Choroby Zdrowie

Rak prostaty – mężczyźni także powinni zadbać o swoje zdrowie. Czym jest rak prostaty, co warto o nim wiedzieć?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
3 lutego 2021
Rak prostaty - przyczyny, objawy, rokowania
Fot. iStock
 

Rak prostaty to nowotwór, który dotyczy wyłącznie mężczyzn. Coraz większa liczba zachorowań jest alarmujaca i powinna skłaniać do skorzystania z badań profilaktycznych. Czym dokładnie jest rak prostaty, jakie ma przyczyny i objawy, jakie są rokowania przy leczeniu?

Rak prostaty — co to jest?

Rak prostaty, czyli rak gruczołu krokowego, to nowotwór złośliwy zlokalizowany w prostacie (sterczu, gruczole krokowym). Gruczoł krokowy znajduje się u mężczyzn nieco poniżej pęcherza moczowego. Rak prostaty jest drugim pod względem częstości występowania złośliwym nowotworem u mężczyzn w Polsce. Częściej występuje jedynie rak płuca.

W ciągu ostatnich 10 lat ilość zachorowań na ten nowotwór  podwoiła się. W 2017 roku ponad 16000 osób otrzymało diagnozę raka prostaty, oraz odnotowano ponad 5000 zgonów. Coraz częściej diagnozowane są nowe przypadki zachorowań, więc sytuacja jest alarmująca.

Rak prostaty - przyczyny, objawy, rokowania

Fot. iStock/Rak prostaty

Rak prostaty — przyczyny

Nie określono dokładnie przyczyn rozwoju tego nowotworu. Wiadomo natomiast, że najczęściej pojawia się u osób w starszym wieku (od 50 roku życia wzwyż) oraz obciążonych czynnikami genetycznymi. Zachorowanie na ten nowotwór u członka rodziny w pierwszej linii pokrewieństwa zwiększa ryzyko aż 2-3 krotnie. Nie oznacza to jednak, że u osób młodszych (ok. 40 roku życia) i bez obciążeń, taki nowotwór nie wystąpi. Warto zauważyć, że poza obciążeniami genetycznymi duży wpływ może mieć dieta bogata w niezdrowe tłuszcze i towarzysząca jej otyłość.

Rak prostaty — objawy

Zazwyczaj rak prostaty rozwija się w sposób ukryty, nie dając przez długi czas żadnych objawów. Mogą pojawiać się pojedyncze symptomy, jak np.:

  • częstomocz;
  • konieczność oddawania moczu w nocy;
  • pilna potrzeba oddania moczu;
  • uczucie niepełnego wypróżnienia pęcherza;
  • oddawanie moczu wąskim strumieniem;
  • zakażenia dróg moczowych;
  • niekiedy można zauważyć w moczu obecność czerwonych krwinek (nie jest to jednoznaczne z czerwonym zabarwieniem moczu);
  • innym, bardziej niepokojącym symptomem, jest zastój moczu w pęcherzu, który wynika z powiększania się guza. Może on prowadzić  do niewydolności nerek.

Powyższe objawy mogą świadczyć także o innych problemach zdrowotnych, np. są częste dla łagodnego rozrostu gruczołu krokowego.

Rak prostaty — późne objawy

Wiadomo, że rak prostaty jest nowotworem złośliwym, który niesie ryzyko przerzutów do bliższych i dalszych narządów oraz do węzłów chłonnych (najczęściej w miednicy). Nowotwór gruczołu krokowego w stopniu zaawansowanym daje także inne objawy, np.:

  • ból w okolicy kręgosłupa lędźwiowego;
  • objawy ucisku rdzenia kręgowego — np. osłabienie siły kończyn dolnych;
  • ból kości — wynika z przerzutów raka prostaty do kości. Zwykle bóle dotyczą kręgosłupa, żeber, kości miednicy i czaszki.
  • obrzęki kończyn dolnych, które wynikają z masywnego zajęcia węzłów chłonnych;
  • gwałtowna utrata masy ciała;
  • coraz większe problemy z oddawaniem moczu.

Może się zdarzyć, że rosnący guz nie daje żadnych z powyższych objawów raka prostaty, za to powoduje mylące symptomy związane z naciekiem okolicznych tkanek lub przerzutami raka do kości, lub narządów.

Rak prostaty - przyczyny, objawy, rokowania

Fot. iStock/Rak prostaty

Rak prostaty — diagnoza  

Lekarz jest w stanie stwierdzić podejrzenie raka prostaty dzięki prostemu badaniu przez odbytnicę. Ocenia stan gruczołu krokowego palcem przez ściany odbytnicy. Wszelkie odstępstwa od normy, typu nierówna, powiększona powierzchnia, z wyczuwalnymi guzkami, może świadczyć o nowotworze.

Lekarze dysponują także innymi metodami użytecznymi w diagnostyce raka prostaty:

  • ocena stężenia swoistego antygenu sterczowego PSA — u większości chorych stężenie tej substancji jest zwiększone, ale nie w każdym przypadku jego stężenie musi oznaczać istnienie nowotworu;
  • ultrasonografia przezodbytnicza  — dzięki niej można ocenić budowę gruczołu coraz wybrać miejsce do pobrania wycinka do biopsji;
  • tomografia komputerowa miednicy i jamy brzusznej — może pomóc zobrazować węzły chłonne oraz narządy jamy brzusznej, kości miednicy i kręgosłupa;
  • scyntygrafia (badanie obrazowe za pomocą izotopów promieniotwórczych) — zalecana jest najczęściej, gdy objawy wskazują na przerzuty.

Leczenie raka prostaty i rokowania

Biorąc pod uwagę stopień zaawansowania choroby, stan pacjenta i jego wiek, ocenę ryzyka, można zdecydować się na jeden z trzech sposobów leczenia tego nowotworu:

  • operacja — zalecana jest, gdy szacuje się czas przeżycia pacjenta na ponad 10 lat, a guz ograniczony jest wyłącznie do prostaty;
  • radioterapia — zalecana jest głównie u pacjentów z nieco bardziej zaawansowaną chorobą, ale bez istniejących przerzutów odległych;
  • leczenie polegające na terapii hormonalnej — proponuje się pacjentom, u których niemożliwe jest przeprowadzenie operacji lub zastosowanie chemioterapii;
  • klasyczna chemioterapia.

Rokowania w przypadku leczenia raka prostaty dają szansę na życie. Według statystyk odsetek 5-letnich przeżyć pacjentów cierpiących na raka prostaty wynosi w Polsce około 67%. Najgorsze rokowania dotyczą sytuacji, w której nowotwór jest rozsiany po organizmie.


źródło: www.mp.pl ,www.onkonet.pl ,www.zwrotnikraka.pl

Choroby Zdrowie

18 794 biustonoszy do reCYClingu zebrano podczas 9 edycji kampanii DOTYKAM=WYGRYWAM (ponad 1,2 tony). Ruszają prace nad aplikacją dla nastolatek

Redakcja
Redakcja
3 lutego 2021
Fot. Materiały prasowe
 

4 lutego przypada Międzynarodowy Dzień Walki z Rakiem. Jak co roku z tej okazji przypominamy o profilaktyce raka piersi, która ważna jest w każdym miesiącu, bo jak pokazują badania pomimo wielu lat działań edukacyjnych, nakłaniających do samobadania, co roku umiera na niego ponad 5 000 kobiet. Właśnie ruszyły prace nad aplikacją edukacyjną dla nastolatek, na którą środki zbierano podczas 9 edycji kampanii DOTYKAM=WYGRYWAM. W tym roku udało się zebrać w ramach kampanii 18 794 staniki do reCYClingu! Od początku istnienia projektu zebrano w sumie 115 493 (7,2 tony). Tegoroczną edycję DOTYKAM=WYGRYWAM dodatkowo wsparła książka cegiełka „Pokochaj swoje piersi. Biustopozytywny poradnik dla dziewcząt i ich mam”, napisana charytatywnie przez organizatorkę kampanii, Izabelę Sakutovą. Zebrane środki pozwoliły na rozpoczęcie prac nad aplikacją edukacyjną dla nastolatek. Jej uruchomienie planowane jest na październik 2021 roku. Jej premiera ma odbyć się podczas oficjalnego startu, 10- jubileuszowej edycji DOTYKAM=WYGRYWAM.

DOTYKAM=WYGRYWAM

To kampania edukacyjna, której głównym celem jest promowanie profilaktyki raka piersi poprzez popularyzację nawyku samobadania piersi. Kampania co roku organizowana jest w październiku. Od 9 lat wspierają ją liderzy opinii, Influencerzy  i Gwiazdy. Wśród ambasadorów kolejny rok z rzędu znaleźli się: Beata Sadowska, Daria Widawska, Elżbieta Romanowska, Marzena Rogalska, Kinga Zawodnik, Aleksandra Kisio, Karolina Szostak, Lidia Kalita, Anna Iberszer, Anna Męczyńska, Karolina Cwalina, Anna Jaworska (MumMe.pl), Siostry ADiHD oraz Qczaj.

Fot. Materiały prasowe

Do grona osób wspierających projekt w tym roku dołączył Michał Piróg, Kinga Zawodnik oraz infuencerki Ola Nowak, Paulina Koziejowska, Laura Ogrodowczyk oraz Miss Polonia Karolina Bielawska. Pomysłodawczynią i organizatorką akcji jest Izabela Sakutova, międzynarodowa ekspertka brafittingu, którą w organizacji akcji wspiera bieliźniana marka Panache, specjalista w zakresie rozmiarów D plus.  Jej głównym celem jest propagowanie regularnego samobadania piersi.

Fot. Materiały prasowe

9 lat = 115 493 biustonosze do reCYClingu!!! (7,2 tony)

Od 1 do 31 października można było wesprzeć projekt: oddając używany biustonosz(e) do reCYClingu w ponad 170 punktach w całej Polsce. W ramach tegorocznej edycji można było także kupić książkę cegiełkę „Pokochaj swoje piersi. Biustopozytywny poradnik dla dziewcząt i ich mam”, napisaną charytatywnie przez organizatorkę kampanii, Izabelę Sakutovą. Wszystkie środki uzyskane z jej sprzedaży zostało przekazanych fundacji Wsparcie na Starcie na stworzenie bezpłatnej, biustopozytywnej aplikacji wspierającej nastolatki w dbaniu o piersi. Fundację wsparło także 50% środków ze zbórki używanych biustonoszy do reCYClingu, w której w tym roku udało się zebrać prawie 19 000! Druga połowa środków wsparła tradycyjnie jak co roku działania Polskie Amazonki Ruch Społeczny w walce z rakiem piersi.

9 edycja #mojewdotykusą

By wesprzeć promocję idei wśród młodszego pokolenia, nagrany został film  z udziałem popularnych i aktywnie działających influncerek. W klipie promowanym przez hashtag #mojewdotykusą wystąpiły w nim m.in.: Katarzyna Bajor – Maćkowiak (hellokejti), Michalina Ryznarek (ryznarek), Karolina Wiśniewska (wisniewska_karoolina), Ula Sitarz (ula.si), Marta Waluk (marta.waluk.stylist), Sylwia Zabost (dandymilady) i Magda Marcinkowska (curvy.batman). Każda z nich zachęcała rówieśniczki do tego, by poznały i samobadały swoje piersi, po to, by w razie ewentualnych zmian były w stanie zareagować na nie na wczesnym etapie, kiedy istnieją największe szanse na powrót do zdrowia.

Fot. Materiały prasowe

Inspiracją do nagrania filmu i napisania książki cegiełki stały się wyniki ankiety przeprowadzonej przez fundację Wsparcie na Starcie na grupie blisko 3 000 tysięcy kobiet. Jak wynika z nich, aż 82% kobiet nie wykonuje samobadania piersi, a 40% dziewcząt myśli, że rak piersi powstaje wskutek działania antyperspirantów, opalania w solarium, ran, siniaków, fal emitowanych przez telefon komórkowy, noszenia niewłaściwie dopasowanego biustonosza czy posiadania większego rozmiaru piersi.

W marcu, po wybuchu pandemii, nie przypuszczałam, że uda nam się w tym roku przeprowadzić kampanię. Nie mieliśmy także pewności, czy będziemy w stanie zorganizować  coroczną zbiórkę używanych staników do reCYClingu, dlatego tym bardziej jestem wdzięczna, że 9-ta edycja DOTYKAM=WYGRYWAM stała się rzeczywistością! Dzięki zaangażowaniu ponad 170 sklepów brafittingowych, współpracujących z marką Panache, udało się zebrać prawie 19 000 biustonoszy. Środki zebrane w ten sposób trafiły na konta dwóch organizacji:  Stowarzyszenia Polskie Amazonki Ruch Społeczny oraz fundacji Wsparcie na Starcie. Ponadto, 100% dochodu z napisanej przeze mnie książki cegiełki „Pokochaj swoje piersi. Biustopozytywny poradnik dla dziewcząt i ich mam”, której celem jest wsparcie nastolatek w biustopozytywnym podejściu do swoich piersi, tak jak i środki z reCYClingu, zostało przeznaczone na stworzenie bezpłatnej aplikacji budującej w dziewczętach zdrowe nawyki dbania o piersi przez samobadanie i noszenie dobrze dopasowanego biustonosza. Ogromnie się cieszę, że nasze działania umożliwiły rozpoczęcie prac nad aplikacją – mówi Izabela Skutova, inicjatorka akcji. Prace mają zakończyć się na początku października 2021r.

Temat profilaktyki raka piersi wraca co roku w październiku, ale dbanie o zdrowie piersi to temat na cały rok.

Fot. Materiały prasowe

Więcej informacji o samobadaniu i zdrowiu piersi można znaleźć na stronie www.izabelasakutova.com  oraz w książce cegiełce, „Pokochaj swoje piersi. Biustopozytywny poradnik dla dziewcząt i ich mam”, którą wciąż można kupić i dorzucić się do zbiórki środków na tworzenie biustopozytywnej aplikacji dla nastolatek. Link do zakupu: bit.ly/PokochajSwojePiersi

NOWOTWÓR PIERSI W POLSCE

W Polsce, rak piersi znajduje się na pierwszym miejscu wśród diagnozowanych nowotworów (prawie 25%). W ciągu ostatnich 30 lat zachorowalność na nowotwory złośliwe piersi wzrosła ponad dwukrotnie. Ponad 18.000 kobiet wg danych Krajowego Rejestru Nowotworów zapada na raka piersi, i prawie 1/3 z nich umiera. Głównym powodem tego jest zbyt późne wykrycie nowotworu. Wiadomo, że wczesne wykrycie zwiększa prawdopodobieństwo wyleczenia, a najlepszym sposobem jest dokładne poznanie własnych piersi i comiesięczne samobadanie. Mimo wielu lat działań edukacyjnych wciąż tylko 2-3% kobiet wykonuje je poprawnie i regularnie (co miesiąc).

Fot. Materiały prasowe

Poznaj historię kampanii na stronie www.dotykamwygrywam.pl 

#DotykamWygrywam  
FB: @PanachePolska @zdrowepiersi @izabelasakutova 
IG: @Panache_Polska @wsparcienastarcie @izabelasakutova


Choroby Zdrowie

Rak szyjki macicy – objawy, na które każda kobieta powinna być wyczulona

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
3 lutego 2021
Rak szyjki macicy - objawy, badania, profilaktyka
Fot. iStock

Rak szyjki macicy i objawy, jakie powoduje, przez długi czas mogą pozostawać w ukryciu. Ta śmiertelnie niebezpieczna choroba nadal w zbyt wielu przypadkach wykrywana jest zbyt późno. Świadomość problemu daje jednak szansę na zmianę zatrważających statystyk. Aby tak było, należy wiedzieć, jakie objawy daje rak szyjki macicy i co należy zrobić, by zadbać o zdrowie

Rak szyjki macicy — czynniki ryzyka

Szyjka macicy łączy górną część macicy z pochwą. Nowotwór rozwija się w niej, kiedy uszkodzone komórki nabłonka zaczynają się bardzo szybko dzielić, tworząc guz. Może on naciekać na okoliczne tkanki, pogarszając sytuację chorej kobiety. Rak szyjki macicy pojawia się w tzw. strefie transformacji, czyli na granicy między nabłonkiem gruczołowym wyścielającym jamę i kanał szyjki macicy a nabłonkiem płaskim pokrywającym część pochwową szyjki i pochwę.

Rak szyjki macicy - objawy, badania, profilaktyka

Fot. iStock/Rak szyjki macicy – objawy

Wpływ na to może mieć wiele czynników. Ogromną rolę odgrywa zakażenie wirusem HPV, które znacznie zwiększa ryzyko rozwoju raka. Ryzyko wzrasta również w przypadku, gdy kobieta wcześnie rozpoczęła życie seksualne, lub miała wielu partnerów.

Do czynników podnoszących ryzyko należy także:

  • wieloletnie przyjmowanie hormonalnych leków antykoncepcyjnych;
  • palenie papierosów;
  • stany zapalne dróg rodnych (zakażenie rzęsistkiem, chlamydią, wirusem opryszczki);
  • obniżona odporność;
  • nieregularne badania ginekologiczne lub ich brak.

Rak szyjki macicy — dlaczego objawy zauważane są tak późno?

Dzieje się tak, ponieważ kobiety boją się, lub błędnie zakładają, że je choroba nie spotka, więc unikają regularnych wizyt kontrolnych u lekarza ginekologa. A to właśnie stosowanie się do kalendarium takich wizyt jest najlepszą rzeczą, jaką można zrobić dla kobiecego zdrowia. Nadal jednak zbyt wiele pań nie trafia na fotel ginekologiczny, i nie ma wykonanej cytologii, która jest cennym badaniem w profilaktyce raka szyjki macicy, zanim pojawią się objawy. Cytologia jest prostym i bezbolesnym badaniem, które umożliwia wykrycie choroby na etapie stanu przedrakowego. Dzięki niej można wykryć najmniejsze nawet zmiany, a trzeba wiedzieć, że w przypadku szybkiego wykrycia przedinwazyjnego raka szyjki macicy można uzyskać aż 99,9% wyleczeń.

Rak szyjki macicy — objawy

Rak szyjki macicy może rozwijać się w ukryciu wiele lat. Ani zmiany przedrakowe, ani rak we wczesnym stadium, nie dają o sobie znać w widoczny sposób. Statystyki mogą szokować — w ciągu 3 do 10 lat, gdy rak się rozwija w utajeniu,  kobiety mogą sobie nie zdawać sprawy, w jak poważnym zagrożeniu się znalazły. A tu sprawdza się reguła, którą można zastosować do wszystkich nowotworów – im wcześniej rozpoznany rak, tym większe szanse na jego skuteczne leczenie. Tymczasem, żyjąc w niewiedzy, chore nie mogą zrobić nic, co mogłoby przybliżyć je do zdrowienia. Zazwyczaj dopiero po wielu latach, gdy rak jest zaawansowany, pojawiają się sygnały, że dzieje się coś złego. Wtedy jednak szansa na pełne wyleczenie znacznie maleje.

Rak szyjki macicy - objawy, badania, profilaktyka

Fot. iStock/Rak szyjki macicy – objawy

Krwawienie między miesiączkami i po stosunku

Kobiety mogą zauważyć u siebie wcześniej niespotykane krwiste plamienia i krwawienia, które pojawiają się między regularnymi krwawieniami miesięcznymi. Najczęściej są one mylone z zaburzeniami krwawienia miesiączkowego. Ten objaw zazwyczaj pojawia się w dopiero w bardziej zaawansowanej postaci nowotworu. Również krwawienie po stosunku, oraz odczuwanie dyskomfortu lub bólu w trakcie, mogą zwiastować poważne kłopoty. Niepokojące i wymagające kontroli lekarskiej jest także pojawiające się krwawienia po menopauzie.

Ból miednicy lub okolicy krzyżowej

W przypadku raka szyjki macicy ten objaw pojawia się rzadko, ale powinien skłonić do wizyty u lekarza. Ból może dotyczyć podbrzusza oraz  okolicy krzyżowo-lędźwiowej.

Problemy z pęcherzem moczowym

Problemy z pęcherzem moczowym pojawiają się w przypadku, gdy rak szyjki macicy nacieka na pęcherz lub inne części dróg moczowych. W takiej sytuacji może pojawić się krew w moczu, bolesne parcie, kłucie, pieczenie lub uczucie napięcia podczas oddawania moczu. Niekiedy dochodzi do utraty kontroli nad pęcherzem moczowym. W przypadku wysokiego stadium choroby może dojść także do niewydolności nerek spowodowanej zablokowaniem odpływu moczu.

Rak szyjki macicy - objawy, badania, profilaktyka

Fot. iStock/Rak szyjki macicy – objawy

Problemy z wypróżnieniem

Uciążliwe zaparcia i niedrożność jelit mogą być związane z przerzutami i pojawiają się w najbardziej zaawansowanej postaci raka szyjki macicy.

Obrzęki kończyn dolnych

W przypadku zaawansowanego raka szyjki macicy mogą pojawić się przerzuty do węzłów chłonnych miednicy mniejszej. Obecność guzów może powodować ucisk na naczynia, co wpływa na zaburzenia w krążeniu chłonki i powstawanie obrzęków kończyn dolnych.

Mogą pojawić się także inne objawy, wynikające z postępu choroby nowotworowej. Zaliczamy do nich m.in.:

  • silny ból pleców,
  • ból kości,
  • utratę apetytu,
  • dużą utratę masy ciała,
  • brak energii i zmęczenie.

Rak szyjki macicy — badania 

Najlepiej działać zapobiegawczo, by nie sprzyjać ryzyku rozwoju raka i pamiętać o regularnej kontroli u ginekologa. Najważniejsze jest wykrycie zmian na jak najwcześniejszym etapie. W Polsce co roku notuje się około 3000 zachorowań na raka szyjki macicy. Co roku, na całym świecie, odnotowuje się ponad 500 000 nowych zachorowań na raka szyjki macicy — ponad połowa chorych kobiet umiera.

Ta liczba jest duża, dlatego tak ważne są kontrolne wizyty u ginekologa. W ich trakcie przeprowadza się podstawowe badania, np.: badanie ginekologiczne z wykorzystaniem wziernika, USG narządu rodnego czy badanie cytologiczne szyjki macicy.

Fot. iStock/Rak szyjki macicy – objawy

Inwazyjny rak szyjki macicy można stwierdzić na podstawie badania cytologicznego oraz fizykalnego. W przypadku nieprawidłowego wyniku cytologii, ale prawidłowego wyniku badania fizykalnego, lekarz zaproponuje przeprowadzanie kolposkopii, która pozwala na obejrzenie szyjki macicy nawet w 40 krotnym powiększeniu.

W przypadku stwierdzenia nowotworu wskazana jest dalsza, bardziej szczegółowa diagnostyka: USG z wykorzystaniem sond przezbrzusznych oraz dopochwowych, USG dopplerowskie, radiologia konwencjonalna, tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny MRI.

Aby jak najwięcej kobiet zachowało zdrowie konieczna jest odpowiednia edukacja, organizacja badań przesiewowych, a także szczepienia ochronne przeciw rakotwórczym wirusom HPV.


źródło: www.zwrotnikraka.pl, www.onkonet.pl, onkologia.org.pl, www.mp.pl 

 


Zobacz także

Akcja lodówka – nie miej dla niej litości… Akcja „To lato jest Twoje. Pierwszy krok do zmian”

Powiedz na co masz ochotę, a powiem czego ci brakuje

Barbara i Maciej Stuhrowie w poruszającym spocie o tym, jak mówić o potrzebach opiekuna osoby chorej