Zdrowie

Tętno spoczynkowe u dorosłych i dzieci. Jakie są normy?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
20 listopada 2020
Tętno spoczynkowe - normy, tętno za wysokie i za niskie
Fot. iStock
 

Tętno spoczynkowe może wiele powiedzieć o formie każdego z nas — im niższy puls w spoczynku, tym lepiej dla organizmu. Ta informacja jest pomocna dla określenia jakości pracy serca, wyłapania pewnych odchyleń, które mogą niepokoić. Warto wiedzieć jak wygląda norma tętna spoczynkowego dla osób dorosłych i dzieci. O czym świadczy tętno spoczynkowe wysokie i niskie?

Tętno spoczynkowe — co to jest?

Tętno, zwane także pulsem, jest odzwierciedleniem częstotliwości bicia serca i powstaje na skutek przepływu fali krwi przez tętnice. Z kolei  tętno spoczynkowe wskazuje na ilość uderzeń serca podczas odpoczynku i jest najniższą wartością w ciągu dnia (niższą o około 20 uderzeń w porównaniu do tętna dziennego). Aby poznać jego wartość, należy zmierzyć ilość uderzeń serca w ciągu minuty, minimum po 5 minutach odpoczynku w pozycji siedzącej, najlepiej po około 10 minut po zakończeniu aktywności. Warto zrobić to z rana, tuż po przebudzeniu, zanim wstaniemy z łóżka.

Tętno spoczynkowe - normy, tętno za wysokie i za niskie

Fot. iStock

Bez problemu pomiar można dokonać samodzielnie — metoda jest prosta. Przyłóż dwa palce do miejsca z przebiegającą tętnicą, najlepiej do szyjnej wewnętrznej — z boku, wyczuwalnej po obu stronach szyi, nieco poniżej żuchwy, i policz ilość uderzeń serca w ciągu 60 sekund. Możesz to zrobić także licząc uderzenia przez 15 sekund i mnożąc wynik razy 4, co pozwoli obliczyć ilość uderzeń serca na minutę. Możesz również skorzystać z ciśnieniomierza z funkcją pomiaru pulsu, wykorzystać zakładany na palec pulsoksymetr, albo noszony na nadgarstku zegarek sportowy z funkcją mierzenia pulsu.

Tętno spoczynkowe — o czym nam mówi?

Tętno spoczynkowe u dorosłych i u dzieci ma ustaloną normę, która pozwala zauważyć pewne odchylenia w górę lub dół. Mogą być one wartościową informacją o stanie zdrowia, ale nie należy traktować ich niczym wyroczni. Przeciętnie puls u osoby dorosłej wynosi 60-70 uderzeń na minutę, a im niższe tętno spoczynkowe, tym lepiej dla serca. Niższy puls to „oszczędzanie” serca, które nie musi się aż tak bardzo napracować, aby przetoczyć tę samą ilość krwi, oraz szansa na obniżenie ryzyka wystąpienia chorób układu krążenia, zawału serca i udaru mózgu. Ryzyko to wzrasta, gdy serce w spoczynku  uderza z częstotliwością powyżej 80 uderzeń na minutę. Najczęściej wysokie tętno spoczynkowe obserwują u siebie osoby, które unikają aktywności fizycznej, natomiast sportowcy regularnie trenujący mogą pochwalić się znacznie niższym tętnem, nawet na poziomie mniej niż 40, a niekiedy nawet 30 uderzeń na minutę. Niskie tętno oznacza lepszą wydolność serca.

Tętno spoczynkowe - normy, tętno za wysokie i za niskie

Fot. iStock

Tętno spoczynkowe — norma wg wieku

Tętno spoczynkowe i jego norma u zdrowych ludzi jest zależna od wieku:

  • w przypadku niemowląt norma wynosi ok. 130 uderzeń na minutę;
  • u dzieci puls wynosi ok. 100 uderzeń na minutę;
  • normę dla młodzieży ustalono na 85 uderzeń na minutę;
  • u osób dorosłych tętno spoczynkowe i jego norma to ok. 70 uderzeń na minutę;
  • u osób starszych prawidłowy puls powinien wynosić ok. 60 uderzeń na minutę.

Widać tu pewną zależność. Im organizm  młodszy, tym wyższe jest tętno. Z upływem lat ilość uderzeń serca na minutę się obniża, osiągając normę o połowę niższą niż w czasach niemowlęctwa.

Tętno spoczynkowe - normy, tętno za wysokie i za niskie

Fot. iStock

Tętno spoczynkowe zbyt wysokie i za niskie

W wielu przypadkach pomiar tętna spoczynkowego daje wynik zbyt wysoki, lub zbyt niski. Może być kilka różnych przyczyn tego stanu rzeczy, czego nie należy ignorować.

Zbyt wysokie tętno

Wysokie tętno spoczynkowe może być związane z przetrenowaniem, przyjmowaniem leków, odwodnieniem organizmu, infekcją lub wysoką gorączką. Na wysokie tętno wpływają także używki — palenie papierosów, picie alkoholu, dużych ilości kawy, oraz napojów pobudzających (zielona herbatayerba mate, napoje energetyczne). Niewłaściwa dieta i brak aktywności fizycznej, również mogą znaleźć odzwierciedlenie w wyższym tętnie. Negatywny wpływ na tętno mają również sytuacje stresowe oraz przeżywanie silnych emocji, zarówno tych dobrych, jak i negatywnych. Zbyt wysokie tętno w spoczynku może powodować choroby takie jak: nadczynność tarczycy, niewydolność serca, niewydolność układu oddechowego, niedociśnienie, niedocukrzenie lub anemię.

Niskie tętno 

Niskie tętno spoczynkowe jest właściwe dla sportowców. U innych osób, prowadzących bierny, niehigieniczny tryb życia może oznaczać kłopoty. Zbyt niskie tętno może wiązać się z wadami w budowie serca, chorobami metabolicznymi, wysokim ciśnieniem śródczaszkowym lub niedotlenieniem.

Zarówno zbyt wysokie, jak i zbyt niskie tętno warto mówić z lekarzem rodzinnym. Może on zlecić wykonanie potrzebnych badań lub wypisze skierowanie do odpowiedniego specjalisty.


źródło:  www.mrssporty.pl, www.mp.pl 

Zdrowie

Pięć cech, które każdy facet kończący 30 lat powinien posiadać (niestety nie zawsze tak bywa)

Ewa Raczyńska
Ewa Raczyńska
20 listopada 2020
Fot. iStock / Pekic
 

Masz 30 lat i szukasz partnera? Nie na romans, nie na przygodę, ale takiego, o którym będziesz mogła pomyśleć: „Kurczę, może to jest dobry materiał na wspólne życie?”. Rozmawiam z 30-latkami, które bezskutecznie próbują poznać faceta, który nie będzie chciał jedynie iść z nimi do łóżka, ale być może dojrzy jakąś część ich wspólnej przyszłości.

Jak same przyznają, nie jest to łatwe. Częściej spotykają wiecznych Piotrusiów Panów niż odpowiedzialnych, interesujących facetów z pasją. Czego powinny szukać u mężczyzn? Eksperci od związków twierdzą, że pięciu cech, które każdy facet kończący 30 lat powinien posiadać (niestety nie zawsze tak bywa).

Powinien wiedzieć, kim jest i co chce osiągnąć

Faceci rzadko pracują nad samoświadomością, jeśli spotkasz takiego, który zdaje sobie sprawę z tego, kim jest, jakie są jego mocne strony, jeśli rozumie, że pracując nad sobą może stać się kimś lepszym, to naprawdę wyjątkowy gość.

Kiedy twój partner ma wysoki poziom samoświadomości jest wysoce prawdopodobne, że weźmie odpowiedzialność za swoje i wasze wspólne życie.

Był w związku trwającym dłużej niż kilka tygodni

Wielu 30-latków jest rozczarowanych portalami randkowymi, randkami w ciemno. Kobiety same podkreślają, że trudno znaleźć w ten sposób faceta, który myśli o stworzeniu dłuższego związku, a nie tylko o seksie. Jeśli zaczynacie spotykać się z chłopakiem, którym się wam spodobał, warto dowiedzieć się, czy był on w dłuższej relacji, czy doświadczenie tego, co należy dawać, a co brać w związku pozwala mu zbudować szczęśliwą relację.

Jest szczęśliwy sam ze sobą

I nie jest to niezależność, która nie idzie na kompromisy, silna potrzeba wolności, przez co niechęć do związków. Chodzi o silne w nim samym poczucie, że może na sobie polegać, że siebie nie zawodzi, że radzi sobie w życiu samodzielnie.

Swobodnie rozmawia o seksie

Pewnie część z was zna ten pierwszy szalony seks, kiedy ulegacie pożądaniu, ale prawda jest taka, że dobry seks na dłuższą metę wymaga otwartego, ciągłego dialogu. Swobodna komunikacja jest niezbędna do budowania intymności i odkrywania potrzeb, pragnień i fantazji.

Ma własne życie poza waszym wspólnym

Celem związku nie jest połączenie dwóch żyć tak, by stały się jednością. Każdy, kto chce stworzyć dojrzały związek powinien mieć tego świadomość. Dlatego warto mieć pełne, fascynujące życie i znaleźć mężczyznę, który swoje życie prowadzi podobnie. Dobry partner to ktoś, kto ma własne życie, karierę, przyjaciół, a jednocześnie jest zaangażowany w swój związek. Troszczy się o ciebie, ale nie zapomina o sobie. Nie szukaj kogoś, kto całkowicie poświęci się dla związku, to ostatecznie zawsze prowadzi do frustracji, nudy i rozczarowania.


źródło: Huffingtonpost


Zdrowie

PCOS – co to jest? Jakie szanse na ciążę?

Redakcja
Redakcja
20 listopada 2020
Fot. iStock

Problemy z płodnością dotykają obecnie coraz większą ilość par, a ich podłoże w wielu przypadkach okazuje się trudne do określenia. Wynika to z faktu, że coraz więcej dolegliwości i chorób powiązanych jest pośrednio bądź bezpośrednio z czynnikami cywilizacyjnymi. Okazuje się jednak, że nawet zdefiniowane jednostki chorobowe przysparzają problemów zarówno na etapie stawiania diagnozy, jak i późniejszego leczenia. Przykładem takiego zaburzenia jest PCOS, który często ujawnia się za pomocą szeregu nieswoistych objawów, charakterystycznych dla innych schorzeń. Co kryje się pod skrótem PCOS i jak duża jest szansa na ciążę w przypadku zdiagnozowania tego zaburzenia?

Czym jest PCOS i jak się go diagnozuje?

Lekarze specjaliści od lat próbują w możliwie najbardziej precyzyjny sposób zdefiniować PCOS, a więc zespół policystycznych jajników (ang. Polycystic Ovary Syndrome). Problem stanowi tu fakt, że schorzenie to jest tak naprawdę zespołem kilku innych zaburzeń. W procesie diagnozowania PCOS brane są pod uwagę pierwsze trzy zaburzenia wymienione poniżej, natomiast dla rozpoznania schorzenia wystarczą dwa z nich:

  • hiperandrogenizm objawiający się hirsutyzmem, a więc nadmiernym, dodatkowym owłosieniem i problemami trądzikowymi lub nieprawidłowymi wynikami badań w kierunku hiperandrogenizmu,
  • występowanie policystycznych jajników, a więc takich zawierających 12 lub więcej pęcherzyków o średnicy od 2 do 9 mm w jednym jajniku. Objętość takiego jajnika może przekraczać wówczas 10 ml. Policystyczność jajników stwierdza się w trakcie badania USG,
  • brak lub nieregularnie pojawiająca się owulacja,
  • odbiegający od normy iloraz wyników badania poziomu hormonów przysadkowych LH oraz FSH,
  • zaburzenia związane z metabolizmem, np. zespół metaboliczny, a więc współistnienie otyłości, nadciśnienia, zaburzeń cukrowych i lipidowych bądź samodzielnie występująca otyłość.

Nieprawidłowy iloraz poziomu hormonów LH i FSH, a także zaburzenia metaboliczne to odchylenia, które stanowią aspekty pomocnicze w diagnozowaniu zespołu policystycznych jajników.

Przyczyny i objawy PCOS

Zespół policystycznych jajników to jednostka chorobowa, której przyczyny do dziś nie zostały sprecyzowane. Przypuszcza się, że na pojawienie się i rozwój choroby mają wpływ zarówno czynniki genetyczne, jak i cywilizacyjne. W przypadku tych pierwszych chodzi przede wszystkim o genetyczne podłoże zaburzeń hormonalnych i metabolicznych oraz insulinodoporność wraz z wyrównawczą hiperinsulinemią. Odchylenia te odgrywają znacząca rolę w rozwoju hiperandrogenizmu, który stanowi przyczynę wystąpienia wielu objawów klinicznych. Trzeba jednak zaznaczyć, że wśród badaczy PCOS pojawia się wiele hipotez na temat możliwych przyczyn tego schorzenia i jedyne, co pozostaje obecnie pewne, to brak możliwości usunięcia tychże przyczyn.

Kiedy pacjentka, która podejrzewa u siebie PCOS powinna zgłosić się do lekarza? Jakie objawy, które może zaobserwować samodzielnie, powinny ją do tego skłonić? Wśród najczęściej występujących następstw zespołu policystycznych jajników wymienia się:

  • nadmierne owłosienie typu męskiego,
  • zaburzenia w cyklu miesięcznym,
  • problemy skórne pod postacią trądziku,
  • wypadanie włosów,
  • wahania nastrojów i problemy ze snem,
  • otyłość i problemy ze zredukowaniem masy ciała,
  • niepłodność.

PCOS może także generować poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjentki, dlatego tak ważne jest zdiagnozowanie tego schorzenia. Depresja, stany lękowe, a także bardzo niebezpieczny obturacyjny bezdech senny, to również następstwa występowania zespołu policystycznych jajników.

Jak leczyć zespół policystycznych jajników?

Kluczowym aspektem w planowaniu terapii PCOS, jest współpraca w zakresie leczenia pomiędzy przedstawicielami różnych specjalizacji, a więc lekarzem ginekologiem, endokrynologiem, lekarzem rodzinnym, dietetykiem oraz psychologiem. Zespół policystycznych jajników wymaga od pacjentki całkowitej zmiany stylu życia na różnych jego płaszczyznach. Niezwykle istotna jest tu odpowiednia dieta cukrzycowa o niskim indeksie glikemicznym. Zredukowanie kaloryczności posiłków w ciągu dnia, przyjmowanie niewielkich ilości nasyconych kwasów tłuszczowych i omega-3, spożywanie produktów pełnoziarnistych, warzyw i owoców, powinno nie tylko poprawić parametry cukrzycowe, ale także pozytywnie wpłynąć na redukcję masy ciała. W tym ostatnim, pomocna będzie również aktywność fizyczna, którą dorosłe kobiety borykające się z PCOS powinny podejmować minimum 150 godzin w tygodniu. Oczywiście nie wolno zapominać o wsparciu psychicznym, zarówno ze strony specjalisty, jak i otoczenia.

W zespole policystycznych jajników stosuje się także farmakoterapię dobraną do objawów, jakimi manifestuje się PCOS u danej pacjentki. W przypadku zaburzeń miesiączkowania oraz hiperandrogenizmu, kobieta zazwyczaj przyjmuje dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne, zwykle o niskiej dawce hormonów. Jeżeli przebiegowi choroby towarzyszą także zaburzenia metaboliczne, to często w tej sytuacji lekarz przepisuje pacjentce metforminę. Odrębną grupę lekarstw w farmakoterapii PCOS, stanowią te środki, które stosuje się w przypadku występowania problemów z niepłodnością. Zazwyczaj na początku są to leki pobudzające owulację z grupy niesteroidowych inhibitorów aromatazy, a także selektywne modulatory receptora estrogenowego, następnie – gonadotropiny.

PCOS – jakie szanse na ciążę?

Niepłodność jest jedną z najczęściej występujących konsekwencji w przypadku zespołu policystycznych jajników (PCOS). Jest to zazwyczaj ogromne obciążenie psychiczne dla pacjentki, która by pozytywnie zareagować na terapię, potrzebuje odpowiedniego wsparcia. W staraniach o dziecko pomocna może okazać się utrata masy ciała już o 5-10%. Jest to znaczące w kontekście przywrócenia naturalnych cykli owulacyjnych. Jeżeli jednak metody nieangażujące farmaceutyków nie przyniosą oczekiwanych rezultatów, konieczne może się okazać wdrożenie wskazanych wyżej leków pobudzających owulację, stymulujących receptor estrogenowy, a następnie także gonadotropiny. Na ostatnim etapie leczenia niepłodności wywołanej przez PCOS należy rozważyć zabiegi, takie jak drilling jajnika oraz pozaustrojowe zapłodnienie in vitro. Więcej na temat szans na ciążę przy zespole policystycznych jajników można przeczytać na stronie: https://www.klinikainvicta.pl/nieplodnosc-faq/zespol-policystycznych-jajnikow-objawy-leczenie-rokowania/.


Artykuł partnera


Zobacz także

Wmawiasz sobie, że to zwykły smutek? Sprawdź, jakie są typowe objawi depresji

Wmawiasz sobie, że to zwykły smutek? Sprawdź, jakie są typowe objawi depresji

cukrzyca - popularne mity

7 mitów na temat cukrzycy. Jeśli w nie wierzysz, masz większą szansę zachorować

Stacja Gówna. Z cyklu: Mamowe opowieści.