Choroby Zdrowie

Grypa hiszpanka – choroba zakaźna, która zebrała krwawe żniwo. Skąd się wzięła ta choroba?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
24 listopada 2020
Grypa hiszpanka - przyczyny, objawy, śmiertelność
Fot. iStock
 

Grypa hiszpanka to choroba zakaźna, która zebrała niezwykle okrutne żniwo. Zabierała przede wszystkim ludzi młodych, w sile wieku, powodując ogromne cierpienie. Skąd się wzięła grypa hiszpanka, jakie objawy powodowała i dlaczego pochłonęła tak wiele ofiar?

Wbrew nazwie, hiszpanka nie pochodziła z terenów Hiszpanii. Nie wiadomo dokładniej, gdzie było jej źródło — mówi się o Azji Wschodniej, Europie i USA.  Ponieważ wybuch epidemii przypadł na końcówkę czasu I wojny światowej, przepływ wiadomości pomiędzy stronami konfliktu był mocno utrudniony. Hiszpania, jako kraj neutralny, nie ukrywała prawdziwych danych i rzeczywistej sytuacji, stąd do grypy przylgnęła nazwa hiszpanka.

Grypa hiszpanka — skąd się wzięła?

Grypa hiszpanka to choroba odzwierzęca, którą przenosiło przede wszystkim ptactwo wodne. Zakażenie następowało zazwyczaj w wyniku zjedzenia źle przygotowanego lub surowego mięsa, oraz jaj od ptaków będących nosicielami wirusa ptasiego podtypu AH1N1. Zakażenie było również możliwe przez kontakt z martwym zwierzęciem lub przedmiotem, na którym bytował wirus. Wirus okazał się wówczas tak bardzo zjadliwy, że w latach 1918-1919 z jego powodu mogło umrzeć na całym świecie  ok. 50 mln. Niektóre źródła podają szacunki nawet do 100 mln ofiar. To więcej niż na skutek działań podczas I wojny światowej. Statystyki podają, że łącznie zachorowało na nią ok. 500 mln ludzi, co stanowiło wówczas 1/3 populacji świata.

Grypa hiszpanka - przyczyny, objawy, śmiertelność

Fot. iStock

Hiszpanka była chorobą, która nadchodziła falami:

  • pierwsza fala nadeszła wiosną 1918 roku — choroba pokazała łagodniejsze oblicze, chorowali głównie ludzie starsi, a śmiertelność z racji powikłań nie była wysoka. Osoby, które przetrwały pierwszą falę epidemii, wykazywały odporność na zachorowanie w następnych falach;
  • druga fala zachorowań pojawiła się jesienią 1918 — wirus przede wszystkim atakował młodych ludzi, pomiędzy 20. a 40. rokiem życia. Zgony z powodu powikłań hiszpanki podczas drugiej fali stanowiły niemal połowę zmarłych w ogólnym czasie pandemii;
  • trzecia fala nadeszła z początkiem 1919 roku — podczas tej fali chorowały przede wszystkim dzieci w wieku 5-14 lat, ale najczęściej  na zapalenie płuc umierały osoby w wieku 25-40 lat.

Dlaczego grypa hiszpanka była tak groźna?

Wynikało to z faktu, że był to wirus łatwo wnikający do organizmu i powodujący uszkodzenia tkanek, który dodatkowo trafił na podatny grunt. Czasy końcówki I wojny światowej były trudne dla większości ludzi. W wielu miejscach panowała bieda, niedożywienie, złe warunki mieszkaniowe. Osłabiony organizm osoby zakażonej nie mógł bronić się skutecznie przed nowym wirusem, w dodatku medycyna była na niższym, niż obecnie, poziomie i nie każdy miał do niej dostęp. Nie było dostępnych leków przeciwwirusowych i antybiotyków mogących leczyć nadkażenia bakteryjne. Nie pomagały również duże skupiska ludzi, np. przepełnione szpitale, miasta, czy obozy wojskowe, gdzie liczba zakażeń rosła od człowieka do człowieka w zastraszającym tempie.

Grypa hiszpanka - przyczyny, objawy, śmiertelność

Fot. iStock

Dziwić może młody wiek osób, które się stawały ofiarami hiszpanki. Naukowcy z University of Wisconsin-Madison znaleźli wytłumaczenie na to, przeprowadzając badania na małpach. Badania pokazały, że atak układu odpornościowego na zakażone mikrobami płuca małp był tak silny, że niszczył je. Ponieważ młodzi ludzie mają z reguły silniejszy układ odpornościowy, to głównie oni padali ofiarą walki organizmu z chorobą.

Grypa hiszpanka — objawy 

Jakie objawy dawała grypa hiszpanka? Były one nietypowe, bardziej podobne do duru brzusznego, niż znanej nam sezonowej grypy. Liczne źródła opisują cierpienia osób dotkniętych hiszpanką. Do objawów należały m.in.:

  • początkowo kaszel, ból głowy, brak apetytu — głównie odnotowywane podczas pierwszej, łagodniejszej fali epidemii;
  • krwotoki z nosa, żołądka i jelit;
  • obrzęk płuc, zmiany martwicze;
  • krwotoczne, bakteryjne zapalenie płuc, które bardzo często okazywało się śmiertelne w pierwszych dniach choroby.
Grypa hiszpanka - przyczyny, objawy, śmiertelność

Fot. iStock

Grypa hiszpanka w Polsce 

Nie do końca wiadomo, ile ofiar pociągnęła za sobą grypa hiszpanka w Polsce, ponieważ brakuje wiarygodnych informacji. Badacze tematu na podstawie porównania z sytuacją z innych regionów Europy szacują, że pierwsza fala choroby w Polsce przyczyniła się do zgonu od 68 000 do 130 000 ludzi. W następnym roku trwania pandemii najprawdopodobniej sytuacja się nie zmieniła, co mogłoby dać bilans nawet 250 000 osób zmarłych. Zaraza szczególnie szerzyła się na wsiach. Tam bieda, niedożywienie, brak odpowiednich warunków i opieki medycznej, obniżały szanse chłopów na uniknięcie zakażenia i skuteczne leczenie.

Wygaszenie pandemii grypy hiszpanki nie oznacza, że podobny problem nie powróci. Naukowcy wiedzą, że wirus mutuje i raz na jakiś czas pojawia się szczep, który może zaatakować wielu ludzi w krótkim czasie. Teraz jednak dysponujemy odpowiednimi metodami, by poznać przeciwnika i opracować metody skutecznego zapobiegania, leczenia i ograniczenia rozprzestrzeniania się epidemii.


źródło: www.mp.pl, wcpit.pl, www.poradnikzdrowie.pl, wielkahistoria.pl 

Choroby Zdrowie

Powerful menu – nowy wymiar zdrowego gotowania! Sprawdź, przepisy dietetyczki Klaudii Karpowicz

Redakcja
Redakcja
24 listopada 2020
Fot. iStock
 

Zbilansowana i zdrowa dieta to dziś konieczność, ale i… wyzwanie dla wielu z nas. Szybkie tempo życia, stres  i nadmiar obowiązków często sprawiają, że idziemy na kulinarne kompromisy – nie zawsze z korzyścią dla zdrowia.

Tymczasem gotować zdrowo, smacznie i kreatywnie można w bardzo prosty i szybki sposób! Wystarczy do swojej kuchni zaprosić ArtMix PRO – jedyny na rynku próżniowy blender z funkcją automatycznego gotowania. To prawdziwa gwiazda wśród urządzeń klasy premium i kolejna nowość Zepter, marki kultowej, która już od ponad 30 lat dba o to, by gotowanie było zdrowe i nowoczesne. Zobaczmy, co potrafi ArtMix PRO!

W tych wyjątkowo trudnych czasach, dbanie o zdrowie i odporność staje się kwestią podstawową. W codziennej profilaktyce i wzmacnianiu organizmu, to właśnie dieta odgrywa kluczową rolę. Liczy się to, jakie składniki kupujemy i w jaki sposób je przyrządzamy. Czy dbamy o to, by potrawy zachowały pełnię wartości odżywczych, witaminy i minerały? Korzystając z ArtMix PRO możemy mieć absolutną pewność, że domowe posiłki są zdrowe, przygotowane szybko i… automatycznie.

Zobaczcie i wypróbujcie wyjątkowo pyszne, aromatyczne i wspierające odporność przepisy przygotowane przez Zepter i dietetyk kliniczny Klaudia Karpowicz.

Jadłospis
Zepter & dietetyk kliniczny Klaudia Karpowicz

ŚNIADANIE 07:00

  • Koktajl „super power”

OBIAD 12:30

  • Zupa krem z dyni z „immuno twistem”
  • Ryba z warzywami z pesto pietruszkowym

PODWIECZOREK 19:00

  • Mus odpornościowy z ananasem i imbirem

ŚNIADANIE 07:00

KOKTAJL „SUPER POWER” (PRZEPIS NA 4 PORCJE)

Fot. Materiały prasowe

Zjedz 1 z 4 porcji

  • Słonecznik, nasiona, łuskane – 40 g (4 x Łyżka)
  • Szpinak – 100 g (4 x Garść)
  • Banan – 240 g (2 x Sztuka)
  • Borówki amerykańskie – 500 g (10 x Garść)
  • Napój migdałowy naturalny bio – 250 g (1 x Szklanka)
  • Miód pszczeli – 48 g (2 x Łyżka)

Czas przygotowania: 10 minut

Przygotowanie z ArtmixPro:

  1. Należy zmiksować składniki używając programu do miękkich owoców.
  2. Dodać do szklanki nasiona słonecznika (10 gram na porcję)

*Mleko roślinne z różnego rodzaju wcześniej namoczonych orzechów można wykonać samodzielnie używając specjalnie przeznaczonego do tego programu

Inny sposób przyrządzenia:

  1. Składniki należy zmiksować w blenderze
  2. Dodać do szklanki nasiona słonecznika (10 gram na porcję)

OBIAD 12:30

ZUPA KREM Z DYNI Z „IMMUNO TWISTEM” (PRZEPIS NA 4 PORCJE)

Fot. Materiały prasowe

Zjedz 1 z 4 porcji

  • Bulion warzywny (domowy) – 500 g (2 x Szklanka)
  • Cebula – 100 g (1 x Sztuka)
  • Marchew – 90 g (2 x Sztuka)
  • Pietruszka, korzeń – 50 g (1 x Sztuka)
  • Seler korzeniowy – 60 g (1 x Plaster)
  • Ziemniaki – 140 g (2 x Sztuka)
  • Imbir – 20 g (4 x Plaster)
  • Cynamon – 5 g (1 x Łyżeczka)
  • Dynia – 500 g (2.5 x Porcja)
  • Mleczko kokosowe (21%) – 80 g (4 x Łyżka)
  • Orzechy włoskie – 60 g (4 x Łyżka)
  • Pieprz czarny mielony – 1 g (1 x Szczypta)
  • Sól biała – 1 g (1 x Szczypta)
  • Mielona słodka papryka – 5 g (1 x Łyżeczka)
  • Mielona papryka chili – 1 g (1 x Szczypta)

Czas przygotowania: 30 minut

Przygotowanie z ArtmixPro:

Wszystkie składniki (oprócz przypraw – je na leży dodać na końcu) należy włożyć do blendera. Następnie ustawić program przeznaczony do przygotowywania zup (18 minut).

Na końcu przystroić łyżeczką mleczka kokosowego oraz orzechami włoskimi.

Inny sposób przyrządzenia:

  1. Należy opiec lub podsmażyć cebulę
  2. Dodać warzywa do garnka (pokrojone)
  3. Dodać imbir w plastrach
  4. Zalać bulionem domowym (500 ml)
  5. W trakcie gotowania warzyw dynię pokroić w kostkę i dorzucić do bulionu.
  6. Należy ją gotować do momentu gdy dynia będzie miękka
  7. Zmiksować i doprawić (sól, pieprz, słodka i ostra papryka, cynamon)
  8. Na talerzu przystroić mleczkiem kokosowym i orzechami włoskimi

RYBA Z WARZYWAMI Z PESTO PIETRUSZKOWYM (PRZEPIS NA 2 PORCJE)

Fot. iStock

Zjedz 1 z 2 porcji

  • Zioła prowansalskie – 2 g (0.7 x Łyżeczka)
  • Łosoś, świeży – 400 g (4 x Porcja)
  • Ziemniaki – 420 g (6 x Sztuka)
  • Groszek cukrowy (strączkowy) – 70 g (2 x Garść)
  • Seler korzeniowy – 360 g (6 x Plaster)
  • Pietruszka, liście – 40 g (6.7 x Łyżeczka)
  • Czosnek – 15 g (3 x Ząbek)
  • Cytryna – 40 g (0.5 x Sztuka)
  • Oliwa z oliwek – 40 g (4 x Łyżka)
  • Sól biała – 1 g (1 x Szczypta)
  • Pieprz czarny mielony – 1 g (1 x Szczypta)
  • Marchew – 90 g (2 x Sztuka)
  • Orzechy nerkowca (bez soli) – 30 g (2 x Łyżka)

Czas przygotowania: 30 minut

Przygotowanie w naczyniach Zepter:

  1. Warzywa – pokrojone warzywa (groszek cukrowy, ziemniak, marchewka) należy ugotować bez wody w naczyniu Zepter (w koszyku) przez 25 minut.
  1. Ryba i seler – Rybę należy przyprawić solą, pieprzem i odrobiną soku z cytryny. Seler należy przyprawić ziołami prowansalskimi. Produkty smażyć beztłuszczowo na patelni

Zepter.

Przygotowanie w ArtmixPro:

  1. Pesto z natki pietruszki – Miksujemy razem natkę pietruszki, orzechy nerkowca, czosnek, wyciskamy sok z cytryny, oliwę z oliwek i przyprawy (sól, pieprz). Produkty wkładamy do blendera i miksujemy na gładką masę.

Inny sposób przygotowania:

Ryba i warzywa:

  1. Rybę smażymy bez tłuszczu przyprawiając ją solą, pieprzem, odrobiną sokiem z cytryny
  2. Warzywa (marchew, groszek cukrowy, ziemniaki) – gotujemy na parze aż do miękkości
  3. Selera podsmażamy na patelni wraz z rybą, wcześniej przyprawiając go przyprawami ziołowymi i odrobiną oliwy z oliwek.

Pesto:

  1. Miksujemy w blenderze natkę pietruszki, orzechy nerkowca, czosnek, wyciskamy sok z cytryny, oliwę z oliwek i przyprawy (sól, pieprz)

PODWIECZOREK 19:00

MUS ODPORNOŚCIOWY Z ANANASEM I IMBIREM (PRZEPIS NA 4 PORCJE)

Fot. Materiały prasowe

Zjedz 1 z 4 porcji

  • Miód pszczeli – 24 g (1 x Łyżka)
  • Siemię lniane (świeżo mielone) – 5 g (1 x Łyżeczka)
  • Kurkuma – 2 g (0.4 x Łyżeczka)
  • Ananas – 720 g (9 x Plaster)
  • Jogurt naturalny, 2% tłuszczu – 300 g (15 x Łyżka)
  • Pomarańcza – 100 g (0.5 x Sztuka)
  • Imbir – 10 g (2 x Plaster)
  • Cynamon – 1 g (0.2 x Łyżeczka)

Czas przygotowania: 10 minut

Przygotowanie z ArtmixPro:

  1. Składniki należy zmiksować w blenderze za pomocą programu do twardych owoców mrożonych

Inny sposób przygotowania:

  1. Zmiksować składniki w blenderze (jeśli blender nie posiada dobrych ostrzy należy wykroić korzeń ananasa)

*Świeży cały ananas waży około 1400 gram (po obraniu ok. 720 gram)

*Jeśli występuje nadwrażliwość na laktozę/białka mleka krowiego należy użyć jogurtu bez laktozy/ jogurtu roślinnego (kokosowego, sojowego)

*Dla dzieci polecamy dodać maksymalnie 2 plastry imbiru oraz miód (tak aby deser był słodszy). Dla osoby dorosłej warto dodać więcej świeżego imbiru – mus nabierze

ostrzejszego, ciekawego smaku.

Próżnia – sekret zdrowego gotowania

Dzięki zautomatyzowanej funkcji próżniowej, blender w procesie ekstrakcji pozwala wydobywać z potraw maksymalną ilość składników odżywczych. Przygotowując dania na zimno w ArtMix PRO, zapobiegamy utlenianiu składników, osiągając zdrowy efekt i… jeszcze lepszy, bogatszy smak! Połączenie rewolucyjnego zjawiska próżni z technologią Cyclone Pro gwarantuje zarówno zatrzymanie składników odżywczych w potrawie, jak i jedwabiście gładkie blendowanie dzięki potężnemu silnikowi i systemowi 6 ostrzy z japońskiej stali nierdzewnej.

Fot. Materiały prasowe

16 programów – sekret kreatywnego gotowania

ArtMix PRO to prawdziwy profesjonalista w domowej kuchni. 16 automatycznych programów do przygotowywania potraw na gorąco i na zimno dają pewność, że każdy nasz kulinarny pomysł jest do zrealizowania!:) W super cichym ArtMix PRO (wyposażonym w dodatkowy hełm tłumiący dźwięki), można przyrządzić m.in. zupy, koktajle, smoothie, dipy, kremowe ciasta, owsianki z owocami, kompoty, przeciery, dania dla niemowląt, a nawet… mleko roślinne                               z orzechów i ziaren!

ArtMix PRO nie tylko zdrowo ugotuje i zblenduje ulubione składniki, ale po wszystkim… jeszcze posprząta, dzięki funkcji samooczyszczania.:)

Szybkie i zdrowe gotowanie jeszcze nigdy nie było tak proste! Poznaj bliżej ArtMix PRO i odkryj swoją kuchnię na nowo!:)

Więcej informacji na temat ArtMix PRO: https://www.artmixpro.pl/


Artykuł partnera


Choroby Zdrowie

Świńska grypa – czym się różni od zwykłej grypy? Objawy i leczenie świńskiej grypy

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
24 listopada 2020
Świńska grypa - co to jest, objawy, leczenie, śmiertelność
Fot. iStock

Świńska grypa to choroba zakaźna, którą zapoczątkował kontakt ludzi z chorymi zwierzętami. Zakażenie może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia, a wiele chorych osób wymagało pilnej hospitalizacji. Czym dokładnie jest świńska grypa, jakie objawy powoduje i jak można zmniejszyć ryzyko zakażenia?

Świńska grypa — co to jest?

Świńska grypa to choroba zakaźna wywoływana przez wywoływana przez wirus A/H1N1. W przypadku świń wirus ten wywołuje sezonowe epidemie grypy, w postaci zakaźnej choroby układu oddechowego. Warto wiedzieć, że istnieją 3 typy wirusa grypy: A, B i C. Wirusy typu B i C są typowo ludzkie, natomiast wirusy typu A pojawiają się u człowieka i u zwierząt (ptaki wodne, kury, świnie). Agresywny szczep wirusa A/H1N1 wytworzył się jako efekt wymiany informacji genetycznej między typami wirusów: świńskim, ptasim i ludzkim. Zmutowany wirus może rozwinąć się u ludzi mających kontakt z zakażonym zwierzęciem lub inną osobą, niosąc poważne konsekwencje. Wystarczy wspomnieć rok 1918 i tzw. grypę hiszpankę, spowodowaną przez zjadliwą mutację wirusa H1N1. Zmarło wówczas 1/3 populacji świata. Po raz kolejny fala zachorowań na świńską grypę przeszła w 2009 r. WHO ogłosiła pandemię H1N1 2009, w sezonie 2009/2010. Na szczęście jej skala i konsekwencje nie były tak poważne, jak w przypadku hiszpanki.

Kto jest najbardziej narażony?

Świńska grypa, mimo że przypomina przebiegiem zwykłą grypę, jest od niej bardziej niebezpieczna, ze względu na niską odporność na nowy typ wirusa z Meksyku. Wirus atakuje górne i dolne drogi oddechowe, wywołując w konsekwencji głównie ciężkie zapalenie płuc. Z powodu niebezpiecznych powikłań świńskiej grypy, chorzy w poważnym stanie trafiają do szpitali. Szczególnie narażone na ryzyko są kobiety w ciąży, osoby cierpiące na choroby przewlekłe (astma, cukrzyca, choroba wieńcowa) oraz z obniżoną odpornością. W takich przypadkach powikłana świńska grypa może przyczynić się do śmierci pacjenta. Najwięcej zachorowań na świńską grypę dotyczy dzieci i osób przed ukończeniem 30 roku życia (ponad 80% wszystkich zakażeń). Z kolei na grypę sezonową, która również bywa niebezpieczna, najczęściej zapadają osoby powyżej 65 roku życia.

Świńska grypa - co to jest, objawy, leczenie, śmiertelność

Fot. iStock

Świńska grypa — objawy  

Objawy, jakie powoduje świńska grypa, nie są łatwe do odróżnienia od zwykłej, sezonowej grypy. Zadanie to bywa problematyczne nawet dla lekarzy. W przypadku, gdy pojawia się pacjent z objawami grypy, a leczenie nie przynosi efektów, a dolegliwości przybierają na sile zleca się wykonanie testu w kierunku świńskiej grypy.

Świńska grypa — objawy:

  • ogólne rozbicie, pogorszenie samopoczucia, zmęczenie
  • gorączka powyżej 38 stopni Celsjusza
  • silne dreszcze
  • ból mięśni i stawów
  • suchy kaszel
  • ból głowy
  • ból gardła
  • niezbyt nasilony katar

Ponadto mogą pojawić się problemy z oddychaniem, ból w klatce piersiowej, biegunka, wymioty i bóle brzucha.

Świńska grypa — leczenie

Przy wystąpieniu objawów zakażenia należy zasięgnąć porady lekarskiej, unikając wizyty w przychodni, by ograniczyć ryzyko rozsiewania wirusa. Leczenie domowe zakażenia wywołanego przez wirus świńskiej grypy przybiera charakter objawowy. Aby załagodzić dolegliwości, stosuje się leki przeciwzapalne, przeciwgorączkowe i przeciwkaszlowe. W przypadku wysokiej gorączki należy pić duże ilości płynów. Zalecana jest woda, ale można także sięgnąć po herbatę z sokiem malinowym, z aronii, lub z dzikiej róży. Konieczne jest przy tym zachowanie wzmożonej higieny. W przypadku osób, u których przebieg choroby jest ciężki, zazwyczaj z powodu nadkażeń bakteryjnych, konieczna jest hospitalizacja.

Świńska grypa - co to jest, objawy, leczenie, śmiertelność

Fot. iStock

Świńska grypa — śmiertelność 

Wirus świńskiej grypy A/H1N1 wywołał pandemię grypy w czerwcu 2009 r., której rozprzestrzenianie zaczęło się od Meksyku i USA. W konsekwencji zakażeń zmarło wtedy ponad 18,5 tys. osób w 214 krajach. W Polsce z tego powodu zmarło ponad 180 osób, cierpiących na choroby współistniejące. Pierwsze przypadki świńskiej grypy w Polsce pojawiły się w maju 2009 roku. Pandemia wygasła w 2010 roku i od tego czasu pojawiają się pojedyncze przypadki zachorowań.

Jak zapobiegać zakażeniu?

Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania, należy unikać skupisk ludzkich w sezonie grypowym, a szczególnie osób, u których występują objawy grypopodobne. W przypadku wystąpienia świńskiej grypy należy unikać kontaktu z osobami chorymi. Jeżeli u siebie zaobserwujemy objawy, najlepiej zostać w domu, izolując się w miarę możliwości od osób zdrowych. Należy także zasłaniać usta i nos podczas kichania i kaszlu, ale nie dłonią, tylko w zgięcie łokcia lub w chusteczkę (i od razu wyrzucić ją do kosza).

Świńska grypa - co to jest, objawy, leczenie, śmiertelność

Fot. iStock

Należy pamiętać o częstym myciu dłoni, lub stosowaniu płynów do odkażania. Ważne jest także wietrzenie pomieszczeń oraz wzmacnianie odporności poprzez zdrową dietę i aktywność fizyczną.

Można się także zaszczepić przeciw grypie sezonowej, która jednak nie chroni bezpośrednio przed świńską grypą. Szczepienia przeciw grypie zaleca się szczególnie osobom z grup ryzyka, dla których możliwe powikłania są bardzo niebezpieczne.


źródło: zdrowie.wprost.pl , www.mp.pl , www.poradnikzdrowie.pl , zlaoswiecim.pl 

Zobacz także

Gdzie się podziała tamta dziewczyna. Choroba Hashimoto prawie zniszczyła jej związek

Kolagen dla zdrowia i urody. Czy wiesz, jak ważny jest jego stały poziom w organizmie?

Dzieci często chorują. Najczęściej to prawidłowe