Choroby Dieta Zdrowie

Dieta i cukrzyca – co wolno jeść, a czego należy unikać, by zadbać o zdrowie?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
4 stycznia 2021
Dieta cukrzyca typu I, II oraz ciążowa - zasady
Fot. iStock
 

Dieta i cukrzyca powinny ze sobą iść w parze, ze względu na ogromny wpływ rodzaju pożywienia na poziom glukozy we krwi. Dzięki odpowiedniej diecie chorzy mogą uniknąć powikłań cukrzycy oraz zmniejszyć ryzyko pojawienia się chorób układu naczyniowego. Jak wygląda dieta, jeśli rozwinęła się cukrzyca typu I, II oraz ciążowa?

Dieta cukrzyca – główne zasady 

Dieta i cukrzyca to kwestie nierozerwalne, jeśli chodzi o kontrolowanie tej podstępnej choroby. Odpowiednia dieta ułatwia utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy, co zapobiega jej niebezpiecznym wahaniom, prowadzącym do powikłań. Ułatwia także kontrolę tłuszczów we krwi, zachowanie prawidłowego ciśnienia tętniczego, a co za tym idzie, obniża ryzyka rozwoju chorób naczyniowych.

Najlepiej, by dietę ułożył lekarz lub dietetyk, uwzględniając indywidualne potrzeby chorego. Dodatkowo, jeśli chory na cukrzycę jest jednocześnie otyły, dieta musi prowadzić także do redukcji masy ciała. Należy wziąć pod uwagę kaloryczność posiłków, ich ilość i jakość, oraz pokarmy, które nie tylko dostarczą energii, ale pozwolą na utrzymanie właściwego poziomu cukru we krwi.

Przy cukrzycy niezwykle istotne jest, by chory sprawdzał IG (indeks glikemiczny) produktów, po które sięga. Dzięki temu można określić szybkość podnoszenia stężenia glukozy we krwi i kontrolować jej wahania. Produkty mogą mieć niski IG (< 50), średni IG (50-69) lub wysoki IG (> 70). Im wyższy IG węglowodanów, tym wyższe wahania poziomu cukru we krwi. Konieczne jest również wykonywanie samodzielnego  pomiaru stężenia glukozy we krwi za pomocą glukometru.

Dieta cukrzyca typu I, II oraz ciążowa - zasady

Fot. iStock/Dieta cukrzyca

Lekarz lub dietetyk układający jadłospis powinien także objaśnić pacjentowi, czym są wymienniki węglowodanowe (WW), które wyrównują ilość białek, tłuszczów i węglowodanów o podobnej wartości kalorycznej. Sposób wyliczenia można także znaleźć na stronach internetowych poświęconych cukrzycy.

Dieta a cukrzyca typu I

Cukrzyca typu I (insulinozależna) jest zaburzeniem autoimmunologicznym. Wynika ono z nieprawidłowej pracy układu odpornościowego, który niszczy komórki trzustki. W konsekwencji trzustka ogranicza lub przestaje produkcji insuliny potrzebnej do regulowania poziomu  glukozy we krwi. Niedostatek lub brak insuliny powodują, że glukozy we krwi jest zbyt dużo, co zaburza pracę organizmu.

Dieta a cukrzyca typu I — zalecenia

  • według zaleceń Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD), od 40 do 50% dobowego zapotrzebowania na energię powinny pokrywać węglowodany, od 20 do 25%  białko, a od 30 do 35% tłuszcze.
  • sięgaj po produkty z błonnikiem, ponieważ w połączeniu z węglowodanami błonnik wydłuża czas ich wchłaniania i zapobiega wahaniom glukozy w organizmie;
  • sięgaj po produkty z ziarnen z pełnego przemiału, takie jak ciemne pieczywo, chleb graham, grube kasze (gryczana, jęczmienna, pęczak), ryż brązowy, makarony, płatki owsiane. Gotuj je al dente (powinny być nierozgotowane). Im bardziej rozgotowane jedzenie, tym wyższy ma indeks glikemiczny;
  • unikaj warzyw, które po ugotowaniu szybko podnoszą stężenie cukru we krwi. Należą do nich ziemniaki, marchew, buraki, oraz warzywa konserwowe z puszki;
  • unikaj owoców z puszki i suszonych oraz bananów, winogron, arbuzów, czereśni, mandarynek. One zawierają najwięcej cukru. Pamiętaj również o tym, że im bardziej dojrzały owoc, tym wyższy ma indeks glikemiczny.
  • sięgaj po białka (produkty mleczne, mięso, ryby, warzywa strączkowe) oraz zdrowe tłuszcze (oleje roślinne, orzechy, tłuste ryby morskie), dzięki którym węglowodany są trawione wolniej;
  • unikaj mocno dojrzałych owoców, które zawierają więcej cukru i szybciej podnoszą jego poziom we krwi.

Ponadto na każdy posiłek diabetyka, musi być podana odpowiednia dawka insuliny.

Dieta cukrzyca typu I, II oraz ciążowa - zasady

Fot. iStock/dieta cukrzyca

Dieta a cukrzyca typu II

Cukrzyca typu 2 (insulinooporna) jest chorobą nabytą i wynika ze zbyt małej wrażliwości tkanek na insulinę. Najczęściej dotyka osoby dorosłe, z nadwagą. Cukrzyca typu II bywa efektem niezdrowego trybu życia, stosowaniem kalorycznej, bogatej w tłuszcze i cukry diety.  W tym przypadku nie zawsze jest potrzebne leczenie tabletkami czy insuliną w zastrzykach. W cukrzycy typu II niezwykle istotna jest dieta i aktywność fizyczna, które mogą uchronić przed koniecznością przyjmowania leków. Dieta i w tym przypadku powinna zostać skonsultowana z diabetologiem lub dietetykiem.

Dieta a cukrzyca typu II — zalecenia

Zalecenia są identyczne dla tych, które proponuje się osobom chorującym na cukrzycę typu I. W przypadku, gdy istnieje problem z otyłością, należy ograniczyć wartość kaloryczną posiłków oraz ilość tłuszczów pochodzenia zwierzęcego, takich jak:

  • pełnotłuste mleko, masło, śmietana,
  • słonina, smalec, tłuste wędliny, sery, pasztety, parówki,
  • tłuszcze trans obecne w jedzeniu typu fast food i margarynach utwardzanych.

Niezdrowe tłuszcze podnoszą stężenie cholesterolu całkowitego we krwi, co prowadzi do miażdżycy i rozwoju chorób. O wiele zdrowsze są  jedno- i  wielonienasycone kwasy tłuszczowe, omega 6 i omega 3, które znajdują się w:

  • olejach roślinnych (np. w oleju słonecznikowym, lnianym, sojowym);
  • tłustych rybach morskich i owocach morza, w algach;
  • orzechach włoskich, migdałach, ziarnie sezamu, siemieniu lnianym;

Ich obecność w diecie chroni serce i mózg przed chorobami, obniżając stężenie cholesterolu całkowitego oraz „złego” LDL.

Dieta cukrzyca ciążowa

Fot. iStock/dieta cukrzyca ciążowa

Cukrzyca ciążowa i dieta jej towarzysząca jest bardzo ważnym tematem. Ciężarna powinna być po stałą kontrolą lekarza i przestrzegać diety, która nie różni zasadami od diety w cukrzycy typu 1 i 2. Kaloryczność diety powinien ustalić lekarz lub dietetyk, tak, by wynosiła od 1500 do 2400 kcal, w zależności od masy ciała, wzrostu, aktywności fizycznej i wieku. Przerwy między posiłkami nie mogą być dłuższe niż 2- 2,5 -3 godziny.

Dieta powinna uwzględnić w posiłkach udział:

  • 40-50% węglowodanów
  • 20% białka (1,3 g/kg masy ciała)
  • 20-30% tłuszczów.

Podobnie jak w przypadku cukrzycy typu I i II, przyszła mama powinna mierzyć poziom cukru we krwi za pomocą glukometru, oraz zwracać szczególną uwagę na indeks glikemiczny spożywanych produktów.


źródło:  www.mp.pl , www.su.krakow.pl 

Choroby Dieta Zdrowie

Dieta ketogeniczna przepisy – co jeść zgodnie z zasadami diety wysokotłuszczowej?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
5 stycznia 2021
Dieta ketogeniczna przepisy
Fot. iStock/Dieta ketogeniczna przepisy
 

Dieta ketogeniczna i przepisy jej towarzyszące, wbrew pozorom nie zmusza do jedzenia potraw nudnych i niesmacznych. Jest wiele pomysłów na przygotowanie różnorodnych posiłków, z produktami niedopuszczalnymi podczas stosowania innych diet redukcyjnych. Wdrażając przepisy, należy pamiętać, że dieta ketogeniczna nie jest dla każdego i najlepiej jej zasadność skonsultować z lekarzem.

Dieta keto (ketogeniczna, ketogenna) prowadzi do przestawienia organizmu na czerpanie energii z tłuszczów, a nie — jak dzieje się to na co dzień — z węglowodanów. Dieta keto ma za zadanie oduczyć organizm zapotrzebowania na cukier, który jest przyczyną wielu chorób. Rozpoczęcie czerpania energii z tłuszczów prowadzi do jego spalania, ponieważ po kilku dniach od wprowadzenia diety i odstawienia węglowodanów, głównym źródłem energii stają się ciała ketonowe, powstałe z rozpadu tłuszczów. Pierwotnie dieta keto była stosowana leczniczo u chorych na padaczkę, w której glukoza nasila pobudzenie neuronów i wzmaga napady. Dieta okazała się skuteczna, a dodatkowy atut w postaci spalania tkanki tłuszczowej i redukcji masy ciała spowodował, że sięgnęły po nią osoby, które chcą schudnąć.

Warto przy tym podkreślić, że lekarze nie zalecają diety keto jako sposobu na odchudzanie. Dieta bogatotłuszczowa stosowana bez wskazań medycznych (padaczka, wskazane choroby neurodegradacyjne lub metaboliczne), może nieść pewne ryzyko dla zdrowia, czego trzeba mieć świadomość. Mogą pojawić się niedobory ważnych dla zdrowia substancji,  zaburzenia stanu mikroflory jelitowej, uciążliwe zaparcia, zaburzenia lipidowe, czy kamica nerkowa.

Dieta ketogeniczna — przepisy zgodne z zasadami

W diecie ketogenicznej należy unikać węglowodanów, więc wykluczone są wszelkie słodycze i produkty zawierające cukier. Niewskazane są także pokarmy zbożowe, warzywa bulwiaste, warzywa strączkowe i korzeniowe, oraz większość owoców. Dieta ketogenna bazuje na tłuszczach roślinnych i zwierzęcych. Można je znaleźć w produktach takich jak: mięso, ryby i owoce morza, oleje, masło, orzechy. Zalecane jest awokado, oraz warzywa zielone i kiszone. W tej diecie dozwolone są produkty, które niedopuszczalne są w diecie niskotłuszczowej, czyli tłusty i kaloryczny smalec, śmietana, żółte sery, twaróg, majonez.

dieta keto - zasady, efekty, wady i zalety diety wysokotłuszczowej

Fot. iStock/dieta keto – zasady

Według założeń diety keto stosunek tłuszczów do węglowodanów powinien wynosić 3-4:1.

  • w przypadku 3:1 to 3 g tłuszczu przypadają na 1 g białka i węglowodanów;
  • w przypadku 4:1 – 4 g tłuszczu przypadają na 1 g białka i węglowodanów.

Planując posiłki w diecie ketogennej, z powodu wykluczenia wielu warzyw, owoców i produktów zbożowych, często potrzebna jest dodatkowa suplementacja takich składników jak: witamina D, wapń, magnez i cynk.

Nagłe przejście na dietę keto może być szokiem dla organizmu, dlatego trzeba być zdrowym i przygotować się do zmian. Wskazane jest przeprowadzenie jedno lub dwudniowej głodówki, aby oczyścić organizm z toksyn. Warto ją zaplanować na weekend, podczas odpoczynku, ze względu na możliwe gorsze samopoczucie i brak energii do działania. W tym czasie sięgaj po wodę, ziołowe herbatki pij jedynie wodę, oraz w małej ilości po soki warzywne. Po czasie głodówki można wprowadzać zasady nowej diety.

Dieta ketogeniczna — przepisy: śniadanie 

Posiłki w diecie ketogenicznej są wysokotłuszczowe, z dodatkiem białka i niewielkiej ilości węglowodanów pochodzących z wybranych warzyw lub owoców. Nie oznacza to jednak, że są nudne czy niesmaczne. Dzięki różnym przepisom dostępnym choćby w internecie można każdego dnia przygotować inny, smaczny posiłek, który nasyci, zapobiegnie napadom głodu oraz dostarczy potrzebne składniki odżywcze organizmowi. Przepisy można modyfikować, z zachowaniem zasad, jakie narzuca dieta ketogeniczna.

Poniżej znajdują się przykładowe przepisy na posiłki keto.

Jajecznica na boczku ze szczypiorkiem i pomidorem 

Dieta ketogeniczna przepisy

Fot. iStock/Dieta ketogeniczna przepisy

Składniki:

  • 2-3 jajka
  • łyżeczka masła
  • 3 plasterki boczku
  • szczypiorek
  • pół pomidora
  • sól

Przygotowanie:

  1. Boczek pokrój w kostkę. Masło rozgrzej na patelni, dodaj pokrojony boczek i podsmaż go.
  2. Połowę umytego pomidora pokrój w kostkę i przez chwilę smaż razem z boczkiem.
  3. Rozbij jajka do miseczki, roztrzep je widelcem, posól.
  4. Masę wlej do boczku z pomidorem i smaż na małym ogniu aż jajka się zetną. Posyp na koniec szczypiorkiem.

Dieta ketogeniczna — przepisy: II śniadanie 

Dieta ketogeniczna przepisy

Fot. iStock/Dieta ketogeniczna przepisy

Jogurt naturalny z orzechami

Składniki: 

  • kubeczek jogurtu naturalnego
  • garstka ulubionych orzechów

Przygotowanie: 

Orzechy posiekaj, dodaj do jogurtu.

Dieta ketogeniczna — przepisy: obiad

Dieta ketogeniczna przepisy

Fot. iStock/Dieta ketogeniczna przepisy

Pieczone udka z kurczaka z surówką z kiszonej kapusty

Składniki: 

  • 2 udka ze skórą
  • ulubione zioła do mięs
  • ząbek czosnku
  • kiszona kapusta
  • mała cebula
  • oliwa z oliwek
  • sól
  • ew. pieprz

Przygotowanie:

  1. Udka obsyp ziołami i natrzyj czosnkiem przeciśniętym przez praskę oraz olejem, wstaw przynajmniej na pół godziny do lodówki.
  2. Włóż udka do folii i piecz w temperaturze 180ºC przez godzinę.
  3. W międzyczasie przygotuj surówkę z kiszonej kapusty — kapustę poszatkuj, dodaj do niej drobno pokrojoną cebulę oraz oliwę z oliwek. Wymieszaj. Jeśli lubisz, dopraw solą i pieprzem.

Dieta ketogeniczna — przepisy: przekąska

Fot. iStock/Dieta ketogeniczna przepisy

Sałatka z awokado

  • ogórek
  • awokado
  • ząbek czosnku
  • czerwona cebula
  • natka pietruszki
  • sok z cytryny
  • oliwa z oliwek
  • ulubione zioła do sałat

Przygotowanie:

  1. Ogórek umyj, obierz, pokrój. Awokado obierz ze skóry, pokrój, czerwoną cebulę pokrój w wąskie piórka. Warzywa wymieszaj ze sobą, skrop niewielką ilością soku z cytryny, dopraw ziołami oraz oliwą z oliwek. Posyp na koniec drobno posiekaną natką z pietruszki.

Dieta ketogeniczna — przepisy: kolacja

Śledź pod pierzynką

Składniki:

  • 2 płaty śledzia solonego
  • 3 ugotowane żółtka
  • ogórek kiszony
  • pół dużej cebuli
  • 2 łyżki śmietany
  • 2 łyżki majonezu
  • sól
  • pieprz

Przygotowanie: 

Przygotowanie śledzi zacznij dzień przed kolacją, aby danie zdążyło się „przegryźć”.

  1. Śledzie wymocz w zimnej wodzie. Wymoczone śledzie opłucz i odsącz, pokrój w kostkę.
  2. Ugotuj jajka na twardo, białka odłóż, żółtka pokrusz.
  3. Pokrój w kostkę ogórki i cebulę.
  4. Składniki wymieszaj ze śmietaną i majonezem, dopraw solą i pieprzem. Odstaw na kilka godzin do lodówki.

Przechodząc na dietę keto, warto wykonać wcześniej odpowiednie badania. Dieta wysokotłuszczowa nie jest powszechnie zalecana i powinna być przemyślanym wyborem. Unikać jej powinny na pewno osoby z chorobami wątroby i nerek, dną moczanową, wrodzonymi wadami metabolizmu kwasów tłuszczowych, porfirią, refluksem żołądkowo-przełykowym, oraz problemami z prawidłowym stanem odżywienia.


źródło:  dieta-ketogenna.pl ,anetaflorczyk.net

 


Choroby Dieta Zdrowie

Nalewka z aronii na spirytusie. Jak szybko przygotować ją w domu?

Hanna Szczygieł
Hanna Szczygieł
4 stycznia 2021
Nalewka z aronii - przepis
Fot. iStock – Nalewka z aronii - przepis

Gdyby aronia mogła przemówić, z pewnością odśpiewałaby fragment „Mam tę moc”! Choć często jest kulinarnie niedoceniana – przez swój cierpki smak – w roli nalewki sprawdza się wybornie. Sprawdźcie, jak łatwo przygotować w domu to cudo – przed wami nalewka z aronii na spirytusie!

Aronia, zwana również czarną jarzębiną, to niewielki krzew, który dorasta do 3 m wysokości. Uprawia się jeden gatunek, aronię czarnoowocową (czarną). Jej prawie czarne owoce owoce nie są najlepsze do bezpośredniego spożycia ze względu na swój wyjątkowo cierpki smak, za to są fantastycznym produktem do dżemów, galaretek, nalewek oraz soków.

Aronia – wartości odżywcze

Aronia dostarcza wiele cennych witamin i minerałów. Nie brakuje w jej owocach (jagodach) witaminy C i E, witamin z grupy B (B2 B3 B5). Znajdziemy tu także składniki mineralne takie jak: wapń, żelazo, miedź, jod, bor, mangan i molibden. Aronia zawiera dużą ilość bioflawonoidów (kwercetyna, rutyna, katechiny, leukocyjany i antocyjany)  zwalczających wolne rodniki, które uszkadzają komórki w organizmie. O dużej ilości antyoksydantów świadczy kolor aronii – im ciemniejsze owoce aronii, prawie czarne, tym więcej jest antocyjanów, czyli ciemnych barwników mających właściwości przeciwutleniające. W 100g jagód aronii jest aż 0,5 g antocyjanów – najwięcej ze wszystkich znanych owoców. Jeśli chodzi o kaloryczność, aronia w 100 g zawiera 52 kcal, więc nie jest to dużo.

Nalewka z aronii

Nalewka z aronii to doskonały trunek na chłodne wieczory, smaczny i rozgrzewający. Można zrobić go z poniższej receptury z liśćmi wiśni, lub bez nich, jednak w tej wersji nalewka będzie nieco mniej smaczna.

Aronia - właściwości dla zdrowia. Jak zrobić sok i nalewkę z aronii

Fot. iStock/nalewka z aronii

Nalewka z aronii – przepis:

  • 2 kg g owoców aronii
  • 400 liści wiśni
  • 1 l spirytusu rektyfikowanego 95 %
  • 3 litry wody
  • 1 kg cukru
  • sok z jednej cytryny
  1. Zanim weźmiesz się do działania, owoce aronii dobrze włóż noc do zamrażalnika, by straciły nieco swój cierpki smak.
  2. Przygotuj sok: aronię i liście wiśni zalej wodą i gotuj przez mniej więcej 40 minut. Po tym czasie przecedź przez gazę lub drobne sitko, by zatrzymać owoce i liście.
  3. Dosyp 1 kg cukru do schłodzonego soku, dodaj soku z cytryny, wymieszaj.
  4. Gdy nastaw będzie już zupełnie zimny, wlej spirytus, wymieszaj. Butelki zakręć i odstaw w ciemne miejsce –  nalewka z aronii powinna leżakować ok. 2-3 miesięcy. Im dłużej nalewka będzie nabierać mocy, tym wyjdzie smaczniejsza.

FB/ohmepl


Zobacz także

Startuje ogólnopolska kampania „Zdrowie Kobiety”

11 sygnałów, świadczących o tym, że nie jesteś zdrowa, choć wydaje ci się inaczej

Czy rozwiązania tych trzech zagadek są oczywiste? Rozgrzej małe, szare komórki i pobaw się w detektywa