Dieta Zdrowie

Porzeczki – niedoceniane wsparcie dla zdrowia. Istnieje kilka ważnych powodów, by włączyć je do diety

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
25 czerwca 2021
Porzeczki czarne, czerwone, białe - właściwości dla zdrowia
Fot. iStock
 

Porzeczki czarne, czerwone, a nawet i białe, nie są przez nas wystarczająco doceniane. Te zdrowe owoce są charakterystyczne w smaku, można je jeść na surowo, prosto z krzaczka, lub wykorzystać do ciast i deserów, czy też przygotować z nich przetwory na zimę. Szczególnie warto po nie sięgać w sezonie, by czerpać jak najwięcej korzyści dla zdrowia.

Porzeczka liczy sobie aż kilkaset odmian, a poszczególne z nich różni od siebie kolor i wielkość owoców oraz termin zbioru. Smak jest  charakterystyczny, słodko-kwaśny, i, niestety, nie każdy za nim przepada. Uznaje się, że porzeczki czerwone mają najbardziej kwaskowy smak, natomiast za najdelikatniejsze uchodzą białe. Porzeczki czarne dojrzewają już w lipcu, natomiast czerwone i białe zazwyczaj w połowie sierpnia.

Krzewy porzeczki mogą dorastać do około 2-3 m wysokości. Ich liście są dość duże, zielone, kwiaty drobne, żółtawe lub żółtozielone i zebrane w długie grona. Owoce porzeczki przybierają kształt małych jagód. Porzeczki czarne posiadają pachnące czarne owoce, matowe i dość słodkawe. Porzeczka czerwona wydaje owoce błyszczące i szkliste, natomiast biała rodzi owoce białe z żółtymi paskami. Wszystkie wyrastają zebrane są w zwisające grona.

Porzeczki czarne

Porzeczki czarne, czerwone, białe - właściwości dla zdrowia

Fot. iStock

W 100 g owoców czarnej porzeczki  znajduje się średnio 1,3 g białka, 0,2 g tłuszczu, 14,9 g węglowodanów oraz 7,8 g błonnika, oraz 51 kcal. Są one skarbnicą witaminy C, której zawierają więcej od owoców dzikiej róży. Dostarczają również do organizmu witaminy z grupy B, witaminę A oraz minerały takie jak: magnez, wapń, potas, jod, mangan, żelazo, chlor, cynk, miedź, bor, jod, kobalt, molibden i mangan. Zawierają luteinę, pektyny oraz garbniki. Są bardzo bogate w antocyjany, polifenole, które przeciwdziałają szkodliwej działalności wolnych rodników. Im ciemniejsza skórka, tym więcej antocyjanów.

Porzeczki czerwone

Porzeczki czarne, czerwone, białe - właściwości dla zdrowia

Fot. iStock

Czerwone porzeczki to źródło witamin z grupy B, witaminy C, E i prowitaminy A (beta-karoten). Dostarczają również błonnik i składniki mineralne, takie jak: potas, wapń, żelazo, mangan, cynk, miedź oraz magnez. W 100 g owoców czerwonej porzeczki znajduje się średnio 1,1 g białka, 0,2 g tłuszczu, 13,8 g węglowodanów oraz 7,7 g błonnika. Porzeczka czerwona w 100 g zawiera 46 kcal.

Porzeczki białe 

Porzeczki czarne, czerwone, białe - właściwości dla zdrowia

Fot. iStock

Owoce białej porzeczki posiadają duże ilości wapnia, potasu, żelaza, cynku i manganu. Są też źródłem witaminy A, C i E. W 100 g owoców białej porzeczki znajduje się średnio 1,0 g białka, 0,2 g tłuszczu, 13,1 g węglowodanów oraz 6,4 g błonnika. Biała porzeczka dostarcza 45 kcal/100 g.

Porzeczki — właściwości dla zdrowia 

Niezależnie od odmiany, mają porównywalną zawartość witamin i składników mineralnych, ale im ciemniejsze są owoce, tym więcej różnych substancji aktywnych zawierają i lepiej chronią zdrowie.

Wzmacniają odporność

Obecność witaminy C i innych przeciwutleniaczy sprawia, że porzeczki podnoszą odporność organizmu. Przeciwutleniacze  chronią także organizm przed rozwojem stanów zapalnych, hamując aktywację czynników prozapalnych w układzie odpornościowym. Dzięki temu obniżają ryzyko pojawienia się chorób przewlekłych czy nowotworów. Wspierają ochronę również przed rozwojem chorób neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera i Parkinsona.

Liście porzeczki działają antybakteryjnie

Badania wykazały, że ekstrakty z liści porzeczek utrudniają wnikanie i namnażanie się wewnątrzkomórkowe wirusów. Olejek eteryczny z liści wykazuje również właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, w stosunku do bakterii Escherichia coli, Streptococcus faecalis, Staphylococcus aureus, czy grzybów Candida albicans i Trichophyton mentagrophytes.

Porzeczki chronią przed cukrzycą

Regularne spożywanie porzeczek, szczególnie czarnych, najbardziej bogatych w antocyjany, wpływa na poprawę wrażliwości tkanek na działanie insuliny. Efekt ten jest szczególnie wyraźny u chorych na cukrzycę typu 2. Antocyjany blokują aktywność enzymów metabolizujących węglowodany, przez co są one wolniej rozkładane, co zapobiega gwałtownemu wzrostowi stężenia glukozy we krwi.

Fot. iStock

Chronią serce i naczynia krwionośne

Antocyjany, których szczególnie nie brakuje w czarnej porzeczce, wpływają na obniżenie poziomu cholesterolu całkowitego oraz frakcji LDL. Antocyjany spowalniają  również utlenianie lipidów sprzyjające powstawaniu miażdżycy czy otyłości, a potas obniża ciśnienie tętnicze krwi i uspokaja pracę serca. Pektyny obecne w porzeczkach przeciwdziałają nadciśnieniu.

Porzeczki chronią nerki i pęcherz

Porzeczki są pomocne w leczeniu infekcji dróg moczowych (np. zapalenie pęcherza moczowego), dzięki działaniu porównywalnemu do zbawiennej dla układu moczowego żurawiny. One również zakwaszają mocz, utrudniając szkodliwym drobnoustrojom rozwój w pęcherzu. Chronią także nerki przed infekcjami i oczyszczają drogi moczowe dzięki właściwościom moczopędnym. Ponadto stosowanie ekstraktów z czarnej porzeczki jest pomocne w obniżaniu ryzyka rozwoju kamicy nerkowej, ponieważ sprzyja wydalaniu z organizmu kwasów cytrynowego i szczawiowego. Zbyt wysokie stężenie tych kwasów sprzyja tworzeniu się kamieni nerkowych.

Wzmacniają wzrok

Porzeczki wspierają odżywienie i ochronę oczu przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym. Antocyjany poprawiają ukrwienie w okolicach nerwów wzrokowych oraz samych gałek ocznych, dzięki czemu wyostrzają wzrok i spowalniają powstawanie niedrożności żył i tętnic siatkówkowych.

Dbają o szczupłą sylwetkę

Porzeczki są niskokaloryczne, w dodatku zawierają dużą ilość pektyn (frakcja rozpuszczalnego błonnika), które skutecznie usuwają z jelit niestrawione resztki pokarmu oraz nagromadzone toksyny. Ponieważ pęcznieją w żołądku, ich spożywanie powoduje wydłużenie uczucia sytości po posiłku. Poprawiają perystaltykę jelit, ułatwiają wypróżnianie i usuwają problem z zaparciami. Błonnik wspiera także mikroflorę jelitową, która ma niebagatelny wpływ na działanie układu trawiennego i odpornościowego.

Warto sięgać po porzeczki latem, gdy są najbogatsze w cenne dla zdrowia substancje, jak i przygotować z nich przetwory na zimę, takie jak konfitury, przeciery, kompoty, czy nalewki. Owoce można także zamrozić, by korzystać z ich dobroczynnego działania także zimą.


źródło: dietetycy.org.pl 

Dieta Zdrowie

Po czym poznać, że on wziął z tobą emocjonalny rozwód? 6 sygnałów

Redakcja
Redakcja
28 czerwca 2021
Fot. iStock/ferrantraite
 

Jeśli twój partner stał się apatyczny, jeśli wyczuwasz, że ty i wasz związek staliście mu się obojętni, koniecznie zwróć uwagę na kilka dodatkowych sygnałów ostrzegawczych, świadczących o tym, że ten związek, w jego sercu i głowie, już się zakończył.

Jeśli wielkokrotne prośby nic nie dają i potrzeba naprawdę sporego uporu z twojej strony, żeby on w ogóle zerknął w twoją stronę i zrozumiał, co mówisz. Jeśli czujesz, że jest gdzieś daleko, że stał się, że powoli staje się kimś obcym. Jeśli coraz mniej interesuje się tobą, waszym domem, wami. Jeśli zaczynasz rozumieć, że to ty jesteś głównym problemem. To, czego doświadczasz, to nic innego, tylko symptomy „emocjonalnego rozwodu”. Twój mąż właśnie go z tobą wziął, choć pewnie sam o tym nie wie.

1. Krytykuje wszystko, co mówisz i robisz i jest w tym bezlitosny

A wcześniej było przecież inaczej. Kiedy kochasz, jesteś w stanie wiele wybaczyć. Światło zapalone w sypialni przez cały dzień, bo zapomniał o nim wychodząc do pracy, każde mniejsze i większe dziwactwo, kolejne spóźnienie… Przyjmujesz, akceptujesz ukochaną osobę taką, jaka jest.

Jeśli nagle zaczynasz zauważać, że twój mąż wytyka ci najdrobniejsze błędy, jeśli krytykuje cię na każdym kroku,  a „małe rzeczy” stają się dla niego wielkim problemem, pewnie jeszcze sam nie wie, jak to wyrazić, ale twoja obecność go drażni.

2. Buduje wokół siebie mur i staje na jego straży

Nic nie prowadzi do rozpadu relacji szybciej niż budowanie dystansu, muru między sobą a bliską osobą. Według Johna Gottmana, badacza i psychologa specjalizującego się w „związkach”, to jeden z  najpewniejszych sygnałów rozwodu.

Zastanów się, jak często zapada między wami cisza, zwłaszcza wtedy, gdy ktoś się zdenerwuje i zamknie w sobie, a druga strona nie wykazuje chęci załagodzenia sytuacji czy rozwiązania konfliktu. Obserwuj, co mówi ciało twojego partnera: zamkniętą postawę łatwo odczytać ze sposobu, w jaki staje, układa ręce, z wyrazu twarzy.

3. Irytuje się, kiedy kolejny raz prosisz o to samo

A przecież w tej sytuacji bardziej naturalne byłoby twoje poirytowanie, twoja złość i poczucie, że nie możesz polegać na swoim partnerze.  On jednak, nie czując już emocjonalnej więzi z tobą, nie czuje też, że powinien spełniać twoje prośby czy oczekiwania. Sytuacja przerasta go i frustruje, cała złość zostaje przelana na ciebie. Stajesz się przeszkodą i wyrzutem sumienia. Przypominasz mu, że biorąc z tobą ślub, do czegoś się zobowiązał. To bardzo niewygodne uczucie.

4. Nie lubi już spędzać z tobą czasu

Każda para miewa gorsze dni albo momenty, które woli spędzać oddzielnie. Jednak przez większość czasu powinnaś czuć, że twój partner naprawdę lubi z tobą przebywać, spędzać wspólne wieczory, wyjść razem do kina, do znajomych. Jeśli twoje towarzystwo przestaje być dla niego źródłem szczęścia i radości, pora na poważną rozmowę, a przynajmniej próbę przełamania lodów.

5. Jest w stosunku do ciebie niecierpliwy i szorstki, w skrajnych (ale wcale nierzadkich) przypadkach chamski

Komunikacja jest kamieniem węgielnym dobrego związku, ale nie ta w wydaniu twojego męża. Jego niecierpliwie chrząknięcia i groźne, pełne złości spojrzenia nie pomagają budować porozumienia między wami.  Kiedy z dawnej życzliwości i czułości nic już nie zostało, musisz pamiętać, że masz prawo żądać szacunku. I wiedzieć, na czym stoisz, czego się spodziewać po partnerze, najbliższej do tej pory osobie w twoim życiu.

6. Zwierza się innym ludziom z problemów, o których tobie nie mówi lub  ze spraw związanych z waszym związkiem

Zdrowo  jest mieć kilku bliskich przyjaciół, kogoś kto jest ci życzliwy i oferuje dodatkowe wsparcie. Nie wolno jednak nigdy pozwolić na to, by przyjaciele, lub szczególnie jedna osoba stała się dla nas ważniejsza emocjonalnie niż partner. Ta zasada dotyczy oczywiście obu stron relacji.  Ujawnianie intymnych szczegółów dotyczących naszego  życia osobistego i związku jest prostą drogą do tzw. „innych form zdrady „- na przykład do zdrady emocjonalnej.


Dieta Zdrowie

Zaparcia – co je powoduje i jak sobie z nimi poradzić?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
25 czerwca 2021
Zaparcia - przyczyny, objawy, sposoby na zatwardzenie
Fot. iStock

Zaparcia to problem, który pojawia się często i bywa bardzo dokuczliwy. Zbyt rzadkie oddawanie stolca wiąże się nie tylko z dyskomfortem,  ale także z nieprzyjemnymi dolegliwościami, które potrafią utrudnić codzienne funkcjonowanie. Co powoduje zaparcia i w jaki sposób można z nimi walczyć?

Zaparcia — kiedy możemy o nich mówić?

Według statystyk nawet 30% osób dorosłych może cierpieć z powodu zaparć. Znacznie częściej problem z zaparciami mają kobiety. Zaparcia, czyli nieregularne, zbyt rzadkie oddawanie stolca, negatywnie wpływa na jakość życia. Zaburzenie polega na zbyt długim zaleganiu strawionego pokarmu w przewodzie pokarmowym lub też wiąże się z brakiem możliwości jego wydalenia z końcowego odcinka jelita grubego. Jeżeli zaparcia powtarzają się notorycznie, wywierają negatywny wpływ na zdrowie. Niedostatecznie przetrawione produkty zalegające w jelitach ulegają fermentacji i gniciu. Wydzielają przy tym toksyny, które zatruwają organizm.

Zaparcia - przyczyny, objawy, sposoby na zatwardzenie

Fot. iStock/Zaparcia

Aby mówić o zaparciu, musi zaistnieć przynajmniej jedno z poniższych warunków:

  • wypróżnienie następuje rzadziej niż 3 razy w tygodniu;
  • wypróżnienie może być niepełne i bolesne;
  • masa kałowa może być bardzo zbita.

Przyczyny i rodzaje zaparć

Gdy zaparcia pojawiają się wyłącznie od czasu do czasu, jako reakcja na niewłaściwą dietę czy też sytuacje stresowe, nie ma się czym przejmować. Jednak jeżeli towarzyszą przez cały czas, dolegliwość przechodzi w stan przewlekły. Pojawiające się zaparcia mogą mieć różne przyczyny i przebieg.

Zaparcia idiopatyczne (czynnościowe)

Zaparcia idiopatyczne nie wynikają z istnienia choroby. Są natomiast efektem zbyt wolnego przechodzenia treści pokarmowej przez jelito grube przez całą jego długość, lub dysfunkcji odruchu odbytniczo-odbytowego, czyli nie dochodzi do rozluźnienia zwieracza odbytu pomimo silnego parcia na stolec.

Przyczyny zaparć czynnościowych upatruje się w nieregularnym trybie życia, który uniemożliwia korzystanie z toalety zgodnie z potrzebą. Może to być niewłaściwa dieta, w której przeważają pokarmy wysoko przetworzone i ubogie w błonnik, lub też zbyt mała ilość wypijanych płynów, która sprawia, że stolec zmienia konsystencję z plastycznej, na twardą i zbitą, która jest znacznie trudniejsza do wydalenia. Niehigieniczny styl życia, pozbawiony regularności i aktywności fizycznej także prowadzi do rozregulowania rytmu dobowego jelit. Również przyjmowanie pewnych leków (w tym przeczyszczających) może wpłynąć na pojawienie się dolegliwości z wypróżnianiem.

Zaparcia - przyczyny, objawy, sposoby na zatwardzenie

Fot. iStock/Zaparcia

Zaparcia nawykowe

Zaparcia nawykowe zaliczane są do zaparć idopatycznych. Polegają na świadomym powstrzymywaniu się od konieczności oddawania stolca, i również nie mają przyczyny w anatomicznych zmianach chorobowych. Bardzo często można je zaobserwować u małych dzieci, które z różnych powodów unikają wizyt w toalecie. Brak regularnych wypróżnień może być efektem celowego powstrzymywania odruchu defekacji, np. z powodu niechęci do korzystania z toalety poza domem.

Zaparcia wynikające z choroby

W tym przypadku zaparcia są skutkiem istniejącej choroby, a nie zaburzeniem samym w sobie. Wpływ ich powstawanie mogą mieć choroby takie jak: schorzenia neurologiczne, niedoczynność tarczycy, cukrzyca, guzy w jelicie, hemoroidy, mocznica, lub też zbyt niski poziom wapnia i potasu. Zaparcia czynnościowe pojawiają się u osób starszych w momencie, gdy z wiekiem parcie na stolec zaczyna zanikać.

Zaparcia — objawy

Najczęściej zaparcia wywołują objawy, które są przyczyną dyskomfortu. Zazwyczaj zaparciom towarzyszą: wzdęcia, mdłości, odbijanie, brak apetytu, uczucie pełności i bóle brzucha. Mogą pojawić się zawroty głowy, podwyższona temperatura i ostatecznie bolesne wydalanie twardego kału.

Zaparcia - przyczyny, objawy, sposoby na zatwardzenie

Fot. iStock/Zaparcia

Leczenie zaparć

Przewlekłe zaparcia, które utrudniają codzienne funkcjonowanie, powinny być sygnałem, że czas umówić się na wizytę u lekarza. Ponadto konieczne jest wprowadzenie pewnych zasad, które mają wpływ na przyspieszenie pracy jelit.

Przede wszystkim należy zadbać o zmianę stylu życia. Wprowadź regularną aktywność fizyczną, która poprawia pracę układu pokarmowego. Konieczne będą również zmiany w diecie.

Zadbaj o to, by:

  • nie brakowało błonnika, który jest istotny dla prawidłowej pracy jelit. Jego źródłem są przede wszystkim produkty zbożowe: grube kasze, otręby, ryż brązowy, orzechy, suszone owoce, świeże warzywa i owoce;
  • unikać żywności wysokoprzetworzonej, bogatej w cukry, np. słodkich bułek, rogali, białego pieczywa, kupnych ciastek i słodyczy, kakao i szczególnie czekolady, która działa zapierająco;
  • w diecie była odpowiednia ilość płynów (od 2 do 2,5 do nawet 3 litrów na dobę). Błonnik ułatwia oddawanie stolca, ale bez odpowiedniej ilości wody spotęguje efekt zaparć, wywoła wzdęcia i bóle brzucha. Większa ilość płynów w przewodzie pokarmowym poprawia rytm wypróżnień;
  • posiłki były regularne, najlepiej o stałych porach w ciągu dnia;
  • odpowiednie warunki do korzystania z toalety – bez pośpiechu i w spokoju.

Możesz sięgnąć również po środki dostępne w aptece bez recepty, takie jak olej parafinowy, laktulozę, czy ziołowe środki przeczyszczające (na przykład liść senesu), lub środki stymulujące pracę jelit. Jednak należy to potraktować jako rozwiązanie doraźne, ponieważ efekt może okazać się zbyt silny, i spowodować np. biegunkę z bolesnymi skurczami jelit. Długotrwałe przyjmowanie takich preparatów może prowadzić do jeszcze większego rozleniwienie układu pokarmowego, co tylko pogłębi istniejący już problem. W przypadku silnego zaparcia, na które nie działają leki, można zastosować doraźnie lewatywę dostępną w aptece. To rozwiązanie również należy potraktować jako awaryjne.


źródło:  www.mp.pl 

Zobacz także

kiedy się ważyć

Kiedy najlepiej wchodzić na wagę, by pokazała nam, ile naprawdę ważymy?

Higiena snu, czyli jak zadbać o zdrowy i efektywny wypoczynek

Niedobory witamin z grupy B. Reaguj na niepokojące objawy i uzupełnij braki dietą