Psychologia Samorozwój

Reumatoidalne zapalenie stawów – podstępna choroba, która może prowadzić do trwałego kalectwa

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
22 kwietnia 2020
Reumatoidalne zapalenie stawów - objawy, leczenie, dieta
Fot. iStock

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to podstępna choroba, która atakuje znienacka i wprowadza w życie chorego wiele bólu. W zaawansowanym stadium może prowadzić do niepełnosprawności. Czym dokładnie jest reumatoidalne zapalenie stawów, jakie ma objawy i w jaki sposób wpływa na nie dieta i leczenie?

Reumatoidalne zapalenie stawów – czym jest ta choroba?

Reumatoidalne zapalenie stawów, zwane kiedyś gośćcem, zanim zaatakuje, rozwija się po cichu latami. Najczęściej dotyka ono kobiety, które cierpią z jej powodu trzykrotnie częściej, niż mężczyźni. Zazwyczaj pojawia się między 30. a 50. rokiem życia w przypadku kobiet, choć nie jest to reguła. U mężczyzn natomiast ryzyko zachorowania na RZS wzrasta wraz z wiekiem.

Reumatoidalne zapalenie stawów atakuje stawy oraz narządy. Powstają w nich i rozwijają się stany zapalne, które bez leczenia doprowadzają do zniszczenia stawów i niesprawności. W ciężkich przypadkach choroby może dochodzić do  uszkodzenia różnych narządów i śmierci. Nie można wyleczyć RZS, ale podjęcie jak najwcześniej odpowiednich działań (leki, dieta) pozwala zahamować postęp choroby, zapobiega jej powikłaniom. Dzięki temu pacjent może zachować sprawność w jak największym zakresie i normalnie funkcjonować.

Reumatoidalne zapalenie stawów - objawy, leczenie, dieta

Fot. iStock

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny

Nie wiadomo, co dokładnie wywołuje RZS, ale ustalono, jakie czynniki wpływają na zwiększenie ryzyka jej rozwoju:

  • zauważono predyspozycję do występowania RZS u osób blisko spokrewnionych. Nie oznacza to, że jeśli rodzic chorował na RZS, dziecko na pewno zachoruje, ale ryzyko wzrasta nawet pięciokrotnie;
  • niewłaściwa praca układu odpornościowego poprzez niszczenie własnych tkanek;
  • zakażenie niektórymi bakteriami i wirusami może rozpocząć proces zapalny;
  • palenie papierosów – palacze chorują częściej i ciężej na RZS, w porównaniu do osób niepalących;
  • przeżycie silnego stresu również może mieć wpływ na rozwój RZS.

Reumatoidalne zapalenie stawów – objawy

Objawy powodowane przez reumatoidalne zapalenie stawów są bardzo charakterystyczne. Choroba atakuje te same stawy po obu stronach ciała. Najpierw zajmuje stawy stóp i dłoni, często przechodząc dalej, nawet zajmując stawy kręgosłupa. Rzadziej dochodzi do zapalenia jednego dużego stawu, lub przemieszczającymi się bólami różnych stawów.

Reumatoidalne zapalenie stawów – objawy ze strony stawów

Ze strony stawów RZS powoduje objawy takie jak:

  • ból i sztywność – dokuczają najbardziej po przebudzeniu lub okresu spoczynku, gdy staw nie wykonuje ruchów dłuższy czas. Wynika to z nagromadzenia płynu zapalnego i obrzęku tkanek w zajętym stawie;
  • obrzęk – któremu może towarzyszyć wysięk;
  • tkliwość stawu na ucisk – można to zauważyć np. podczas uścisku dłoni;
  • ograniczenie ruchomości –  chorym stawem nie można wykonać pełnego zakresu ruchów. Po latach trwania choroby bez leczenia, upośledzenie utrwala się;
  • deformacja stawów – pojawia się w efekcie wieloletniego trwania choroby.
Reumatoidalne zapalenie stawów - objawy, leczenie, dieta

Fot. iStock

Reumatoidalne zapalenie stawów – objawy pozastawowe 

Powyższym objawom ze strony stawów mogą towarzyszyć objawy podobne do grypy: bóle mięśni, stan podgorączkowy, osłabienie, utrata apetytu. Ponieważ choroba może atakować różne narządy, w zaawansowanej postaci mogą pojawić się objawy takie jak:

  • guzki reumatoidalne – bezbolesne guzki podskórne w okolicy stawów, rzadziej w narządach wewnętrznych;
  • mogą pojawić się problemy kardiologiczne – miażdżyca, zawał, niewydolność serca, zapalenie osierdzia, kardiomiopatia, uszkodzenie zastawek serca;
  • chorby płuc –  zapalenie opłucnej i śródmiąższowe zapaleniu płuc;
  • osteoporoza – którą przyspieszają steroidy stosowane w leczeniu RZS;
  • ze strony oczu – zespół suchości wywołany zapaleniem spojówek, rzadko dochodzi do problemów z widzeniem.
  • ze strony nerwów – tzw. zespół kanału nadgarstka; ucisk na rdzeń kręgowy w odcinku szyjnym kręgosłupa;
  • uszkodzenie nerek – należy regularnie kontrolować stan nerek przy RZS;
  • zaburzenia hematologiczne – umiarkowana niedokrwistość (anemia), nieprawidłowa liczba białych krwinek, zwiększenie liczby płytek krwi, powiększenie węzłów chłonnych i śledziony. RZS zwiększa ryzyko rozwoju chłoniaków.

Reumatoidalne zapalenie stawów – badania

Aby rozstrzygnąć, czy powodem problemow jest reumatoidalne zapalenie stawów, pomocne są badania, takie jak:

  • RF (czynnik reumatoidalny) stwierdza się u 70–80% chorych,
  • Anty-CCP (przeciwciała przeciwko cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi) – występują niemal wyłącznie w RZS;
  • Wskaźniki zapalne OBCRP, oraz zmiany w morfologii krwi.
  • badania obrazowe – zdjęcia radiologiczne (RTG), rezonans magnetyczny (RM) i ultrasonografia (USG) chorobowo zmienionych stawów.
Reumatoidalne zapalenie stawów - objawy, leczenie, dieta

Fot. iStock

Reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie 

Zdiagnozowane reumatoidalne zapalenie stawów wymaga leczenia, by zahamować postęp choroby. Im wcześnie pacjent zgłosi się z objawami do lekarza, tym skuteczniejsze jest leczenie i tym większa szansa na sprawność. Szczególny nacisk kładzie się na dobrane leczenie farmakologiczne, o którym decyduje reumatolog . Najczęściej zaleca się stosowanie:

  • leków modyfikujących przebieg choroby (LMPCh), które łagodzą objawy i hamują niszczenie stawów;
  • glikokortykosteroidów, które szybko zmniejszają objawy zapalenia stawów i hamują proces ich niszczenia,
  • niesteroidowe leki przeciwzapalne – wspomagająco w walce z bólem i sztywnością stawów;
  • przeciwbólowe
  • leki biologiczne – zarezerwowane dla pacjentów, którym nie pomagają syntetyczne farmaceutyki.

Pacjentom, poza leczeniem farmakologicznym zaleca się także rehabilitację, a znacznie rzadziej leczenie chirurgiczne.

Reumatoidalne zapalenie stawów – dieta

Dieta wątrobowa - przepisy, zasady, co jeść

Fot. iStock

Dieta przeciwzapalna przy chorobie takiej jak reumatoidalne zapalenie stawów nie odwróci jej skutków, ale jest stosowana pomocniczo jako element łagodzenia postępu RZS. W jej zaleceniach powinny znaleźć się przede wszystkim produkty wpływające na zmniejszenie stanu zapalnego:

  • tłuste ryby morskie przynajmniej 2 razy w tygodniu – bogate w kwasy omega-3, które zmniejszają stężenie parametrów zapalnych, takich jak CRP czy interleukina-6;
  • 500–700 g warzyw oraz 300–500 g owoców w ciągu dnia. Owoce i warzywa to źródło antyoksydantów neutralizujących wolne rodniki i wspierających kład immunologiczny;
  • oliwa z oliwek –  w jej składzie obecny jest oleocanthal korzystnie działający w leczeniu RSZ. Potwierdzają to badania opublikowane w 2015 roku w „Journal of Nutritional Biochemistry” i „European Journal of Nutrition”;
  • orzechy i nasiona – to źródło jednonienasyconych kwasów tłuszczowych (MUFA), które podobnie jak kwasy omega-3 wykazują działanie przeciwzapalne;
  • rośliny strączkowe – zawierają cenne składniki o właściwościach antyoksydacyjnych i przeciwzapalnych;
  • produkty bogate w żelazo –  czerwone mięso, nasiona roślin strączkowych oraz warzywa o zielonych liściach. RZS często towarzyszy anemia;
  • produkty bogate w wapń – zapobiega osteoporozie. Wapń znajdziemy w mleku i jego przetworach (jogurt, kefir, maślanka i sery), zawierają go także warzywa o zielonych liściach, migdały, sardynki.
  • produkty bogate w witaminę D –  u chorych na RZS wykazano małe stężenie witaminy D w surowicy w porównaniu z osobami zdrowymi. Witaminę D znajdziemy w rybach takich jak: śledź, łosoś i makrela. Najwięcej witaminy D powstaje jednak w skórze na skutek działania promieni słonecznych.

Warto także pamiętać, że należy ograniczyć spożycie prozapalnych tłuszczów nasyconych pochodzenia zwierzęcego.

źródło: www.mp.pl ,zdrowie.wprost.pl , www.mp.pl ,ncez.pl 


Zobacz także

Małgorzata Ohme i dr Aleksandra Piotrowska: czy możliwe jest, żeby temat wojny nie dotykał naszych dzieci?

Jak zaufać dobremu terapeucie, uciec przed złym? Krótki przewodnik

50 pozytywnych zdań, które powinnaś powtarzać sobie każdego dnia

50 pozytywnych zdań, które powinnaś powtarzać sobie każdego dnia