Choroby Zdrowie

Rak endometrium (rak trzonu macicy). Co każda kobieta powinna o nim wiedzieć?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
1 października 2021
Rak endometrium (rak trzonu macicy)
Fot. iStock
 

Rak endometrium, określany także mianem raka trzonu szyjki macicy, jest najczęściej występującym nowotworem dróg rodnych u kobiet. Ogromne znaczenie dla zdrowia pacjentek ma jego wczesne rozpoznanie i zdrożenie właściwego leczenia, co znacznie zwiększa szanse na powrót do zdrowia. Warto wiedzieć czym jest rak endometrium, jakie czynniki zwiększają ryzyko jego rozwoju i jakie objawy powoduje ten nowotwór.

Czym jest rak endometrium (rak trzonu macicy)?

Rak endometrium (rak trzonu macicy) to najczęstszy nowotwór dróg rodnych, który atakuje kobiety. W Polsce zajmuje 3 miejsce na liście najczęstszych nowotworów złośliwych u kobiet. Szczyt zachorowań szacowany jest między 55. a 70. rokiem życia. W Polsce w 2018 r. na raka endometrium zapadło ok. 6040 kobiet, a umarło ok. 1800 kobiet. Statystyki pokazują również, że liczba zachorowań powoli, ale systematycznie wzrasta.

Nowotwór rozwija się w błonie śluzowej  wnętrza trzonu macicy, czyli endometrium. Błona ta, pod wpływem estrogenów i progesteronu ulega zmianom, które przygotowują macicę do przyjęcia zarodka. Gdy do tego nie dochodzi, następuje krwawienie menstruacyjne. Zmiany te mają charakter cykliczny. Komórki endometrium ulegają zezłośliwieniu, rozwija się rak endometrium (rak trzonu macicy).

Rak endometrium (rak trzonu macicy)

Fot. iStock/Rak endometrium (rak trzonu macicy)

Rozróżniamy dwa typy raka endometrium:

  • typ I – gruczolak endometrialny (o niższym stopniu złośliwości grade G1/G2) – rejestruje się do częściej, bo aż w 80–90% przypadków raka endometrium. Najczęściej chorują na niego kobiety w wieku okołomenopauzalnym. Rozwija się on na podłożu rozrostu endometrium, ma  związek ze stymulacją estrogenami. Przy zastosowaniu odpowiedniego leczenia rokowania u chorych kobiet są dobre;
  • typ II — gruczołowy rak surowiczy, jasnokomórkowy, endometrialny (o wysokim stopniu złośliwości grade G3). Zapadają na niego kobiety w 6. i 7. dekadzie życia. Nie ma związku ze stymulacją hormonalną, wykazuje podobne cechy jak rak surowiczy jajnika, a rokowania są gorsze.

Rak endometrium — czynniki ryzyka

Co prawda nie wiadomo, w jaki sposób dochodzi do rozwoju raka endometrium, wiadomo jednak, że stymulatorem są estrogeny. Określono także czynniki ryzyka, które zwiększają niebezpieczeństwo pojawiania się raka endometrium. Należą do nich:

  • wiek kobiety — im wyższy, tym większe ryzyko;
  • sytuacje, w których dochodzi do zwiększenia stężenia estrogenów, czyli: otyłość, niepłodność, zaburzenia owulacji, brak dzieci, antykoncepcja hormonalna złożona jedynie z estrogenów, wczesne wystąpienie pierwszej miesiączki i późna ostatnia miesiączka, stosowanie tamoksyfenu;
  • ryzyko zwiększa również insulinooporność i cukrzyca, zespół Lyncha, zespół Cowdena.

Z kolei do czynników obniżających ryzyko rozwoju raka trzonu macicy zaliczamy:

  • posiadanie dzieci;
  • duża aktywność ruchowa i odpowiednia dieta – zapobiegają otyłości;
  • stosowanie dwuskładnikowej tabletki antykoncepcyjnej lub stosowanie wkładki wewnątrzmacicznej;
  • picie kawy.
Rak endometrium (rak trzonu macicy)

Fot. iStock/Rak endometrium (rak trzonu macicy)

Rak endometrium — objawy

Rak endometrium powoduje charakterystyczne objawy, czyli plamienia i krwawienia z dróg rodnych. Ponieważ pojawia się w większości przypadków już po menopauzie, widok krwi na bieliźnie skłania kobiety do wizyty u lekarza, co sprawia, że większość przypadków tego nowotworu wykryta jest we wczesnym stadium. To wpływa na dobrze rokowania i zwiększa szanse na powrót do zdrowia.

Zdarza się jednak, że rak endometrium ujawnia się dopiero gdy daje przerzuty do innych narządów lub węzłów chłonnych.

Diagnostyka raka endometrium

Regularne wizyty kontrolne u ginekologa oraz badanie USG przezpochwowe pomagają rozpoznać wczesnego raka lub rozrost endometrium, które traktowane jest jako stan przedrakowy w typie I raka endometrium. W przypadku stwierdzenia rozrostu ryzyko rozwoju nowotworu wynosi nawet ok. 25% i stan ten wymaga leczenia. W typie II rak rozwija się bezpośrednio z prawidłowego endometrium.

Badaniem pozwalającym rozpoznać raka endometrium jest tzw. łyżeczkowanie jamy macicy z następnym badaniem histopatologicznym. Zabieg wykonuje się w znieczuleniu ogólnym i polega on na zeskrobaniu specjalnym narzędziem warstwy komórek endometrium. Kilka godzin po zabiegu kobieta może wrócić do domu.

Pomocna jest także histeroskopia polegająca na wprowadzeniu do macicy miniaturowej kamery. Lekarz może przy jej pomocy zobaczyć endometrium w dużym powiększeniu oraz pobrać wycinki do badania.

Z kolei ginekologia-onkolog przeprowadza badanie ginekologiczne, podczas którego ocenia możliwość operacji nowotworu i określa stopień zaawansowania choroby. Standardowo wykonuje się także RTG płuc oraz tomografię komputerową jamy brzusznej i miednicy, aby wykluczyć ewentualne przerzuty.

Rak endometrium (rak trzonu macicy)

Fot. iStock/Rak endometrium (rak trzonu macicy)

Leczenie i rokowania w przypadku raka endometrium

Dobór leczenia raka endometrium zależy od typu nowotworu, stopnia jego zaawansowania i złośliwości histologicznej (G1-G3).

Przede wszystkim przeprowadza się zabieg wycięcia macicy z jajnikami, jajowodami. Niekiedy konieczne bywa usunięcie części pochwy, lub/i okolicznych węzłów chłonnych. W przypadku zaawansowanego nowotworu stosuje się tzw. maksymalną cytoredukcję, czyli zabieg mający na celu usunięcie całej tkanki nowotworowej z jamy brzusznej.

U kobiet, u których nie można przeprowadzić zabiegu operacyjnego, co zdarza się z powodu podeszłego wieku i chorób jemu towarzyszących, stosuje się radioterapię, hormonoterapię, rzadziej chemioterapię.

Jeśli chodzi o rokowania, to należy pamiętać, że im wcześniej wykryty został nowotwór i wdrożono leczenie, tym lepsze jest rokowanie. Ponieważ większość przypadków raka endometrium wykrywa się wcześnie, szanse wyleczenie szacowane są na 80–90% przeżyć 5-letnich. Zaawansowanie stadium choroby zmniejsza szanse na skuteczne leczenie i tym przypadku sukcesem kończy się ono u 30–50% chorych.

Z tego powodu niezwykle istotne są regularne badania kontrolne u ginekologa oraz zgłaszanie się do lekarza, gdy tylko pojawią się niepokojące objawy.


źródło:  www.mp.pl 

Choroby Zdrowie

Szeroki czy skromny i nieśmiały – każdy uśmiech jest ważny!

Redakcja
Redakcja
1 października 2021
 

Uśmiech ma ogromną moc i towarzyszy ważnym dla nas wydarzeniom. 73% Polaków deklaruje, że uśmiecha się nawet kilka razy dziennie. To dzięki uśmiechowi łatwiej wyrażamy nasze uczucia i pokazujemy pozytywne nastawienie do świata i ludzi. Uśmiech jest tak istotny, że doczekał się nawet swojego święta. 1 października obchodzimy Światowy Dzień Uśmiechu.

Uśmiech to jedna z tych czynności, których uczymy się już w pierwszych miesiącach życia. Pomaga on komunikować się bez używania słów. Uśmiechamy się, kiedy chcemy wyrazić co czujemy, pokazać, że kogoś lubimy lub kiedy dzieje się coś, co sprawia, że jesteśmy szczęśliwi. Od niego wszystko się zaczyna: pierwsze dziecięce przyjaźnie, nastoletnie zauroczenia na szkolnym korytarzu czy przypadkowe spotkania, które zapadają w pamięć.

Uśmiech oddziałuje pozytywnie na nasze emocje, bez względu na to, czy sami się śmiejemy, czy ktoś dzieli się z nami swoją radością. W badaniu przeprowadzonym na zlecenie Mars Polska aż 88% ankietowanych odpowiedziało, że kiedy ktoś się do nich uśmiecha, robi im się miło i poprawia im to humor. Większość badanych zauważa również, że uśmiechanie się jest niezastąpione w łagodzeniu konfliktów, pomaga w osiąganiu sukcesów w pracy oraz zwiększa pewność siebie – zaznaczyło tak 81% respondentów. Co więcej, prawie 85% badanych osób podkreśliło również, że czynność ta pomaga w nawiązywaniu relacji.

Ponad 50% ankietowanych deklaruje, że najbardziej lubi kiedy ludzie śmieją się w sposób odsłaniający zęby. Kojarzy się to ze szczerością i spontaniczną radością. A do kogo uśmiechamy się najchętniej?

Z badania wynika, że do naszych bliskich, przyjaciół, a nawet czworonogów. Prawie połowa respondentów zaznaczyła, że szczególnie chętnie uśmiecha się do dzieci. Dzięki uśmiechowi możemy pokazać nasze uczucia, ale jest to również idealna okazja, żeby dawać dobry przykład. Dzieci naśladują nasze zachowania oraz uczą się prawidłowych nawyków poprzez naśladowanie. Ważnym elementem uśmiechu i pewności siebie są zdrowe, odpowiednio zadbane zęby. Dlatego tak ważne jest, żeby w parze z pełnym miłości uśmiechem szła też edukacja, jak o niego zadbać.

W trosce o dziecięce uśmiechy, Polski Czerwony Krzyż oraz Mars Polska już od 9 lat realizują w szkołach podstawowych program edukacyjny „Dziel się Uśmiechem”. Podczas specjalnych zajęć dzieci poznają zasady prawidłowej higieny jamy ustnej w 4 prostych krokach. Jest to niezwykle ważna wiedza, ponieważ aż 82 proc. sześciolatków i ponad 85 proc. dwunastolatków w Polsce cierpi na próchnicę, a dzięki profilaktyce można skutecznie zapobiegać tej chorobie.

Warto pamiętać, że każdy może wesprzeć akcję „Dziel się Uśmiechem”. 1% ze sprzedaży gum Orbit w okresie od 1 września do 31 października 2021 przekazywany jest na materiały edukacyjne i lekcje w szkołach dla 70 000 dzieci.

Dzielmy się Uśmiechem!


Choroby Zdrowie

Sześć przykazań dla tych, którzy chcą pomóc osobie ze złamanym sercem

Redakcja
Redakcja
1 października 2021
fot. Professor25/iStock

„Często otoczenie nie wie, co zrobić, żeby pomóc bliskiemu, który jest chory z miłości. W gruncie rzeczy to stracona sprawa. Nie możesz mu pomóc ani sprawić, żeby poczuł się lepiej lub zapomniał o eks. Jednak możesz zrobić coś, żeby nie poczuł się gorzej!”, twierdzi Lisa Letessier w książce ”Jak przeżyć rozstanie i zadbać o siebie”, Wydawnictwo Zwierciadło.


Lisa jest psychologiem klinicznym specjalizującym się w terapii poznawczo-behawioralnej, terapii schematów i terapii uważności. Poznajcie sześć reguł, które jej zdaniem pomagają komunikować się z kimś, kto niedawno został opuszczony przez partnera:

1. Nigdy nie banalizuj jego cierpienia

Niezależnie od tego, ile ma lat, ile czasu trwał związek, nigdy nie mów bliskiej osobie zdań w rodzaju: „Nie przejmuj się, to idiota!” albo: „Ktoś tak żałosny jak ona nie jest wart, żeby się tak pogrążać…” .

Nawet jeśli to robisz w najlepszych intencjach, bo starasz się oddramatyzować problem albo sprowadzić go do właściwych proporcji, ta osoba poczuje się tylko zupełnie niezrozumiana i jeszcze bardziej zdana na siebie. Musisz wykazać empatię, żeby poczuła się jak najmniej samotna w swoim cierpieniu. Jeśli nie weźmiesz pod uwagę jej bólu, może się izolować, zachowywać agresywnie, a nawet wpaść w czarnowidztwo.

2. Zsynchronizuj wasze emocje

Twoja córka, przyjaciółka, twój brat, będą na pewno przechodzić od smutku do wzburzenia, od beznadziei do waleczności. Dopasuj się do emocji bliskiego. Jeśli chce płakać i szuka pocieszenia, bądź przy nim. Jeśli czujesz, że chce wyjść i więcej o tym nie mówić, nie wymuszaj rozmowy. Rezonuj z jego nastrojem i stanem duszy – to pozwoli mu poczuć wsparcie i towarzyszenie w procesie żałoby.

3. Unikaj tych wszystkich: „A mówiłam, że tak to się skończy…”!

Nawet jeśli ci się ulewa, powstrzymaj się. Bliska osoba już dość cierpi i czuje się wystarczająco beznadziejnie, nie musisz jej dokładać.

4. Proponuj rzeczy, które wzmacniają samoocenę

Pomóż bliskiej osobie rozwijać się i odzyskać zdrowe poczucie wartości.

5. Zachowaj cierpliwość

Wiem, łatwo powiedzieć, jednak każdy ma własny rytm odporności psychicznej. Nawet jeśli nie rozumiesz, dlaczego po roku Julien jest nadal tak zakochany w Samancie, choć byli razem tylko przez sześć miesięcy, przyjmij to do wiadomości. Jeśli będziesz go ponaglać albo zachęcać do nowego związku, zanim będzie do tego gotowy, spowolnisz proces żałoby, przez który przechodzi. Uważaj jednak, żeby nie utknął w bezproduktywnych rozmyślaniach. Jeśli do tego dojdzie, może warto trochę nim potrząsnąć.

6. Zachowaj ostrożność

Już rozumiesz, że rozstania nie można traktować lekko. Pozostań w trybie alarmowym, aby twój bliski nie pogrążył się zbyt głęboko w smutku.

A co jeśli już nie dajesz rady?

Może się również zdarzyć, że nie będziesz w stanie dłużej pomagać bliskiej osobie. Bo nie możesz już słuchać o tym, jak opowiada o eks, bo nie możesz znieść jej przygnębienia, bo masz wrażenie, że delektuje się swoim cierpieniem, głosząc wszem i wobec, że życie jest okrutne i niesprawiedliwe. Mówiąc krótko, strasznie cię to denerwuje, ale poczucie winy sprawia, że godzinami wysłuchujesz zwierzeń przez telefon, choć marzysz tylko o jednym: spać albo w spokoju obejrzeć film.

Poszanowanie swoich granic jest ważne. Jeśli nie będziesz tego robić, możesz zacząć zachowywać się agresywnie albo stracić empatię, a to w żaden sposób nie pomoże tamtej osobie. Zachęcam zatem, żeby powiedzieć jej w uprzejmy sposób, że potrzebujesz przerwy. Oto kilka sposobów wyrażania krytyki w taki sposób, żeby druga strona nie zamknęła się w sobie:

1. Zacznij od zdania empatyzującego („Rozumiem, że jest ci smutno i ciężko…”)

2. Krytykuj zachowanie, a nie osobę. Wyjaśnij, jak wpływa na ciebie zachowanie bliskiej osoby . Na przykład zamiast mówić: „Jesteś upierdliwa z tym dzwonieniem o drugiej w nocy, zejdę przez ciebie”, powiedz: „Rozumiem, że jest ci smutno i jesteś zdenerwowana, ale jeśli dzwonisz o drugiej w nocy, wybijasz mnie ze snu. Nie mogę potem zasnąć i rano jestem wyczerpana”.

3. Proponuj alternatywne rozwiązanie: „Lepiej pisz SMS-y. Jeśli się obudzę, od razu zadzwonię. A jeśli nie, to następnego dnia”.

4. Jeśli masz już dość całej sytuacji, możesz wyrazić to w następujący sposób: „Rozumiem, że cierpisz i potrzebujesz o tym rozmawiać, bo to dla ciebie najważniejsze i trudno ci myśleć o czymkolwiek innym (empatia), ale fakt, że od tygodni o niczym innym nie rozmawiamy, zaczyna mnie wyczerpywać. Czuję bezradność i frustruje mnie to, że nie mogę więcej ci pomóc (…) Myślę, że muszę trochę odpocząć i nabrać sił, żeby znów być dla ciebie za kilka tygodni. Uwielbiam cię, nie miej do mniej pretensji, ale teraz muszę zrobić sobie przerwę, bo czuję, że nic ci nie pomagam”.


Zobacz także

Hipoglikemia - reaktywna, bez cukrzycy, nocna, objawy

Hipoglikemia – co trzeba o niej wiedzieć? Co to jest hipoglikemia reaktywna i nocna?

Angina ropna objawy, leczenie

Angina ropna to nie tylko ból gardła. Co należy o niej wiedzieć?

Ćwiczenia na piłce – mięśnie pośladków, grzbietu i tylnej części ud