Psychologia

Jak pomóc osobie, która ma myśli samobójcze?

Redakcja
Redakcja
7 lipca 2021
Fot. iStock/martin-dm
 
Każdy z nas może kiedyś zetknąć się z osobą, która znajduje się właśnie w kryzysie samobójczym. I każdy z nas jest w stanie udzielić jej wtedy wsparcia, które może uratować jej życie. Dowiedz się, co warto w takiej sytuacji robić i mówić.

Specjaliści z Interdyscyplinarnego Zespołu Profilaktyki Zachowań Samobójczych, działającego pod egidą Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego w ramach realizacji projektu „Życie warte jest rozmowy”, opracowali 10 zasad udzielania „pierwszej pomocy psychicznej” osobom znajdującym się w kryzysie samobójczym. Każdy powinien je znać, zwłaszcza, że także za sprawą pandemii żyjemy w bardzo niespokojnych i stresujących czasach.

Jak pomóc osobie w kryzysie samobójczym?

  • Zachowaj spokój i łagodność wypowiedzi podczas inicjowania kontaktu.
  • Zaproś do rozmowy pytając: „Jak mogę Ci pomóc?”, „Co sprawi, że poczujesz się lepiej?”, „Co dotychczas pomagało ci w pokonywaniu trudności?”
  • Wysłuchaj bez osądzania, okaż zrozumienie, nie bagatelizuj zgłaszanych problemów, nie wskazuj, że „inni mają gorzej”.
  • Zaproponuj wsparcie, czas, uwagę.
  • Pomóż w rozproszeniu negatywnych myśli, np. zaproponuj wspólne posiedzenie razem, wspólny spacer, wyjście do kina, na zakupy, na siłownię, przejażdżkę rowerem itp.
  • Pomóż w szukaniu różnych możliwości wyjścia z kryzysu, np. zaproponuj skorzystanie z wizyty u specjalisty – psychologa, pedagoga, psychiatry.
  • Pomóż zmniejszyć lęk i zwiększyć poczucie bezpieczeństwa, np. towarzysząc podczas wizyty u specjalisty.
  • Pomóż zaplanować małe, ale wykonalne w danej chwili kroki.
  • Jeśli nie wiesz, co robić i jak pomóc, zadzwoń pod numery dostępnych telefonów pomocowych (można je znaleźć tutaj ) i skonsultuj swoje działania ze specjalistami.
  • W przypadku zagrożenia życia dzwoń pod numer ratunkowy 112!

Na tym jednak nie koniec. Poza osobami, które rozważają odebranie sobie życia lub tracą kontrolę nad swoimi myślami samobójczymi, pierwszej pomocy psychicznej potrzebują także osoby po próbie samobójczej, jak również i osoby, które straciły właśnie kogoś bliskiego w wyniku samobójstwa. Jak wtedy możemy pomóc?

Konkretne, praktyczne wskazówki na ten temat oraz wiele innych przydatnych informacji i materiałów można znaleźć na utworzonej w ramach wspomnianego projektu, specjalnej stronie internetowej: https://zwjr.pl/.

Samobójstwa w Polsce: co warto wiedzieć

Oficjalne, policyjne statystyki dotyczące liczby samobójstw w Polsce nie wskazują, aby z powodu pandemii doszło do zwiększenia częstości ich występowania. Nie oznacza to jednak, że problem zniknął.

„Warto zwrócić uwagę na, znacznie bardziej niepokojący obraz sytuacji, który wyłania się z doświadczeń szpitali oraz gabinetów psychoterapeutycznych. Z relacji lekarzy i terapeutów dowiadujemy się o tym, że wskutek pandemii wzrosła częstotliwość występowania zachowań samobójczych oraz samookaleczeń. Niestety, z powodu pogorszenia się sytuacji finansowej i materialnej sporej części społeczeństwa w najbliższym czasie możemy się spodziewać narastania problemu zachowań samobójczych i samobójstw. Należy pamiętać o tym, że problemy finansowe są także jednym z czynników ryzyka samobójstw” – mówi dr Halszka Witkowska, suicydolożka, pomysłodawczyni i koordynatorka internetowej platformy edukacyjno-pomocowej „Życie warte jest rozmowy”.

W tym kontekście warto jeszcze przypomnieć, że według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), na każde dokonane samobójstwo wśród osób dorosłych przypada średnio 10-15 prób samobójczych, a w przypadku dzieci aż 100!

O tym, że nastroje społeczne w ostatnim czasie mocno się pogorszyły i wielu Polakom po raz pierwszy od dawna zajrzało w oczy widmo kryzysu świadczy wiele sondaży i faktów, jak np. ten, że do Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego coraz częściej zwracają się różne firmy z prośbą o szkolenia pracowników.

„Mamy zapytania np. z firm windykacyjnych, z prośbą o przeszkolenie w zakresie rozpoznawania sygnałów ostrzegawczych kryzysu samobójczego czy postępowania wobec osób znajdujących się w takim kryzysie lub nim zagrożonych” – informuje dr Halszka Witkowska.

Specjalistka przypomina, że w ostatnich latach dziennie życie odbierało sobie w Polsce średnio około 15 osób, a dwanaście z tych osób stanowią z reguły mężczyźni. Dodatkowo, trauma związana ze śmiercią samobójczą dotyka około 20 osób z najbliższego otoczenia zmarłej w ten sposób osoby.

„Tym bardziej powinno cieszyć niedawne uruchomienie pierwszego w Polsce kompleksowego programu zapobiegania samobójstwom, w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025. Jego realizację będzie koordynować nowo utworzone, specjalne biuro ds. zapobiegania samobójstwom przy Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie” – mówi dr Halszka Witkowska, zaznaczając, że do tej pory samobójstwa w naszym kraju były tematem tabu.

Jak to należy rozumieć?

„Polacy niechętnie przyznawali się zarówno do faktu posiadania myśli samobójczych, jak i do faktu, że ktoś z ich bliskich zginął śmiercią samobójczą. Z kolei osoby po podjęciu próby samobójczej często nie wiedziały, gdzie można zwrócić się po pomoc. Najwyższy czas to zmienić! Na szczęście są na to realne szanse. Pomóc może w tym nie tylko uruchomienie wspomnianego, rządowego programu zapobiegania samobójstwom, lecz także wiele innych, oddolnych działań, jak np. uruchomienie naszej platformy edukacyjno-pomocowej >>Życie warte jest rozmowy<<” – mówi dr Halszka Witkowska, podkreślając, że platforma ta jest pierwszą tego typu inicjatywą w Polsce, która jest efektem współpracy Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego oraz dużej firmy ubezpieczeniowej.

Mało znane fakty na temat samobójstw w Polsce

W mediach i debacie publicznej najwięcej uwagi poświęca się z reguły samobójstwom wśród dzieci i młodzieży. Tymczasem specjaliści wskazują również na inne istotne grupy ryzyka oraz niepokojące trendy.

„Mało uświadomionym i nagłośnionym problemem są samobójstwa osób starszych, po 60. roku życia. Tymczasem w ciągu ostatnich 10 lat ich liczba wzrosła w Polsce aż o 50 proc. Z dramatycznych listów pożegnalnych, jakie po sobie zostawiają wynika, że coraz większym problemem są w tej grupie wiekowej: ból, cierpienie psychiczne i samotność. Wiele osób starszych ma poczucie iż są po prostu zbędni. Dlatego decydują się na tak desperacki krok” – mówi dr Halszka Witkowska.

Dlatego, według specjalistki, najwyższy czas zacząć mówić głośno o tym problemie, a także spróbować go „zdemedykalizować” – zwłaszcza na poziomie pierwszej pomocy psychicznej.

„Każdy z nas może uratować życie osoby zagrożonej samobójstwem, okazując tej osobie życzliwość i poświęcając jej swój czas oraz uwagę. Oczywiście na pewnym etapie profesjonalna pomoc może być nieunikniona, ale każdy z nas może wyciągnąć pomocną dłoń do osoby w kryzysie i wesprzeć ją w trudnym momencie. To właśnie jest myśl przewodnia projektu >>Życie warte jest rozmowy<<” – mówi dr Halszka Witkowska.

Specjalistka zwraca uwagę, że za pośrednictwem dedykowanej temu projektowi strony internetowej, poza poradami na temat udzielania pierwszej pomocy psychicznej, można także:

  • uzyskać bezpłatną i anonimową pomoc specjalistów online,
  • skorzystać z wyszukiwarki bezpłatnych miejsc pomocowych w całej Polsce oferujących wsparcie psychologiczne, psychiatryczne lub prawne,
  • zapoznać się z zakładką „Przywróceni życiu”, gdzie swoim doświadczeniem dzielą się osoby po próbie samobójczej, które przezwyciężyły kryzys.

„Kompendium wiedzy na ten temat może być szczególnie przydatne dla mieszkańców wsi i małych miasteczek, gdzie, jak wskazują statystyki, z jednej strony dochodzi do największej liczby samobójstw, a z drugiej strony utrudniony jest jednocześnie dostęp do specjalistycznej pomocy ze strony psychiatrów, psychologów i psychoterapeutów” – uważa dr Halszka Witkowska.

Specjalistka przyznaje jednak, że najlepiej profilaktykę samobójstw zacząć już począwszy od szkoły, m.in. poprzez umiejętnie skonstruowane lekcje dotyczące emocji, potrzeb, rozwiązywania konfliktów i radzenia sobie ze stresem.

Wiktor Szczepaniak, zdrowie.pap.pl

Źródło informacji: Serwis Zdrowie


Psychologia

Jak robić dobre pierwsze wrażenie? Psychologiczne triki + jedna zaskakująca ciekawostka

Redakcja
Redakcja
7 lipca 2021
fot. Portra/iStock
 

Wbrew pozorom, zrobienie dobrego pierwszego wrażenia to coś, co nie każdemu przychodzi łatwo. Jasne, są ludzie, którzy mogą śmiało podejść, rozpocząć rozmowę i natychmiast oczarować wszystkich wokół — ale zazwyczaj pierwsze wrażenie może być niezręczne i trochę mylące.

Poza tym, pierwsze wrażenie możemy zrobić tylko raz. I mamy na to naprawdę niewiele czasu. Badania mówią o kilku sekundach – szacunki wahają się od 4 do 11. Żeby było jeszcze gorzej, bardzo trudno „odczarować” pierwsze złe wrażenie. Ludzie zwykle trzymają się tego, co od razu o kimś pomyśleli, nawet jeśli kolejne spotkania były naprawdę fajne. Trudno mając taką wiedzę nie stresować się przed pierwszym spotkaniem np. z potencjalnym pracodawcą, czy przed pierwszą randką. Dlatego warto się przygotować.

Chcesz, aby ludzie od razu cię polubili, bez względu na to, czy próbujesz zdobyć wymarzoną pracę, czy po prostu wybierasz się na obiecującą randkę. Na szczęście istnieje kilka nieoczekiwanych wskazówek psychologicznych, które pomogą Ci wywrzeć wspaniałe wrażenie na każdym, kogo spotkasz.

Przygotuj się

Mądrze jest zbadać z wyprzedzeniem, z kim się spotykasz, dzięki czemu poczujesz się swobodniej i łatwiej będzie Ci nawiązać rozmowę. Nie zawsze jest to możliwe, ale w sytuacjach zawodowych raczej wiesz, z kim będziesz rozmawiać.

Naśladuj nowo poznaną osobę

Jeśli chcesz, aby ktoś od razu cię polubił, spróbuj subtelnie naśladować to, co robi. Naukowcy nazywają to „efektem kameleona”, odkryli, że jesteśmy bardziej skłonni powiedzieć, że kogoś lubimy, jeśli ta osoba zachowywała się podobnie do nas. Oczywiście nie rób tego w widoczny sposób — po prostu zwróć uwagę, jak nowo poznana osoba się wypowiada, zwróć uwagę na mowę ciała i gesty, a także mimikę. Pomoże jej to poczuć się bardziej komfortowo przy tobie, a także bardziej Ci zaufać.

Podkreśl podobieństwa

Jeśli spotykasz kogoś po raz pierwszy i zauważasz pewne podobieństwa, zdecydowanie go wskaż. Badania wykazały, że ludzie lubią tych, którzy mają podobne do nich wartości. Nie udawaj – zawsze lepiej być szczerym, gdy spotykasz kogoś po raz pierwszy – ale spróbuj znaleźć rzeczy, które was łączy, aby móc się z nimi związać.

Pozwól mówić, skup się na słuchaniu

Nawet ludzie, którzy są z natury cisi i nieśmiali, lubią mieć możliwość rozmowy o sobie z kimś, kto wydaje się zainteresowany — nauka wykazała to wiele razy. Więc zamiast mówić o sobie lub po prostu dużo mówić, postaraj się, aby to druga osoba mówiła więcej. Zadawaj jej pytani, ale przede wszystkim pokaż, że słuchasz. Nie zerkaj na telefon, nie pozwól, aby Twoje oczy błądziły po otoczeniu, nie rozpraszaj się. Skupianie się na rozmówcy jest pochlebne. Polubi Cię, nawet nie zdając sobie sprawy, dlaczego.

Uśmiechaj się

O sile uśmiechu i jego wpływie na rozwój znajomości mówią badania przeprowadzone na Uniwersytecie Wyoming (USA). Wzięło w nim udział ok. 100 studentek. Każdej z nich pokazano zdjęcie kobiety w czterech różnych pozycjach: uśmiechniętej otwartej, uśmiechniętej zamkniętej, nieuśmiechniętej otwartej i zamkniętej. Efekt? Jako najbardziej sympatyczną studentki uznały ją uśmiechniętą w pozycji… no właśnie, to ciekawe – pozycja nie miała znaczenia.

Postawa ciała

Mowa ciała to jeden z kluczowych elementów pierwszego wrażenia. Dlatego niezwykle istotne jest, żeby przywiązać uwagę do swojej postawy. Ważne, żeby się garbić, nie splatać dłoni, nie krzyżować rąk na klatce piersiowej, nie zasłaniać ust – mówiąc krótko, nie przyjmować postawy zamkniętej, asertywnej. Rozmówca może odczytać takie gesty jako wyraz wrogości, lęku, nieszczerości. Ale uwaga, zbyt otwarta czy wyniosła postawa mogą sprawić, że zostaniemy odebrane jako aroganckie.

Zachowaj kontakt wzrokowy, ale bez przesady

Unikanie kontaktu wzrokowego to jeden z największych błędów, kiedy zawieramy nową znajomość. Co myśli o nas druga strona? Że jesteśmy nieszczere, niepewne siebie i w końcu niezainteresowane tą znajomością. Oczywiście nie znaczy to, żeby obsesyjnie wpatrywać się w oczy rozmówcy – to przyniesie efekt przeciwny do zamierzonego (będzie peszyć i onieśmielać). Jak długo zatem utrzymywać kontakt wzrokowy? Eksperci sugerują, że wystarczy tyle, żeby zarejestrować kolor oczu.

Zawsze bądź w pobliżu

Kiedy poznajesz kogoś po raz pierwszy, możesz założyć, że nie chcesz go przytłoczyć ciągłym pojawianiem się. Właściwie może to sprawić, że będą cię bardziej lubić. Psychologowie odkryli, że ludzie częściej polubią kogoś, kogo często widują, niż kogoś, kogo rzadko widują. Nie zaczynaj ich prześladować, ale zawsze przywitaj się, gdy je zobaczysz i pokaż się w miejscach, w których najprawdopodobniej będziesz ich otaczał.

Panuj nad głosem

Badania wykazały, że wiarygodność i sympatia są powiązane ze sposobem, w jaki mówimy. Nawet jedno słowo może wystarczyć, aby ktoś wydał o Tobie pochopną ocenę. Okazuje się też, że nowo poznana osoba zwykle zwraca większą uwagę nie na to, co mówisz, ale na sposób, w jaki to robisz, zwłaszcza na ton Twojego głosu. Jeśli masz wysoki głos i wzrastającą intonację, możesz sprawiać wrażenie osoby dziecinnej, nerwowej, niezdecydowanej, a nawet mało profesjonalnej. Poza tym wysoki głos najczęściej drażni i irytuje. Zbyt niski zaś może wywołać wrażenie smutku. Najlepsze wrażenie zrobi głos głęboki i dźwięczny – wywołuje wrażenie spokoju i harmonii.

Ciekawostka: ciepło dłoni lub kubka z kawą

Amerykańscy naukowcy przeprowadzili badanie, w którym poproszono uczestników o trzymanie w rękach kubka gorącej lub mrożonej kawy i czytanie opisu przypadkowego człowieka. Po przeczytaniu mieli ocenić, czy sprawia dobre (ciepłe) wrażenie. Okazało się, że ci, którzy trzymali gorącą kawę, częściej mieli pozytywne wrażenie o tym człowieku.

Podobne wrażenie wywołuje osoba o ciepłych dłoniach – postrzegamy ją zwykle jako szczerą, otwartą i życzliwą.



Zobacz także

„Nie da się żyć w świecie, w którym nie ufamy nikomu, w którym nie możemy zwrócić się o pomoc. To życie jak w więzieniu”

Kluczowa różnica między związkami, które się rozpadną, a tymi, które się rozwiną w trwałą relację

Masz dobre serce, pomagasz innym i czujesz… że jesteś wykorzystywana? Czas powiedzieć STOP