Dieta Zdrowie

Czarna malina – kopalnia antyoksydantów. Chroni przed nowotworami, wzmacnia odporność, dostarcza wiele cennych substancji dla zdrowia

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
14 października 2021
Czarna malina
Fot. iStock
 

Czarna malina to jedna z najciekawszych i najbardziej interesujących pod kątem wspierania zdrowia odmian malin. Owoce czarnej maliny są skarbnicą antocyjanów i polifenoli, dzięki czemu wyróżnia się spośród innych owoców swoim potencjałem antyoksydacyjnym. Czarna malina jest wartościowym koncentratem wielu substancji odżywczych, które są niezbędne dla zdrowia.

Maliny to owoce słodkie i wyjątkowo zdrowe, więc nie dziwi to, że mają wielu miłośników i są częstym elementem diety Polaków. Różnorodność wśród malin jest spora, można kupić różne odmiany w kolorach od bieli, żółci, pomarańczy, przez czerwień, aż po czerń. Szczególnym zainteresowaniem w ostatnim czasie cieszy się czarna malina, która jest jeszcze dość mało popularna, ale dzięki szczególnym właściwościom dla zdrowia wkrótce ma szansę się to zmienić.

Co wiemy o czarnej malinie?

Czarna malina pochodzi od dziko rosnącej w Ameryce Północnej maliny zachodniej (Rubus occidentalis). Można by ją porównać do połączenia cech maliny i jeżyny, czyli bardzo smacznych i zdrowych owoców, które nadają się do zjedzenia na surowo, jak i przeznaczenia na przetwory. Czarne maliny swój charakterystyczny kolor nabierają wraz z dojrzewaniem, a wcześniej owoce posiadają czerwony kolor. Dojrzałe owoce tej odmiany mają na wierzchu skórki zauważalny nalot.

Czarna malina

Fot. iStock

Choć jeszcze czarna malina nie jest tak popularna jak inne odmiany tych owoców, to cieszy się coraz większym zainteresowaniem. Kupić można ją w sezonie, choć nie zawsze jest łatwo dostępna. Można także uprawiać własny krzew owocowy i nie jest to trudne zadanie. Wymagania czarnej maliny w uprawie przypominają wymagania dotyczące krzewów tradycyjnej maliny czerwonej.

Czarna malina — wartości odżywcze i witaminy

Czarna malina zdobyła uznanie ze względu na wysoką zawartość witaminy C i E, oraz makroelementów takich jak: potas, wapń, cynk, magnez oraz dużych ilości miedzi i żelaza. Maliny nie są specjalnie kaloryczne – w 100 g różnych odmian maliny znajduje się ok. 30 kcal. Ponadto cechują się one wysoką zawartością błonnika, ok. 6-7 g/100 g malin, więc są wyjątkowo łaskawe dla sylwetki. Ponadto po maliny mogą bez obaw sięgać osoby cierpiące na cukrzycę, ponieważ  indeks glikemiczny malin wynosi ok. 25, a więc jest niski.

Czarna malina — właściwości dla zdrowia

Czarna malina zawiera duże ilości antyoksydantów — polifenoli, a szczególnie antocyjanów, których jest aż pięciokrotnie więcej niż w malinach czerwonych. Wspomniane antocyjany, które m.in. odpowiadają za jej ciemny kolor, nadają owocom czarnej maliny właściwości przeciwwirusowe, przeciwnowotworowe, przeciwzapalne, chroniące układ krążenia i hamujące procesy starzenia. Z tego powodu wpływ owoców czarnej maliny na zdrowie został objęty licznymi badaniami klinicznymi, których wstępne wyniki są bardzo obiecujące.

Ma ogromny potencjał antynowotworowy

Według przeprowadzonych badań czarna malina może wpływać na zahamowanie postęp rozwoju nowotworów jamy ustnej, przełyku, jelita grubego, piersi i skóry. Zauważono również jej przeciwzapalne działanie w przypadku wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.

Czarna malina

Fot. iStock

Działa jak aspiryna na przeziębienie

Maliny od wieków w medycynie ludowej stosowano podczas przeziębienia, dzięki ich właściwościom przeciwzapalnym, antybakteryjnym i przeciwwirusowym. Wiadomo, że w ich składzie znajduje się kwas salicylowy i benzoesowy, porównywane działaniem do aspiryny. Nie bez przyczyny różne odmiany malin, w tym czarnej, stosuje się podczas przeziębienia. Napar z tych owoców pomaga pozbyć się gorączki,  rozgrzać organizm i ułatwić wypocenie się.

Czarna malina ogranicza stany zapalne 

Czarna malina zawiera związki antocyjanowe, które wpływają na ograniczanie stanów zapalnych w obrębie błony śluzowej przewodu pokarmowego. Antocyjany wraz z innymi flawonoidami poprawiają elastyczność ścian naczyń krwionośnych, zmniejszając  ich przepuszczalność, co przekłada się na zdolność do ograniczania stanu zapalnego w organizmie.

Warto sięgać po owoce czarnej maliny, które mogą mieć ogromny wpływ na zachowanie zdrowia. Ponadto, podobnie jak inne maliny, smakują wyśmienicie i mogą, a nawet powinny, znaleźć się w zdrowej diecie bez względu na wiek i płeć.


źródło: dietetycy.org.pl , poradnikogrodniczy.pl 

Dieta Zdrowie

Żylaki – wątpliwa i niebezpieczna „ozdoba” nóg. Kiedy się tworzą i kto jest na nie szczególnie narażony?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
15 października 2021
Żylaki — przyczyny, typy, objawy, leczenie, powikłania
Fot.iStock
 

Żylaki to nieprawidłowe poszerzenia żył, które nie tylko stanowią defekt kosmetyczny, powodują ból i inne dokuczliwe objawy, ale również podnoszą ryzyko niebezpiecznych powikłań. Skąd się biorą żylaki, kto jest szczególnie narażony na ich powstawanie i na czym polega ich leczenie?

Jak działają żyły?

Żyły pełnią ważną rolę w organizmie. To naczynia krwionośne stanowiące „drogę” dla krwi powracającej do serca i płuc po tlen. Rozróżniamy  żyły ukryte — głębokie oraz widoczne tuż pod skórą żyły powierzchowne. Oba rodzaje żył posiadają zastawki uniemożliwiające cofanie się przepływającej krwi, która najpierw przepływa z układu powierzchownego do głębokiego, a następnie w kierunku serca.

Czym są żylaki?

Żylaki są wynikiem niewydolności żylnej. W tej sytuacji krew, zamiast płynąć w jednym kierunku, zaczyna się cofać. Wzrasta jej ciśnienie, więc coraz mocniej naciska na ściany żył w nogach. W konsekwencji żyły rozszerzają się rozciągają, zaczynają tworzyć kręty szlak.  Zazwyczaj problem żylaków pojawia się na nogach.

Żylaki — przyczyny, typy, objawy, leczenie, powikłania

Fot. iStock/Żylaki

Jak rozpoznać żylaki?

Żylaki przybierają charakterystyczny wygląd. Na skórze pojawiają się miękkie sinawe uwypuklenia w miejscu przebiegu żył. Wiele osób skarży się przy tym na wieczorne uczucie ciężkości, bóle nóg oraz dokuczliwe obrzęki i swędzenie skóry. W nocy mogą pojawiać się silne kurcze mięśniowe. U innych osób żylaki pozostają jedynie defektem kosmetycznym, bez innych objawów.

Typy żylaków

  • Teleangiektazje, czyli tzw. pajączki, to poszerzone żyłki znajdujące się tuż pod skórą. Pajączki zazwyczaj nie powodują dolegliwości bólowych.
  • Żylaki siatkowate stanowią siateczkę krętych żyłek widocznych tuż pod skórą. Widoczne są zazwyczaj pod kolanem lub na boku łydki, lub uda. Zazwyczaj nie powodują bólu i obrzęku.
  • Żylaki głównych pni żylnych. Pojawiają się najczęściej na przyśrodkowej powierzchni kończyny (tzw. żylaki żyły odpiszczelowej), lub na tylnej powierzchni łydki (tzw. żylaki żyły odstrzałkowej). Zazwyczaj powodują objawy przewlekłej niewydolności żylnej.

Kto jest narażony na żylaki?

Do najważniejszych przyczyn tworzenia się żylaków zaliczamy genetycznie warunkowane nieprawidłowości zastawek żylnych lub zaburzeniach ściany żył. Jeśli ktoś z bliskich (np. rodzic) miał żylaki, prawdopodobieństwo ich wystąpienia wzrasta.

Oprócz czynników genetycznych istotnym powodem tworzenia się żylaków może być:

  • ciąża — w jej wyniku w organizmie kobiety dochodzi do zwiększenia objętości krwi oraz ucisku na żyły przez powiększoną macicę. Również hormony wydzielane w czasie ciąży wpływają na kondycję ścianę żył i tworzące się żylaki;
  • wiek – im bardziej zaawansowany wiek, tym większe ryzyko pojawienia się żylaków;
  • praca stojąca lub wykonywana przez długi czas w wysokiej temperaturze;
  • nadwaga i otyłość są istotnymi czynnikami powodującymi żylaki;
  • dźwiganie ciężarów;
  • przebyte urazy i operacje nogi.
Żylaki — przyczyny, typy, objawy, leczenie, powikłania

Fot. iStock/Żylaki

Kiedy trzeba zgłosić się do lekarza?

O ile niewielkie żylaki są głównie problemem kosmetycznym (jeśli nie powodują dolegliwości), wystarczą działania profilaktyczne, zapobiegające ich dalszemu rozwojowi. Gdy sytuacja jest znacznie bardziej zaawansowana, a zmiany zaczynają powodować dolegliwości, ważne jest skonsultowanie sytuacji z lekarzem.

Do lekarza należy zgłosić się w przypadku:

  • dużych obrzęków i bólów kończyn dolnych, które utrudniają funkcjonowanie;
  • zauważenia zmian zapalnych i przebarwień skóry na łydce i w okolicy kostki;
  • pojawienia się objawów wskazujących na zapalenie żyły: silny ból, zaczerwienienie, bolesne i napięte stwardnienie na przebiegu żylaka;
  • krwawienia z żylaka. W tej sytuacji należy położyć się i unieść nogę wysoko, co w ciągu kilku minut powinno zmniejszyć krwawienie.

Pilnej pomocy lekarskiej wymaga:

  • nagłe pojawienie się nieustępującego po wypoczynku bolesnego obrzęku łydki lub całej nogi często z jej różowosinym zabarwieniem. Szczególnie narażone są na to osoby, które: miały nogę w gipsie, długotrwale przebywały w jednej pozycji, uległy poważnemu urazowi kończyny, stosują leki (szczególnie hormonalną antykoncepcję);
  • nagła duszność, ból w klatce piersiowej i/lub krwioplucie.

Powyższe objawy mogą wskazywać na zapalenie żył głębokich lub zatorowość płucną, która może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia.

Jak leczyć żylaki?

Niewielkie żylaki-pajączki wymagają przede wszystkim profilaktyki, która zahamuje tendencję do pogłębiania się ich i powstawania kolejnych. Leczenie niewielkich żylaków polega przede wszystkim na systematycznym noszeniu odpowiednio dobranych podkolanówek lub pończoch uciskowych. Ważny jest w ciągu dnia odpoczynek z uniesionymi nogami, a w nicy w nocy uniesienie nóg kilka centymetrów wyżej niż reszta ciała. Należy unikać długiego stania i nagrzewania nóg.

Do usuwania niewielkich żylaków i pajączków naczyniowych stosuje się zabiegi skleroterapii i laserowego usuwania pajączków. Te metody można zastosować także uzupełniająco po usunięciu dużych pni żylnych.

Leczenie operacyjne zalecane jest pacjentom z powikłaniami żylaków, gdy np. pojawiają się owrzodzenia lub gdy silny ból uniemożliwia  choremu codzienne funkcjonowanie.

Żylaki — przyczyny, typy, objawy, leczenie, powikłania

Fot. iStock/Żylaki

Skutki pozostawienia nieleczonych żylaków

Nieleczone żylaki prowadzą do stanów zapalnych żylaków, w których pojawiają się przebarwienia i niegojące się owrzodzenie. Zaawansowane żylaki mogą prowadzić do zapalenia żył powierzchownych, charakteryzujących się silnym bólem, twardymi, wyczuwalnymi pod skórą zgrubieniami i pasmowatym zaczerwienieniem skóry w miejscu przebiegu zmienionej zapalnie żyły.

Innym powikłaniem nieleczonych żylaków bywa zakrzepica żylna, która może grozić  pojawieniem się zatoru płucnego, stanowiącego często sytuację zagrażającą życiu.


źródło:  www.mp.pl

Dieta Zdrowie

Worki pod oczami mogą świadczyć o poważnych problemach ze zdrowiem. Jakie choroby mogą się do nich przyczyniać?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
14 października 2021
worki pod oczami
Fot. iStock

Worki pod oczami najczęściej są efektem zarwanej nocy lub zbyt krótkiego snu. O ile pojawiają się z powyższej przyczyny, wystarczy sięgnąć po domowe sposoby na zmniejszenie opuchlizny, takie jak np. zimny okład. Ale worki pod oczami, szczególnie te pojawiające się nagle i długo utrzymujące się, mogą świadczyć o poważnych problemach ze zdrowiem. Jakie choroby mogą powodować powstawanie worków pod oczami?

Czym są worki pod oczami?

Worki pod oczami to opuchlizna pojawiająca się na dolnych powiekach w efekcie zastoju limfy w tkankach podskórnych. Zazwyczaj można je zauważyć rano, ponieważ pozycja leżąca wpływa na utrudnienie krążenia w ciele. Zazwyczaj worki pod oczami nie są powodem do niepokoju.

worki pod oczami

Fot. iStock 

Najczęściej zawdzięczamy je predyspozycji genetycznej, ponieważ tendencję do ich tworzenia się można odziedziczyć po rodzicach. Poza genami, na ich pojawianie się może wpływać niedobór snu, zmęczenie, ale tez błędy dietetyczne, takie nadużywanie soli i cukru, kawy lub alkoholu, palenie papierosów. To wpływa na zatrzymywanie wody w organizmie, co wywołuje obrzęki na ciele i worki pod oczami. Przyczyną może być także zbyt mała ilość płynów przyjmowana w trakcie dnia. Osoby pijące zbyt małą ilość wody sprawiają, że organizm dążąc do zebrania jej zapasów na jeszcze większy niedobór, magazynują płyny w tkankach, co skutkuje obrzękami. Inną błahą przyczyną problemu może być wiek. Upływ czasu powoduje spadek napięcia mięśnia okrężnego oka, a przez to również słabnięcie tkanek otaczających go, oraz zmniejszenie ilości kolagenu i elastyny w skórze.

Najczęściej wystarczy zmiana stylu życia, aby zmniejszyć tendencję do powstawania worków pod oczami lub zupełnie pozbyć się problemu. Jednak go worki pod oczami pojawiają się nagle, są dokuczliwe, towarzyszą im inne niepokojące objawy, należy się im przyjrzeć. Może się zdarzyć, że ich przyczyną jest istniejąca choroba, o której jeszcze nie wiemy.

Choroby, które wpływają na worki pod oczami

Alergia a worki pod oczami

To właśnie alergia bywa jedną z najczęstszych przyczyn pojawienia się worków pod oczami. Opuchnięte okolice oczu bywają objawem alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, atopowego zapalenia skóry (AZS), czy też przy alergicznych nieżytach nosa. Do wizyty u alergologa powinien skłonić również utrzymujący się świąd opuchniętej okolicy, a często i zaczerwienienie oczu i ich łzawienie, towarzyszący im wysięk z nosa. Do najczęstszych alergenów wziewnych zaliczamy roztocza, zwierzęta, pyłki i mikroorganizmy.

worki pod oczami

Fot. iStock 

Choroby tarczycy

Worki pod oczami mogą być efektem niedoczynności jak i nadczynności tarczycy, na które cierpią przede wszystkim kobiety. W tym przypadku obrzęk może dotyczyć nie tylko oczu, ale obejmować całą twarz. Gdy workom pod oczami towarzyszą również: tendencje do tycia lub chudnięcie, przewlekłe zmęczenie, apatia, odczuwanie dokuczliwego zimna, nadmiernie sucha skóra, chandra, spadek libido, warto udać się do endokrynologa.

Choroby nerek 

Zatrzymanie wody w organizmie, a przez to pojawienie się worków po oczami, może być efektem chorób nerek i nadnerczy (w zespole nerczycowym oraz przy kłębuszkowym zapaleniu nerek). Niebezpieczeństwo tej sytuacji polega na tym, że choroby nerek rozwijają się długi czas bez istotnych objawów, prowadząc do uszkodzenia nerek. Dlatego ważne jest, by przy stwierdzeniu niepokojących objawów, takich jak m.in.: ból pleców w okolicy lędźwiowej, pieczenie i ból podczas oddawania moczu, parcie na mocz, zmniejszenie oddawania moczu, pienienie się moczu, zmiana jego barwy, obrzęk podudzi, nie zwlekać z wizytą kontrolną u lekarza.

Choroby serca

Również choroby serca mogą powodować worki pod oczami. Opuchnięte powieki mogą świadczyć m.in. o zaburzeniu krążenia oraz istnieniu nadciśnienia. Gdy do tego pojawiają się jeszcze obrzęki dolnych części ciała, należy udać się do specjalisty.

worki pod oczami

Fot. iStock 

Worki pod oczami — kiedy szukać pomocy u lekarza?

Worki pod oczami zazwyczaj są jedynie kwestią kosmetyczną, na którą można wpłynąć zmianą stylu życia i zrównoważoną dietą. Gdy jednak  opuchlizna pod oczami pojawia się często i bez wyraźnej przyczyny, towarzyszy jej ból, pieczenie, swędzenie, zaczerwienienie wokół oczu, i jeszcze inne, niepokojące objawy, należy zgłosić się do lekarza. Specjalista, dzięki odpowiednim badaniom wykluczy (lub potwierdzi) choroby, które mogą powodować worki pod oczami. Lekarz do dyspozycji ma podstawowe badania (np. EKG, morfologia, TSH), które są pomocne w określaniu stanu zdrowia pacjenta. Gdy przyczyna problemu zostanie ustalona, dalej, w razie konieczności, będzie można wdrożyć odpowiednie leczenie.

FB/ohmepl

 


Zobacz także

Imbir świeży, kandyzowany i marynowany, w ciąży, herbata

Imbir – załagodzi mdłości, odchudzi, pobudzi myślenie. Jest wiele innych powodów, by sięgać po imbir regularnie

Jak wzmocnić odporność dietą?

Olej z awokado - na twarz, włosy i dla zdrowia

Olej z awokado – na twarz, włosy i dla zdrowia. Jak działa i w jaki sposób go stosować?