem zbliżone są do malin, jednak ich owoce są otoczone większymi kolcami i są bardziej kwaśne w smaku. Ciemnofioletowy lub niekiedy czarny kolor owoców jeżyny świadczy o bogactwie cennych składników dla zdrowia. Soczyste owoce dojrzewają w sierpniu i we wrześniu. Można wykorzystać je jako dodatek do różnych deserów, ciast, dżemów, konfitur, a także soków i  nalewek. Warto choć raz przyrządzić własne domowe przetwory z jeżyn, by cieszyć się ich smakiem także poza sezonem.

jeżyny - własciwości, kcal, przetwory, przepisy na sok, nalewka, dżem

Fot. iStock

Jeżyny – wartości odżywcze, witaminy, kcal

W jeżynach znajdziemy wiele ważnych dla zdrowia witamin i to w niemałych ilościach. Jest tu witamina C, witaminy z grupy B (B1, B2, B3, B6, B9), witamina , K, E. Nie brakuje także minerałów: cynku, fosforu, potasu, magnezu, wapnia, sodu i żelaza. Jeżyny zawierają także dużo błonnika oraz antocyjanów, które odpowiadają za ciemny wygląd owoców. Jeśli chodzi o kalorie, jeżyny w 100 g zawierają 43 kalorie, więc można uznać je za owoce niskokaloryczne, wskazane dla osób na diecie. Indeks glikemiczny jeżyny wynosi jedyne 25, więc mogą bez obaw sięgać po nie osoby chorujące na cukrzycę.

Jeżyny – właściwości dla zdrowia

Wspierają pracę układu krążenia

Antocyjany, których nie brakuje w jeżynach, poprawiają elastyczność naczyń włosowatych i wzmacniają serce. Witamina C uszczelnia naczynia krwionośne, natomiast błonnik ogranicza wchłanianie niezdrowych tłuszczów, dzięki czemu obniża ryzyko wystąpienia chorób serca. Witamina K pełni ważną funkcję w układzie sercowo-naczyniowym, utrzymując tętnice w dobrym stanie.

Obniżają poziom cukru we krwi

Jeżyny mają niski indeks glikemiczny równy 25, więc nie podnoszą gwałtownie poziomu cukru we krwi. Błonnik dodatkowo spowalnia wchłanianie węglowodanów, co ułatwia utrzymanie dobrego poziomu glukozy.

Chronią przed nowotworami

Wspomniane już wielokrotnie antocyjany, to jedna z najważniejszych broni przeciwko rozwojowi różnego typu nowotworów. W jeżynach jest ich naprawdę dużo, o czym świadczy ciemny kolor owoców.

Dla zdrowego żołądka

Jeżyny bogate są w różnego rodzaju przeciwutleniacze, które wpływają na zmniejszenie stanu zapalnego śluzówki wyściełającej żołądek. Jedzenie jeżyn może chronić przed wrzodami.

Wzmacniają wzrok

Dzięki witaminom C i E zmniejszają ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej i osłabienia wzroku. Antocyjany obniżają wysokie ciśnienie i likwidują stany zapalne siatkówki oka.

Wzmacniają kości i zęby

Jeżyny zawierają minerały, które są niezbędne w tworzeniu tkanki kostnej, czyli wapń i magnez. Witamina K bierze udział w tworzeniu białka kostnego, które wzmacnia gęstość kości i obniża ryzyko złamań.

jeżyny - własciwości, kcal, przetwory, przepisy na sok, nalewka, dżem

Fot. iStock

Łagodzi objawy PMS i menopauzy

Jeżyny zawierają fitoestrogeny, które mają podobne działanie jak estrogeny produkowane w kobiecym organizmie. Niedobór estrogenów wpływa negatywnie na samopoczucie kobiet, a jedzenie jeżyn może łagodzić objawy PMS oraz menopauzy.

Jeżyny – popularne odmiany

Leśne jeżyny kojarzymy z dużymi kolcami, które nie mają litości dla rąk i ubrań przy zbiorze owoców. Krzaki jeżyn oczywiście można też uprawiać w ogrodzie. Na domowy użytek sprawdzą się tu odmiany takie jak: jeżyna pofałdowana, Black Satin, lub też jeżyna bezkolcowa, która jest chyba najłatwiejsza w uprawie i w zbiorze owoców. Jeżyna bezkolcowa, jak sama nazwa wskazuje, nie posiada kolców, które z reguły utrudniają zarówno pielęgnację, jak i zbiór owoców. Sama jeżyna bezkolcowa ma różne odmiany, takie jak: jeżyny Jumbo, Loch Ness, Thornfree, które nie sprawiają kłopotu w pielęgnacji i wydają smaczne oraz wartościowe owoce.

Jeżyny – przepisy na przetwory

Jeżyny to wdzięczne owoce na przetwory, po które chętnie sięgamy zimą. Ważne jest, by owoce zbierane były albo z własnej działki, albo z krzaczków dziko rosnących, ale oddalonych od ulicy i spalin. Owoce przed przetworzeniem należy dobrze umyć i pozbawić szypułek.

Dżem z jeżyn – przepis

Najprostszy do przygotowania jest dżem, który idealnie pasuje do naleśników czy gofrów, sprawdzi się na kanapki oraz jako dodatek do deserów.

jeżyny - własciwości, kcal, przetwory, przepisy na sok, nalewka, dżem

Fot. iStock

Dżem z jeżyn – składniki

  • 2 kg jeżyny
  • 1,5 kg cukru

Dżem z jeżyn – przygotowanie:

  1. Jeżyny umyj porządnie, odsącz na sitku.
  2. Do garnka z grubym dnem przesyp część jeżyn i zasyp je cukrem, zrób tak z kolejnymi warstwami, aż jeżyny i cukier nie zostaną wykorzystane – na górze musi być cukier.
  3. Jeżyny z cukrem zostaw na noc, by puściły sok.
  4. Zagotuj na niewielkim ogniu (by się nie przypaliły możesz potrząsać garnkiem, a mieszać jedynie w ostateczności). Pojawiającą się na wierzchu pianę należy usunąć.
  5. Gdy masa odpowiednio zgęstnieje, garnek nakryj ściereczką i odstaw jeżyny do przestygnięcia.
  6. W międzyczasie umyj i wyparz słoiki na dżem, nałóż jeszcze ciepłą masę i zakręć, odstaw aż do całkowitego wystygnięcia nakrętką do dołu.

Sok z jeżyn – przepis

Proponowany sok z jeżyn jest podobnie nieskomplikowany w przygotowaniu, co dżem na zimę.

jeżyny - własciwości, kcal, przetwory, przepisy na sok, nalewka, dżem

Fot. iStock

Sok z jeżyn – składniki:

  • 2 kg jeżyn
  • 1 kg cukru

Sok z jeżyn – przygotowanie:

  1. Dokładnie umyte owoce zasyp warstwami cukrem w dużym naczyniu i zostaw na noc, by puściły sok.
  2. Rano sok podgrzej do zagotowania i od razu zlej do umytych i wyparzonych słoiczków lub butelek. Pozostałe owoce możesz dorzucić do butelek w całości lub odcisnąć przez gazę i pozostały sok również rozlać.
  3. Pasteryzuj 10 minut od chwili zagotowania się wody.

Nalewka z jeżyny – przepis

Nalewka z jeżyny to aromatyczny trunek, który zdrowo rozgrzeje w zimne miesiące. Przepisów na nalewkę jest wiele, a ten jest zdecydowanie najłatwiejszy, choć na poczęstunek trzeba będzie poczekać pół roku.

jeżyny - własciwości, kcal, przetwory, przepisy na sok, nalewka, dżem

Fot. iStock

Nalewka z jeżyny – składniki:

  • 2 kg jeżyn
  • 1 kg cukru
  • 1 litr spirytusu

Nalewka z jeżyny – przygotowanie:

  1. Owoce dokładnie umyj, osusz, przełóż warstwami delikatnie dociskając je z cukrem, do wyparzonego słoja. Słój zamknij i przetrzymaj 4-5 dni, potrząsając nim od czasu do czasu.
  2. Po tym czasie zalej spirytusem i odstaw na kolejny tydzień.
  3. Po tym czasie odcedź owoce od alkoholu i odłóż na kolejny tydzień.
  4. Przefiltruj i rozlej do wyparzonych butelek.
  5. Przechowuj w chłodnym miejscu, przez kolejne pół roku, by nabierała mocy.

źródło: bonavita.pl , www.ekologia.pl , www.swiatkwiatow.pl 

Dieta Przepisy Zdrowie

Do zmian nie możemy podchodzić powierzchownie. By żyć pełnią życia musimy wyjść im naprzeciw

Ewa Raczyńska
Ewa Raczyńska
10 czerwca 2020
Kasia Kucewicz / Fot. Archiwum prywatne
 

– Ktoś, kto niczego nie zmienia w swoim życiu, często nie jest dość uważny na siebie, nierzadko też tylko pozornie dba o swój komfort, a tak naprawdę wcale nie troszczy się o swoje różne potrzeby, tylko dba o jedną – o bezpieczeństwo i stabilizację . A czasem bezpieczeństwo to za mało żeby być szczęśliwym i spełnionym – tłumaczy Katarzyna Kucewicz, psycholog i psychoterapeutka. 

Chociaż mówi się, że w życiu jedyne, co pewne, to zmiana, my się jednak bardzo ich boimy, dlaczego?

Katarzyna Kucewicz: Zmiana wyrywa nas ze strefy komfortu, czyli ze strefy bezpiecznych rytuałów, które wykonujemy automatycznie. Człowiek lubi czynności automatyczne, dają mu one poczucie bezpieczeństwa. 

Taką czynnością może być na przykład poranna toaleta. Na pół przytomni idziemy do łazienki, myjemy zęby i buzię, nie musimy za wiele myśleć. Jednak kiedy nagle coś trzeba zmienić w tym rytuale, może nas to wytrącić z równowagi, zaburzyć harmonię i drażnić. 

Im jesteśmy starsi, tym bardziej swoje rytuały lubimy i cenimy. Bo za nimi idzie przewidywalność, poczucie kontroli nad własnym życiem. A nowe rzeczy sprawiają, że musimy się uczyć, poświęcić czas, by się przyzwyczaić do czegoś nowego, by zmienić coś, co było wykonywane bez udziału naszej świadomości. 

Bywa, że przez kilka nawet lat tkwimy w tym samym miejscu przez strach, który determinuje nasze życie. Nie decydujemy się na zmianę pracy, na skończenie związku, w którym jesteśmy nieszczęśliwe. Ba – problemem okazuje się być chociażby zmiana kolorów czy długości włosów. Jesteśmy sfrustrowane tym, że nie stać nas na zmianę. Jak zacząć, jak zbudować w sobie gotowość do zmiany?

Przede wszystkim warto zaakceptować, że zmiana może być trudna i nie wyrzucać sobie, że wszyscy umieją się ruszyć, a tylko my się zasiedzieliśmy. 

Następnie warto rozplanować sobie, jak zmiana będzie przebiegała. Podzielić zmianę na etapy: przygotowanie-początki-działanie- utrzymanie. 

Przygotowanie to faza, kiedy sobie wszystko dokładnie rozrysowujemy, łącznie z celem, jaki chcemy osiągnąć. Potem początki, czyli pierwsze kroki w zmianie – one zwykle nas przerażają. Na przykład wysłanie pierwszych CV. To może napawać lękiem, ale pamiętajmy – to tylko etap, on minie. Następnie następuje już działanie, czyli po pierwszych lękach, pierwszych krokach zwykle zaczynamy być bardziej śmiali. I na koniec podtrzymanie zmiany, czyli troska o to, by nie powrócić do dawnych nawyków, czy rytuałów, które nam nie służyły. 

Może opowiem na przykładzie mojego dzisiejszego dnia. Rozmawiałam ze swoją dentystką, która mi powiedziała, że właśnie tak mówi pacjentom. Najpierw zaakceptuj, że trzeba leczyć zęby, potem przyjdź i się oswój z gabinetem, wylecz jakiś mały ubytek, a następnie już zasiądź do leczenia kanałowego. I finalnie staraj się o te zęby lepiej dbać. Warto dać sobie czas, w swoim tempie wdrażać zmianę. Nie na już, na szybko, nie w tempie koleżanki, czy przyjaciółki.

Czy nie jest tak, że często, decydujemy się na pozorne zmiany, nadal jednak tkwiąc w tym, co było? Czy tak zwane odcięcie się grubą kreską od tego, co było, da nam faktycznie możliwość ruszenia do przodu?

Często niestety  zatrzymujemy zmianę na etapie planowania. Czyli zbieramy się, gromadzimy wiedzę, stajemy się ekspertami od własnej zmiany, a potem następuje odrętwienie. Albo pójście jakimś planem B, czyli zmiana tylko częściowa, albo bardzo pozorna. 

Na przykład ktoś chciał zmienić swój zawód, a w efekcie przearanżowuje swoje biurko i na tym jego zmiana się kończy. To też coś, ale jednak nie o to nam chodziło. 

Myślę, że dzieje się tak dlatego, ponieważ pierwsze kroki zmiany są bardzo trudne oraz, że finalnie dokonujemy zmiany, ale potem jakoś znowu wracamy do starych nawyków. Tak mają te osoby, które do zmiany podeszły powierzchownie, jak do zadania. 

Tymczasem w moim poczuciu zmiana, żeby była trwała, musi być zmianą wewnętrzną, zmianą całej naszej postawy wobec sytuacji, całego poglądu na sprawę. Jeśli ja nie przyswoję tego, że słodycze są dla mnie szkodliwe tylko przestanę je jeść, tylko żeby schudnąć, to prędzej czy później do nich wrócę. Nie wrócę, jeśli zmienię swoje przekonanie wobec zdrowia, słodyczy i samej siebie. 

Co nam dają zmiany, czego uczą nas o nas samych, dlaczego są tak niezwykle ważne w naszym życiu?

Zmiany są potrzebne, bo oznaczają troskę i uważność na nasze potrzeby. A potrzeby zmieniają się wraz z wiekiem, z nowymi wyzwaniami, nowymi ludźmi, którzy są dookoła nas. 

Osoba, która nic nie zmienia, często nie jest dość uważna na siebie, nierzadko też tylko pozornie dba o swój komfort, a tak naprawdę wcale nie troszczy się o swoje różne potrzeby, tylko dba o jedną – o bezpieczeństwo i stabilizację . A czasem bezpieczeństwo to za mało, żeby być szczęśliwym i spełnionym. Czasem trzeba wyjść poza nie, poczuć w sobie pewne napięcie i dyskomfort związany ze zmiana, żeby w efekcie móc żyć pełnią życia.

Bądź mądrą kobietą, weź udział w akcji – #zaczynamODnowa i wygraj wspaniałe nagrody!

O AKCJI

Dwa razy w tygodniu, na naszym profilu na Facebooku będziemy publikować dla Was wyzwania. Każde, absolutnie każde prowadzi nas celu. Niech każdy następny dzień będzie lepszy, pełniejszy, pełen pozytywnej energii i odwagi. Waszej odwagi! Bo jesteście odważne – pora sobie o tym przypomnieć i wziąć sprawy w swoje ręce.

Wykonujcie wyzwania, a w komentarzach do postów piszcie, jak Wam poszło! Na laureatów akcji czekają wyjątkowe nagrody.

Będzie nam szalenie miło, jeśli będziecie z nami częściej, więcej i z pozytywną energią. Bądźmy razem online.

Bawimy się przez cztery tygodnie! Do dzieła.


Dieta Przepisy Zdrowie

Truskawki – kochamy je za smak, doceniamy ich właściwości dla zdrowia. Jak je uprawiać na balkonie lub w beczce?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
10 czerwca 2020
truskawki - właściwości, kcal, z beczki, na balkonie
Fot. iStock

Truskawki to owoce, którym nie sposób się oprzeć. Są soczyste, pyszne i niezwykle zdrowe, a czerwiec to idealny czas, by cieszyć się nimi do woli. Jakie witaminy mają truskawki i jak uprawiać je na balkonie lub w beczce?

Truskawki na arystokratycznych stołach pojawiły się dopiero w XVIII wieku. Powstały we Francji jako krzyżówka dwóch różnych odmian poziomek. Z tego powodu truskawka zwana była także poziomką truskawkową, ananasową lub wieloowocową.

O ile z początku truskawki jadane były tylko przez najbogatszych, obecnie dostępne są dla każdego i warto korzystać z ich dobrodziejstwa. A jest w czym wybierać – szacuje się, że dostępnych jest około 2000 różnych odmian truskawek. Różnica między nimi może polegać na kształcie, wielkości, barwie, smaku, a także konsystencji miąższu i jego zastosowania w kuchni. Poza walorami smakowymi truskawki zawierają wiele cennych dla zdrowia substancji.

truskawki - właściwości, kcal, w beczce, na balkonie

Fot. iStock

Truskawki – witaminy, kcal, wartość odżywcza

Truskawki to skarbnica witaminy C – te małe, słodkie owoce mają więcej witaminy C niż owoce cytrusowe. W 100 g truskawek znajdziemy ok. 70 mg witaminy C, co pokrywa dzienne zapotrzebowanie dorosłej osoby. Ponadto w truskawkach znajdziemy witaminy z grupy B, witaminę E, A, PP oraz witaminę B9, czyli kwas foliowy. Nie brakuje tu także mikroelementów takich jak: żelazo, fosfor, wapń, magnez, mangan. Jeśli chodzi o kalorie, to truskawki w 100 g zawierają tylko 28 kcal. Są lekkostrawne i niskokaloryczne, więc polecane podczas diet odchudzających. Indeks glikemiczny truskawek równy jest 40, więc mogą ponieść sięgać osoby z cukrzycą.

W truskawkach jest także sporo błonnika pokarmowego i pektyn. Znajduje się w nich też wiele substancji biologicznie czynnych, takich jak: kwas elagowy, antocyjany, czy odchudzająca bromelina.

Truskawki – właściwości dla zdrowia

Wspierają pracę układu pokarmowego

Ponieważ w truskawkach nie brakuje błonnika oraz pektyn, owoce te znacznie ułatwiają pracę jelit oraz przyspieszają przemianę materii i działają oczyszczająco. Ponieważ są też niskokaloryczne i zawierają bromelinę, która jest enzymem umożliwiającym szybszy rozkład białka pokarmowego, węglowodanów oraz metabolizm tłuszczów,  truskawki są owocami zalecanymi na diecie. Są również żółciopędne, więc wpierają pracę wątroby i woreczka żółciowego.

Truskawki na układ moczowy

Truskawki to owoce o działaniu moczopędnym. Przyczynia się do tego fakt, że aż w 90% składają się z wody. Dzięki temu oczyszczają organizm z toksyn i usuwają obrzęki spowodowane zatrzymaniem się wody w organizmie.

truskawka

Fot. iStock

Zapobiegają rozwojowi miażdżycy

W tych niewielkich owocach jest sporo antocyjanów, które nie tylko wpływają na obniżenie poziomu złego cholesterolu i trójglicerydów, ale także minimalizują ryzyko tworzenia się blaszek miażdżycowych. Ponadto fitocydy, które mają właściwości bakteriobójcze, wpływają pozytywnie na układ krążenia. Badania przeprowadzone w Norwid Medical School w Wielkiej Brytanii wskazują, że regularne sięganie po truskawki może obniżyć ryzyko zawału serca u kobiet w średnim wieku prawie o 32%.

Wzmacniają odporność

Truskawki obfitują witaminę C, która jest niezbędna dla prawidłowego działania systemu immunologicznego. Obecnie w nich kwas elagowy wykazuje właściwości antyoksydacyjne, czyli chroni komórki organizmu przed uszkodzeniem oraz wzmacnia układ odpornościowy.

Wspierają układ nerwowy

W truskawkach nie brakuje magnezu, który koi układ nerwowy oraz manganu wpływającego na lepszą pamięć. Kwas foliowy jest potrzebny do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i mózgu oraz wytwarzania dwóch neuroprzekaźników: serotoniny i noradrenaliny, odpowiadających za dobry nastrój i chęć do działania.

Truskawki pnące na balkonie

Nie zawsze trzeba mieć kawałek ogródka lub ziemi, by uprawiać na niej truskawki. Również na tarasach i balkonach możliwa jest uprawa tych smacznych owoców. Truskawki pnące w doniczkach, to różne odmiany truskawek, które nie zajmują wiele miejsca, za to dają smaczne i zdrowe owoce. Najczęściej na balkony wybiera się truskawki pnące (zwisające). Są to odmiany o długich, ponad metrowych rozłogach, które powtarzają owocowanie. Ze względu na zwisające pędy, najlepiej jest je podwiesić w doniczkach lub zasadzić w wysokich, stojących donicach.

truskawki - właściwości, kcal, w beczce, na balkonie

Fot. iStock

Truskawki pnące na balkonie zaczynają owocować tak, jak większość truskawek: od maja do czerwca. Wybierając ziemię dla takich truskawek należy zdecydować się na ziemię próchniczą z kompostem lub niewielką ilością piasku. Konieczny jest drenaż, czyli warstwa keramzytu pod ziemią, zapobiegająca zaleganiu wody i gniciu korzeni. Truskawkę pnącą do doniczki sadzi się już wczesną wiosną, ale należy pamiętać o tym, że sadzonki są dość wrażliwe na mróz. Te smaczne owoce lubią regularne podlewanie tak, aby roślinki nie przysychały. Konieczne jest także regularne nawożenie odpowiednimi nawozami, ponieważ składniki pokarmowe w doniczce są ograniczone.

Truskawki pnące, które powtarzają owocowanie, wymagają podcięcia pędów, na których już pojawiły się owoce. Warto pamiętać, że najlepiej owocują 2-3 lata po zasadzeniu. Po tym czasie należy je wymienić na nowe sadzonki. Najlepsze odmiany truskawek pnących na balkon to: Selva, Everest, Ostara, Albion Superstar, Temptation oraz ozdobna Pink Panda o pięknych kwiatach w kolorze różu.

Truskawki w beczce

Ciekawym sposobem uprawy truskawek przy braku odpowiedniej ilości miejsca na zewnątrz są truskawki w beczce. Ten sposób uprawy polega na wykorzystaniu pojemnej beczki do uprawy kilkunastu krzaczków zwisających truskawek na raz, by lepiej zagospodarować przestrzeń.

truskawki - właściwości, kcal, w beczce, na balkonie

Fot. iStock/truskawki w beczce

Truskawki w beczce – jak to zrobić?

W dużej plastikowej lub drewnianej beczce wywierca lub wycina się odpowiednią liczbę otworów na sadzonki. W środku beczki ustawiana jest plastikowa rura z otworami, która umożliwi podlewanie wszystkich sadzonek. Na samo dno należy wysypać kamienie lub keramzyt, jako warstwę drenażową. W otworach beczki na najniższym poziomie należy umieścić sadzonki i wsypać do beczki ziemię do ich poziomu. To samo robimy z każdym takim pięterkiem. Po ukończeniu zadania, podlewamy ziemię przez rurę.

Takie swojskie, zdrowe i smaczne truskawki będą znakomitą podstawą deserów, ciast oraz energetycznych smoothie  i koktajli.


źródło: www.zywnosc.com.pl , bonavita.pl , poradnikogrodniczy.pl 

Zobacz także

Zdrowo się odżywiasz, ale twoja waga stoi w miejscu? Może być sześć powodów braku utraty znienawidzonych kilogramów

6 powodów innych niż ciąża, przez które spóźnia ci się okres

Jak się uwolnić emocjonalnie od pracy, kiedy czujesz, że nie możesz już przestać o niej myśleć