Zwierzęta

Pawian – gatunki i sposób życia inteligentnych małp

Redakcja
Redakcja
19 czerwca 2020
Pawian oliwkowy, masajski, gwinejski, płaszczowy, niedźwiedzi
Fot. iStock
 

Pawian to duża małpa, którą chyba wszyscy kojarzymy z jego nagą, kolorową skórą na pośladkach. Charakterystyczny wygląd nadaje mu także długi pysk, który mocno kojarzy się z pyskiem psa. Jakie życie prowadzi pawian i jakie gatunki można spotkać na wolności?

Pawiany to ssaki należące do rzędu naczelnych i rodziny koczkodowatych. W naturze zamieszkują one sawanny Afryki i Półwyspu Arabskiego. Bez większego kłopotu można rozpoznać pawiany po wyglądzie. Posiadają wydłużony pysk i jaskrawo ubarwione pośladki, które stały się ich cechą charakterystyczną. U tego gatunku samce są wyraźnie większe od samic. Ciąża u pawiana trwa – w zależności od gatunku – od 173 do 195 dni, po tym czasie na świat przychodzi jeden maluch. Małymi pawianami najpierw opiekują się matki, a następnie przechodzą one pod opiekę samców.

Pawiany tworzą swoje duże społeczności, w których panuje określona hierarchia. Porozumiewają się między sobą wydając różne dźwięki, używając gestów rąk oraz mimikę twarzy. Zwierzęta te prowadzą tryb życia przede wszystkim naziemny, a poruszają się na 4 łapach. Żyją stosunkowo długo, osiągając przeciętnie wiek 20-30 lat, a bywa, że i kilka lat dłużej.  Do pawianów zaliczamy takie gatunki jak: pawian oliwkowy, masajski, gwinejski, płaszczowy i niedźwiedzi.

Pawian masajski

Pawian oliwkowy, masajski, gwinejski, płaszczowy, niedźwiedzi

Fot. iStock/pawian masajski

Pawian masajski (Papio cynocephalus), znany także jako pawian zielony lub babuin, jest dużym ssakiem z rodziny małp wąskonosych. Jego smukłe ciało okrywa zielonożółta sierść, a po bokach głowy widnieją jaśniejsze włosy. Starsze pawiany mają wzdłuż grzbietu i na bokach kończyn długie, żółte włosy. Pawian masajski ma prawie czarną, pozbawioną włosów twarz. Samce pawiana masajskiego są zdecydowanie większe od samic.

W przeciwieństwie do innych gatunków pawiana, pawian masajski większość czasu spędza na drzewach. Przedstawiciele tego gatunku tworzą duże, liczące kilkaset osobników i silnie zhierarchizowane stada, w których przewodzą dorosłe samce. Pawiany masajskie nie są wybredne, zjadając zarówno pokarm zwierzęcy i roślinny. W ich diecie znajdują się głównie owoce, orzechy, cebule, korzonki, liście, łodygi, owady i jaja, ale nie gardzą również niewielkimi ptakami i gadami. Gdzie można spotkać tego pawiana? Zasiedla on licznie sawanny i lasy deszczowe środkowej i południowej Afryki.

Pawian oliwkowy

Pawian oliwkowy, masajski, gwinejski, płaszczowy, niedźwiedzi

Fot. iStock/pawian oliwkowy

Pawian oliwkowy (Papio anubis) jest dużym gatunkiem pawiana, u którego samce są niemal dwa razy większe od samic. Po czym poznać pawiana oliwkowego? Jego twarz jest wydłużona, widnieją na niej szerokie nozdrza i niewielkie, głęboko osadzone oczy. Jego zęby robią wrażenie – są duże, silne i ostre. Pokrywa go szare, o zabarwieniu żółtawym lub brunatnozielonym, futro, które przy głowie tworzy „kołnierz”. Kończyny pawiana oliwkowego są prawie równej długości, o czarnych dłoniach i stopach. Na końcu ogona widać pęczek włosów, a na pośladkach tworzą się tzw. nagnioty pośladkowe.

Pawian oliwkowy w naturze spotykany jest we wschodniej części środkowej Afryki. Prowadzi naziemny tryb życia na otwartych terenach. Żywi się m.in.: owocami, pędami i cebulkami roślin, trawą, korzeniami, jajami ptaków, a także niewielkimi drobnymi gadami i ssakami. Ten gatunek pawiana bywa dość agresywny i zdarza się, że atakuje człowieka.

Pawian płaszczowy

Pawian oliwkowy, masajski, gwinejski, płaszczowy, niedźwiedzi

Fot. iStock/pawiany płaszczowe

Pawian płaszczowy (Papio hamadryas) jest łatwy do odróżnienia od innych gatunków pawiana. Jego średniej wielkości sylwetkę okrywa długi futro, w kolorze od szarego do oliwkowobrązowego. Samce mają wokół głowy długą, srebrzystoszarą grzywę, opadającą na ramiona. Pozbawiona włosów twarz przybiera kolor w kolorze cielistym, uszy ukryte są w futrze. Oczy pawiana płaszczowego są dość duże, nozdrza szerokie, a w pysku wyrastają długie i ostre, 5 cm kły. Na pośladkach widoczne są wyraźne nagnioty. Przednie kończyny są nieco dłuższe od tylnych.

Pawian płaszczowy spotykany jest pospolicie w Arabii, Sudanie, Egipcie, Etiopii i Somalii. Siedliska zakłada na terenach skalistych, położonych wysoko w górach. Żyje w stadach skupiających nawet 300 osobników, które funkcjonują w poszczególnych grupach rodzinnych. Grupie przewodzi najsilniejszy samiec. Pawian płaszczowy prowadzi naziemny tryb życia, gdy trzeba sprawnie wspina się na drzewa i skały, jest również dobrym pływakiem. Zazwyczaj przemieszcza się na czterech kończynach, ale radzi sobie także z bieganiem na tylnych. Podstawę jego diety stanowią owoce i nasiona, ziarno, które zbiera niszcząc uprawy. Nie gardzi również  owadami i małymi zwierzętami kręgowymi.

Pawian niedźwiedzi 

Pawian oliwkowy, masajski, gwinejski, płaszczowy, niedźwiedzi

Fot. iStock/czakma

Pawian niedźwiedzi (Papio ursinus), znany także jako pawian czakma, jest duży i silnie zbudowany – samce mogą osiągać masę nawet 40 kg. Ma bardzo długi i wąski pysk, z częścią twarzową w kolorze czarnym. Futro na jego ciele jest krótkie, o barwie szarobrązowej i czarnej. Pawiany niedźwiedzie można spotkać na sawannie i terenach skalistych wschodniej Zambii, środkowej Angoli oraz południowego Mozambiku.

Pawiany te funkcjonują w stadach liczących od kilkunastu do kilkuset osobników, którymi rządzą dorosłe samce.  Prowadzą naziemny tryb życia, a noce spędzają pośród skał. Jednym z ich ulubionych zajęć, które pochłania sporo czasu, jest wzajemne iskanie. Pawiany czakma są wszystkożerne, choć ich ulubionym posiłkiem są owoce i korzenie roślin. Nie gardzi również owadami, małymi zwierzętami, a niekiedy i większymi, takimi jak owce.

Pawian gwinejski

Pawian oliwkowy, masajski, gwinejski, płaszczowy, niedźwiedzi

Fot. iStock/pawian gwinejski

Pawian gwinejski (Papio papio), zwany także senegalskim, zamieszkuje lasy suche, galeriowe oraz sawannę na zachodnim krańcu Afryki, od Senegalu po Sierra Leone. Jest on najmniejszym gatunkiem pawianów – samce osiągają wzrost od 50 do 83 cm. Ich ciało pokrywa nieco dłuższe, rudobrązowe futro, natomiast część twarzowa jest czarna. Samce wyróżnia jaśniejszy kaptur z długiego włosa, który okrywa kark i łopatki pawiana. Pawian gwinejski, podobnie jak jego kuzyni, jest wszystkożerny.


źródło:  www.medianauka.pl ,www.ekologia.pl 


Zwierzęta

Wychowywałaś się ze starszym bratem? Doskonale znasz więc te 9 rzeczy

Agnieszka Dyniakowska
Agnieszka Dyniakowska
19 czerwca 2020
Fot. iStock

Starszy brat – dla tych, które go nie mają wydaje się być aniołem stróżem, życiowym przewodnikiem i opiekunem. Dla tych, które mają i razem z nim dorastały… cóż, nie jest już tak idealny. Posiadanie starszego o kilka, a nawet kilkanaście lat brata to z jednej strony wielka zaleta, z drugiej zaś niemałe wyzwanie, a czasem wręcz przekleństwo. Jeśli wychowywałaś się razem z nim, na pewno doskonale rozpoznasz tych kilka rzeczy.

Jeśli jest zbyt miły, coś knuje

Miłe słowa, uprzejmość, podejrzanie duża cierpliwość i zainteresowanie twoimi sprawami oznaczała jedno – twój brat coś knuje. Na pewno za chwilę wystąpi z ogromną prośbą, będzie potrzebować alibi, wsparcia w wybłaganiu czegoś u rodziców lub trzymania z nim wspólnego frontu – w końcu jesteście rodzeństwem, musicie grać w jednej drużynie!

Zakaz kontaktów przy jego kolegach

Młodsza siostra plącząca się pod nogami to zdecydowanie nie jest wymarzony wizerunek, dlatego jedna z głównych zasad mówi o zakazie kontaktu, gdy on przebywa ze swoimi kolegami. Wyjątkiem są sytuacje kryzysowe – jak urwanie nogi albo zgubienie oka. Wtedy, ostatecznie, można się do niego odezwać publicznie i to mocno uważając na to, by nie zrobić mu wstydu.

Zawsze byłaś za mała, by zrozumieć

Kiedy on był nastolatkiem, ty dopiero kończyłaś przedszkole, więc oczywistym było, że zupełnie nie rozumiałaś jego świata. Gdy on wchodził w dorosłość i nieco poważniał, tobie w głowie były nastoletnie wygłupy i pierwsze zauroczenia. Zawsze byłaś za mała, by go zrozumieć, dlatego poważne rozmowy i prawdziwą więź nawiązaliście dopiero, gdy oboje staliście się dorośli i samodzielni.

Mógł cię tłuc, ile wlezie…

No wiadomo, dopóki nie rozbeczałaś się na dobre i nie zaczęłaś krzyczeć „mamo!!!” tak, że było cię słychać na drugim końcu miasta, a sąsiedzi już wykręcali życzliwie numer 997, wszelkie kuksańce były jak najbardziej w porządku.

… ale inni nie mogli cię tknąć palcem

A niechby tylko ktoś spróbował, to on zjawiał się z wściekłą miną i szybko zaprowadzał porządek. Jako starszy brat czuł się w obowiązku pilnować, by nie stała ci się krzywda. I choć często po tej interwencji dawał ci wykład i wyganiał do domu, wiedziałaś, że możesz czuć się bezpiecznie, gdy on jest obok.

Bicie, plucie, piłka nożna – podstawowe przedmioty w szkole braterskiej

Przecież musisz umieć się obronić, więc kto, jak nie starszy brat, nauczy cię wymierzać ciosy. Plucie na odległość i gwizdanie na palcach? Dwa razy nie trzeba go prosić o lekcję. Chętnie pokaże ci też jak wykiwać kogoś na boisku (najczęściej poprzez wykiwanie ciebie samej), jak prawidłowo kopać piłkę, a także nauczy kilku piłkarskich przyśpiewek (z czego mama nie będzie raczej zadowolona).

Co twoje to wasze, co jego – nie ruszaj

Jak to, ze starszym bratem się nie podzielisz? Bratu czegoś nie pożyczysz? Przecież trzeba się dzielić, wspierać – no chyba, że chodzi o jego rzeczy. W takim przypadku absolutnie nie ruszaj, bo zepsujesz, porysujesz, poplamisz, za mała jesteś.

Nie ma żartu, który byłby zbyt obrzydliwy (wszystkie już pewnie znasz)

Nie istnieje dowcip czy anegdota, które są dla ciebie zbyt obrzydliwe – wszystkie już pewnie słyszałaś od starszego brata i jego kolegów. Jesteś uodporniona od dzieciństwa na głupie żarty i żenujące sytuacje, trudno zbić cię z pantałyku komentarzem – w końcu od lat ćwiczyłaś sztukę ciętych ripost i szybkich reakcji słownych.

Byłaś zawsze problemem – no chyba, że chciał pokazać, że jest troskliwy

Młodsza siostra to kula u nogi, niewygodny obowiązek, tysiące męczących pytań i kolorowa plama z pluszakiem w ręku – jednym słowem problem. Do momentu, gdy trzeba jakiejś miłej dziewczynie pokazać, że jest się troskliwym bratem – wtedy to na spacer można ją zabrać, ba!, nawet za rękę wziąć na przejściu dla pieszych i pomóc zawiązać gumkę na włosach. A może pod wpływem tej miłości ze starszego brata wychodziła w końcu cała prawda? 😉

 


Zobacz także

Kuna domowa - jak wygląda, jak się jej pozbyć humanitarnie

Kuna domowa – sympatyczne zwierzątko o niszczycielskich skłonnościach. Jak wyprosić ją z domu?

Patyczaki - cena, hodowla, terrarium, karmienie

Patyczaki – jak hodować te ciekawe owady? Informacje, które warto znać, by odnieść sukces w hodowli

Mysz - domowa, polna, leśna. Jak się pozbyć myszy z domu?

Mysz – jak humanitarnie pozbyć się uciążliwych „gości” z domu?