Choroby Psychologia Zaburzenia Zdrowie

Borderline – niestabilna emocjonalnie „osobowość z pogranicza”. Czym się charakteryzuje i czy można leczyć to zaburzenie?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
19 stycznia 2022
Borderline
Fot. iStock
 

Borderline to inaczej „osobowość z pogranicza”, określana jako niestabilna emocjonalnie. Przez trudne, niekiedy toksyczne zachowania, budowanie bliskich relacji z typem borderline jest mocno obciążające dla partnera. Czym dokładnie jest osobowość borderline, jakie ma cechy, i na czym polega leczenie osoby nią dotkniętą?

Borderline — co to jest za osobowość?

Borderline (BPD – z ang. borderline personality disorder) to określenie oznaczające „osobowość z pogranicza”. Twórcą tego pojęcia jest Robert Knight. Zastosował on je wobec ludzi, których zaburzenia były „zawieszone”pomiędzy zaburzeniami psychotycznymi (schizofrenicznymi) a neurotycznymi (nerwicami). W przypadku pacjentów diagnozowanych jako borderline ten stan emocjonalny ulega ciągłym zmianom, jednocześnie będąc stabilnym.

Borderline jest typem osobowości, która jest trudna do zrozumienia przez otoczenie. Jego obecność prowadzi do trudności w funkcjonowaniu społecznym, czy zawodowym. „Osoby z pogranicza” bywają wybuchowi, mniej odporni na stres, próbują wpływać na zachowanie innych osób, miewają swoje natręctwa.

Wcześniej uważano, że osobowość z pogranicza dotyczy najczęściej kobiet, bo aż ok. 70–75% osób z takim rozpoznaniem. Zakładano również, że u kobiet z borderline częściej występują zaburzenia odżywiania, a u mężczyzn częściej stwierdzano cechy osobowości antyspołecznej oraz nadużywanie substancji psychoaktywnych. Nowe badania przeprowadzone w USA podają, że to zaburzenie równie często występuje u kobiet  jak i u mężczyzn. Obie płcie z podobną częstotliwością cierpiały na zaburzenia lękowe i zaburzenia nastroju.

Co wpływa na tworzenie się „osobowości z pogranicza”?

Stan współczesnej wiedzy o bordeline pozwala zakładać, że szczególnie narażone na rozwój tego typu osobowości są dzieci zaniedbane przez opiekunów. Najczęściej wpływa na to niezaangażowana emocjonalnie i konfliktowa matka, oraz nieobecność emocjonalna lub fizyczna ojca. Negatywny wpływ na psychikę mogła mieć również rozłąka i utrata bliskich, stosowanie przemocy fizycznej, oraz doświadczanie molestowania seksualnego. Dysfunkcyjna rodzina zaburza więź dziecka z opiekunem, zabiera poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji, zmienia jego postrzeganie siebie i świata. Przez to osoby borderline stają się czujni, nieufni, uważają otoczenie za wrogie.

Fot. iStock

Borderline — objawy. Czym charakteryzuje się „osobowość z pogranicza”?

Typ osobowości borderline powoduje objawy, które są wyraźne przy tym zaburzeniu.

Zgodnie z klasyfikacją ICD-10 typ z pogranicza osobowości chwiejnej emocjonalnie, czyli borderline, musi spełniać przynajmniej trzy spośród następujących cech:

  • niejasności dotyczące obrazu własnej osoby;
  • brak precyzyjnych celów i preferencji;
  • angażowanie się w intensywne, niestabilne związki;
  • próby uniknięcia potencjalnego porzucenia;
  • groźby lub działania samobójcze i autodestrukcyjne;
  • stałe uczucie pustki wewnętrznej.

W codzienności pacjenci z osobowością nie radzą sobie z wyzwaniami i trudnymi doświadczeniami, ponieważ nie są zdolni do refleksji nad sobą i innymi. Cechuje ich skłonność tych osób do uzależnienia się od substancji psychoaktywnych. Boją się odrzucenia, przez co mogą podejmować nieprzemyślane, krzywdzące działania, by temu zapobiec. Towarzyszą im silne uczucie i wybuchy gniewu, nieadekwatne do sytuacji, zaburzenia poczucia własnej wartości, myśli o charakterze paranoidalnym. Objawy zaburzenia borderline bywają różne, w zależności od indywidualnej sytuacji osoby nim dotkniętej.

Borderline a związek 

Budowanie relacji z osobowością borderline jest niezwykle trudne. Dotknięci nią ludzie odczuwają emocje od euforii po głęboki smutek, często w krótkim czasie wpadają ze skrajności w skrajność, działają impulsywnie, w sposób nieprzemyślany. Towarzyszące im silne napięcie emocjonalne może prowadzić ją do zachowań autodestrukcyjnych. Zdarza się, że okaleczają się oni, doświadczają urojeń prześladowczych, podejmują próby samobójcze, co jest niezwykle obciążające dla bliskich. Przez otoczenie odbierani są negatywnie, często jako osoby niestabilne i niebezpieczne, co uderza także w ich rodziny. Często też niełatwą już sytuację utrudnia fakt, że częściej sięgają oni po substancje psychoaktywne, mogą przejawiać perwersje seksualne, czy też cierpią z powodu zaburzeń odżywiania.

Gdy w rodzinie funkcjonuje osobowość typu borderline, najbliżsi starają się w jakiś sposób ratować go, podać pomocną dłoń, choć bywa ona odrzucana. To trudne przeżycia, ponieważ wszystkie stany emocjonalne odbijają się na otoczeniu. Bliscy mogą odczuwać żal, złość, zniechęcenie, bezsilność, a także silny stres, bowiem ich starania nie przynoszą oczekiwanych efektów. Często i profesjonalna pomoc psychiatrów i psychoterapeutów nie przynosi upragnionych efektów. Taki związek może jednak być satysfakcjonujący i spełniony, ale warunkiem jest orientowanie się w problemach, które powoduje zaburzenie, zachęcanie do podjęcia terapii, a także stawianie jasnych granic.  Do tego konieczna jest psychoedukacja, która pozwoli lepiej zrozumieć drugą osobę.

Fot. iStock

Leczenie borderline

Osobowość typu borderline może zostać poddana łączonej terapii farmakologicznej i psychologicznej. Podawanie leków ma na celu nie wyleczenie, ale obniżenie stopnia nasilenia towarzyszących objawów, np. lęku, czy gwałtownych zmian nastroju. Trzeba pamiętać, że skuteczność tych leków bywa różna. Ponadto ze względu na skłonność tych osób do uzależnienia się od substancji psychoaktywnych, nie poleca się podawania leków uspokajających.

Konieczne jest także zastosowanie psychoterapii, z których szczególnie polecana jest:

  • psychoterapia psychoanalityczna;
  • terapia Fonagy’ego i Batemana oparta na mentalizacji (MBT);
  • terapia skoncentrowana na przeniesieniu TFT Kernberga;
  • terapia dialektyczno-behawioralna (dialectical behavior therapy) Linehan.

Borderline jest zaburzeniem trudnym do okiełznania, ale nie zawsze z góry skreślonym. Warto podjąć walkę o bliską osobę, mając jednak świadomość, jak wiele energii, zaangażowania i czasu będzie wymagał cały proces. Na efekty trzeba czekać czasem całymi latami. Aby zwiększyć szansę na powodzenie, konieczna jest współpraca pacjenta ze specjalistami i jego intensywna praca nad sobą. Nie mniej istotne jest trwałe wsparcie i ciągła motywacja ze strony bliskich osób.


źródło:  www.mp.pl, psychoterapiacotam.pl

Choroby Psychologia Zaburzenia Zdrowie

Będziecie mieć syna czy córkę? Sprawdź, bo płeć zależy od twojego faceta

Iwona Zgliczyńska
Iwona Zgliczyńska
20 stycznia 2022
fot. PeopleImages/iStock
 

Syn czy córka – zastanawiamy się już od pierwszych momentów ciąży. Badanie setek lat drzew genealogicznych sugeruje, że geny mężczyzny odgrywają rolę w posiadaniu synów lub córek. Okazuje się, że nasi partnerzy dziedziczą po swoich ojcach tajemniczy gen. Po prostu mężczyzna z wieloma braćmi częściej będzie miał synów, a facet z wieloma siostrami – córki.

Wszystko dzięki pracy Corry’ego Gellatly’ego, naukowca z Uniwersytetu Newcastle, która objęła tysiące rodzin – 927 drzew genealogicznych zawierających informacje o 556 387 osobach z Ameryki Północnej i Europy od 1600 roku. Co się okazało?

Czy masz większe szanse na syna czy córkę – tłumaczą naukowcy

„Badanie drzewa genealogicznego wykazało, że prawdopodobieństwo posiadania chłopca czy dziewczynki jest dziedziczone. Teraz wiemy, że mężczyźni częściej mają synów, jeśli posiadją więcej braci, ale częściej mają córki, jeśli mają więcej sióstr. Jednak w przypadku kobiet po prostu nie można tego przewidzieć”, wyjaśnia Corry Gellatly i dalej tłumaczy: Mężczyźni określają płeć dziecka w zależności od tego, czy ich plemnik zawiera chromosom X czy Y. Chromosom X łączy się z chromosomem X matki, tworząc dziewczynkę (XX), a chromosom Y łączy się z chromosomem matki, tworząc chłopca (XY)”.

Badanie Uniwersytetu w Newcastle nie odkryło jeszcze genu, który kontroluje, czy plemnik mężczyzny zawiera więcej chromosomów X lub Y, co wpływa na płeć jego dzieci. Wszystko przed nami!

Dlaczego więcej chłopców rodzi się po wojnie?

W wielu krajach, które brały udział w wojnach światowych, nastąpił nagły wzrost liczby chłopców urodzonych po ich zakończeniu. W rok po I wojnie światowej na każdą ze 100 dziewcząt w Wielkiej Brytanii przypadało dwóch dodatkowych chłopców, w porównaniu z rokiem 1913. Tajemniczy gen, który Corry Gellatly opisał w swoich badaniach, mógłby stanowić wyjaśnienie, dlaczego tak się stało.

Na razie Corry Gellatly twierdzi, że ponieważ mężczyźni z większą liczbą synów mieli większą szansę ujrzeć swojego syna powracającego z wojny, ci chłopcy statystycznie częściej zostawali ojcami chłopców (ponieważ odziedziczyli tę tendencję po swoich ojcach). Dla kontrastu, mężczyźni z większą liczbą córek stracili na wojnie jedynych synów, a ci synowie prawdopodobnie zostaliby ojcami córek. To wyjaśnia, dlaczego mężczyźni, którzy przeżyli wojnę, częściej mieli dzieci płci męskiej.

Dlaczego na świecie jest mniej więcej tyle samo dorosłych chłopców i dziewcząt?

W większości krajów, zgodnie z dokumentacją, rodzi się więcej chłopców. Udokumentowano, że więcej osobników płci męskiej umiera już w okresie dzieciństwa. W okresie rozrodczym jest więc nas mniej więcej tyle samo.

 


Choroby Psychologia Zaburzenia Zdrowie

Jeansy – najbardziej uniwersalne spodnie dla kobiet

Redakcja
Redakcja
19 stycznia 2022

Jeansy były modne, są modne i z pewnością modne będą za dziesięć czy dwadzieścia lat. Czy znamy bowiem kogoś, kto nie posiadałby w swojej szafie takich właśnie spodni? Są one najbardziej uniwersalnymi, jeśli w grę wchodzą możliwości ich wykorzystania. Można zakładać je zarówno na co dzień, jak również i na specjalne okazje. Można łączyć je ze sportowymi elementami, jak również i z nieco eleganckimi. Jeśli więc idealny wybór, to jak najbardziej jeansy zawsze okażą się być doskonałe. Mając je w szafie, można stworzyć modną stylizację, wybierając przy tym proste i niekosztowne rozwiązania.


Istotne znaczenie ma jedynie dobór odpowiedniego kroju do konkretnego typu figury. U jednych pań doskonale sprawdzą się spodnie rurki, z kolei inne kobiety zdecydowanie bardziej będą preferowały spodnie dzwony. Dla jednych idealnym wyborem będą jeansy z wysokim stanem, inne z kolei preferują jedynie te modele, które mają średni lub niski stan. Zawsze należy dopasować do siebie konkretne wybory, tak, aby czuć się w nich dobrze i tak samo dobrze też w tym wyglądać.

Kiedy można założyć jeansy?

Pomijając śluby, pogrzeby i inne temu podobne okoliczności, a także wizyty w sądzie czy na ważnym spotkaniu z klientem, gdzie obowiązuje elegancki wygląd, z całą pewnością jeansy można założyć absolutnie wszędzie. Każda kobieta jest w stanie z ich pomocą wymyślić stylizację tak naprawdę na każdą porę i okazję. Wychodząc do pracy, założyć można wysokie szpilki i białą koszulę, dopasowując do tego torebkę i odpowiednią biżuterię, by uzyskać look wręcz perfekcyjny, taki, który na każdej kobiecie będzie wyglądał po prostu idealnie. Stawiając na randkę z mężem, można połączyć jeansy z topem na ramiączkach i luźno założonym na to rozpinanym sweterkiem lub jeansową kurtką, by stworzyć rewelacyjną stylizację, jaką można podkreślić swoją figurę i swój jedyny w swoim rodzaju styl. Idąc na spacer z dziećmi, można wybrać jeansy z bluzą i trampkami, by wyglądając luźno, można było postawić
na maksymalną wygodę i pełen komfort.

Z czym połączyć jeansy?

Tak naprawdę, jak wspomnieliśmy powyżej, jeansy można połączyć ze wszystkim i zawsze będą one wyglądały dobrze. Pasują do szpilek, do kozaków, do trampek, sandałów i adidasów. Są idealne w zestawieniu z bluzami, t – shirtami, topami i swetrami. Można dzięki nim stworzyć zarówno stylizacje sportowe, jak również i eleganckie. Jeden wybór – 100% zadowolenia absolutnie wszystkich kobiet. I bez względu na okoliczność, te założone na kobiece ciało, zawsze będą bardzo dobrym wyborem.


Zobacz także

Wyjątkowe, bo naturalne. Sprawdź inspiracje na prezent dla Babci i Dziadka

Co się dzieje z dorosłym, który w dzieciństwie miał „kontrolujących” rodziców. Skąd masz wiedzieć kim jesteś i czego chcesz?

Aida: Babcia uprzedziła mnie, żebym nie opowiadała o tym, co widzę. Wiedziała, że to wizje