Lifestyle

Bóle brzucha, biegunki naprzemienne z zaparciami? To może być zespół jelita drażliwego

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
25 maja 2020
Zespół jelita drażliwego - przyczyny, objawy, leki, dieta
Fot. iStock
 

Zespół jelita drażliwego (IBS) to przewlekła choroba układu pokarmowego, która może utrudniać codzienne funkcjonowanie. Coraz więcej osób w krajach wysoko rozwiniętych obserwuje u siebie jej symptomy, więc IBS zaczyna być coraz częściej rozpatrywany w kategoriach choroby cywilizacyjnej. Czym dokładanie jest zespół jelita drażliwego, jakie objawy powoduje, czy dieta i leki mogą pomóc w tym zaburzeniu?

Zespół jelita drażliwego – co to jest?

Zespół jelita drażliwego (IBS, ZJD) jest tzw. czynnościowym zaburzeniem układu pokarmowego i trudno jest ustalić organiczną przyczynę tego schorzenia. Zauważono, że zaburzenie to występuje rodzinnie. Podejrzewa się, że wpływ na jego rozwój mogą mieć: predyspozycje genetyczne, przebyte zatrucia i infekcje jelitowe, nietolerancje pokarmowe, operacje, silny i długotrwały stres.

IBS łączy się przede wszystkim ze skurczowymi bólami brzucha oraz dokuczliwą zmianą rytmu wypróżnień. Wiadomo, że zaburzenie może się ujawnić już w okresie dojrzewania, jednak większość przypadków diagnozuje się w dorosłości, u osób do 45. roku życia. Wg statystyk, dwukrotnie częściej diagnozowane są kobiety, co może wynikać z ich większej chęci szukania wsparcia lekarskiego. W Polsce na IBS może chorować 10% populacji. Nie da się wyleczyć na stałe zespołu jelita drażliwego, ale pocieszające jest to, że nawet wieloletnia choroba nie prowadzi do wyniszczenia organizmu.

"<yoastmark

U chorych rozpoznaje się cztery  postacie zaburzenia:

  • z dominującą biegunką – cierpi na nią ok. 1/3 chorych; IBS-D (diarrhea)
  • z dominującym zaparciem – dotyczy ok. 1/3 chorych; IBS-C (costipation)
  • podtyp mieszany – dotyka ok. 1/3 chorych; IBS-M (mixed)
  • niesklasyfikowany zespół jelita drażliwego; IBS-U (unclassyfied)

Typy mogą przechodzić  jeden w drugi.

Zespół jelita drażliwego – objawy

Mimo tego, że zespół jelita drażliwego powoduje pewne określone objawy, każdy pacjent może odczuwać je inaczej. Niektóre osoby odczuwają dyskretne objawy, gdy u innych osób utrudniają prowadzenie zwykłego życia. Objawy dla kobiet mężczyzn są takie same, różnić je może jedynie fakt, że u kobiet mogą się nasilać w trakcie miesiączki oraz w ciąży, natomiast menopauza wycisza chorobę.

"<yoastmark

Zespół jelita drażliwego – objawy:

Do podejrzeń w stronę IBS skłaniają objawy występujące co najmniej raz w tygodniu, w ciągu ostatnich 3 miesięcy i gdy pojawiają się co najmniej dwa z wymienionych niżej objawów:

  • bóle brzucha, związane z bolesnymi skurczami jelit – może im towarzyszyć zmiana częstotliwości ruchu jelit (biegunki, zaparcia) oraz zmiana wyglądu stolca. Charakterystyczne jest to, że bóle i biegunka nie występują w nocy. Bóle brzucha mogą mieć zmienne nasilenie i lokalizację, a pacjenci podkreślają uczucie ulgi tuż po wypróżnieniu;
  • wzdęcia i gazy – ustępują zazwyczaj tuż po wypróżnieniu;
  • zaparcia i biegunki, które mogą następować po sobie naprzemiennie;
  • obecność śluzu w stolcu;
  • nasilenie objawów może następować po posiłkach – często odczuwalne jest wczesne uczucie pełności po posiłku oraz uczucie zalegania pokarmu w żołądku. Może pojawiać się odbijanie po jedzeniu, uczucie pieczeniu w nadbrzuszu;
  • osoby chore częściej uskarżają się także na towarzyszący zaburzeniom pracy jelit uczucie zmęczenia i dyskomfort psychiczny, ból głowy, pleców i niekiedy konieczność częstego oddawania moczu.

Warto podkreślić, że ponad połowa pacjentów z IBS szukających pomocy lekarskiej, skarży się na odczuwanie lęku i depresję. Zaburzenia sfery psychologicznej mają wpływ na zaostrzenie objawów. Dolegliwości powodowane przez IBS występują epizodycznie lub przebiegają z okresami remisji i zaostrzeń u chorego.

Zespół jelita drażliwego – leki i dieta

Podejrzenie IBS u pacjenta wymaga konsultacji lekarskiej. Ponieważ zaburzenie powoduje objawy mogące dotyczyć inne choroby, należy je wykluczyć. Lekarz, poza wywiadem, może zlecić pacjentowi wykonanie badań takich jak: badania laboratoryjne krwi (OB, morfologia), badanie ogólne moczu lub stolca (obecność krwi utajonej, badanie bakteriologiczne i pasożytnicze). Leczenie zaburzenia jakim jest zespół jelita drażliwego, to nie tyle dieta, co leki dostosowane do pacjenta oraz psychoterapia.

"<yoastmark

Zespół jelita drażliwego – dieta

Wbrew pozorom, dieta przy IBS nie została odgórnie określona. Nie ustalono szczególnych wskazań, jednak istnieje kilka wytycznych, na które należy zwrócić uwagę układając codzienny jadłospis.

Zaleca się unikania pokarmów i napojów wywołujących lub nasilających objawy:

W postaci zaparciowej IBS:

  • pacjentom w postaci choroby z przewagą zaparć często szkodzi nadmiar tłuszczu i cukru,
  • zaleca się spożywanie produktów bogatych w błonnik pokarmowy (otręby, płatki owsiane,  warzywa, pieczywo pełnoziarniste, suszone owoce). Błonnik należy wprowadzać ostrożnie, obserwując organizm;
  • należy zadbać o odpowiednie nawadnianie organizmu, ok. 1,5-2 litrów/dziennie – zalecana jest woda mineralna, kawa zbożowa i mleczne napoje fermentowane (jogurt, kefir).

W postaci biegunkowej IBS:

  • zaleca się dietę łatwostrawną z ograniczeniem błonnika pokarmowego oraz tłuszczu,
  • niekiedy przez pacjentów źle tolerowana jest laktoza w mleku i  substancje  węglowodanowe w jabłkach, gruszkach, cebuli, porach, kapuście;
  • należy pić odpowiednią ilość płynów, by uniknąć odwodnienia.

Zespół jelita drażliwego – leki

O zastosowaniu odpowiedniej terapii farmakologicznej decyduje lekarz. Jeśli chodzi o zespół jelita drażliwego, zaleca się leki rozkurczowe, przeciwbiegunkowe i przeciwzaparciowe. U części chorych zaleca się stosowanie leków przeciwdepresyjnych. Jeśli IBS występuje z biegunką i wzdęciem, stosuje się antybiotyki oraz probiotyki, które wspierają dobrą florę bakteryjną jelit, co może łagodzić objawy.

Chorym zaleca się także leczenie psychologiczne oparte na terapii poznawczo-behawioralnej, technikach relaksacyjnych, a także na hipnozie.


źródło:  www.mp.pl , www.medicover.pl 

Lifestyle

Padaczka – co należy wiedzieć o chorobie i jak powinna wyglądać pierwsza pomoc?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
25 maja 2020
Padaczka - przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie
Fot. iStock

Padaczka (epilepsja) to jedna z najczęściej występujących chorób układu nerwowego. Powoduje ona zaburzenia aktywności komórek mózgu, które manifestują się najczęściej drgawkami, skurczami mięśni oraz utratą świadomości. Padaczka może mieć kilka postaci, a atak u chorego często wzbudza obawy, jak się zachować w takiej sytuacji.

Padaczka – źródło choroby

Choroba, jaką jest padaczka, powstaje na podłożu zmian morfologicznych i metabolicznych w mózgu. Wg statystyk, w Polsce szacuje się liczbę chorych na padaczkę na ok. 300-400 tysięcy, a na świecie 60-70 milionów. Częściej zapadają na nią mężczyźni. Zachorowalność jest znacznie wyższa u dzieci oraz osób powyżej 65 roku życia, w porównaniu do innych grup wiekowych.

Przyczyny pojawienia się choroby mogą być różne:

  • padaczka u dzieci: najczęściej spowodowana jest chorobami wrodzonymi, jak: wady rozwojowe mózgu, choroby uwarunkowane genetycznie, przebycie w trakcie ciąży chorób zakaźnych (np. różyczka, toksoplazmoza) lub powikłania w trakcie porodu.
  • padaczka u osób dorosłych: pojawia się najczęściej jako efekt rozwoju guzów i urazów mózgu, zapalenia mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych. U pacjentów powyżej 65. roku życia padaczkę powodują najczęściej udary mózgu i choroby zwyrodnieniowe mózgu.
Padaczka - przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie, padaczka alkoholowa

Fot. iStock

Kiedy możemy mówić o padaczce? Za padaczkę uznaje się sytuację, gdy u chorego wystąpiły co najmniej dwa  napady padaczkowe, niesprowokowane przez żaden czynnik zewnętrzny. Pojedynczy atak, niewynikający z choroby, może spowodować reakcja organizmu na wysoką gorączkę, (np. drgawki gorączkowe u dzieci), nieprawidłowe stężenie cukru we krwi, reakcję na nadużycie alkoholu.

Padaczka – objawy

Napad padaczki wynika z przejściowych zaburzeń czynności bioelektrycznej mózgu. Poszczególne napady u różnych pacjentów mogą się od siebie różnić, co zależy od tego, w jakim obszarze mózgu występują nieprawidłowe wyładowania bioelektryczne. Lekarze określili dotychczas ponad 30 różnych rodzajów napadów. Do najczęstszych należą:

Padaczka – objawy napadu toniczno-klonicznego (uogólnione)

Objawy napadu toniczno-klonicznego, które powoduje padaczka, są charakterystyczne:

  • utrata przytomności,
  • wyprężenie ciała,
  • drgawki,
  • sinica,
  • wydobywa się piana z ust,
  • przygryzienie języka,
  • w pewnych przypadkach bezwiedne oddanie moczu.

Tego typu napad padaczkowy trwa zazwyczaj 2-3 minuty, czasem tylko kilkanaście sekund. Po napadzie pacjent odczuwa senność, zmęczenie, niekiedy ból mięśni i/lub głowy. Niektórzy pacjenci odczuwają tzw. aurę przed atakiem – pojawia się u nich odczucie lęku, słyszą muzykę, wyczuwają nieprzyjemny zapach lub smak.

Padaczka - przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie, padaczka alkoholowa

Fot. iStock

Padaczka – objawy napadu mioklonicznego

Napady miokloniczne powodują wystąpienie drgawek kończyn górnych, czasem dolnych, które powodują wypadnięcie z ręki trzymanych przedmiotów lub upadek. Zazwyczaj takie ataki pojawiają się rano po pobudce, często pod wpływem światła.  Nie występuje w tym przypadku utrata przytomności.

Padaczka – objawy napadów nieświadomości lub częściowe złożone 

Tego rodzaju napady są określane jako niedrgawkowe. W przypadku nieświadomości napady pojawiają się częściej u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Atak trwa kilkanaście sekund i objawia się „zawieszeniem”, brakiem reakcji na wypowiadane do niego słowa,  dziecko jest „nieobecne”. Po chwili wraca do zwykłych czynności.

W przypadku napadu częściowego złożonego pacjent jest poza kontaktem ok. 2-3 minuty. Nie traci świadomości, zazwyczaj najczęściej ma otwarte oczy, pewne czynności może wykonywać automatycznie (mlaskanie, ruch głowy lub ręki).

Padaczka alkoholowa

Padaczka alkoholowa diagnozowana jest u 15% osób uzależnionych od alkoholu i w 70% związana jest z alkoholowym zespołem abstynencyjnym. Duże napady drgawkowe z utratą przytomności pojawiają się od kilku godzin do tygodnia po przerwaniu ciągu alkoholowego. Osoba, u której pojawia się padaczka alkoholowa, bez ostrzeżenia traci świadomość, upada, następują drgawki, prężenia. Może nastąpić przygryzienie języka, bezwiednego oddania moczu i stolca. U 30% pacjentów, drgawki poprzedzają majaczenie alkoholowe. Ryzyko padaczki alkoholowej wrasta w związku ze zwiększonym spożyciem alkoholu. By doszło do leczenia w tej sytuacji, osoba uzależniona musi przejść przez detoks i leczenie odwykowe.

Padaczka - przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie, padaczka alkoholowa

Fot. iStock

Padaczka – diagnoza i leczenie

Jeżeli napad powtórzył się niesprowokowany więcej niż jeden raz, istnienie prawdopodobieństwo, że pacjent cierpi na padaczkę. W takim przypadku lekarz pierwszego kontaktu daje skierowanie do neurologa. Neurolog, zajmujący się leczeniem chorób mózgu i układu nerwowego, przy wykorzystaniu wywiadu przeprowadzonego z pacjentem i świadkami jego ataków, wynikami badań EEG (rejestracja czynności bioelektrycznej mózgu) oraz badań neuroobrazowych, takich jak tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny, stawia diagnozę.

Padaczka - przyczyny, objawy, pierwsza pomoc, leczenie, padaczka alkoholowa

Fot. iStock

Leczenie padaczki może być prowadzone na różne sposoby:

Leczenie farmakologiczne przy chorobie, jaką jest padaczka, nie usuwa jej przyczyn, zapobiega jednak pojawieniu się kolejnych ataków. Dobrze dobrane leki przeciwpadaczkowe dają dobre rezultaty – u około 2/3 chorych można uzyskać całkowite ustąpienie napadów padaczkowych, natomiast u 1/5 chorych – znaczne zmniejszenie ich liczby. U około 30-40% pacjentów leczenie farmakologiczne nie przynosi rezultatu, i w takich przypadkach mówi się o padaczce lekoopornej.

Leczenie chirurgiczne polega na wycięciu fragmentu mózgu, w którym znajduje się „ognisko padaczkowe”. Metodę chirurgiczną stosuje się take w przypadku guzów mózgu i naczyniaków.

Leczenie dietą stosuje się, jeśli padaczka została zdiagnozowana u dziecka. Zaleca się wdrożenie diety ketogennej (bogatej w tłuszcze i uboga w cukry), pod ścisłą kontrolą lekarza i dietetyka.

Padaczka – pierwsza pomoc

Osoby obserwujące po raz pierwszy napad padaczki niekiedy mają wątpliwości, jak postępować z osobą chorą. W przypadku ataku należy pamiętać o poniższych zasadach:

  • większość napadów ustępuje po 2-3 minutach, więc należy zachować opanowanie podczas napadu;
  • chorego podczas napadu układa się w bezpiecznym miejscu, zabezpiecza go przed upadkiem, skaleczeniem, urazami głowy, tułowia oraz kończyn;
  • świadek ataku musi kontrolować oddech i drożność dróg oddechowych;
  • należy rozluźnić ubranie w okolicy szyi, rozpiąć pasek, usunąć z ust ciała obce;
  • podczas napadu napadu nie można otwierać na siłę zaciśniętych szczęk i wkładać żadnych przedmiotów do ust, nie wolno wlewać wody ani podawać leków do ust, jeśli chory jest nieprzytomny, nie należy przytrzymywać siłą rąk i nóg chorego,
  • gdy napad ustąpi, chorego układa się na boku, zabezpieczając przed zakrztuszeniem lub zadławieniem;
  • należy towarzyszyć choremu do chwili odzyskania pełnej sprawności;
  • jeśli po napadzie chory jest senny, należy mu pozwolić odpocząć. Chory może być także nadmierne pobudzony;
  • jeśli napad padaczkowy przedłuża się lub następują kolejne napady, należy wezwać pogotowie.

Fot. iStock/pozycja boczna ustalona

Pogotowie ratunkowe wzywamy także, gdy napad z drgawkami i utratą przytomności nastąpił u osoby, która nie chorowała wcześniej na padaczkę. W łagodniejszym przebiegu należy pilnie zgłosić się do lekarza po ustąpieniu napadu.


źródło: www.mp.pl ,padaczka.pl 

Zobacz także

W życiu każdej z nas przychodzi moment prawdy, czas na zmianę. To już, to teraz, nie zmarnuj tej szansy

Wiosenne przebudzenie. 10 sposobów na dobre samopoczucie!

8 oznak, że twojemu mężczyźnie jest dobrze w waszym związku