Choroby Zdrowie

Nadczynność tarczycy – choroba, która dotyka przede wszystkim kobiety

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
2 marca 2020
Nadczynność tarczycy - objawy, dieta, leczenie
Fot. Nadczynność tarczycy / iStock
 

Nadczynność tarczycy to zaburzenie, na skutek którego tarczyca produkuje za dużo hormonów w stosunku do potrzeb organizmu. To wpływa negatywnie na jego funkcjonowanie i może powodować różne problemy zdrowotne. Jakie objawy powoduje nadczynność tarczycy, jakie leczenie i dieta będą najlepsze dla pacjenta?

Nadczynność tarczycy nie jest oczywistą chorobą. Zazwyczaj osoba, która cierpi na nią, odczuwa negatywne jej skutki, ale nie ma świadomości, że stoi za tym nieprawidłowa praca tarczycy. Najczęściej chorują na nie kobiety w wieku 20–40 lat.

Nadczynność tarczycy – przyczyny

Tarczyca odpowiada za wytwarzanie i uwalnianie hormonów: trijodotyroniny (T3) oraz tyroksyny (T4). Hormony te  regulują działanie większości tkanek organizmu, wpływających na metabolizm oraz produkcję ciepła. Pracę tarczycy kontroluje przysadka mózgowa,  produkująca hormon tyreotropowy (TSH), który pobudza tarczycę do wytwarzania hormonów: T3 i T4.

Czynność tarczycy i przysadki są od siebie zależne. Podwyższone stężenie hormonów tarczycy powoduje zmniejszenie uwalniania TSH przez przysadkę, a zbyt mała ilość zwiększa produkcję TSH, pobudzając tym samym tarczycę do większej produkcji T3 i T4.

Nadczynność tarczycy - objawy, dieta, leczenie

Fot. Nadczynność tarczycy / iStock

Do najczęstszych przyczyn powstawania nadczynności tarczycy zaliczamy:

Rzadziej nadczynność tarczycy mogą powodować: podostre zapalenie tarczycy oraz poporodowe zapalenie tarczycy.

Nadczynność tarczycy – objawy 

Nadczynność tarczycy wywołuje objawy, które najczęściej nie są specyficzne i trudno je dopasować do tego zaburzenia. Objawy mają różne oblicza i nasilenie u różnych pacjentów, dlatego nie ma jednego szablonu objawów, które mogą wystąpić w tym przypadku u osoby z nadczynnością.

Nadczynność tarczycy może mieć objawy takie jak :

  • uczucie gorąca – pojawia się nawet wtedy, gdy osoby chore przebywają w niskiej temperaturze. Fali gorąca może towarzyszyć zaczerwienienie skóry twarzy i szyi;
  • wzmożona potliwość – jest efektem wzmożoną termogenezy (produkcji ciepła) oraz nadaktywności gruczołów potowych;
  • nerwowość, płaczliwość, niepokój, rozdrażnienie – to częste objawy, które daje nadczynność tarczycy, co wynika z nadmiernego pobudzenia układu nerwowego. Ponieważ najczęściej chorują kobiety w wieku 20 – 40 lat,  objawy te bywają mylone z PMS lub menopauzą;
  • drżenie rąk – drżenie rąk zazwyczaj zrzucamy na nadmiar stresu, ale gdy problem trwa cały czas, może wynikać z nadczynności tarczycy;
  • chudnięcie – następuje pomimo zwiększonego apetytu, co jest efektem przyśpieszenia metabolizmu oraz zaburzeń wchłaniania substancji odżywczych przez w jelitach;
  • częstsze oddawanie stolca – tarczyca powoduje zwiększoną perystaltykę jelit, z czego wynikają zaburzenia trawienne i częste biegunki;
  • przyśpieszenie czynności serca, uczucie kołatania serca – w przypadku nadczynności tarczycy, problemy te wynikają z negatywnego wpływu nadmiaru hormonów na pracę mięśnia sercowego;
  • osłabienie siły mięśniowej – może pojawić się problem z chodzeniem po schodach, wstawaniem z pozycji siedzącej, wykonywaniem zwyczajnych czynności;
  • wypadanie włosów – w chorobach tarczycy (zarówno nadczynności jak i niedoczynności) to proces odwracalny po wdrożeniu leczenia wyrównującego poziom hormonów;
  • objawy oczne – charakterystyczny dla choroby  Gravesa – Basedowa wytrzeszcz, podwójne widzenie, obrzęk i zaczerwienienie powiek lub spojówek;
  • zaburzenia miesiączkowania, niepłodność – nadczynność tarczycy zaburza funkcjonowanie układu rozrodczego, w tym wpływa na zaburzone miesiączkowanie. Nieleczona nadczynność tarczycy powoduje cykle bezowulacyjne oraz problemy z zajściem w ciążę.

Odnotowanie u siebie części z wyżej wymienionych objawów powinno skłonić do wizyty u endokrynologa.

Nadczynność tarczycy - objawy, dieta, leczenie

Fot. Nadczynność tarczycy / iStock

Nadczynność tarczycy – dieta 

Stwierdzona nadczynność tarczycy wymaga, by dieta opierała się na zasadach zdrowego żywienia. Przede wszystkim należy zapobiegać wyniszczeniu organizmu, ponieważ nadczynności towarzyszy szybka utrata masy ciała. Dieta nie wyleczy choroby, ale w połączeniu z dobrze dobranym leczeniem, może przynieść załagodzenie choroby.

Nadczynność tarczycy dieta – podstawowe zasady:

Dieta wysokokaloryczna – jeśli nastąpił ubytek masy ciała (występuje niedowaga i/lub towarzyszy zanik mięśni), choremu proponuje się dietę wysokokaloryczną. Powinno się spożywać nawet 6–7 niewielkich posiłków wzbogaconych w produkty wysokoenergetyczne (suszone owoce, orzechy, nasiona, oleje, awokado). Gdy w trakcie leczenia nastąpi wyrównanie hormonalne, należy przejść na dietę normokaloryczną, by uniknąć nadwagi.

Białko – w ilości 12–15% wartości energetycznej diety. Jeśli nadczynność tarczycy powoduje duży ubytek masy ciała, białka powinno być więcej. Przede wszystkim należy sięgać po: chude mięsa, ryby, jaja, nasiona roślin strączkowych.

Tłuszcz – powinien stanowić 20–35% wartości energetycznej diety. Przede wszystkim należy dostarczać organizmowi potrzebną ilość NNKT (wielonienasyconych kwasów tłuszczowych) z rodziny omega-3, wspierające funkcjonowanie układu odpornościowego. Kwasy omega-3 dostarcza: oleje roślinne, oliwa z oliwek, orzechy włoskie, nasiona lnu, pestki dyni, słonecznika, awokado oraz oliwki.

Węglowodany – powinny stanowić 50–70% wartości energetycznej diety. Równie ważna jest odpowiednia ilość błonnika pokarmowego (20–40 g/d), który wraz z węglowodanami dostarczymy z pełnoziarnistymi produktami zbożowymi, warzywami i owocami.

Nadczynność tarczycy dieta – ważne składniki odżywcze

Wapń i witamina D – wpływają na homeostazę kostną, co jest ważne, ponieważ nadczynność tarczycy podnosi ryzyko osteopenii/osteoporozy. Wapń znajdziemy w mleku i jego przetworach, w warzywach zielonolistnych, brokułach, amarantusie, pestkach dyni, migdałach, sezamie, maku. Witaminę D (wapń również) dostarczymy w sardynkach, śledziach, szprotkach. Wiosną i latem konieczna jest 15-minutowa ekspozycja słoneczna, a jesienią i zima odpowiednia suplementacja;

Jod – jest potrzebny do prawidłowej pracy tarczycy, w ilości około 150 μg jodu dziennie. Zaleca się umiarkowaną konsumpcję ryb morskich (2-3 razy w tygodniu) oraz unikania pokarmów szczególnie bogatych w jod (wodorosty, algi, produkty wzbogacane w jod, suplementy diety z jodem). Zbyt duża ilosć jodu może przyczynić się do powstania nadczynności tarczycy;

Kwasy omega-3 – mają działanie przeciwzapalne i stymulują układ odpornościowy. Kwasy omega-3 znajdziemy w olejach roślinnych, orzechach, pestkach, nasionach, awokado oraz rybach morskich (2-3 razy w tygodniu);

Goitreny – zmniejszą ilość hormonów produkowanych przez tarczycę, co przy nadczynności jest zaletą. Jeśli pacjent cierpi na nadczynność tarczycy, powinien spożywać brokuły, kalafior, kapustę, jarmuż;

Antyoksydanty przeciwutleniacze takie jak: witamina E, C, beta-karoten, polifenole, wzmacniają układ immunologiczny. Znajdziemy je w olejach (z kiełków zbożowych, kukurydzianym, sojowym, rzepakowym, oliwie z oliwek), w kiełkach zbożowych, orzechach, migdałach, owocach dzikiej róży, białej i czerwonej kapuście, brukwi, cytrusach, marchwi, pietruszce i wielu innych owocach i warzywach.

Nadczynność tarczycy – leczenie

Sama dieta w nadczynności tarczycy nie uleczy choroby, ale w połączeniu z leczeniem może przynieść dużą ulgę pacjentowi. Jeśli zdiagnozowano nadczynność tarczycy, leczenie zależy od indywidualnego przypadku. W zależności od wskazań, można zastosować:

  • leczenie farmakologiczne – odbywa się za pomocą leków przeciwtarczycowych (tyreostatyków). Tyreostatyki hamują produkcję hormonów w tarczycy i ich działanie ujawnia się po ok. 2–4 tygodniach stosowania. Każdorazowo lekarz indywidualnie ustala dawkę wyjściową leku.
  • leczenie jodem promieniotwórczym (131I) – podanie jodu promieniotwórczego ma na celu  nieodwracalne uszkodzenie komórek tarczycy, które aktywnie wychwytują jod z krwi. W efekcie skutecznego leczenia po kilku miesiącach rozwija się trwała niedoczynność tarczycy. Tego rodzaju leczenia nie wolno zastosować u kobiet w ciąży i w trakcie karmienia piersią.
  • leczenie operacyjne – stosuje się je w przypadku raka tarczycy, oraz rozważane u chorych z dużym wolem uciskającym tchawicę. Po usunięciu tarczycy występuje niedoczynność tarczycy, która wymaga stałego leczenia preparatami tyroksyny.

Choroby nie wolno lekceważyć, gdyż prowadzi do poważnych powikłań:

  • zaburzenia rytmu serca,
  • niewydolność serca,
  • osteoporoza,
  • przełom tarczycowy z niebezpiecznym dla życia wzrostem stężeń T3 i T4.

Jeśli pacjent choruje na nadczynność tarczycy, odpowiednie leczenie, przestrzeganie zaleceń lekarskich i zasad diety, pomaga utrzymać chorobę w ryzach. Możliwość całkowitego wyleczenia (bez przyjmowania leków związanych z tarczycą) zależy od przyczyny nadczynności tarczycy.


źródło:  www.mp.pl ,ncez.pl

Choroby Zdrowie

Por – łagodzi kaszel, odkwasza i wzmaga potencję. Dlaczego jeszcze warto go jeść?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
2 marca 2020
por - zupa krem z pora
Fot. iStock
 

Por to dość niepozorne warzywo, które w kuchni jest nieszczególnie doceniane. Zazwyczaj traktujemy go trochę po macoszemu, choć poza wyrazistym smakiem, do zaoferowania nam ma o wiele więcej. Por to niskokaloryczne i zdrowe warzywo, dlatego warto sięgać po niego jak najczęściej.

Por jest mniej docenianym kuzynem cebuli i czosnku, bez których nie wyobrażamy sobie polskiej kuchni. Natomiast por traktujemy z większym dystansem, najczęściej jako zielony dodatek do zup, z których jest pod koniec gotowania wyławiany. Być może wynika to z faktu, że niegdyś to warzywo było przede wszystkim pożywieniem osób mało zamożnych.

por - zupa krem z pora

Fot. iStock

Por – wartości odżywcze

Por jest warzywem niskokalorycznym, chętnie stosowanym podczas różnych diet. W 100 gramach dostarcza jedynie 24 kcal, za to ma niemało wartości odżywczych. Por obfituje w witaminy: C, A, E, B1, B2, PP i minerały: wapń, potas, fosfor. Poza tym zawiera białko, żelazo, olejki eteryczne, kwas nikotynowy.

Por – właściwości dla zdrowia

Obecna w porze allicyna, o działaniu bakteriobójczym, nadaje specyficzny zapach także cebuli, szczypiorkowi i czosnkowi. Związki siarki również hamują rozwój bakterii. Badania pokazują, że miłośnicy pora, cebuli, czosnku czy szczypiorku rzadziej chorują na nowotwory żołądka niż ci, który unikają tych warzyw w swoim codziennym menu. Ale to nie jedyne zalety pora.

Por chroni układ krążenia

To niepozorne warzywo zawiera kemferol. Ten flawonoid stymuluje wydzielanie tlenku azotu w naczyniach krwionośnych, co dobrze wypływa na napięcie ścian naczyń krwionośnych. Dodatkowo obecność kwasu foliowego obniża poziom homocysteiny we krwi, która uszkadza ściany naczyń krwionośnych, dzięki czemu wzmacnia działanie przeciwmiażdżycowe. Por zawiera dużo polifenoli (33 miligramy na 100 gram), które wykazują intensywne działanie antyoksydacyjne, chroniąc komórki organizmu przez uszkodzeniami.

Por na anemię

W porze znajdziemy także niemało żelaza (2.10 mg/100 g), więc zalecany jest w diecie przy niedokrwistości (anemii). Ponieważ wchłanianie żelaza ułatwia witamina C, por warto komponować z jej źródłami – kiszonymi ogórkami, papryką, zieloną częścią pietruszki czy dressingiem z cytryną.

Por jako prebiotyk

Por zawiera inulinę, która jest naturalnym prebiotykiem. Jego zadanie polega na ułatwieniu wzrostu dobrych bakterii jelitowych, które wspierają odporność i prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Inulina obniża również poziom glukozy i cholesterolu we krwi, oraz poprawia przyswajanie składników mineralnych.

Por na kaszel

Podobnie jak w przypadku czosnku czy cebuli, por jest cenny warzywem o właściwościach bakteriobójczych. Sprawdzi się także w przypadku dokuczliwego kaszlu, ze względu na właściwości rozrzedzające wydzielinę i wykrztuśne. Warto wypróbować syrop z pora, który w przygotowaniu przypomina nieśmiertelny syrop z cebuli.

Białą część pora pokrój w plastry, układaj je w słoiku przesypując każdą warstwę cukrem lub zalewając miodem.  Słoik należy zakręcić i odstawić w ciepłe miejsce (może być koło kaloryfera) na 24 godziny. Dorośli mogą przyjmować łyżkę stołową syropu na kaszel 2-4 razy dziennie, natomiast dzieciom zaleca się raz dziennie podawanie 1 łyżeczki od herbaty syropu.

Por na reumatyzm

W medycynie ludowej stosowany był jako lekarstwo zmniejszające stany zapalne w chorobach reumatycznych. Zalecano okłady obolałych miejsc, zrobione z jego białej części startej na drobnych oczkach i przełożonej czystym materiałem. Por rozszerza podskórne naczynia krwionośne, więc powoduje lepsze ukrwienie tkanek oraz zmniejszenie odczuwania bólu.

por

Fot. iStock

Por – komu nie jest zalecany?

Mimo cennych właściwości dla zdrowia, nie każdemu por posłuży, nasilając przykre dolegliwości przez silne działanie olejków eterycznych. Tak może się stać w przypadku refluksu żołądkowo-przełykowego, chorób wątroby i choroby wrzodowej żołądka. Nie jest także zalecany kobietom ciężarnym i karmiącym piersią, oraz dzieciom poniżej 10 miesiąca życia.

Por – jak wybrać i przechowywać?

Najlepsze warzywo to nie tak bardzo wyrośnięte, przez co delikatniejsze w smaku. Im większe i starsze, tym bardziej włókniste będzie. Kolor powinien być intensywnie zielony w górnej części i biały, bez plam, przebarwień i pęknięć u dołu. Por można przechowywać w lodówce ponad 3 tygodnie, o ile wcześniej nie został umyty i drobno pokrojony. Można go również ususzyć i zamrozić, by korzystać w odpowiednim momencie. Im świeższe warzywo, tym więcej składników odżywczych będzie zawierało.

Przepis na zupę krem z pora

Zupa krem z pora to danie proste i łatwe w wykonaniu, które nie tylko fantastycznie smakuje, ale też jest zdrowe i rozgrzewające – idealne na chłodne dni.

por - zupa krem z pora

Fot. iStock

Składniki na zupę krem z pora:

  • 2,5 litra wody (lub bulionu),
  • 3 duże pory,
  • 2 duże cebule,
  • ok 600 g ziemniaków,
  • 0,5 szklanki śmietany (może być więcej – do smaku),
  • 2 ząbki czosnku,
  • 3 łyżki oleju,
  • sól do smaku,
  • pieprz,
  • ew. chili, gdy ktoś lubi bardziej pikantny smak, lub inne ulubione przyprawy np. tymianek,
  • grzanki lub groszek ptysiowy.

Kremowa zupa z pora – wykonanie:

  1. Odkrój część z korzeniem pora, oraz końcówkę mocno zielonych liści. Pory umyj, pokrój w półtalarki część białą i trochę zielonej.
  2. Cebule obierz i  pokrój w kostkę.
  3. W garnku rozgrzej 3 łyżki oleju, zeszklij na małym ogniu cebulę i pory. Nie przypal!
  4. Obierz ziemniaki i pokrój w kostkę.
  5. Do 2,5 litra gotującej się wody (może być także bulion) włóż ziemniaki, por z cebulą, ząbki czosnku, sól i pieprz.
  6. Gdy warzywa zmiękną, zupę zblenduj, i zaciągnij śmietaną, ewentualnie dopraw do smaku (sól, pieprz, chili, lub tym, co lubisz szczególnie). Jeśli zupa będzie zbyt gęsta, możesz dodać trochę wody.
  7. Po nałożeniu na talerz zupy, posyp ją grzankami lub groszkiem ptysiowym.

źródło:  dietetycy.org.pl

Choroby Zdrowie

Jeśli nie wybierasz jej każdego dnia, po prostu ją zostaw. Do mężczyzny, który pojawia się „na chwilę”

Redakcja
Redakcja
2 marca 2020

Patrzę na was i już wiem – dla ciebie to tylko przelotny romans, dla niej – miłość. Ona jest cała twoja. Ale ty? Patrzysz wokół rozbieganym wzrokiem. Zdaje się, że jeśli za chwilę spotkasz kogoś, kogo uznasz za bardziej atrakcyjnego, ciekawszego od niej – odejdziesz w jednym momencie. Po co z nią jesteś? Jeśli nie wybierasz jej każdego dnia, równie dobrze możesz ją zostawić już teraz. Ona zasługuje na coś znacznie lepszego. Nie biegnij za nią, jeśli głęboko w twoim sercu czujesz, że to nie jest dziewczyna, z którą chcesz dzielić życie. Nie baw się nią. Jeśli masz w życiu jakiś bagaż emocjonalny, nie obciążaj nim jej. Najpierw rozwiąż swoje problemy.

Ona chce tylko cię kochać. Tylko tyle i aż tyle. Chce cię kochać całym swoim sercem. Powiedz jej, że nigdy jej nie skrzywdzisz. Pamiętaj też, że nikt nie lubi być jedynie opcją. Każdy zawsze chce być priorytetem. Każdy chce być najważniejszy. Jeśli jesteś z nią tylko na chwilę i czekasz, aż spotkasz kogoś „lepszego”, odejdź już teraz. Zerwij. Wiesz przecież, że potem będzie coraz trudniej. Jej cierpienie będzie większe.  Jeśli nie potrafisz odwzajemnić jej miłości, dać jej tego, na co zasługuje, nie ukrywaj tego, nie uciekaj w nieskończoność. Nie oszukuj jej. Nie wzbudzaj nadziei na coś, co nigdy nie nastąpi. To okrutne postępować w ten sposób. Wiesz, że ona ci wierzy. Weź odpowiedzialność za swoje słowa. Nie czekaj.

To prawda, że ​​możesz mieć własne życie. Każde z was powinno realizować swoje osobiste cele, mieć pasje i zainteresowania. Jeśli jednak chcesz znaleźć prawdziwą miłość, musisz zrobić w swoim życiu miejsce dla tej wyjątkowej osoby. A jeśli ona nie jest dla ciebie tą wyjątkową osobą, przestań ją traktować tak, jakby nią była. W miłości nie ma miejsca na zwodzenie, na nieszczerość. 

Przecież wiesz, że nic z tego nie będzie. Wiesz, że jej marzenia nie są twoimi marzeniami. Dokonaj wyboru. Bądź uczciwy – wobec niej, wobec samego siebie. Podejmij decyzję, nawet jeśli teraz jest to dla ciebie niewygodne. Przyzwyczaiłeś się, że ona jest zawsze obok, że czeka na ciebie. Że daje ci ciepło i uczucie. Ale ty nie jesteś w stanie dać jej tego samego. Myślisz „to się może kiedyś zmienić”. Bez względu na to, czy kiedyś będziesz w końcu pewny, czy chcesz z nią być, czy nie,  teraz robisz jej krzywdę. Nie dajesz jej poczucia bezpieczeństwa, nie sprawiasz, że czuje się wyjątkowa.

Odwracasz wzrok, gdy mówi o przyszłości. Mówisz, że „nie wiesz, że może, że porozmawiacie pózniej”. Przecież wiesz, że nie może jej nic obiecać. Minął rok, nie ma w tym chyba nic dziwnego, że ona chce wiedzieć, czy myślisz o niej na serio. Nie chce się domyślać, chce mieć kontrolę nad swoim życiem. Zasługuje na to.

Jesteś jej winien prawdę. Nie uciekaj przed tym. Jeśli nie potrafisz odwzajemnić uczucia, odejdź. Ona nie chce związku „na chwilę”.


Zobacz także

Wypadające włosy, wahania wagi i nastroju? Poznaj nieoczywiste objawy chorób tarczycy

9 powodów, by pokochać miód miłością wielką! I jeść go jeszcze częściej

A jak nazywałby się twój ulubiony smakołyk?