Zdrowie

Zdrowy styl życia polskiej młodzieży pozostawia wiele do życzenia! Wyniki najnowszej rundy badań HBSC

Redakcja
Redakcja
9 kwietnia 2019
Fot. iStock / Imgorthand
 

Jak wynika z najnowszych badań HBSC, samoocena zdrowia i zadowolenia z życia u polskich nastolatków pogarsza się wraz z wiekiem. Ma to odzwierciedlenie także w niekorzystnym stylu życia. Zaobserwowano spadek odsetka polskich nastolatków aktywnych fizycznie oraz nastolatków spożywających zbilansowane posiłki.

Niewiele ponad 1/3 polskich nastolatków spożywała owoce (38,2%) i warzywa (34,2%) na zalecanym poziomie. Prawie 2/3 nastolatków spożywało słodycze częściej, niż raz w tygodniu (69,9%), a niemal połowa z tą samą częstotliwością piła dosładzane napoje (44,9%).

Tylko jedna czwarta ankietowanych uczniów (26,3%) codziennie spożywa z rodzicami co najmniej jeden posiłek.

 

Intensywną aktywność fizyczną, co najmniej 4 dni w  tygodniu, podejmuje 10% mniej dziewcząt, niż chłopców. Różnica na niekorzyść dziewcząt zwiększa się wraz z wiekiem. Wśród ogółu badanych nastolatków 64,6% nie miało nadwagi i  nie istniała obiektywna potrzeba podejmowania przez nich działań w  celu schudnięcia. Tymczasem częstość podejmowania zachowań ukierunkowanych na zmniejszenie masy ciała była w tej grupie podobna, jak w całej badanej populacji – odchudzał się też prawie co piąty (19,2%) badany, a  co czwarty (23,7%) dostrzegał taką potrzebę.

 

Badane dziewczęta częściej niż chłopcy w życiu piły alkohol oraz upijały się. Uwzględniając w analizach płeć badanych osób wykazano, że o ile w wieku 11 i 13 lat próby picia częściej podejmowali chłopcy niż dziewczęta, o tyle w wieku 15 lat znacznie częściej miały je za sobą dziewczęta (66,3%).

Z wiekiem zwiększa się także odsetek młodzieży podejmującej próby palenia z 6,3% u 11-latków do 18,9% i 39,1% u 13 i 15 latków. Uwzględniając w analizach płeć badanych osób zaobserwowano, że o ile w wieku 11 i 15 lat próby palenia częściej podejmowali chłopcy niż dziewczęta, o tyle w wieku 15 lat niekorzystna sytuacja występuje wśród dziewcząt 40,2% (u chłopców 37,8%).

Pytania na temat subiektywnej oceny zdrowia prowadzą do spójnych wniosków – podobnie jak w poprzednich rundach badań, dziewczęta oceniają swoje zdrowie gorzej niż chłopcy, ale różnice związane z płcią pojawiają się dopiero około 13 roku życia.

Nowy model badań HBSC integruje cztery główne perspektywy; psychospołeczną (styl życia w kontekście społecznym), populacyjną (zdrowie publiczne i kontekst epidemiologiczny badanych zjawisk), mikrospołeczną (analizowanie wyników badań z różnych poziomów) i rozwojową (z uwzględnieniem rozwoju biologicznego i dojrzewania).

Opublikowany najnowszy raport z badań HBSC (Health Behaviour In School-Aged Children) dotyczy zdrowia uczniów w 2018 roku na tle nowego modelu badań HBSC.  Jest to kompleksowa publikacja dotycząca zdrowia i rozwoju, z uwzględnieniem zachowań prozdrowotnych, zachowań ryzykownych oraz społecznego kontekstu zdrowia. Badania HBSC realizowane są od 1982 roku cyklicznie co cztery lata we wzrastającej liczbie krajów. Obecnie członkami sieci badawczej jest 49 krajów lub regionów (www.hbsc.org) z  Europy oraz Ameryki Północnej. Polska jest członkiem sieci HBSC od 1989 r., co pozwoliło na przeprowadzenie tych badań już osiem razy.

Łączna próba z  2018 roku obejmuje 7767 uczniów w wieku 11-18 lat, w czterech rocznikach szkolnych, w tym 1700 uczniów II klas szkół ponadpodstawowych zbadanych poza protokołem międzynarodowym. W prezentowanym raporcie ograniczono się do trzech typowych grup wiekowych HBSC (11, 13 i  15 lat) oraz tylko do przypadków zatwierdzonych w  Międzynarodowym Banku Danych HBSC
w Bergen (próba 5225 uczniów).

W dalszych publikacjach planowane jest omówienie dodatkowych pytań nie uwzględnionych w tym raporcie oraz pełnej próby zbadanej w Polsce.


Zdrowie

Domowe sposoby na porządek w domu

Redakcja
Redakcja
9 kwietnia 2019
Fot. Materiały prasowe
 

Nie wszystko co “bio”, “eko”, “zdrowe” jest droższe niż standardowy produkt. Przykład? Środki czystości. Te samodzielnie zrobione są nie tylko bezpieczniejsze dla naszego organizmu, ale przede wszystkim naturalne: nie drażnią naszej skóry i nie wywołują alergii i wysypek. Od czego więc zacząć, aby je przygotować? Delecta podpowiada jak za pomocą sody oczyszczonej oraz kwasku cytrynowego, a także octu i olejków eterycznych  uprzątnąć cały dom.

Samodzielne tworzenie środków czystości jest nie tylko zdrowsze, ale i tańsze od tych gotowych, dostępnych w sklepach. A co istotne, składniki niezbędne do ich produkcji znaleźć można niemal w każdym domu. Soda oczyszczona nie tylko czyści, ale też neutralizuje i odświeża powierzchnie. Dodatkowo, zmiękcza wodę, usuwa niechciane zapachy, a także świetnie sprawdza się w walce z tłuszczem, plamami i innymi zabrudzeniami. W połączeniu z octem spirytusowym, który działa antybakteryjne i rozpuszcza tłuszcz, tworzy zestaw idealny. Dodanie kwasku cytrynowego wzmocni działanie antybakteryjne, ułatwiając usuwanie tłuszczu i kamienia, zaś kilku kropli olejku eterycznego – nada piękny zapach naszej „chemii”, którą można wykorzystać w każdym zakamarku domu.

Kuchnia

Mycie naczyń

Do bardzo gorącej wody dodajemy 1 łyżkę sody oczyszczonej i kilkanaście kropli olejku cytrynowego. W gotowym roztworze myjemy naczynia, które następnie opłukujemy w drugiej komorze wypełnionej octem (odkazi i nabłyszczy naczynia, zaś zapach szybko się ulotni).

Odświeżanie ściereczek kuchennych

Ściereczki po użyciu płuczemy w roztworze: soda oczyszczona (np. Delecta) i gorąca woda. Jeśli są mocniej zabrudzone – warto zostawić je w takim roztworze na noc.

Przypalone jedzenie

Do garnka wlewamy zimną wodę, dodajemy sporą ilość sody oczyszczonej (np. Delecta), doprowadzamy do wrzenia i gotujemy przez 10-20 minut. Całość zostawiamy na noc i rano czyścimy garnek.

Łazienka

Środek do czyszczenia armatury

Miękką szmatkę maczamy w roztworze 0,5 szklanki sody oczyszczonej i 2-3 łyżki octu. Przy czyszczeniu sedesu dobrze jest pozostawić na około 30 min, następnie przetrzeć i zmyć.

Mycie lustra

Do butelki ze spryskiwaczem wsypujemy 1 łyżeczkę octu i dodajemy 1,5 l ciepłej wody. Wilgotne okna najlepiej wycierać… gazetą – dzięki temu unikniemy smug.

Czyszczenie odpływu

Do odpływu wsypujemy 0,25 szklanki sody oczyszczonej. Zalewamy 0,5 szklanki octu i przykrywamy na 15 minut. Po tym czasie zalewamy odpływ 2 litrami wrzącej wody.

Salon

Mycie podłóg

Do mycia podłóg najlepiej wykorzystać roztwór składający się z 2 l ciepłej wody, 1,5 szklanki octu oraz 20 kropli wybranego olejku eterycznego.

Odświeżanie dywanu

Aby pozbyć się nieprzyjemnego zapachu z dywanu wystarczy posypać go grubą warstwą sody oczyszczonej (np. Delecta) i po 15 minutach odkurzyć dywan.

Mycie okien

Do mycia okien wykorzystujemy ten sam roztwór co przy myciu lustra.

Less waste nie jest chwilową modą, a raczej zwrotem w stronę postaw, które jeszcze kilkadziesiąt lat temu prezentowały nasze mamy i babcie. To one w trosce o rodzinne gniazdo mogły bazować tylko na produktach dostępnych w domu, a nie na sklepowych półkach. Zwrot ten wyjdzie z korzyścią nie tylko dla planety, minimalizując ilość odpadów, ale i też dla naszego portfela.

Artykuł powstał we współpracy z Delecta


Zdrowie

Pełne ziarna uzupełnią energię

Redakcja
Redakcja
9 kwietnia 2019
Fot. iStock / Fascinadora

Niedługo po zjedzeniu posiłku chce ci się spać, a apetyt szybko wraca ze zdwojoną siłą? Prześwietl swój talerz. Prawdopodobnie znajduje się na nim zbyt mało węglowodanów złożonych. Dowiedz się, dlaczego pełne ziarno powinno zagościć na stałe w twojej diecie i jak wpłynie to na twoją codzienną aktywność.

Zła sława węglowodanów

Ostatnimi czasy węglowodany mają niepochlebną opinię. Ze wszystkich wartości odżywczych to właśnie im najczęściej stawia się zarzut powodowania tycia. Odchudzający się często drastycznie ograniczają węglowodany do minimum. Niestety, jest to duży krok w kierunku szybkiego zaprzestania diety. Nim się obejrzymy zaczyna nam brakować energii, nie wysypiamy się, ponieważ niedobór węglowodanów powoduje kłopoty ze snem. Redukcja węglowodanów w diecie może być również przyczyną osłabienia pracy tarczycy, a także obniżonej koncentracji, co rzutować może na naszą pracę i naukę.

Dlaczego w ogóle węglowodany budzą w nas tyle kontrowersji? W naszej świadomości zapisały się one przede wszystkim jako cukry proste będące źródłem szybko przyswajalnej energii, która niestety równie prędko opada. To powoduje, że sięgamy po jeszcze więcej jedzenia, w nadziei na ponowny zastrzyk energii. Niestety, nadmiar węglowodanów odkłada się w organizmie w postaci tkanki tłuszczowej. Odkąd mamy tę wiedzę, w walce o szczupłą sylwetkę ograniczamy spożycie węglowodanów. Jednocześnie dyskredytujemy działanie węglowodanów złożonych, z których energia uwalniana jest w inny sposób, dużo korzystniejszy dla naszego organizmu i sylwetki.

Dlaczego potrzebujemy węglowodanów złożonych?

Przede wszystkim potrzebujemy ich o wiele mniej, aby zaspokoić swój apetyt na najbliższe godziny – energia z węglowodanów złożonych jest uwalniana dużo wolniej, w przeciwieństwie do tych prostych. Zawartość mikro- i makroelementów, na które składa się nieoczyszczone ziarno zbóż, pomaga nam uzupełnić niedobory w organizmie. Dodatkowo, wysoka zawartość błonnika powoduje uczucie sytości na dłużej, więc nie czujemy nieustannie powracającej ochoty na podjadanie. Węglowodany to przede wszystkim paliwo dla naszego mózgu. Od tego jakiej jakości węglowodany dostarczymy sobie w ciągu dnia, zależeć może efekt naszej pracy, szybkość uczenia się i energia do działania.

Jeżeli z głową będziesz dobierać składniki swojej diety, stawiając na jakość, a nie ilość, szybko zauważysz różnicę w swoim samopoczuciu, a nawet rozmiarze! Zamień pieczywo białe na ciemne, podobnie z makaronem i ryżem, częściej sięgaj również po kasze. Zadbaj o to, aby również twoje przekąski były skarbnicą witamin i minerałów zawartych w pełnym ziarnie. W przerwie od nauki lub pracy wybierz batony zbożowe o dobrym składzie, np. Bakalland BA! Zero dodatku cukru, będące kompozycją pięciu pełnych zbóż: owsa, pszenicy, jęczmienia, żyta i ryżu w trzech wariantach smakowych: 5 zbóż Truskawka & Quinoa, 5 zbóż Wiśnia & Amarantus oraz 5 zbóż Kokos & Chia. Batony zawierają dodatek naturalnego błonnika – inuliny, wytwarzanej z korzenia cykorii, która wspiera funkcjonowanie korzystnej mikroflory układu pokarmowego (Bifidobacterium). Wartości odżywcze nowych batonów podnosi zawartość popularnych Super Foods – komosy ryżowej (quinoa), amarantusa i nasion chia (szałwii hiszpańskiej), a smak wzbogacają liofilizowane owoce. Dzięki takiemu połączeniu pełnych ziaren z naturalnymi składnikami po chwili przerwy wrócisz do zajęć ze zdwojoną siłą! Będziesz zaskoczony, jak niewiele będzie ci potrzeba, aby się nasycić i zafundować sobie zastrzyk pełnowartościowej energii.

Włącz pełne ziarno do swojej diety

Czy wiesz, że według najnowszej piramidy żywienia Instytutu Żywienia i Żywności w oparciu o zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia, zaraz po owocach i warzywach, pełne ziarna powinny stanowić podstawę naszego jadłospisu?

Fot. Materiały prasowe

Dzięki wysokiej zawartości minerałów i błonnika pomogą ci zwalczyć złudne uczucie głodu. Rozpocznij dzień z produktem pełnoziarnistym – możesz wybrać kanapkę z chlebem razowym, jaglankę lub owsiankę z owocami. Dobrze zbilansowany posiłek będzie rzutował na twój jadłospis przez cały dzień. Dostarczy ci potrzebnej energii, która będzie powoli uwalniała się przez najbliższe godziny. Ochota na słodycze nie będzie dopadać cię z taką częstotliwością i siłą jak dotychczas, a obiad i kolację instynktownie przygotujesz w mniejszych porcjach. Twój organizm szybko przyzwyczai się do nowych warunków.


Artykuł powstał we współpracy z Bakalland


Zobacz także

Często masz ochotę na coś słodkiego, słonego lub ostrego? Dowiedz się, co kieruje twoimi zachciankami

Zabiegi kosmetyczne w ciąży. Sprawdź, z czego powinnaś zrezygnować | Radzi mama lekarz

Zadbaj o swoje piersi – wykonaj badania profilaktyczne! Wszystko, co powinnyście wiedzieć o metodach badań