Psychologia Samorozwój

Ofiary emocjonalnego szantażysty często nie wiedzą, że nimi są. Jak rozpoznać szantaż emocjonalny? Te zachowania nie pozostawiają złudzeń

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
11 lutego 2022
mąż stosuje względem żony emocjonalny szantaż, grozi jej
Fot. iStock
 

Szantaż emocjonalny to nieetyczne zachowanie, które ma prowadzić do wymuszenia pewnych korzyści. Ten rodzaj manipulacji choć raz stosowała większość ludzi, jeśli nie wszyscy. Jeśli szantaż emocjonalny choć raz zadziała, istnieje duże ryzyko, że stanie się częstszą, niebezpieczną praktyką. Jak rozpoznać szantaż emocjonalny i jak z nim walczyć?

Szantaż emocjonalny to nie tylko z góry stawianie jasnego przesłania typu” jak mnie zostawisz, to się zabiję”, ale także znacznie bardziej subtelne wywieranie presji na drugą osobę do czasu osiągnięcia celu. Często szantażysta nie zdaje sobie sprawy, że stosuje sposób nieetyczny i krzywdzący dla drugiej osoby, Bywa też, że szantażysta doskonale wyczuwa nastroje i potrafi wykorzystać niepewność czy wahanie swojej ofiary, a osoba poddawana naciskom często nie zdaje sobie sprawy z tego, w jakiej sytuacji się znalazła.

Czym jest szantaż emocjonalny?

Szantaż emocjonalny jest niestety częstym i negatywnym zjawiskiem. Dochodzi do niego w związkach i wśród osób pozostających w bliskich relacjach. Zdecydowanie łatwiej jest manipulować osobą silnie związaną z szantażystą, niż pozostającą w luźnej znajomości.

Stosowanie szantażu ma na celu wzbudzenie strachu, zasiania ziarna wątpliwości, poczucia winy czy obowiązku w kimś, kto w efekcie spełnia oczekiwania szantażysty, by uniknąć możliwych konsekwencji lub po prostu dla świętego spokoju. Niekiedy próbie wymuszenia oczekiwanych zachowań towarzyszy agresja słowna, udawanie smutku, lub nawet stymulowanie złego samopoczucia, lub choroby, co wywiera ogromny wpływ na ofiarę i zapędza je „pod ścianę”. Stawianie swoich potrzeb ponad potrzeby innych jest szkodliwym działaniem.

Ofiara szantażu emocjonalnego nawet przez wiele lat może nieświadomie robić to, czego oczekuje szantażysta. To jednak z czasem prowadzi do napięć, poczucia niesprawiedliwości, braku decyzyjności.

Dlaczego niektórzy nałogowo stosują metodę szantażu? Przyczyny są różne. Szantażysta może stosować taki sposób na osiąganie celów, ponieważ może być wyrachowany, lub prawdopodobnie nie potrafi w inny sposób komunikować się, jest niepewny siebie i obawia się utraty bliskiej osoby.

Fot. iStock/Szantaż emocjonalny

Po czym rozpoznać szantaż emocjonalny?

Szantaż emocjonalny podszyty jest przemocą

Szantażysta może składać różne obietnice, grozić, ostrzegać „w trosce” o ofiarę, która w końcu zaczyna dostosowywać się do woli szantażysty. Jeśli szantażysta osiąga swój cel, szybko uczy się, że warto robić tak dalej, bo jego potrzeby są zaspokajane. W przypadku niepowodzenia osoba stosująca szantaż emocjonalny odreagowuje poniesioną porażkę. Może stać się agresywna, używać przekleństw i wyzwisk, jawnie manifestować swoje niezadowolenie, krzyczeć i grozić. Albo swoją złość może przełożyć na tzw. ciche dni, które są rodzajem biernej agresji.

Szantażysta emocjonalny gra ofiarę

Szantażysta robi z siebie ofiarę, która wymaga szczególnego traktowania. Może utwierdzać kogoś w przekonaniu, że jeśli nie wykona tego, czego szantażysta oczekuje, to przyczyni się do jego złego samopoczucia, smutku, odrzucenia, cierpienia, a może nawet i śmierci. Tym samym w poczucie winy wpędza prawdziwą ofiarę.

Szantaż emocjonalny nie uznaje kompromisu

Szantażysta chce dostać wszystko. Nie interesują go półśrodki, z góry odrzuca pomysł na wyjście z sytuacji inne, niż on sam zaplanował, nie podejmuje prób rozwiązania konfliktu. Sytuacja staje się napięta i bardzo nieprzyjemna, do czasu, aż szantażysta osiąga swój cel.

Szantażysta emocjonalny kusi

Szantażysta posuwa się do składania wspaniałych obietnic, aby skłonić ofiarę do ustępstw. Nieczęsto jednak wywiązuje się z danego słowa, używając tych samych obietnic jako karty przetargowej na przyszłość.

Fot. iStock/Szantaż emocjonalny

Szantaż emocjonalny — przykłady 

Przykładów szantażu emocjonalnego jest wiele.

Rodzic może wpędzać dorosłe dziecko w poczucie winy za to, że nie spędza z nim wystarczająco dużo czasu. Wtedy może słyszeć, że rodzic podupada na zdrowiu z powodu niewystarczającej uwagi, choć naprawdę nic mu nie dolega. Takie działanie ma na celu zmuszenie dorosłego już dziecka do większego zaangażowania w życie matki/ojca.

W rozpadającym się małżeństwie może paść groźba, że jeśli partner wystąpi o rozwód, to zostanie bez pieniędzy i  kontaktu z dziećmi. Celem szantażu jest utrzymanie małżeństwa mimo wszystko.

Kochanek/kochanka może grozić, że mąż/żona dowie się o wszystkim, w przypadku chęci zakończenia tej relacji. Lub odwrotnie, że dowie się wszystkiego od „tej drugiej” osoby, jeśli partner pozostający w małżeństwie sam nie wystąpi o rozwód.

Ktoś, kto nie wyobraża sobie rozłąki może stosować szantaż emocjonalny twierdząc, że np. wyjazd do pracy za granicę zniszczy związek, czy osłabi więzi z dziećmi, i że partner nie będzie miał do czego wracać.

Co robić, jeśli padłaś ofiarą szantażu emocjonalnego?

Jeżeli bliska ci osoba stara się kontrolować cię w ten sposób lub manipulować tobą, czas poszukać pomocy. W pierwszej kolejności  trzeba otwarcie porozmawiać o problemie, ponieważ istnieje prawdopodobieństwo, że ktoś stosuje szantaż emocjonalny nieświadomie. Za rozmową powinno pójść ustanowienie w relacji jasnych granic, które zahamują działanie drugiej osoby. Jeśli to nie przyniesie skutku, przed ewentualnym zakończeniem relacji warto skorzystać z pomocy specjalisty, terapeuty par lub psychologa, który pomoże znaleźć przyczyny takiego zachowania i rozwiązanie problemu.


źródło:  psychocare.pl ,positivepsychology.com

Psychologia Samorozwój

Walentynki – skąd wywodzi się to święto i jak obchodzi się je w Polsce i na świecie?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
11 lutego 2022
zakochani obchodzą walentynki
Fot. iStock
 

Walentynki to święto, którego nie sposób kojarzyć inaczej, niż z okazywaniem miłości. Tego dnia zakochani znajdują mnóstwo pomysłów na to, jak spędzić romantyczne chwile, a niektóre z nich bywają naprawdę spektakularne. Dzień Świętego Walentego to szczególna okazja, która wywodzi się z ciekawej tradycji i w zależności od części świata, bywa obchodzona w nieco odmienny sposób. Skąd się wzięły Walentynki?

Skąd się wzięły Walentynki?

Walentynki to święto miłości, które wywodzi się z czasów antycznych, choć wówczas nie nosiło ono takiej nazwy. Rzymianie w dniach 13-15 lutego obchodzili Luperkalia, będące okazją do uczczenia bożka płodności Fauna. Na te dni przypadały radosne zabawy, w których brali udział młodzi mężczyźni i dziewczęta, łącząc w pary, które niekiedy przeistaczały się w prawdziwe związki. Święto to popularne było do czasów wczesnego średniowiecza, gdy po upadku Cesarstwa Rzymskiego chrześcijaństwo wypierało pierwotne wierzenia. Jeden z papieży, Gelazy I, postanowił wprowadzić w to miejsce patrona i święto bardziej odpowiadające wymogom Kościoła Katolickiego. Wykorzystał do tego postać biskupa męczennika, św. Walentego, który poniekąd poniósł śmierć w imię miłości. Historia mówi, że biskup łamał zakaz udzielania ślubów młodym Rzymianom, którzy mieli być żołnierzami. Małżeństwo mogłoby im w tym przeszkodzić. Biskup Walenty miał udzielać ślubów, wbrew zakazowi cesarza, za co został stracony. Stąd też nie dziwi wybór akurat tej postaci na patrona święta miłości.

Fot. iStock/Walentynki

Walentynki w Polsce

Nie tylko starożytni Rzymianie obchodzili święto miłości. Było ono znane również Słowianom. Mowa o Nocy Kupały, którą obchodzono w noc letniego przesilenia, najczęściej między 21 a 23 czerwca. Słowiański bóg o imieniu Kupała, był m.in. patronem płodności, gwarantującym dobrobyt i urodzaj. Świętowanie rozpoczynało się tuż po zachodzie słońca, gdy rozpalono liczne ogniska, zwane sobótkami. Przy ogniu  śpiewano i tańczono tym chętniej, że w płomienie rzucono uzdrawiające i oczyszczające ze złych mocy zioła takie jak: szałwię, bylicę, dziewannę. Rozluźnieni Słowianie tej nocy pobłażliwie traktowali normy określające moralne zachowanie. Kupalnocka była świętem miłości, której można było w tę jedną noc bezkarnie się poddawać. Noc Kupały została zastąpiona na potrzeby katolickich obrzędów Nocą Świętojańską. Z czasem, gdy Walentynki stały się trwałą tradycją i zdobyły popularność w Europie, dotarły również do Polski, stając się i tutaj świętem zakochanych. Stąd też od kilku dekad święcą prawdziwe triumfy i chyba nie ma nikogo, kto nie wiedziałby, co kryje się pod datą 14 lutego.

Jak świętuje się Walentynki na świecie?

Dzień Świętego Walentego świętuje wiele krajów, ale to w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych Walentynki zdobyły największą popularność, która przeistoczyła to święto w dochodowy biznes. Przez wieki Walentynki były obchodzone w podobny sposób. Zakochani pisali do siebie wiersze i listy, a później również obdarowywali upominkami z tej okazji. Komercjalizacja święta zakochanych stała się powszechna, a romantyczne kartki i życzenia to niejedyny sposób na okazanie uczuć. W modzie są romantyczne kolacje w restauracjach, darowanie bukietu róż, spędzanie czasu przy romantycznych filmach z lampką wina w dłoni i inne przyjemności. Tego dnia odbywa się więcej zaręczyn i ślubów, bowiem ta data traktowana jest jako dobra wróżba na przyszłość dla zakochanych.

Fot. iStock/Walentynki

Zobacz również: Na Walentynki. Cytaty o miłości i sentencje

W Czechach Walentynki są równie popularne, co w Polsce. Wzorem Europy Czesi obchodzą Walentynki 14 lutego, ale jeszcze popularniejsze jest u nich święto miłości  przypadające na 1 maja, które przeciąga się na cały miesiąc. Czesi „wypracowali” ciekawą tradycję związaną z miłością. Na moście Karola w Pradze zakochani zawieszają kłódkę, co jest symbolicznym działaniem mającym wzmocnić miłość.

Co roku 14 lutego w katedrze w Terni we Włoszech odbywa się tradycyjne Święto Zaręczyn. Do katedry osiągają zakochani z całego świata, którzy przysięgają sobie w tym miejscu miłość.

W Chinach Walentynki przypadają na połowę sierpnia, kiedy to kobiety udają się nad rzekę. W trakcie spotkania kładą na wodzie igły, sprawdzając, czy unoszą się one na powierzchni. Jeśli igła tonie, oznacza to, że, kobieta nie jest gotowa do zawarcia związku małżeńskiego.

W Malezji święto zakochanych ma ciekawą tradycję. Zakochani biorą udział w konkursie, w którym skuwani są kajdankami i mają za zadanie wytrwać cały tydzień ze sobą. Zwycięzcy otrzymują pieniądze oraz utwierdzają się w przekonaniu, że to jest właśnie miłość.


źródło:  www.focus.pl 


Zobacz także

Dlaczego uwielbiamy złych chłopców, toksycznych partnerów i niedostępnych emocjonalnie mężczyzn?

Jak żyć? Czterdziestolatka prawdę ci powie

Przestań się usprawiedliwiać przed tymi, którzy rozumieją tylko tyle, ile chcą