Choroby Ciąża i poród Zdrowie

Cukrzyca ciążowa. Co należy o niej wiedzieć?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
12 lutego 2020
cukrzyca ciążowa objawy normy
Cukrzyca ciążowa - objawy, normy
 

Cukrzyca ciążowa jest tematem, który bardzo niepokoi przyszłe mamy. Obawa o zdrowie dziecka powoduje, że kobiety stresują się tym często na zaś. Nie da się jednak ukryć, że to poważny problem i wymaga od ciężarnej posiadania odpowiedniej wiedzy i stosowania się do reguł postępowania. Jakie objawy daje cukrzyca ciążowa i jakiego leczenia wymaga?

Cukrzyca ciążowa – sygnał ostrzegawczy

Cukrzyca ciążowa to stan, w którym występuje zaburzenie tolerancji węglowodanów. W jego wyniku zwiększa się stężenie glukozy we krwi w trakcie ciąży (hiperglikemia), które mija po porodzie. Zazwyczaj cukrzycę ciążową rozpoznaje się pomiędzy 24. a 28. tygodniem ciąży u około 3-4% przyszłych mam. Dzieje się tak, ponieważ w tym czasie ciężarna wykonuje obowiązkowy doustny test obciążenia glukozą (OGTT – tzw. krzywa cukrowa). Krzywa cukrowa polega na pobraniu krwi żylnej na czczo oraz 2 godziny po wypiciu 75 g glukozy i oznaczeniu stężenia glukozy.

Jeżeli stężenie cukru przekraczające normę występuje na początku ciąży, zazwyczaj świadczy to o wcześniej istniejącej, ale nierozpoznanej cukrzycy typu 2, lub cukrzycy typu 1 rozwijającej się podczas ciąży. Cukrzyca ciążowa świadczy o skłonności do zaburzeń gospodarki węglowodanowej i zwiększa ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2. Statystyki pokazują, że u około 40% kobiet, które miały stwierdzoną cukrzycę ciążową, w ciągu kilkunastu lat rozwija się niestety cukrzyca typu 2. W takim przypadku należy po ciąży zadbać o zdrowy tryb życia oraz zbilansowaną dietę. To pomoże opóźnić lub zapobiec wystąpieniu cukrzycy.

Cukrzyca ciążowa – przyczyny

Ciąża to szczególny czas dla organizmu, który musi być gotowy na poważne zmiany hormonalne. W czasie ciąży w organizmie jest znacznie więcej hormonów. Zwiększa się poziom estrogenu, progesteron, prolaktyna i laktogen łożyskowy, które są antagonistami produkowanej przez trzustkę insuliny. W przypadku ich wysokiego stężenia  działanie insuliny może zostać upośledzone, i z tego powodu rośnie poziom cukru we krwi. Istnieją także inne czynniki, które mogą wpływać na zwiększenie ryzyka rozwinięcia się cukrzycy ciążowej.

Najbardziej narażone na wystąpienie cukrzycy ciążowej są przyszłe mamy:

  • powyżej 35. roku życia,
  • z nadwagą lub otyłością,
  • u których cukrzyca ciążowa wystąpiła w poprzedniej ciąży,
  • które są wieloródkami,
  • cierpiały na nadciśnienie tętnicze przed zajściem w ciążę,
  • urodziły dziecko o masie ciała >4 kg, lub z wadą rozwojową,
  • przeszły poronienia i zgony wewnątrzmaciczne,
  • cierpiące na zespół policystycznych jajników,
  • mające w rodzinie osoby chore na cukrzycę typu 2.

Cukrzyca ciążowa – objawy 

Cukrzyca ciążowa objawy może mieć niewidoczne lub bardzo subtelne, niełatwe do zauważenia przez kobietę. Rozpoznanie objawów utrudnia fakt, że pokrywają się one ze zwykłymi ciążowymi dolegliwościami, z którymi zmaga się w tym czasie wiele kobiet.

Najczęstsze objawy, jakie daje cukrzyca ciążowa to:

  • suchość w ustach,
  • wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu,
  • nadmierny przyrost wagi,
  • uczucie zmęczenia i senność,
  • w pewnych przypadkach zawroty głowy i omdlenia.

Ponieważ cukrzyca ciążowa daje objawy nieoczywiste, istotne jest wykonywanie obowiązkowych badań kontrolnych w ciąży.

Cukrzyca ciążowa – konieczne badania

Aby stwierdzić u przyszłej mamy cukrzycę ciążową, niezbędne jest przeprowadzenie koniecznych badań.

U ciężarnych z grupy ryzyka, już na początku ciąży lekarz ginekolog powinien skierować pacjentkę na tzw. krzywą cukrową, czyli doustny test tolerancji glukozy z 75 g glukozy.

Jeżeli u ciężarnej nie występują czynniki ryzyka rozwoju cukrzycy ciążowej, powinna zostać ona skierowana na oznaczenie stężenia glukozy we krwi na czczo. Od uzyskanego wyniku badania zależą kolejne kroki.

Cukrzyca ciążowa – normy stężenia glukozy na czczo

  • Oznaczone stężenie glukozy <5,6 mmol/l (100 mg/dl) – wynik jest prawidłowy. Przyszłą mamę czeka doustny test tolerancji glukozy z 75 g glukozy (krzywa cukrowa) między 24. a 28. tygodniem ciąży.
  • Stężenie glukozy 5,6-6,9 mmol/l (100-125 mg/dl) jest nieprawidłowe i ciężarna jest kierowana szybciej na tzw. krzywą cukrową z 75 g glukozy.
  • Stężenie glukozy wynosi >7 mmol/l (126 mg/dl) – wynik jest nieprawidłowy. Ciężarna powinna otrzymać drugie zlecenie oznaczenia stężenia glukozy na czczo.

Cukrzyca ciążowa – normy w krzywej cukrowej

Aby określić stężenie glukozy we krwi na podstawie tzw. krzywej cukrowej, pobiera się najpierw krew żylną, aby oznaczyć poziom glukozy. Po tym ciężarna wypija roztwór 75 g glukozy rozpuszczonej w 300 ml wody. Następnie dokonuje się kolejnych pobrań krwi po 60 i 120 minutach od wypicia roztworu glukozy.

Normy:

  • oznaczona glikemia na czczo: 5,1–6,9 mmol/l (92–125 mg/dl),
  • glikemia w 60 m OGTT: ≥10 mmol/l (180 mg/dl),
  • glikemia w 120 m OGTT: 7,8–11,0 mmol/l (140–199 mg/dl).

Jeżeli 120 minut po spożyciu roztworu poziom cukru wynosi <140 mg/dl, oznacza to, że wszystko jest dobrze. Gdy glikemia po 120 minutach mieści się w przedziale 140-199 mg/dl, wskazuje na stan przedcukrzycowy. Jeżeli wynik wykracza poza normę w 120 minucie (równy lub wyższy niż 200 mg/dl) ginekolog kieruje pacjentkę do diabetologa z rozpoznaną cukrzycą ciążową.

Cukrzyca ciążowa – leczenie

Leczenie, jakiego wymaga cukrzyca ciążowa, opiera się przede wszystkim na diecie cukrzycowej dla kobiet w ciąży. Dietę powinien zaproponować lekarz lub dietetyk, by była ona zgodna z potrzebami organizmu matki i dziecka. Na takiej diecie przyszła mama powinna przyjmować z posiłkami minimum 1800 kcal (w ciąży bliźniaczej 2000-2200 kcal) i odpowiednio zmodyfikowaną ilość białka, by płód mógł się rozwijać.

Cukrzyca ciążowa powinna być szczególnie kontrolowana. Ciężarna za pomocą glukometru powinna sprawdzać glikemię, a za pomocą testów paskowych określać stężenia glukozy i ciał ketonowych w porannym moczu. Jeżeli stężenie glukozy oznaczane za pomocą glukometru przekracza na czczo 5 mmol/l (90 mg/dl) i/lub stężenie poposiłkowe wynosi >6,7 mmol/l (120 mg/dl), konieczne jest leczenie insuliną.

Cukrzyca ciążowa – powikłania

Cukrzyca ciążowa może mieć powikłania, szczególnie jeśli nie jest odpowiednio leczona i kontrolowana przez lekarza. Konsekwencje źle prowadzonej cukrzycy ciążowej mogą mieć wpływ zarówno na matkę, jak i dziecko. Zaliczamy do nich:

  • przedwczesny poród,
  • żółtaczkę noworodkowa,
  • makrosomię – wagę dziecka po urodzeniu powyżej 4,2 kg,
  • wady rozwojowe u dziecka (np. niedojrzałość płuc, mózgu i serca),
  • zgony wewnątrzmaciczne, poronienia,
  • nadciśnienie u ciężarnej oraz stany przedrzucawkowe.

Wykrycie oraz odpowiednia kontrola choroby w trakcie ciąży, chroni płód i przyszłą mamę przed negatywnym wpływem cukrzycy ciążowej.


źródło:  www.mp.pl , diagnosis.pl 

Choroby Ciąża i poród Zdrowie

Dieta w Hashimoto. Trzy pyszne przepisy!

Gościnnie w Oh!me
Gościnnie w Oh!me
13 lutego 2020
Fot. iStock
 

Z czym kojarzy się wam słowo dieta? Założę się, że z burczeniem w brzuchu, dyskomfortem, odmawianiem sobie różnych rzeczy i frustracją z tego powodu. Tak naprawdę „dieta” oznacza sposób odżywiania. Zdrowa dieta to po prostu zdrowy sposób odżywiania. Bez restrykcji, odliczania gramów i kalorii.

Kalorie, owszem, są ważne, ale nie najważniejsze. Najważniejsze jest to, aby dostarczać organizmowi wszystkich najpotrzebniejszych makro- i mikroskładników.

Organizm to żywa materia, a nie matematyczny twór. Każdy dzień jest inny. Mierzymy się z różnymi wyzwaniami, mamy różne nastroje i smaki. Raz potrzebujemy więcej energii, kiedy indziej trochę mniej. Jednego dnia wstajemy i od razu mamy ochotę na śniadanie, innym razem czujemy głód dopiero po trzech godzinach od wstania z łóżka. Różnimy się pod względem gustów kulinarnych i metabolicznych niuansów.

Dlatego dla jednej osoby lepsze będą śniadania z przewagą węglowodanów, dla innej białkowo-tłuszczowe, a dla jeszcze innej – ze wszystkim po trochu.

Żeby dowiedzieć się, co jest dobre dla Was, powinnyście nauczyć się słuchać swojego organizmu i dopasowywać menu do obecnej sytuacji, apetytu, nastroju. Dzięki temu Wasza dieta będzie różnorodna. To niezbędne, by dostarczyć organizmowi wszystkich niezbędnych składników.

Ja popełniłam błąd, jedząc w kółko to samo. Nie miałam czasu na robienie skomplikowanych zakupów, wymyślanie potraw i codzienne stanie przy kuchni. Teraz wiem, że jednak warto. Próbuję nadrobić zaległości. Gotuję proste potrawy, ale staram się, aby były w miarę możliwości różnorodne. Na razie, z powodu SIBO, komponując jadłospis, oprócz hashimoto musiałyśmy dodatkowo uwzględnić wymogi diety low-FODMAP.

Trzymam się więc z daleka od wielu zbóż, surowych owoców i warzyw. Wkrótce jednak zacznę powoli wprowadzać je do mojego menu, bo wiem, że są bardzo zdrowe. Tęsknię też za jajkami i bananami, które musiałam wyeliminować ze względu na nietolerancję. Mam nadzieję, że gdy wyleczę jelita, nietolerancja ustąpi i będę mogła jeść wszystko. Wiem jednak na pewno, że w moim menu nie będzie dużo mięsa. Raczej ryby, które w przeciwieństwie do mięsa, szczególnie czerwonego, mają silne działanie przeciwzapalne. Raz na jakiś czas, żeby nie popadać w skrajności, być może dam się skusić na coś mniej zdrowego. Za to na warzywa zawsze, pod każdą postacią.

Nie wiem jak Wam, ale mnie czasem brakuje pomysłu na zdrowy, pożywny posiłek. Dlatego poprosiłam dietetyczkę kliniczną Emilię Ptak o stworzenie przepisów, które mogłyby być dla Was inspiracją do przygotowywania śniadań, obiadów, kolacji i przekąsek.

Zaproponowane przez Emilię dania są różnorodne, ale łączy je to, że są niskoprzetworzone, bogate odżywczo, mają niski ładunek glikemiczny, duży potencjał antyoksydacyjny i wpisują się w dietę przeciwzapalną. Są proste i naprawdę smaczne. Chcemy pokazać Wam, że dieta nie musi być nudna i monotonna, a odpowiednio, indywidualnie dobrany jadłospis, inaczej mówiąc dietoterapia, to klucz do walki z hashimoto.

Spróbujcie same!

Kasza jaglana z owocami

Fot. Materiały prasowe

  • 3 łyżki kaszy jaglanej (suchego produktu)
  • 1 gruszka średnia
  • szklanka malin
  • garść orzechów laskowych
  • cynamon do smaku
  • woda lub mleczko migdałowe/kokosowe do smaku
  • opcjonalnie porcja odżywki białkowej typu czysty izolat białka serwatki lub białko z zielonego groszku

Kaszę najlepiej namocz dzień wcześniej. Przed przygotowaniem dobrze wypłucz. Włóż do garnka, zalej wodą kilka centymetrów ponad wysokość kaszy (objętość 2:1).

Gotuj na wolnym ogniu ok. 20 minut, dorzuć pokrojone owoce, gotuj jeszcze kilka minut, przełóż do miseczki.

Posyp cynamonem.

Pasta z awokado z kanapką

Fot. Materiały prasowe

  • 1 dojrzałe awokado
  • sok z cytryny
  • do smaku
  • ząbek czosnku lub czosnek granulowany lub średnia cebula
  • ½ papryki
  • łyżeczka nasion słonecznika

Zblenduj składniki na gładką masę i zjedz z kanapkami.

Warto dodać:

2 kromki chleba żytniego na zakwasie lub chleba jaglanego/gryczanego/ryżowego, kilka pomidorków koktajlowych lub 2 ogórki kiszone/małosolne.

Sałatka z kurczakiem i grzanką

Fot. Materiały prasowe

  • duża garść dowolnej sałaty lub miks sałat
  • 1 pomidor malinowy lub 10–15 koktajlowych
  • ½ papryki
  • 3 rzodkiewki
  • 1 filet z piersi z kurczaka (ok. 120 g)
  • 1 łyżeczka masła klarowanego
  • sól, pieprz, papryka słodka, czosnek
  • 1 łyżka oliwy z oliwek

Pierś z kurczaka pokrój w kostkę, posyp przyprawami i podsmaż na maśle klarowanym.

Wymieszaj z pokrojonymi warzywami i polej oliwą z oliwek.

Warto dodać:

1 kromka chleba żytniego na zakwasie lub chleba jaglanego/gryczanego/ryżowego, którą możesz na sucho podgrzać na patelni lub zrobić z niej tosta i wkroić do sałatki albo zjeść z nią.

Kasia Dziurska

Fot. Materiały prasowe


Artykuł powstał we współpracy z Książki Burda


Choroby Ciąża i poród Zdrowie

Cukrzyca typu 1. Co należy wiedzieć o tej chorobie?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
12 lutego 2020
cukrzyca typu 1
Cukrzyca typu 1 / Fot. iStock

Cukrzyca typu 1 to choroba autoimmunologiczna, w której organizm niszczy komórki trzustki. Od pojawienia się pierwszych sygnałów cukrzycy do ich rozwinięcia mija niewiele czasu,  a konsekwencje tej choroby mogą być bardzo poważne. Czym charakteryzuje się cukrzyca typu 1 , jakie ma objawy, jaka dieta i leczenie jest konieczne, by organizm mógł poprawnie funkcjonować?

Cukrzyca typu 1 – przyczyny

Cukrzyca typu 1 jest chorobą z autoagresji, czyli taką, w której komórki układu odpornościowego w wyniku „błędu” atakują komórki beta trzustki, niszcząc ją. Na skutek tego trzustka drastycznie ogranicza lub zupełnie przestaje produkcji insuliny. To ma fatalny wpływ na organizm, ponieważ insulina jest konieczna do regulowania poziomu cukru (glukozy) we krwi. Niedostatek insuliny lub jej  brak sprawiają, że cukru we krwi jest zbyt dużo, co zaburza pracę organizmu. Pełnoobjawowa postać tej choroby występuje, gdy zniszczonych zostanie ok. 90% komórek beta, co jest procesem nieodwracalnym.

Nadal nie wiadomo na pewno, jakie czynniki powodują uruchomienie tego procesu, więc zapobieżenie chorobie nie jest możliwe. Wiadomo natomiast, że cukrzyca typu 1 nie jest chorobą dziedziczną, ale trzeba zaznaczyć, że chorzy na cukrzycę typu 1 mają genetyczną skłonność do chorób autoimmunologicznych i właśnie tę skłonność mogą przekazać dalej. Cukrzyca typu 1 najczęściej ujawnia się u dzieci i i młodzieży, choć może pojawić się także później. Ten typ cukrzycy w każdym przypadku potrzebuje leczenia insuliną, które pozwala utrzymać poziom cukru we krwi w ryzach.

Cukrzyca typu 1 – objawy

Objawy, jakie daje cukrzyca typu 1 trudne są do przeoczenia, pojawiają się nagle i z dużym natężeniem. Organizm wysyła jasne sygnały, że dzieje się coś niedobrego. Pełen rozwój objawów trwa od 4 do 12 tygodni, co jest czasem, w którym należy podjąć odpowiednie kroki diagnostyczne i wdrożyć potrzebne leczenie.

Cukrzyca typu 1 – objawy:

  • odczuwanie silnego i trudnego do zaspokojenia pragnienia – powoduje ono wypijanie nawet kilkunastu litrów płynów na dobę,
  • częstomocz – częste oddawanie moczu w dzień, wizyty w toalecie nawet kilka razy w ciągu nocy. Wynika to z próby usunięcia nadmiaru glukozy z moczem,
  • wielomocz – wydalanie w ciągu doby ponad 3 litrów moczu (normalnie powinno być 2-2,5 l),
  • utrata wagi – przy niedoborze insuliny organizm nie może uzyskać energii z węglowodanów, które „karmią”mięśnie i mózg. Ponieważ glukoza wydalana jest z moczem, nie stanowi już wartościowego źródła energii, którą organizm w ostateczności czerpie z tłuszczów. Po wykorzystaniu zapasów energii z tanki tłuszczowej, ciało traci kilogramy,
  • senność, apatia, osłabienie – powoduje je wyżej wspomniany brak wystarczającej energii w organizmie,
  • infekcje – są częste przy osłabionym organizmie.

Cukrzyca typu 1 a kwasica ketonowa – objawy stanu zagrażającemu życiu

Kwasica ketonowa to bardzo niebezpieczny dla zdrowia i życia stan, który najczęściej dotyczy cukrzycy typu 1. Jeśli cukrzyca jest jeszcze nierozpoznana lub niewłaściwie leczona, w wyniku intensywnego rozkładu tłuszczów powstają ciała ketonowe. Są one gromadzone w organizmie, a ponieważ mają kwaśny odczyn kwaśny, zaburzają procesy organizmu, co określamy kwasicą ketonową.

Kwasica ketonowa objawia się m.in.:

  • objawami ze strony układu pokarmowegobólami brzucha, nudnościami, wymiotami,
  • charakterystycznym zapachem acetonu z ust, kojarzącym się z zapachem gnijących jabłek,
  • oddechem kwasiczym – najpierw głębokim i szybkim oddechem, który następnie się spłyca,
  • mocno zaczerwienionymi policzkami – na skutek rozszerzenia naczyń krwionośnych,
  • śpiączką cukrzycową – ciała ketonowe w nadmiarze są toksycznie dla mózgu. W wyniku ich nagromadzenia może nastąpić śpiączka cukrzycowa, obrzęk mózgu i nawet zgon chorego.

Stan kwasicy ketonowej wymaga szybkiego udzielenia pomocy choremu.

Cukrzyca typu 1 – dieta

Aby cukrzyca typu 1 pozostała w ryzach, dieta i leczenie mające na celu utrzymanie właściwego poziomu cukru we krwi, powinny być prowadzone jednocześnie. Dieta przy chorobie, jaką jest cukrzyca typu 1, powinna być układana przez diabetyka i dietetyka, by była jak najbardziej precyzyjna. Choroba leczona wielokrotnymi wstrzyknięciami insuliny musi być oparta na tzw. wymiennikach węglowodanowych. 10 g węglowodanów przyswajalnych to tzw. 1 WW, czyli wymiennik węglowodanowy. Każdy chory na cukrzycę typu 1  powinien z pomocą dietetyka nauczyć się liczenia węglowodanów w spożywanych posiłkach – od tego zależy ilość przyjmowanej insuliny przed posiłkami.

Z początku może się to wydawać trudne, ale opanowanie tej umiejętności pozwoli na właściwe dawkowanie insuliny. Chory może się wesprzeć specjalnymi tabelami ułatwiającymi leczenie węglowodanów. Można kupić także specjalne wagi spożywcze, które poza ważeniem produktów, pokazują także liczbę kalorii oraz ilość zawartych w produkcie węglowodanów, białek i tłuszczów. Czytanie etykiet na produktach także może dać informacje dotyczące obecnych w nich węglowodanów. Po pewnym czasie chory dochodzi do wprawy i odpowiednie przeliczanie węglowodanów przestaje być kłopotliwe.

Cukrzyca typu 1 – leczenie i remisja

Po rozpoznaniu choroby takiej jak cukrzyca typu 1, leczenie wdrażane jest od razu i prowadzone do końca życia. Ponieważ choroba nie zniknie, należy stosować się do zaleceń diabetologa odnośnie do leczenia insuliną. Chory z dopiero co rozpoznaną cukrzycą typu 1 powinien być leczony początkowo w szpitalu. Po ustabilizowaniu sytuacji pacjent wraca do domu, gdzie stosuje insulinę podskórnie, jednocześnie z zachowaniem odpowiedniej diety cukrzycowej. Konieczne jest również samodzielnie mierzenie stężenia glukozy we krwi za pomocą glukometru. Poza tym należy kontrolować także profil lipidowy oraz poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c), by cieszyć się możliwie jak najlepszym zdrowiem.

Warto wspomnieć jeszcze o remisji, jaka ma miejsce w trakcie leczenia cukrzycy typu 1. Remisja jest czasem zmniejszenia zapotrzebowania na insulinę i może trwać ok. pół roku. W tym czasie stężenie glukozy się zmniejsza, mogą występować częste niedocukrzenia, więc należy zmniejszyć dawki insuliny. Nie zaleca się jednak zupełnej rezygnacji z insuliny. Trzeba pamiętać, że jest to sytuacja chwilowa i stężenie glukozy we krwi po pewnym czasie znów się zwiększy. W trakcie remisji warto często kontrolować stężenie glukozy we krwi za pomocą glukometru, a wszelkie wątpliwości dotyczące postępowania konsultować z diabetologiem.

Cukrzyca typu 1 – hiperglikemia

Hiperglikemia, czyli przecukrzenie, następuje przy cukrach powyżej 160-200 mg/dl i najczęściej wynika z błędów popełnianych przez osobę chorą. Poważna hiperglikemia może prowadzić do poważnych konsekwencji – uszkodzeń nerek, wzroku, nerwów, chorób sercowo-naczyniowych.

Cukrzyca typu 1 – objawy wysokiej hiperglikemii:

  • senność,
  • apatia,
  • zmęczenie,
  • zwiększone pragnienie i częstsze korzystanie z toalety.

Przy hiperglikemii, aby zapobiec powikłaniom należy podać korekcyjną dawkę insuliny.

Cukrzyca typu 1 – hipoglikemia

Hipoglikemia występuje, gdy poziom cukru we krwi spada poniżej 70 mg/dl. Niedocukrzenie występuje, gdy ilość insuliny w organizmie jest większa, niż glukozy, czego najczęstszym powodem jest niewłaściwa dieta. Zbyt niski poziom cukru we krwi jest stanem zagrażającym życiu. Żeby temu zapobiec, należy spożyć glukozę lub wypić słodki napój typu Coca-Cola. Jeśli chory straci przytomność, trzeba wezwać pogotowie i jeśli jest taka możliwość, podać mu podskórnie glukagon, który działa odwrotnie do insuliny. Glukagonu nie wolno podawać w przypadku cukrzycy typu 2, którzy są leczeni lekami doustnymi. Najpoważniejszymi skutkami hipoglikemii są powikłania sercowo-naczyniowe oraz uszkodzenie mózgu.

Cukrzyca typu 1 – objawy hipoglikemii: 

  • bladość na twarzy,
  • drżenie rąk,
  • uczucia nóg „jak z waty”,
  • kołatanie serca,
  • nasilona potliwość,
  • rozdrażnienie,
  • dezorientacja,
  • trudności z wysławianiem się,
  • drgawki,
  • utrata przytomności.

źródło:  www.mp.pl, diabetyk.org.pl,  diabetyk24.pl 

Zobacz także

Tampony z marihuaną pomogą kobietom w złagodzeniu bólu menstruacyjnego

Barbara i Maciej Stuhrowie w poruszającym spocie o tym, jak mówić o potrzebach opiekuna osoby chorej

Jak stosować leki przeciwbólowe – Aspiryna