Gotowanie Przepisy Śniadanie

Wielkanoc – Wielki Post, Triduum Paschalne, Niedziela Zmartwychwstania i lany poniedziałek. Co należy wiedzieć?

Redakcja
Redakcja
22 marca 2021
Wielkanoc - Wielki Post, Triduum Paschalne, Niedziela Wielkanocna , Lany Poniedziałek
Fot. iStock
 

Wielkanoc to najważniejsze chrześcijańskie święto. Poprzedza je wyjątkowy czas — Wielki Post, a także Triduum Paschalne (Wielki Czwartek, Wielki Piątek, Wielka Sobota). Jest to okres duchowego przygotowania na ważne wydarzenie, które gromadzi wiernych w świątyniach, a rodziny przy wspólnym stole.

Wielkanoc — kiedy wypada?

Wielkanoc jest świętem upamiętniającym zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. To święto ruchome, którego termin związany jest z cyklem Księżyca. Wielkanoc świętujemy w różnym czasie, ale zawsze pomiędzy 22 marca a 25 kwietnia. Ta zasada wynika z ustaleń Soboru Nicejskiego, mówiących o tym, że święto Zmartwychwstania Pańskiego należy obchodzić w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca, która przypada po 21 marca.

wielkanoc

Fot. iStock/Wielkanoc

W roku 2021 Wielkanoc wypada 04.04, a wraz z Triduum Paschalnym kalendarz prezentuje się w następujący sposób:

  • 01.04 – Wielki Czwartek
  • 02.04 – Wielki Piątek
  • 03.04 – Wielka Sobota
  • 04.04 – Wielkanoc (niedziela)
  • 05.04 – Poniedziałek Wielkanocny (Lany Poniedziałek) — dzień ustawowo wolny od pracy

Wspomniane Triduum Paschalne rozpoczyna się od wieczornej mszy w Wielki Czwartek, a kończy Wigilią Paschalną (nabożeństwem w noc z Wielkiej Soboty na Niedzielę Zmartwychwstania)

Wielki Post

Wielki Post Wielki Post rozpoczyna się w Środę Popielcową. Jest to 40-dniowy okres, który przede wszystkim opiera się na duchowym przygotowaniu do Świąt Zmartwychwstania Pańskiego. Wielki Post został ustanowiony na pamiątkę 40-dniowego postu Chrystusa na pustyni, a także upamiętniając 40 lat wędrówek Izraelitów po wyjściu z Egiptu. Ustanowiono go we wczesnym średniowieczu, i po pewnych zmianach organizacyjnych obowiązuje także współcześnie. Wielki Post jest czasem szczególnym, w którym wielkie znaczenie ma modlitwa, wspieranie potrzebujących, stosowanie pokuty, a także przestrzeganie zasad postu wyrażonego w ograniczeniu jedzenia i picia. Należy także unikać hucznych zabaw, by skupić się na duchowości i przypomnienie sobie, jak ważny jest Bóg i że warto odejść od grzechu.

Wielkanoc - Wielki Post, Triduum Paschalne, Niedziela Wielkanocna , Lany Poniedziałek

Fot. iStock/Wielkanoc

Wielkanoc a Triduum Paschalne

Wielki Post to okres poprzedzający Wielkanoc, natomiast bezpośrednie dni poprzedzające Święta Wielkanocne to Triduum Paschalne. Triduum Paschalne rozpoczyna Wielki Czwartek, następnie wierni przeżywają Wielki Piątek i Wielką Sobotę.

Wielki Czwartek

Wielki Czwartek jest dniem ustanowienia Eucharystii i kapłaństwa, podczas którego biskupi święcą oleje wykorzystywane podczas udzielania sakramentu chrztu, bierzmowania, lub namaszczenia chorych. W niektórych kościołach praktykowane jest symboliczne obmywanie nóg 12 osobom, na wzór działania Jezusa podczas Ostatniej Wieczerzy.

Wielki Piątek

Wielki Piątek jest upamiętnieniem Męki Pańskiej. To dzień głębokiej żałoby w kościele, z tego powodu nie odprawia się tego dnia liturgii eucharystycznej. Zamiast niej odprawiana jest uroczysta Msza Wieczerzy Pańskiej, od której kończy się okres Wielkiego Postu. Celebruje się uroczystą adorację Krzyża w kościołach, przygotowane są także Groby Pańskie, które odwiedzają wierni. Tego dnia odprawia się również nabożeństwo Drogi Krzyżowej (Droga Krzyżowa odprawiana jest w każdy piątek Wielkiego Postu). Wielki Piątek to czas ścisłego postu, podczas którego nie tylko należy unikać potraw mięsnych, ale także ograniczać ilości spożywanych pokarmów. Jedynie jeden posiłek w ciągu dnia można zjeść do syta. Wiele osób podchodzi restrykcyjnie do zasad postu i w Wielki Piątek spożywa wyłącznie suchy chleb oraz pije wodę.

Wielka Sobota

Wielkanoc - Wielki Post, Triduum Paschalne, Niedziela Wielkanocna , Lany Poniedziałek

Fot. iStock/Wielkanoc

Wielka Sobota to dzień oczekiwania na Zmartwychwstanie Pańskie, podczas którego przygotowuje się wielkanocne ciasta oraz produkty na święconkę. Wierni idą do kościoła na tradycyjne poświęcenie koszyków wielkanocnych z przygotowanymi na stół świąteczny produktami. Wielka Sobota to również czas poświęcenia wody chrzcielnej oraz odnowienia przyrzeczeń chrztu świętego.

Wielkanoc 

Niedziela Zmartwychwstania

Po Triduum Paschalnym nadchodzi czas na radosne świętowanie. Wielkanocna Niedziela (Niedziela Zmartwychwstania) to pierwszy dzień wolny od pracy. Rozpoczyna się jej obchody mszą świętą rezurekcyjną, gdy dzwony obwieszczają Zmartwychwstanie Pańskie. Wtedy też można usiąść do tradycyjnego śniadania wielkanocnego, podczas którego spożywane są poświęcone pokarmy z koszyka. Bliscy dzielą się jajkiem symbolizującym nowe życie, spędzają czas w gronie rodzinnym.

Lany poniedziałek 

Fot. iStock/Wielkanoc, Lany Poniedziałek

Lany Poniedziałek to drugi świąteczny dzień wolny od pracy. Zwany także Śmigusem Dyngusem, to dzień związany ze słowiańską tradycją lania wody. Szalone zabawy polegające na oblewaniu napotkanych osób wodą obrazowały radość po odejściu zimy i przebudzenia wiosny. Początkowo traktowano to jako symboliczne obmycie z chorób i brudu, a z czasem umacniania się katolicyzmu na ziemiach słowiańskich, przede wszystkim grzechu. Niegdyś zabawy były mniej łagodne dla „ofiar”, obecnie odchodzi się od dawnych praktyk prowadzących do zmoczenia ostatniej suchej nitki na ubraniu.


źródło:  www.niedziela.pl,www.jakatolik.com 

Gotowanie Przepisy Śniadanie

Odwodnienie – w jakich sytuacjach zagraża i jak wyglądają jego objawy?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
19 marca 2021
Odwodnienie - u dzieci i dorosłych, objawy, zapobieganie
Fot. iStock

Odwodnienie organizmu jest sytuacją niepożądaną, która może zagrażać zdrowiu i życiu. Nieco inaczej może ono objawiać się u osób starszych, niż u małych dzieci. Warto wiedzieć, w jakich sytuacjach zagraża odwodnienie, jakie objawy wywołuje, oraz jak zapobiegać takim sytuacjom.

Odwodnienie — czym jest?

Odwodnienie pojawia się w sytuacji, w której ilość wody w organizmie obniża się niebezpiecznie, co wpływa na zaburzenie pracy całego organizmu. O tym, jak istotna jest woda dla człowieka świadczy to, że bez niej jest w stanie przetrwać maksymalnie kilka dni, natomiast bez jedzenia poradzi sobie znacznie dłużej. Wynika to z faktu, że ciało dorosłej osoby składa się z 60 do 75% wody. To podstawa naszego funkcjonowania. Woda tworzy osocze, w którym zawieszone są elementy morfotyczne krwi, i płynów tkankowych. W wodzie rozpuszczają się niezbędne dla funkcjonowania elektrolity. Równowaga wodno-elektrolitowa jest konieczna do przebiegu wszelkich procesów metabolicznych.

Odwodnienie - u dzieci i dorosłych, objawy, zapobieganie

Fot. iStock/Odwodnienie

Normalne jest, że każdego dnia tracimy wodę w sposób fizjologiczny — podczas oddychania, pocenia się, wydalania moczu. Są także sytuacje, które powodują większą niż zazwyczaj utratę wody z organizmu. Należą do nich np.: wysokie temperatury (upały), wysoka gorączka, wymioty, biegunka, intensywny wysiłek fizyczny, przyjmowanie leków moczopędnych. Stałe uzupełnianie płynów jest niezwykle istotne dla zdrowia, a w przypadku, gdy zaczyna ich brakować, organizm zaczyna wysyłać odpowiednie sygnały o konieczności ich uzupełnienia.

Odwodnienie — objawy u dzieci i dorosłych

Objawy, jakie powoduje odwodnienie, mogą być inne w przypadku dzieci i dorosłych.

Fot. iStock/Odwodnienie

Objawy odwodnienia u dorosłych:

  • uczucie pragnienia może mu towarzyszyć uczucie niedostatku lub braku śliny, suchość w nosie, spierzchnięcie ust;
  • zmniejszenie  elastyczności i jędrności skóry — aby przekonać się, czy problem istnieje, wystarczy zrobić prosty test. Należy uszczypnąć skórę na wierzchu dłoni i przytrzymać kilka sekund. W przypadku odpowiedniego nawilżenia skóra szybko wróci do odpowiedniego wyglądu. Jeśli potrzeba dłuższego czasu na powrót do właściwego wyglądu, wskazuje to na problem z niedostatecznego nawodnienia organizmu;
  • zmiany w ilości lub kolorze oddawanego moczu mocz o barwie ciemnożółtej lub pomarańczowej i intensywnie pachnący, wskazuje na to, że w organizmie brakuje wody. Nie zawsze jednak tak musi być, dlatego jeśli problem, mimo zwiększenia ilości płynów w diecie, nadal się pojawia, należy skonsultować to z lekarzem;
  • senność, zmęczenie, problemy z koncentracją — zbyt niskie nawodnienie organizmu powoduje szereg nieprzyjemnych objawów, takich jak zmęczenie, problemy z nauką i koncentracją, co negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie;
  • bóle głowy, złe samopoczucie, rozdrażnienie —  za niski poziom wody w organizmie negatywnie odbija się na funkcjonowaniu mózgu. Nawet niewielkie odwodnienie może powodować podrażnienie i zaburzenia czynności mózgu. Odpowiednie nawodnienie przy tych objawach szybko, w ciągu 30 minut, przynosi ulgę.
Odwodnienie - u dzieci i dorosłych, objawy, zapobieganie

Fot. iStock/Odwodnienie

Odwodnienie — objawy u dzieci:

U młodszych dzieci odwodnienie daje objawy takie jak:

  • sucha skóra i błony śluzowe w jamie ustnej;
  • mniejsza ilość wydalanego moczu;
  • płacz bez łez;
  • zapadnięte oczy;
  • apatia, osłabienie, opóźniona reakcja na bodźce zewnętrzne;
  • brak apetytu;
  • nudności;
  • wzdęty brzuch;
  • obniżenie napięcia mięśni szkieletowych – wiotkie ciało;
  • u niemowląt dochodzi do zapadania się ciemiączka w główce;
  • przyspieszona praca serca;
  • spadek ciśnienia krwi.

W przypadku poważnego odwodnienia może dojść do niewydolności nerek, napadów drgawkowych, a nawet do zapadnięcia w śpiączkę.

Odwodnienie - u dzieci i dorosłych, objawy, zapobieganie

Fot. iStock/Odwodnienie

Odwodnienie — jak zapobiegać niebezpiecznej sytuacji?

Ponieważ odwodnienie organizmu niesie niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia, należy unikać sytuacji, w której może do niego dojść, a także szybko reagować na objawy organizmu wynikające z odwodnienia. Aby nie dopuścić do tego, należy wypijać odpowiednią ilość płynów dziennie — ok. 2 litrów dziennie w przypadku kobiet i 2,5 litrów w przypadku mężczyzn. Można sięgać po wodę, herbatki ziołowe i owocowe, wyciskane z warzyw i owoców soki. Niewskazane są natomiast działające moczopędnie napoje alkoholowe, mocna kawa i  herbata,  koktajle o wysokiej zawartości białka. Nie należy zbyt często sięgać po napoje gazowane (w tym także wodę z gazem), ponieważ obecny w nich dwutlenek węgla hamuje odczuwanie pragnienia. Ważne jest, by pić regularnie, małymi porcjami, w ciągu całego dnia. Wypijanie na raz dużych ilości wody nie zapewni prawidłowego nawodnienia organizmu.

Podczas upałów, czy np. biegunki, należy pić więcej, ponieważ więcej wody „ucieka” z organizmu. W podejrzeniu odwodnienia można sięgnąć po dostępne w aptekach specjalne płyny izotoniczne i nawadniające, które dostarczają do organizmu niezbędne dla organizmu elektrolity. Można po nie sięgać profilaktycznie, przed np. zaplanowanym intensywnym treningiem przeprowadzanym w wysokich temperaturach. Woda jest dostarczana do organizmu także w postaci pokarmu, np. zupy, soczystych owoców (np. arbuz, melon, jabłka), warzyw (np. ogórek, pomidor), produktów mlecznych (np. jogurty, kefiry).

Jak zapobiegać odwodnieniu u dzieci i seniorów?

Warto pamiętać, że w przypadku małych dzieci i osób starszych do odwodnienia dochodzi szybciej. Duży problem mają z tym szczególnie starsze osoby, ponieważ z wiekiem odczuwanie pragnienia zanika i piją zbyt rzadko i zbyt mało w stosunku do potrzeb. Aby ułatwić wypijanie wody, warto postawić w widocznym miejscu kubek czy butelkę z płynem, tak, by senior mógł bez kłopotu po niego sięgnąć. Dzieci karmione naturalnie należy przystawiać do piersi częściej, a w przypadku starszych niemowląt, można dopajać wodą lub ewentualnie herbatkami przeznaczonymi dla małych dzieci.


źródło:  apteline.pl ,enel.pl 

Zobacz także

Zimowa herbata - z owocami, rozmarynem, rumem

Zimowa herbata w pięciu aromatycznych odsłonach. Wypróbuj proste przepisy

Przepis na ciasto na pizzę - to w nim skrywa się sekret najpyszniejszej pizzy świata!

Przepis na ciasto na pizzę – to w nim skrywa się sekret najpyszniejszej pizzy świata!

Serowe mini pączusie, bez drożdży - zrobisz w 10 minut - poważnie!

Serowe mini pączusie, bez drożdży – zrobisz w 10 minut – poważnie!