Lifestyle

Nie mam już siły, przepraszam… Kiedy opieka nad bliskimi wycieńcza nas psychicznie, fizycznie i emocjonalnie

Redakcja
Redakcja
10 marca 2021
Fot. iStock
 

Katarzyna ma 53 lata. Jest wysportowana, zadbana, uśmiechnięta. Robi plany: w tym roku, w sierpniu Bieszczady, a późną jesienią kilka dni we Włoszech. Na tydzień przed wyjazdem w góry robi zakupy w sklepie sportowym, kiedy dzwoni telefon. To mama. Tata zle się poczuł, upadł w łazience, nie wstaje. Czekają na pogotowie. Kasia wybiega ze sklepu i natychmiast wsiada w auto. Nie zdąży pożegnać się z tatą. Tydzień po pogrzebie porządkuje z mamą jego ubrania. Mama jest blada, zaczyna mieć problemy z mówieniem. Traci przytomność. Wylew. Życie Kasi zmienia się o 180 stopni.

Katarzyna opiekuje się mamą od dwóch lat. Przeszła przez wszystkie etapy: strach, złość, bunt, rezygnacja, poszukiwanie pomocy. Po wylewie mama mówi bardzo niewyraźnie, porusza się jedynie korzystając z pomocy córki.  Nie korzysta z toalety, trzeba jej zmieniać pampersy. I trzeba być z nią, większość czasu, bo mama się boi. Redakcja Kasi zgodziła się na pracę zdalną. Zresztą teraz, w czasie pandemii naprawdę nikomu to nie przeszkadza. Tylko jak tu spokojnie pracować, gdy najbliższa osoba wymaga nieustannej pomocy?

Strach

Pierwsze miesiące były przerażające. Katarzyna bała się mamy. Bała się ją dotknąć, umyć, przebywać z nią sama. Choroba zmieniła mamę Kasi w kogoś, kto nie potrafi wyrazić swoich myśli ani potrzeb. Kogoś, kogo poznajesz właściwie tylko wtedy, gdy głębiej zerkniesz mu w oczy. Najpierw Kasia bała się wziąć mamę za rękę, dosłownie się do tego zmuszała. Potem ogarnął ją lęk o to, że sobie nie poradzi. Mama jest drobna, ale Kasi, mimo wysportowanej sylwetki, jest coraz trudniej podnosić coraz bardziej bezwładne ciało. W końcu strach zmienił się w bezsilną złość.

Złość

Dlaczego to zdarzyło się nam? – pytała Kasia. Przecież mama była wcześniej w dobrej kondycji, ćwiczyła, dbała o siebie, chodziła na długie spacery. Dlaczego teraz? Denerwowały Kasię komentarze znajomych, że trzeba mamie załatwić profesjonalną pomoc, że sama nie da rady pracować na pełny etat (nawet z domu) i zajmować się mamą. Nie, nie przyprowadzi tu mamie obcej osoby. Będą razem. Matka, coraz bardziej niedołężna, cicha, zamknięta w sobie i smutna. I córka, coraz bardziej sfrustrowana, zmęczona, samotna ze swoim problemem. I z wyrzutami sumienia, bo to przecież mama…

Rezygnacja

Bezsilność. Łzy płynące po twarzy wtedy, kiedy mama nie patrzy, samotność. Niewyobrażalne zmęczenie psychiczne i fizyczne. Brak możliwości odpoczynku, złapania chwili oddechu. Upór i rezygnacja. Z siebie. Kasia przestała o siebie dbać, od dwóch lat nie miała urlopu. Jej życie zawodowe miesza się z życiem domowym, z codziennymi wyzwaniami związanymi z opieką nad mamą. Kilka razy mama się przewróciła, raz złamała rękę. A przecież Kasia opiekuje się nią najlepiej, jak potrafi. Wychodzi tylko do sklepu na parterze, po świeże pieczywo i mleko, biegnie w dół ulicy i wraca. Większe zakupy zamawia raz w tygodniu przez Internet. Trzy razy do mamy przyszła jej przyjaciółka, wtedy Kasia wyszła załatwić swoje sprawy w pracy i urzędzie. Biegła z powrotem zdenerwowana, bo przyjaciółka też starsza, schorowana.

Pomoc

Koleżanki Kasi błagały ją, prosiły: daj sobie pomóc. Mama ma przecież wysoką emeryturę, możesz opłacić kogoś, by dwa razy w tygodniu czuwał przy mamie. Ty mogłabyś chociaż wyjść na spacer, na kawę. Odetchnąć, oderwać się.

Bardzo długo Kasia nie mogła się przemóc. Obrażała się: nie potrzebujemy tego, ja sobie daję radę. Przełom przyszedł, gdy obudziła się pewnej nocy z tak okropnym, przygnębiającym uczuciem, że jeśli umrze przed mamą, ta zostanie sama. Była tak bardzo zmęczona, że od trzech tygodni sypiała po dwie, trzy godziny. Podejrzewała też u siebie stany depresyjne.

Od miesiąca do mamy przychodzi przemiła Olga. Olga przyjechała z Ukrainy, jest ciepła, życzliwa i bardzo delikatna. Nawiązała z Kasią przyjacielską relację, jej mama jest w podobnym wieku, co mama Katarzyny.

Kasia mówi, że to był ostatni moment. Że nie wie, co by się stało, gdyby nie pomoc Olgi. Że nie czuję się gorsza, zatrudniając pomoc. Wczoraj poszła na dłuższy spacer, znów zaczęła biegać. W przyszłym tygodniu pójdzie zrobić badania krwi. Ma więcej życzliwości dla siebie, dla świata. Dla mamy przede wszystkim.

 

 

 

 

 


Lifestyle

Morfologia (badania krwi) – co oznaczają skróty i jakie są normy?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
10 marca 2021
Morfologia (badania krwi) - co oznaczają skróty i jakie są normy
Fot. iStock
 

Morfologia, czyli badania krwi, jest analizą krwi obwodowej. W jej trakcie oceniane są pod kątem jakościowym i ilościowym elementy morfotyczne krwi (komórki krwi). Morfologia należy do badań najczęściej wykonywanych, które mogą wiele powiedzieć o stanie zdrowia badanej osoby.

Co to jest morfologia?

Do wykonania morfologii pobierane jest z żyły 5 ml krwi do probówek zawierających substancję zapobiegającą krzepnięciu pobranej krwi. Następnie w badaniu ustala się liczbę elementów morfotycznych krwi: krwinek czerwonych (erytrocytów), białych (leukocytów) oraz płytek krwi (trombocytów). Wynik podawany jest w formie komputerowego wydruku, który zawiera symbole poszczególnych parametrów: RBC, HGB, HCT, MCV, MCH, MCHC, WBC i PLT, wraz z określonymi ich wartościami dla danej próbki krwi. Zazwyczaj na wydruku wartość uznaną za zbyt niską lub wysoką dla poszczególnych wskaźników oznacza się pogrubioną czcionką, lub symbolem strzałki. Jeśli strzałka skierowana jest grotem do dołu, zmierzona wartość jest zbyt niska w stosunku do zakresu podanego jako prawidłowy, jeśli strzałka skierowana jest do góry, wartość przekracza górną granicę normy. Wartości poszczególnych parametrów mogą się różnić w zależności od płci i wieku pacjenta, a także ze względu na zakresy referencyjne stosowane przez dane laboratorium.

Morfologia (badania krwi) - co oznaczają skróty i jakie są normy

Fot. iStock/Morfologia (badania krwi)

Morfologia pozwala na zauważenie nieprawidłowości, które mogą świadczyć o poważnych chorobach. Zaleca się wykonywanie badania krwi przynajmniej raz do roku. Nie istnieją przeciwwskazania do badania krwi, ponieważ pobiera się jej niewielką ilość, co pozostaje bez wpływu na pacjenta.

Morfologia z rozmazem

Krew składa się z części morfotycznej (obejmuje krwinki, płytki krwi oraz pozostałe komórki) oraz z osocza. Liczebność poszczególnych komórek krwi najczęściej badana się automatycznie przez analizator hematologiczny. Morfologia z rozmazem to część badania, w której wykwalifikowany pracownik laboratoryjny mikroskopowo ocenia wielkość i jakość poszczególnych komórek. Dzięki temu można dokładnie określić kształt, barwę i wielkość krwinek, a także zróżnicować nieprawidłowości w limfocytach, co ma ogromną wartość diagnostyczną.

Morfologia — parametry, norma

Morfologia (badania krwi) - co oznaczają skróty i jakie są normy

Fot. iStock/Morfologia (badania krwi)

Do parametrów układu czerwonokrwinkowego zalicza się:

RBC (red blood count) — czyli liczba erytrocytów (czerwonych krwinek). Erytrocyty transportują tlen w organizmie i usuwają z komórek dwutlenek węgla. Norma RBC dla mężczyzn wynosi 4,5-6 milionów w mm3, a u kobiet 4-5,4 milionów w mm3. Ponieważ istnieje rozbieżność w podawanych przez laboratoria normach dla prawidłowej liczby erytrocytów, parametr ten należy oceniać wraz z wartościami hematokrytu i stężenia hemoglobiny, mocno powiązanych z liczbą erytrocytów.

HGB (hemoglobin) — hemoglobina jest najlepszym parametrem w diagnostyce niedokrwistości. Jej stężenie wyrażane jest w g/dl. Norma dla mężczyzn wynosi 13-18 g/dl, a dla kobiet 12-16 g/dl.

HCT (hematocrit) — czyli hematokryt, określa stosunek objętości krwinek (części stałej krwi) do osocza (części płynnej krwi). Norma hematokrytu dla mężczyzn wynosi 40-51%, a dla kobiet 37-47%.

MCV (mean corpuscular volume) — to średnia objętość krwinki czerwonej, która stanowi ważną informację o przyczynach prowadzących do niedokrwistości. Wartość MCV podaje się w femtolitrach i wynosi 80-95 fl u kobiet i mężczyzn.

MCH (mean corpuscular hemoglobin) — to średnia waga hemoglobiny w krwince. Wartość MCH podaje się w pikogramach na komórkę, a norma dla obu płci wynosi: 27-32 pg.

MCHC (mean corpuscular hemoglobin concentration) — średnie stężenie hemoglobiny w krwince wyrażany jest w g/l. Norma dla kobiet i mężczyzn wynosi 32-36 g/dl.

RDW (red cell distribution width) – oznacza miarę zróżnicowania wielkości erytrocytów. Norma RDW wynosi 11,5-14,5% u obu płci.

RET — liczba retykulocytów świadczy o aktywności szpiku kostnego. Norma RET wynosi 5-15 promili (0,5-1,5%) dla obu płci.

Morfologia (badania krwi) - co oznaczają skróty i jakie są normy

Fot. iStock/Morfologia (badania krwi)

Do układu białokrwinkowego zalicza się:

WBC (white blood count) — czyli całkowita liczba krwinek białych, które odpowiadają za walkę z bakteriami, wirusami i grzybami. Norma WBC dla dorosłych wynosi 4-10 tys. w mm3.

Neutrofile (granulocyty obojętnochłonne) — norma dla granulocytów obojętnochłonnych wynosi: 45-70% (wartości odsetkowe); 1,8-7×109/l (wartości bezwzględne)

Eozynofile (granulocyty kwasochłonne) — norma wynosi: 1-5% (wartość odsetkowa); <0,5×109/l (wartość bezwzględna)

Bazofile (granulocyty zasadochłonne) — norma wynosi: 0-3% (wartość odsetkowa); <0,3×109/l (wartości bezwzględna).

Monocyty  norma wynosi: 2-8% (wartość odsetkowa); 0,1-1×109/l (wartość bezwzględna).

Limfocyty norma wynosi: 15-40% (wartość odsetkowa); 1,5-4×109/l (wartość bezwzględna).

Fot. iStock/Morfologia (badania krwi)

Do układu płytkowego zalicza się:

PLT— czyli liczba płytek krwi. Norma PLT wynosi: 150-400×109/l (150-400 tys. w mm3).

MPV (mean platelets volume) — jest to średnia objętość krwinek płytkowych. Norma wynosi: 7,5-10,5 fl.

PDV — wskaźnik anizocytozy płytek krwi określa procentową ilość płytek, które odbiegają pod względem objętości od przeciętnej. Norma dla PDV wynosi od 6,1 do 11 fl. Wynik PDV należy interpretować razem z wartością PLT i MPV.

P-LCR — tzw. odsetek dużych płytek. Norma wynosi: 13-43 fl.

Morfologia (badania krwi) — jak się przygotować?

Morfologia krwi to badanie, które wykonuje się rano. Przed nim pacjent powinien być na czczo, czyli ostatni posiłek spożyć na 8-12 godzin przed planowanym badaniem. Na 2-3 dni przed planowaną morfologią krwi warto zrezygnować z alkoholu, a dzień przed z picia kawy i herbaty. Niewskazany jest także intensywny wysiłek przed pobraniem krwi, dodatkowo zaleca się krótki odpoczynek tuż przed nim (10-15 minut). W przypadku, gdy pacjent przyjmuje leki, należy skonsultować z lekarzem przyjęcie ich przed badaniem.


źródło: hematoonkologia.pl , www.mp.pl , www.medicover.pl

Lifestyle

Krew z nosa – o czym może świadczyć krwawienie z nosa i jak je zatamować?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
9 marca 2021
Krew z nosa (krwawienie z nosa) - przyczyny
Fot. iStock

Krew z nosa (krwawienie z nosa) jest sytuacją, która może stresować. Przyczyn takiego stanu jest wiele, począwszy od urazu, aż po poważne choroby. Jednorazowe zdarzenie nie powinno niepokoić, ale jeśli krew  z nosa pojawia się częściej, lub krwawienie jest bardzo intensywne, warto sprawdzić przyczynę problemów. 

Krew z nosa u dziecka i osoby dorosłej

Krew z nosa u dziecka, jak i dorosłego, jest widokiem nieprzyjemnym, ale zazwyczaj nie niesie ze sobą większego zagrożenia. Dzieje się tak, ponieważ jama nosowa jest niezwykle mocno unaczyniona, więc krwawienia z niej mogą przytrafiać się często, np. na skutek urazu, i mogą wyglądać poważnie. Najczęściej krwawienie występuje u dzieci i dorosłych w przedniej części przegrody nosa. Znajduje się tam splot Kisselbacha, zawierający dużą ilość połączeń naczyniowych, które mogą intensywnie krwawić. Zazwyczaj jednak spływająca krew z nosa nie zwiastuje istnienia groźnych chorób i ma niegroźny przebieg. Według statystyk jedynie 6% wszystkich przypadków krwawienia z nosa wymaga interwencji medycznej. Mimo wszystko nie należy bagatelizować pojawiających się krwawień, które nawracają, są intensywne, oraz towarzyszą im inne niepokojące objawy.

Krew z nosa (krwawienie z nosa) - przyczyny

Fot. iStock/Krew z nosa u dziecka (krwawienie z nosa)

Krew z nosa — przyczyny

Krwawienia z nosa są najczęściej efektem urazu mechanicznego lub występują podczas infekcji górnych dróg oddechowych ze zmianami zapalnymi błony śluzowej nosa. Mogą także wynikać z poważnych chorób, które czasem trudno skojarzyć akurat z tą przypadłością. Krew z nosa u dziecka i osoby dorosłej może mieć różne przyczyny, miejscowe (ok. 25-30%), jak i ogólne (70–75%).

Krew z nosa — przyczyny miejscowe

Do przyczyn miejscowych krwawienia z nosa zaliczamy:

  • uraz — może wynikać z silnego uderzenia, być skutkiem zabiegów lekarskich wykonywanych w jamie nosowej, ale także efektem „dłubania w nosie“, lub wdychania substancji toksycznych/drażniących;
  • stan zapalny — krew  z nosa może pojawić się na skutek zapalenia zatok przynosowych lub ostrego stanu zapalnego górnych dróg oddechowych;
  • obecność ciała obcego w jamie nosowej;
  • krew z nosa u dzieci może być efektem alergicznego zapalenia śluzówki nosa;
  • zanikowy nieżyt błony śluzowej nosa — jego najczęstszą przyczyną jest nadużywanie kropli donosowych obkurczających błonę śluzową. Również nałogowe przyjmowanie kokainy może wpływać na pojawienie się krwawień z nosa;
  • wysychanie błony śluzowej nosa — jako efekt przebywania np. w klimatyzowanych i ogrzewanych pomieszczeniach, oddychania zbyt suchych powietrzem, czy przebywanie w szkodliwych warunkach środowiska pracy;
  • ubytki w przegrodzie nosa;
  • choroby z tworzeniem ziarniny: gruźlica, ziarniniakowatość Wegenera, kiła itp.;
  • nowotwory rozwijające się w jamie nosa, zatokach, nosogardle.
Krew z nosa (krwawienie z nosa) - przyczyny

Fot. iStock/Krwawienie z nosa

Krwawienie z nosa — przyczyny ogólne:

  • zaburzenia hormonalne, ciąża — zmiany hormonalne wpływają na przekrwienie błony śluzowej, zwiększając predyspozycję do krwawień z nosa;
  • choroby układu krążenia — krwawienie z nosa może być następstwem nadciśnienia tętniczego, miażdżycy naczyń, przewlekłej niewydolności krążenia;
  • wrodzone skazy krwotoczne — małopłytkowość, hemofilia oraz inne, powodują częste krwawienia z nosa;
  • przyjmowanie leków takich jak: heparyna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki przeciwzakrzepowe;
  • choroby zakaźne: krew z nosa może towarzyszyć mononukleozie zakaźnej, odrze, durowi brzusznemu;
  • mocznica i niewydolność wątroby.

W wielu przypadkach nie udaje się ustalić czynnika sprawczego krwawień.

Co robić w przypadku krwawienia z nosa?

W większości przypadków występująca krew z nosa ma przebieg łagodny i ustępuje samoistnie. Jeśli pojawi się krwawienie, o ile to jest konieczne, należy najpierw uspokoić osobę krwawiącą i zachęcić do przyjęcia pozycji siedzącej, nieco pochyloną do przodu. Nie należy nie wolno odchylać głowy do tyłu, aby uniknąć spływania krwi do przewodu pokarmowego. Należy delikatnie oczyścić (wydmuchać) każdą z osobna jamę nosową, aż staną się całkowicie drożne. Następnie należy lekko ucisnąć skrzydełka nosa i przytrzymać przez kilka minut, oddychając ustami. Krew, która spływa po tylnej ścianie gardła należy wypluwać. Pomocne mogą być obkurczające naczynia krwionośne zimne okłady na kark i grzbiet nosa. Gdy krwawienie ustanie, najlepiej solą fizjologiczną lub wodą morską nawilżyć błonę śluzową, co zmniejszy ryzyko wystąpienia kolejnego krwawienia.

Krew z nosa (krwawienie z nosa) - przyczyny

Fot. iStock/Krwawienie z nosa

W przypadku gdy krew z nosa nie przestaje lecieć mimo uciśnięcia skrzydełek, należy udać się do lekarza laryngologa. W gabinecie specjalista określi dokładne miejsce krwawienia i ustali przyczynę problemów, poda miejscowo leki znieczulające błonę śluzową lub obkurczające jej naczynia krwionośne, oczyści również jamę nosową ze skrzepów krwi. Jeśli zaistnieje taka konieczność, pacjent może zostać poddany zamknięciu krwawienia przez koagulację elektryczną lub kauteryzację chemiczną po uprzednim znieczuleniu błony śluzowej nosa. Gdy ta metoda nie przyniesie efektu laryngolog może założy tamponadę przednią lub tylną. Ostatecznością jest chirurgiczne zamknięcie naczyń lub embolizacja naczyń podczas angiografii subtrakcyjnej.


źródło:  www.mp.pl 

Zobacz także

„Pieniądze skończą się w trakcie operacji, chichot losu, będzie nas stać na trzymanie przy życiu, ale nie leczenie. Niech MÓJ WSTYD idzie w świat”

Kobiety są jak karty…

Boskie święta Baby. Pozwól sobie odpocząć