Choroby Zdrowie

Ostra białaczka limfoblastyczna – jakie daje objawy, co trzeba wiedzieć o tej chorobie?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
24 lutego 2021
Ostra białaczka limfoblastyczna - objawy, badania, leczenie
Fot. iStock
 

Ostra białaczka limfoblastyczna jest chorobą nowotworową krwi, która charakteryzuje się szybkim rozwojem i gwałtownym przebiegiem. Ponieważ choroba postępuje bardzo szybko, nieleczona prowadzi do śmierci. Warto wiedzieć, czym jest ostra białaczka limfoblastyczna, jakie ma objawy, i co wpływa na ryzyko jej rozwoju?

Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) — co to jest?

Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) jest chorobą nowotworową krwi wywodzącą się z prekursorów limfocytów linii B i T. U chorej osoby dochodzi do produkcji dużej liczby zmienionych limfocytów, określanych limfoblastami. Limfocyty te są nieprawidłowe, ponieważ tracą zdolność różnicowania się i dojrzewania, więc nie są w stanie bronić  już organizmu przed infekcjami. W dodatku ich duża liczba w szpiku kostnym negatywnie wpływa na produkcję krwinek czerwonych, innych rodzajów białych krwinek i płytek krwi.

Limfoblasty (niedojrzałe limfocyty) znajdują się głównie w szpiku kostnym i krwi obwodowej, ale mogą trafiać do lokalizacji takich jak: mózg, rdzeń kręgowy, czy węzły chłonne. Jeśli nieprawidłowe limfoblasty zajmują węzły chłonne i tkanki pozawęzłowe, ale nie naciekają szpiku kostnego, chorobę określa się mianem chłoniaka limfoblastycznego.

Ostra białaczka limfoblastyczna - objawy, badania, leczenie

Fot. iStock/Ostra białaczka limfoblastyczna

Ostra białaczka limfoblastyczna jest chorobą o szybkim i gwałtownym przebiegu. Najczęściej diagnozuje się ją u dzieci (prawie 75% przypadków zachorowań u dzieci poniżej 6. roku życia),  ludzi młodych do 30. roku życia, ale może rozwinąć się u osób powyżej 65. roku życia.

Przyczyny rozwoju białaczki

Dotychczas nie określono jednoznacznie przyczyn ostrej białaczki limfoblastycznej. Wiadomo natomiast, że ta choroba rozwija się w wyniku działania pewnych czynników genetycznych i środowiskowych. Czynniki genetyczne to pewne zmiany w materiale genetycznym limfocytów, powodujących ich zaburzenia rozwojowe. Do czynników środowiskowych zaliczamy działanie dużych lub powtarzających się dawek promieniowania jonizującego, kontakt z różnymi związkami chemicznymi, toczące się infekcje, np. wirus HTLV-1. Większą skłonność do rozwoju ostrej białaczki limfoblastycznej stwierdzono także m.in.u osób z zespołem Downa, zespołem Blooma, cierpiącym na nerwiakowłókniakowatość i inne.

Ostra białaczka limfoblastyczna — objawy

Objawy, jakie powoduje ostra białaczka limfoblastyczna przez długi czas mogą być utajone, lub być trudne do przypisania ich do nowotworu. Zazwyczaj pierwsze objawy przypominają zwyczajne niedyspozycje, infekcje, które nie wzbudzają podejrzeń, lub są ignorowane przez osobę chorą. Jednak z biegiem czasu objawy nasilają się i stają się bardziej dokuczliwe i niepokojące, niepoddające się łatwo zwykłemu leczeniu standardowych infekcji bakteryjnych czy wirusowych. Objawów może być znacznie więcej, co zależy od indywidualnej sytuacji pacjenta.

Ostra białaczka limfoblastyczna - objawy, badania, leczenie

Fot. iStock/Ostra białaczka limfoblastyczna

Ostra białaczka limfoblastyczna — objawy:

  • skaza krwotoczna — czyli zaburzenia krzepnięcia krwi, objawiające się tendencją do łatwego tworzenia się siniaków, oraz wybroczyn na skórze. Ich cechą charakterystyczną jest to, że wystarczy lekkie uderzenie lub otarcie, by szybko wykwitały na skórze. Inną cechą skazy krwotocznej towarzyszącej ostrej białaczce limfoblastycznej są: obfite krwawienia z nosa, krwawienia z dziąseł, z przewodu pokarmowego, z dróg rodnych u kobiet, czy obecność krwi w moczu;
  • bóle mięśni i stawów — pacjenci szczególnie odczuwają przykre objawy w kończynach, połączone z ich częstym drętwieniem;
  • stany gorączkowe — nieuzasadniona żadną infekcją gorączka powyżej 38º;
  • poty, a szczególnie poty nocne;
  • anemia (niedokrwistość) —  niedobór  czerwonych krwinek, które transportują tlen w organizmie jest przyczyną anemii, która daje uciążliwe objawy. Zaliczamy do nich: uczucie ciągłego zmęczenia, senność, apatia, bóle i zawroty głowy, mroczki przed oczami, obniżona wydajność organizmu, bladość skóry oraz błon śluzowych;
  • nawracające infekcje (wirusowe, bakteryjne i grzybicze) — utrzymujące się i nawracające mimo zastosowanego leczenia. Pojawiają się one jako efekt upośledzenia czynności limfocytów, które nie są w stanie bronić  już organizmu przed infekcjami. Im więcej niedojrzałych, nieprawidłowych limfocytów, tym gorzej z wszelkimi infekcjami radzi sobie układ odpornościowy;
  • powiększenie wątroby i śledziony — związane z nagromadzeniem niedojrzałych krwinek białych. Większe narządy mogą wpływać na odczuwanie przez chorego bólów brzucha;
  • powiększenie węzłów chłonnych — szyjnych, nadobojczykowych, podobojczykowych;
  • zmniejszenie apetytu i spadek masy ciała.

Pojawienie się objawów powinno skłonić do wykonania standardowej morfologii z rozmazem, która wykaże ewentualne odstępstwa od normy. Takie działanie jest niezbędne, ponieważ ostra białaczka limfoblastyczna rozwija się w szybkim tempie. Choroba bez odpowiedniego leczenia doprowadza do śmierci nawet w ciągu kilku dni lub tygodni od postawienia diagnozy.

Ostra białaczka limfoblastyczna - objawy, badania, leczenie

Fot. iStock

Ostra białaczka limfoblastyczna — diagnostyka i leczenie

W przypadku gdy morfologia z rozmazem potwierdzi podejrzenia, lekarz zleci zbadanie szpiku kostnego, który pobiera się drogą biopsji aspiracyjnej. Jednocześnie szpik poddaje się badaniom immunologicznym i genetycznym. To działanie konieczne jest do potwierdzenia diagnozy i stwierdzenia, z jakiej linii komórkowej wywodzą się limfoblasty (białaczka B-komórkowa lub T-komórkowa). Poza tym specjaliści dysponują także innymi metodami diagnostycznymi, jak rentgen płuc, USG jamy brzusznej, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny, czy zabieg punkcji lędźwiowej, które pozwalają na wyłapanie ewentualnych ognisk zapalnych w organizmie.

Po potwierdzeniu diagnozy pacjent poddawany jest radykalnemu leczeniu w specjalistycznym ośrodku hematologicznym. Standardem jest chemioterapia wielolekowa podawana w kilku etapach. W określonych przypadkach stosuje się przeszczepianie komórek krwiotwórczych od dawcy rodzinnego lub od dawcy niespokrewnionego. Ostra białaczka limfoblastyczna jest możliwa do wyleczenia, co zależy od wielu czynników. Według statystyk odsetek 5-letnich przeżyć u wszystkich chorych z ALL wynosi 45–50%.


źródło:  www.dkms.pl , www.mp.pl 

Choroby Zdrowie

Białaczka – objawy, których nie wolno ignorować

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
24 lutego 2021
Białaczka objawy
Fot. iStock
 

Białaczka i jej objawy są często wyszukiwanym tematem. Nowotwory krwi niepokoją, ponieważ liczba zachorowań stale rośnie. Ogromne znaczenie ma świadomość, czym jest białaczka i jakie daje objawy, bo dzięki temu można w porę zauważyć nieprawidłowości. Podobnie jak w przypadku innych nowotworów, im szybciej zostaną wychwycone zmiany i postawiona diagnoza, tym większe szanse na zdrowie.

Białaczka

Białaczki są groźnymi chorobami nowotworowymi krwi, które mogą rozwinąć się zarówno u osób dorosłych, jak i dzieci. Na różne typy białaczek częściej chorują mężczyźni, niż  kobiety.

W przebiegu białaczki nieprawidłowe białe krwinki (leukocyty) dzielą się w niekontrolowany sposób i zaburzają funkcjonowanie organizmu. Białaczka prowadzi do blokowania ich dojrzewania. Prawidłowo funkcjonujące białe krwinki, czyli mielocyty (granulocyty) i limfocyty, pełnią istotną rolę w organizmie. Mielocyty (neutrofile, bazofile, eozynofile i monocyty) obecne we krwi zabijają i trawią bakterie. Limfocyty, również obecne we krwi, a także w układzie chłonnym, produkują przeciwciała. Zmienione  białe krwinki przestają pełnić przypisane im zadania, a zaczynają niszczyć zdrowe komórki i upośledzając funkcjonowanie organizmu. Gdy ich funkcjonowanie zostaje zaburzone, pojawiają się objawy choroby nowotworowej krwi, które są sygnałem do pilnej konsultacji lekarskiej.

Białaczka objawy

Fot. iStock/Białaczka objawy

W zależności od przebiegu wyróżniamy białaczki:

  • agresywne — wykazują nasilone objawy kliniczne, rozwijają się szybko i gwałtownie, zagrażając życiu chorego;
  • przewlekłe — rozwijają się dłużej i dają niewiele objawów. Gdy choroba jest już zaawansowana, objawy stają się bardzo nasilone, a przebieg choroby staje się agresywny.

W zależności od rodzaju linii komórkowej wyróżniamy cztery główne rodzaje białaczek:

  • ostrą białaczkę szpikową;
  • ostrą białaczkę limfoblastyczną;
  • przewlekłą białaczkę szpikową;
  • przewlekłą białaczkę limfocytową.

Każdy z tych rodzajów, poza przewlekłą białaczką szpikową, ma wiele podrodzajów.

Co roku na nowotwory krwi zapada ok. 10 000 osób. Specjaliści zauważają, że zachorowań jest coraz więcej, dlatego tak ważne jest wykonywanie przynajmniej raz do roku morfologii krwi z rozmazem, która pozwala wykryć zmiany na wczesnym etapie.

Ostra białaczka szpikowa (AML) — objawy

Jest to najczęściej występujący rak krwi wśród białaczek u dorosłych. U dzieci poniżej 15. roku życia ostra białaczka szpikowa stanowi 15 – 20% przypadków ostrej białaczki. Ostra białaczka szpikowa powoduje objawy, które mogą kojarzyć się ze zwykłą niedyspozycją lub infekcją.

W tym przypadku mogą pojawić się:

  • częste i nawracające infekcje będące efektem obniżonej odporności organizmu;
  • niedokrwistość — w wyniku spadku ilości czerwonych krwinek:
  • skaza krwotoczna — w wyniku niedoboru zdrowych płytek krwi:
  • bóle kości;
  • nieuzasadniona gorączka i nocne poty;
  • zapalenie błon śluzowych jamy ustnej;
  • obniżenie apetytu;
  • utrata masy ciała.
Białaczka objawy

Fot. iStock/Białaczka objawy

Przewleka białaczka szpikowa (CML) — objawy

Przewlekła białaczka szpikowa przede wszystkim dotyka osoby w 5.-6. dekadzie życia, jest rzadka u dzieci. Zazwyczaj rozwija się bezobjawowo i większość pacjentów dowiaduje się o chorobie przy okazji kontrolnej morfologii. Jeśli się pojawiają, objawy przewlekłej białaczki szpikowej zależą od fazy, w jaką weszła choroba.

Faza przewlekła — mogą pojawić się bóle głowy i kończyn, przewlekłe zmęczenie. Można stwierdzić w tym czasie powiększenie śledziony związane z nagromadzeniem niedojrzałych krwinek białych, oraz chudnięcie.

Faza przyspieszona — dotychczasowe objawy stają się bardziej dokuczliwe, dochodzą do nich nocne poty oraz anemia. Anemia powoduje  bladość skóry i błon śluzowych, uczucie duszności, przewlekłe zmęczenie, apatię, brak sił. Śledziona i wątroba zostają zajęte przez chorobę.

Faza blastyczna — chorzy skarżą się na częste infekcje, które trudno jest wyleczyć. Ponadto pojawiają się zaburzenia krzepliwości krwi wynikające ze zmniejszonej liczby płytek krwi.

Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) — objawy

Ten rodzaj nowotworu krwi występuje najczęściej u dzieci poniżej 6. roku życia, ale może rozwinąć się także u osób dorosłych, najczęściej w 6. dekadzie życia.

W przypadku ostrej białaczki limfoblastycznej mogą pojawić się następujące objawy:

  • osłabienie, apatia, senność, przewlekłe zmęczenie;
  • bóle kości i drętwienie kończyn;
  • nawracające infekcje, trudne do leczenia — spowodowane niedoborem prawidłowych białych krwinek;
  • tendencja do powstawania siniaków i wybroczyn;
  • obfite krwotoki z błon śluzowych, dziąseł i nosa.
Białaczka objawy

Fot. iStock/Białaczka objawy

Przewlekła białaczka limfocytowa (CLL) — objawy

Zazwyczaj choroba pojawia się u osób w wieku powyżej 55. roku życia, i charakteryzuje się wolniejszym rozwojem w porównaniu do innych białaczek. Bardzo często objawy towarzyszące przewlekłej białaczce limfocytowej są praktycznie niezauważalne, a nawet choroba może mieć przebieg utajony. Jeśli pojawiają się konkretne objawy, należy do nich zaliczyć:

Białaczka — objawy a morfologia

W przypadku ostrych białaczek zazwyczaj morfologia pozwala stwierdzić duże odchylenia od normy. Najczęściej znacznie poniżej normy jest ilość krwinek czerwonych i białych oraz płytek krwi, lub obserwuje się zwiększenie ilości białych krwinek (powyżej 100 000/µl) przy zmniejszeniu ilości czerwonych krwinek i płytek krwi. W przypadku przewlekłej białaczki szpikowej morfologia wykazuje zwiększoną ilość białych krwinek, często przy prawidłowej lub nieznacznie obniżonej liczbie krwinek czerwonych oraz przy prawidłowych, lub podwyższonych wartościach płytek krwi. W przewlekłej białaczce limfocytowej stwierdza się zwiększoną ilość limfocytów.

Zaburzenia w obrazie morfologii mogą być objawem innych chorób, dlatego poza morfologią potrzebne są także inne badania potwierdzające białaczkę. Zanim białaczka da objawy, morfologia z rozmazem może wykryć wczesne nieprawidłowości, dlatego warto ją wykonywać profilaktycznie raz do roku.


źródło: hematoonkologia.pl ,www.dkms.pl,zwrotnikraka.pl,onkologia.org.pl 

Choroby Zdrowie

Siedem powodów, by nie bać się mówić o tym, że nie czujesz się komfortowo

Redakcja
Redakcja
24 lutego 2021
Fot. iStock

Ile razy zdarzyło się wam w dzieciństwie usłyszeć: Bądz grzeczny, daj cioci buziaka. Albo: Zrób babci przyjemność, spróbuj tej zupy. Nie rób mi przykrości, przestań płakać… Od małego wpędza się nas w poczucie winy: naszym zadaniem jest sprawianie, by inni czuli się lepiej, ale nikt nie mówi nam o tym, że zadowalanie innych nie może odbywać się kosztem naszego poczucia komfortu psychicznego.

Tymczasem jest to sytuacja, która nie pozostaje bez wpływu na całe nasze życie. Dlaczego? Bo mechanizm przedkładania cudzego samopoczucia nad swoim potrafi wyrządzić nam wiele szkód. W skrajnych przypadkach rezygnujemy z ważnych dla siebie relacji, z ważnych decyzji, a nawet z samych siebie, byle tylko innym było dobrze. Albo – byle tylko nie wchodzić z innymi w głębszy konflikt. Rodzi się frustracja, bunt, ale towarzyszy im niemoc. Tak mocno wdrukowano nam poczucie odpowiedzialności za dobre samopoczucie innych, że boimy się zawalczyć o własne szczęście.

Nie powinniśmy bać się mówić, że czujemy się niekomfortowo, a jeśli mamy z tym problem, najwyższa pora na naukę… Oto dlaczego.

Siedem powodów, by nie bać się mówić o tym, że nie czujesz się komfortowo

1.Nie możesz uzależniać swojego szczęścia od samopoczucia innych

Jasne, miło jest zrobić coś dla bliskich, pomóc obcej osobie, wesprzeć znajomych. Ale osobiste szczęście to coś więcej niż dawanie siebie innym. Musisz zadbać o swoje potrzeby i swoją przestrzeń, która pozwoli ci się rozwijać.

2. Zadowalanie innych własnym kosztem wiąże się z frustracją

Nie możesz rezygnować z rzeczy, które są dla ciebie krytycznie ważne. Nie wolno położyć na szali swoich wartości, osobistych przekonań, swojego zdrowia fizycznego ani psychicznego.

3. Ludzie łatwo wykorzystują tych, którzy starają się wszystkich zadowolić

Tacy już są. Jeśli zauważą, że nie potrafisz odmawiać, że brak ci asertywności, będą z tej twojej słabości korzystać. Szybko okaże się, że zgadasz się na rzeczy, które wcale nie sprawiają ci osobistej satysfakcji, tylko po to, by mieć święty spokój, lub by nie stracić w oczach innych.

4. Tracisz poczucie własnej wartości

Prędzej czy póżniej błędne koło się zamknie, przytłaczając cię swoim ciężarem. Czy łatwo wciąż myśleć o sobie dobrze, gdy postępujesz wbrew własnym przekonaniom, gdy nie dbasz o poczucie wewnętrznej harmonii, ale stale chcesz zadowolić innych?

5. Zadowalanie innych bez zastanowienia się nad sobą i swoimi potrzebami bardzo komplikuje nam życie 

Nagle okazuje się, że twoje relacje z innymi stają się trudne, oparte na zależnościach, których wolałbyś uniknąć. Nie umiesz już odmówić, bo jesteś z kimś zbyt blisko, bo nie chcesz zawieść, bo nie umiesz się wycofać. Czujesz się jak w pułapce. I tak, to jest pułapka.

6. Dawanie innym z siebie nie podnosi naszego poczucia wartości, wręcz przeciwnie – osłabia je 

Koncentrując się jedynie na tym, by zadowolić innych, zaniedbujesz własne potrzeby, a w konsekwencji popadasz we frustrację i poczucie niespełnienia. Z ilu rzeczy zrezygnowałeś z żalem, bu nie sprawić komuś zawodu lub by nie narażać się na nieprzychylne komentarze i zarzuty ze strony bliskich?

7. To jest twoje życie, jesteś odpowiedzialny za to, by przeżyć je jak najpełniej

To znaczy tak, jak tego pragniesz, a nie tak, jak wyobrażają sobie to inni. Przecież, gdy nadchodzi koniec, zostajemy ze wszystkim sami.


Zobacz także

Piękna cera na talerzu. Co jeść, by cieszyć się jej dobrą kondycją?

Unoszenie bioder w podporze na łokciu, bokiem

„Pacjentka, która poroniła, nie powinna przebywać w sali z tymi, które urodziły”. Nowe standardy opieki okołoporodowej w Polsce