Dieta Zdrowie

Groszek zielony – co dobrego kryje się w jego strączkach?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
16 marca 2021
Groszek zielony - właściwości dla zdrowia, przepisy
Fot. iStock
 

Groszek zielony to warzywo strączkowe, które można spożywać zarówno na surowo, jak i po obróbce termicznej. Można wykorzystać go w kuchni na wiele sposobów i warto to robić jak najczęściej, ponieważ te małe zielone nasionka kryją w sobie wiele właściwości prozdrowotnych.

Groszek zielony to nic innego jak niedojrzałe nasiona grochu zwyczajnego. Roślina pochodzi z Azji, skąd w średniowieczu trafiła na europejskie stoły i na stałe wpisała się w kulinarne przepisy. Groszek można kupić w postaci świeżej, w puszkach lub mrożonej, nadaje się więc do wykorzystania na różne sposoby. Innym rodzajem jest groszek cukrowy, w przypadku którego można zjadać zarówno ziarna, jak i całe strąki.

Groszek zielony - właściwości dla zdrowia, przepisy

Fot. iStock

Groszek zielony — właściwości

To niepozorne warzywo jest źródłem dużej ilości białka oraz węglowodanów, stąd też jego powodzenie w kuchni wegańskiej i wegetariańskiej, które ograniczają, bądź zupełnie wykluczają z jadłospisu mięso. W groszku nie brakuje witamin takich jak: witaminy z grupy B, witamina A, C, E, K. Obecne są w nim także minerały jak: cynk, magnez, fosfor, mangan, molibden, potas, sód, selen, wapń oraz żelazo. Jego kaloryczność nie jest wysoka – w 100 g groszek dostarcza 80 kcal.

Zapobiega osteoporozie

Groszek dostarcza witaminę K, niezbędną do wchłaniania wapnia w organizmie. Już 150 g zielonego groszku pokrywa prawie połowę dziennego zapotrzebowania na witaminę K. Dzięki temu, o ile w organizmie nie brakuje również wapnia, zmniejsza się ryzyko wystąpienia osteoporozy.

Groszek chroni serce

Substancje zawarte obecne w groszku wpływają na obniżenie stężenia trójglicerydów we krwi. Codzienne spożywanie zielonego groszku wpływa także na obniżenie złego cholesterolu LDL, co przekłada się na zmniejszenie ryzyka wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego.

Groszek zielony - właściwości dla zdrowia, przepisy

Fot. iStock

Groszek zielony chroni przed nowotworami

W groszku nie brakuje przeciwutleniaczy, takich jak luteina i zeaksantyna, które wyłapują wolne rodniki i obniżają ryzyko rozwój nowotworu. Groszek, podobnie jak inne zielone warzywa (jarmuż, cukinia, brokuły itp.), zalecane są jako wartościowe składniki w diecie antynowotworowej.

Zapobiega anemii

Groszek dostarcza kwas foliowy, żelazo niehemowe i witaminę C, która wspiera jego wchłanianie. Dzięki temu wzmacnia ochronię przed rozwojem anemii, oraz wpływa na wzmocnienie odporności.

Groszek wspiera układ nerwowy

W groszku nie brakuje kwasu foliowego oraz witamin z grupy B, które odgrywają ogromną rolę w ochronie układu nerwowego oraz zapobieganiu ryzyka rozwoju m.in. depresji.

Groszek zielony — przepisy 

Niewielkie nasiona groszku zielonego wykorzystuje się w wielu przepisach. Jest niezastąpiony w sałatce jarzynowej oraz zupie kremie z groszku. Można go dodawać do zup z kawałkami warzyw, potraw duszonych, czy przygotować z niego klasycznie serwowany groszek z marchewką.

Groszek zielony - właściwości dla zdrowia, przepisy

Fot. iStock

Groszek z marchewką  

Aby przygotować ten smaczny i zdrowy dodatek do obiadu, wystarczy kilka prostych składników.

Składniki:

  • 2 marchewki
  • szklanka groszku zielonego
  • 3 łyżki masła
  • 3 łyżki bułki tartej
  • odrobina soli do gotowania

Przygotowanie: 

  1. Marchewkę umyj, obierz i pokrój w drobną kosteczkę.
  2. Do garnka włóż pokrojoną marchewkę i przygotowane nasiona groszku. Zalej je wodą, dodaj sól (do smaku, nie za dużo), i ugotuj do miękkości. Odcedź, np. na sicie, by obciekło jak najwięcej wody.
  3. W garnuszku rozpuść masło, dodaj bułkę tartą i mieszając zaczekaj, aż bułka się przysmaży i zezłoci. Gotowy groszek z marchewką można serwować na ciepło, jako dodatek do różnych potraw.

Zupa krem z groszku

Fot. iStock/zupa krem z groszku

Zupa krem z groszku — składniki:

  • litr bulionu warzywnego
  • 500 g zielonego mrożonego groszku
  • 3 ziemniaki
  • 1/2 średniej pietruszki
  • 1/4 korzenia selera (mały kawałek)
  • 1/2 małej cebuli
  • śmietana
  • sól
  • pieprz
  • łyżeczka masła
  • groszek ptysiowy

Przygotowanie: 

  1. Zagotuj bulion, a w międzyczasie pietruszkę i seler umyj, obierz i pokrój drobno lub zetrzyj na tarce. Cebulę obierz i pokrój w kostkę, zeszklij na maśle. Ziemniaki pokrój w kostkę i wrzuć do bulionu. Następnie dodaj seler, pietruszkę, zeszkloną cebulę i gotuj ok. 10 minut.
  2. Po tym czasie dodaj mrożony zielony groszek i podgotuj wszystko razem jeszcze 10 minut aż stanie się miękki. Zupę dopraw do smaku solą i pieprzem.
  3. Za pomocą blendera zmiksuj zupę do uzyskania gładkiej konsystencji. Podawaj ze śmietaną i groszkiem ptysiowym.

Groszek pachnący 

Groszek pachnący, w przeciwieństwie do groszku zielonego, nie daje jadalnych nasion, za to sprawdza się jako ozdobna pnąca roślina. Najczęściej można ją spotkać przy altankach, płotach, pergolach, czyli wszędzie tam, gdzie znajdzie miejsce do pięcia się w górę.

Groszek pachnący

Fot. iStock/kwiaty groszku pachnącego

Charakteryzuje się długimi pędami, dorastającymi do długości 2 metrów, na których pojawiają się drobne listki i wąsy czepne. Groszek pachnący kwitnie od czerwca do sierpnia, zachwycając motylkowatymi kwiatami, które mogą przybierać różne barwy — białą, różową, żółtą, pomarańczową, niebieską. Ukwiecone pędy można wykorzystywać jako elementy wiązanek lub dekorację do wazonu. Gdy minie czas kwitnienia, roślina wydaje strączki z nasionami, które warto zebrać. Ponieważ jest to roślina jednoroczna, każdego roku należy wysiewać nowe nasiona.


źródło:  www.ekologia.pl, zielonyogrodek.pl ,www.przyslijprzepis.pl 


Dieta Zdrowie

Mak – co kryją w sobie niepozorne ziarenka? Wartości odżywcze i prozdrowotne maku

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
16 marca 2021
Mak - wartości odżywcze, właściwości dla zdrowia
Fot. iStock

Mak ceniony jest od starożytności, ze względu na swoje kulinarne zastosowanie oraz prozdrowotne właściwości. Trudno sobie wyobrazić święta bez makowca, czy kutii, ale nie każdy wie, co dobrego dla zdrowia kryje się w tych niepozornych ziarenkach. Warto wiedzieć, jakie właściwości ma mak,  za co warto go docenić i jak w prosty sposób upiec pyszny makowiec.

Mak pojawia się w naszych kuchniach często. Najczęściej spotykany jest mak niebieski, znacznie rzadziej mak biały, o delikatniejszym smaku. Uprawia się także mak polny, o ozdobnych kwiatach, lub lekarski, od stuleci wykorzystywany w medycynie ludowej. Mak tradycyjnie stosowano jako naturalny środek na uspokojenie, uśmierzenie bólu oraz bezsenność. Do innych właściwości zdrowotnych maku zalicza się wpływ na obniżenie złego cholesterolu, uszczelnianie naczyń krwionośnych, pozytywny wpływ na pracę układu pokarmowego.

Mak - wartości odżywcze, właściwości dla zdrowia

Fot. iStock/mak

Mak niebieski 

Jest świetnym źródłem błonnika — mak w 100 zawiera aż 20 g czystego błonnika. Jest również źródłem wapnia (140 mg w łyżeczce maku), żelaza, sodu oraz magnezu. Dostarcza witaminy C, D, E oraz witaminy z grupy B i kwas foliowy. Zawiera również nienasycone kwasy tłuszczowe z grupy omega-6. Mak niebieski jest kaloryczny — w 100 g dostarcza 500 kcal, z tego powodu osoby będące na diecie powinny mieć to w pamięci. Mimo wysokiej kaloryczności mak, dzięki błonnikowi, reguluje pracę jelit i ułatwia wypróżnianie, więc bez większych wyrzutów sumienia można po niego sięgać regularnie, w rozsądnych ilościach. U wielu osób większa ilość maku może wywołać skutek przeczyszczający.

Mak niebieski — właściwości 

Do zdrowotnych właściwości, jakie posiada mak niebieski, zaliczamy:

  • zapobieganie anemii, dzięki dużej ilości żelaza;
  • obniżanie poziomu „złego” cholesterolu LDL i podwyższanie poziomu „dobrego”HDL dzięki zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych;
  • wspieranie pracy układu nerwowego oraz dobrą kondycję mięśni, ze względu na obecność magnezu i witamin z grupy B, a szczególnie kwasu foliowego.
Mak - wartości odżywcze, właściwości dla zdrowia

Fot. iStock

Olej makowy

Z maku tłoczy się olej makowy, bogaty w kwasy omega-6 i kwas linolowy. Jest on wartościowym dodatkiem np. do sałatek, który poprawia pracę serca i obniża poziom „złego” cholesterolu. Dzięki tym substancjom można go stosować bezpośrednio na skórę, by ją natłuścić oraz załagodzić stany zapalne. Olej z maku stosowany na włosy wesprze ich regenerację i przywróci blask suchym i zniszczonym pasmom.

Czy mak jest trujący?

Mak niebieski jest produktem bezpiecznym. Zawiera jedynie śladowe ilości alkaloidów, może być więc  stosowany w zdrowej diecie, ponieważ nie prowadzi do uzależnienia. Inaczej sprawy się mają z makiem lekarskim, z którego soku mlecznego pozyskuje się opium będące składową leków uspokajających i uśmierzających ból (morfina, narkotyna, papaweryna, kodeina).

Po mak niebieski, w niewielkich ilościach, mogą sięgać kobiety w ciąży, mogą go jeść także dzieci po ukończeniu 2 r.ż. Warto przy tym pamiętać, że substancje obecne w maku mogą wchodzić w niepożądane reakcje z niektórymi lekami. Jeśli ktoś przyjmuje leki na stałe, lub przez dłuższy czas, powinien skonsultować z lekarzem obecność maku w swojej diecie.

Mak - wartości odżywcze, właściwości dla zdrowia

Fot. iStock

Makowiec 

Zazwyczaj mak wykorzystuje się jako posypkę lub farsz do chleba, bułek, rogali, ciast. Szczególnym powodzeniem cieszy się makowiec, który w większości domów jest obowiązkowym świątecznym wypiekiem. Makowiec na biszkopcie to jedna z najprostszych, ale zawsze udających się wersji makowca. Wymaga mniej zaangażowania, w przeciwieństwie do makowca tradycyjnie zawijanego. Poradzi sobie z nim nawet laik, dlatego warto mieć ten przepis pod ręką, by samodzielnie móc przygotować pyszne ciasto na święta.

Makowiec na biszkopcie — składniki:

Ciasto:

  • 1 szklanka mąki pszennej
  • 1 szklanka cukru
  • 4 jajka
  • 4 łyżki oleju
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia

Masa makowa: 

  • 220 g masła
  • 1,5 szklanki maku
  • 3/4 szklanki cukru
  • 3 łyżki mąki ziemniaczanej
  • 3 jajka
  • aromat migdałowy

Dodatkowo:

  • cukier puder
makowiec

Fot. iStock/makowiec

Przygotowanie: 

  1. Białka ubij z cukrem, stopniowo dodawaj żółtka i wlej olej. Do ubitych jajek wsypuj powoli mąkę przesianą z proszkiem do pieczenia — wymieszaj ostrożnie.
  2. Mak zalej wrzątkiem, po 20 minutach zagotuj, ostudź i zmiel 2-3 razy. Do zmielonego maku dodaj cukier, mąkę ziemniaczaną, jajka i aromat migdałowy – wszystko dokładnie wymieszaj.
  3. Masło rozpuść w garnku. Do rozpuszczonego i ciepłego masła dodaj masę makową i gotuj do zgęstnienia.
  4. Biszkopt przekrój na 2 blaty, wyłóż na jeden blat masą makową, dociśnij z góry drugim blatem. Odstaw do lodówki na kilka godzin do schłodzenia i przegryzienia. Podawaj posypany cukrem pudrem.

źródło:  www.poradnikzdrowie.pl, planteon.pl ,www.przyslijprzepis.pl 

Zobacz także

Skurcze łydek. 6 przyczyn tego bolesnego problemu

„Warto było przetrwać chwilę dyskomfortu dla lepszego samopoczucia. Poczuła się piękna”. Portrety: Beata bulimia

Jak spać prawidłowo, kiedy boli. Która pozycja pomoże ci uśmierzyć ból