Psychologia

Edukacja podczas czwartej fali – 10 porad psychologa dla rodziców i nauczycieli

Redakcja
Redakcja
16 września 2021
fot. Milko/iStock
 

Dzieci, które przez większość zeszłego roku szkolnego uczyły się zdalnie, są szczególnie narażone na problemy emocjonalne. Wiele z nich ma zaburzenia lękowe, problemy ze snem, są uzależnione od komputera. Wiele nie chciało wrócić do szkoły, bo boi się kontaktów społecznych, presji i oceny ze strony nauczycieli. Za chwilę nauka zdalna może powrócić za sprawą czwartej fali COVID-19, a problemy psychiczne dzieci i młodzieży znowu się nasilą. Jak ich wesprzeć? Psycholog Joanna Węglarz udziela 10 rad dla rodziców i nauczycieli, dzięki którym młodym ludziom będzie łatwiej funkcjonować w nowym roku szkolnym.


Przedłużający się okres pandemii można traktować jako sytuację wywołującą ogólny kryzys psychiczny czy psychologiczny i narażającą na przewlekły stres. Psychologowie alarmują, że wśród młodych osób nasila się ilość zaburzeń lekowych czy depresyjnych, zaburzenia snu i apetytu, uzależnienia np. od komputera i social mediów, pogorszyła się też jakość relacji rówieśniczych, które są niezwykle istotne dla rozwoju społeczno-emocjonalnego i psychiki dzieci i młodzieży.

– To jak radzimy sobie z sytuacją kryzysową, zależy od różnorakich czynników m.in. temperamentu, naszych doświadczeń, wieku, czy mamy wokół siebie życzliwych i wspierających nas ludzi. Dorosłym jest łatwiej poradzić sobie w nowej rzeczywiści pandemicznej niż dzieciom, gdyż w trakcie swego życia zdążyli wyposażyć się w różne narzędzia i mechanizmy obronne. Dzieci – z racji swego wieku – są bardziej bezbronne, dlatego tak ważne jest, aby rodzice wespół z nauczycielami i psychologami umieli im pomóc – mówi Joanna Węglarz, ceniona psycholożka i specjalistka psychologii klinicznej, wykładowczyni akademicka i terapeutka EMDR ze Studia Psychologicznego, pomysłodawca ogólnopolskiej kampanii społecznej SZKOŁA-ODNOWA.

Długa izolacja społeczna spowodowała, że zaburzone zostały podstawowe potrzeby dzieci i młodzieży, czyli poczucia bezpieczeństwa i przynależności do grupy. Wiele z nich potraciło przyjaciół, pewność siebie i radość życia. Świadomość, że nie wiadomo, jak będzie wyglądać nowy rok szkolny – czy będzie nauka stacjonarna, hybrydowa czy zdalna – nie sprzyja budowaniu ich dobrostanu. Wręcz przeciwnie – niepewność co do przyszłości może prowadzić do kolejnego kryzysu lub zaburzeń psychicznych. Jak temu zaradzić? Okazuje się, że to właśnie dorośli – rodzice i nauczyciele powinni wspierać siebie nawzajem i współpracować, by dbać o zdrowie psychiczne młodych ludzi.

10 PORAD PSYCHOLOGA DLA RODZICÓW I NAUCZYCIELI:

1. Bądź uważny – na to co dzieje się z Twoim dzieckiem lub uczniem. Pamiętaj, że wiele osób doświadcza zaburzeń emocjonalnych, może pojawiać się u nich lęk, niepokój lub przewlekła reakcja stresowa. Jeśli wiec zauważysz zmianę w funkcjonowaniu młodego człowieka – wycofanie się z aktywności, które wcześniej sprawiały mu przyjemność, problemy z apetytem lub snem oraz zmianę w sposobie bycia (np. apatię, nerwowość, drażliwość, rezygnację) – pamiętaj by reagować i rozmawiać z dzieckiem o jego samopoczuciu i problemach.

2. Słuchaj i bądź blisko – pandemia to czas, w którym wszyscy doświadczamy niepewności i niepokoju, dlatego ważne, aby rozmawiać o uczuciach, obawach i niepokojach. Istotne jest jednak, aby zadawać pytania i być otwartym na to, co młody człowiek odpowiada, bez oceniania i moralizowania. Czasem wysłuchanie i bycie obok to najlepsze co możemy zrobić dla drugiej osoby. Nie zawsze trzeba pocieszać dziecko na siłę, używając sformułowań „zobaczysz wszystko będzie dobrze” lub „nie martw się”. Lepsze jest towarzyszenie w codziennych trudach i wsparcie emocjonalne np. „rozumiem, że jest ci ciężko” czy też pytanie „jak mogę Ci pomóc?” lub „czego potrzebujesz”.

3. Skupiajcie się na pozytywach – oczywiście nie chodzi o to, żeby bagatelizować czyjeś problemy czy emocje. Jeśli ktoś czuje się przybity, często nie chce słuchać pocieszania na siłę. Jednak skupianie się tylko na tym co złe, może odbierać siłę i energię. Dlatego warto skupić się na drobnych, codziennych przyjemnościach i pozytywnych doświadczeniach. Czasem również lepiej wyłączyć TV i przestać czytać doniesienia na temat pandemii, gdyż zbyt duża dawka negatywnych informacji może nas niepotrzebnie stresować i wprowadzać w negatywny nastrój.

4. Szukaj sojuszników – z trudną sytuacją lepiej sobie poradzić, jeśli masz wokół ludzi, którzy myślą podobnie. Jeśli z Twoim dzieckiem dzieje się coś niepokojącego – rozmawiaj z jego nauczycielem lub psychologiem szkolnym, jeśli jesteś nauczycielem zaproś do rozmowy rodziców ucznia. Pamiętaj, że tak jak są sytuacje, w których konieczne jest podanie antybiotyku lub wizyta w szpitalu, ponieważ domowe sposoby leczenia nie wystarczają, tak samo czasem niezbędna będzie wizyta u terapeuty lub lekarza psychiatry.

5. Zadbaj o siebie – pandemia mogła naruszyć nasz dobrostan psychofizyczny, pogorszyć jakoś snu, doprowadzić do stanu przewlekłego stresu czy niepokoju. Jeśli czujemy się przytłoczeni i zniechęceni lub przeciwnie – odczuwamy nerwowość i jesteśmy drażliwi – to znak, że powinniśmy poszukać sposobów na relaks i zadbać o nasze emocje. Znajdź w ciągu dnia chwilę dla siebie i wybierz aktywność, dzięki której się relaksujesz. Może to być spacer, przejażdżka rowerowa, gorąca kąpiel czy rozmowa z przyjacielem.

6. Nie oceniaj zbyt surowo – edukacja online była niezwykle stresująca, zarówno dla uczniów, jak i nauczycieli. Dzieci wróciły do szkoły pełne obaw o oceny i o to, czy poradzą sobie z ilością materiału. Niepotrzebne są im dodatkowe stresory w postaci nadmiernych sprawdzianów czy kartkówek. Pamiętaj, aby zapewnić dziecku czas na adaptację do nowej sytuacji.

7. Postaw na relacje! Czas nauki zdalnej w większości przypadków związany był z brakiem kontaktów rówieśniczych. Powrót do szkoły to szansa na zadbanie o relacje między uczniami. Jednym ze sposobów może być wprowadzenie podczas zajęć większej ilości aktywności grupowych – m.in. ćwiczeń, gier i zabaw rozwijających współpracę.

8. Korzystaj ze strategii relaksacyjnych podczas zajęć i w domu. Warto wprowadzić w codzienne aktywności chwilę wycieszenia. Mindfulness, ćwiczenia oddechowe, ćwiczenia fizyczne – dobrze jest uczyć dzieci różnych sposobów radzenia sobie z napięciem i stresem.

9. Ucz dziecko rozumienia trudnych sytuacji i wspólnie odkrywajcie konstruktywne sposoby radzenia sobie z nimi (np. szukajcie pozytywnych stron problemu, rozważcie źródła pomocy).

10. Dbaj o otwartą i jasną komunikację – to dotyczy relacji uczeń – nauczyciel, dziecko – rodzic, a także rodzic-nauczyciel. Na bieżąco rozmawiajcie o trudnościach i niepokojach, dzięki temu szybciej obejmiecie wspólne stanowisko i znajdziecie rozwiązanie trudnej sytuacji.

Ponadto na stronie ogólnopolskiej kampanii społecznej https://szkola-od-nowa.pl/ znajduje się wiele bezpłatnych materiałów do pobrania dla uczniów, rodziców i nauczycieli:

  • wyniki badań na temat wpływu pandemii i nauki zdalnej na dobrostan uczniów i nauczycieli;
  • scenariusze godziny wychowawczej dla szkół podstawowych, średnich oraz szkół specjalnych i oddziałów integracyjnych;
  • prelekcje dla nauczycieli, rodziców i uczniów, które pomogą zrozumieć siebie i innych oraz pozwolą przygotować uczniów do nauki stacjonarnej;
  • ebook dla nauczycieli „Jak wspierać rozwój społeczno-emocjonalny uczniów?”;
  • ebook dla rodziców „10 strategii dla wypalonych rodziców”;
  • inne materiały w pdf do szerokiego i darmowego udostępniania.

Więcej informacji: https://studiopsychologiczne.com/, https://szkola-od-nowa.pl/


Psychologia

Bliznowiec (keloid) – jak można pozbyć się szpecących zmian? To warto wiedzieć

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
16 września 2021
Bliznowiec (keloid)
Fot. iStock
 

Bliznowiec (keloid) to zmiana skórna, która często przybiera formę widocznej i nieestetycznej pamiątki po zabiegach czy urazach. Keloidy są  niełatwe do usunięcia i często zdarza się, że nawracają jeszcze większe. Istnieje jednak kilka sposobów na to, by zwiększyć szansę na skuteczne pozbycie się problemu. Czym jest bliznowiec i jak można z nim walczyć?

Blizny są nieodłącznym elementem ludzkiego życia. Nietrudno o ich powstanie, szczęśliwie proces gojenia zazwyczaj przebiega dość szybko. Składają się na niego poszczególne etapy:

  • pierwsza faza reakcji zapalnej powoduje migrację komórek takich jak: makrofagi, granulocyty i monocyty;
  • druga faza proliferacji i angiogenezy, polega na przekształceniu migrujących komórek w fibroblasty wytwarzające włókna kolagenowe oraz dochodzi do namnażania włośniczek i tworzenia się naczyń krwionośnych;
  • trzecia faza modelowania i przebudowy trwa do 12 miesięcy i w tym czasie tworzy się finalnie blizna.

Nie zawsze jednak proces odbywa się bez zakłóceń. Czasem blizna rośnie, twardnieje i wygląda nieestetycznie. Dochodzi wtedy do przerostu blizny lub tworzenia się bliznowców.

Bliznowiec (keloid)

Fot. iStock

Czym jest bliznowiec?

Bliznowiec (keloid) to charakterystyczna zmiana skórna wynikająca z nieswoistego i łagodnego rozrostu skóry poza obręb jej uszkodzenia. Keloidy cechują się gładką i lśniącą powierzchnię, a w wielu przypadkach posiadają także wypustki przechodzące poza pierwotny obszar uszkodzenia.

Bliznowiec może utworzyć się na skórze w każdym wieku. Statystyki jednak pokazują, że najczęściej pojawia się u młodych osób między 10. a 30. rokiem życia. Z powodu bliznowców do lekarza częściej zgłaszają się kobiety niż mężczyźni. Bliznowce nie ustępują samodzielnie.

Bliznowiec po operacji tarczycy

Szczególnie często pojawiają się bliznowce po operacji tarczycy, w miejscu cięcia chirurgicznego poprowadzonego poprzecznie. Sprzyja temu wzmożone napięcie skóry, na którym bliznowce tworzą się częściej niż w innych lokalizacjach. Poza tym bliznowce wykazują większe tendencje do pojawiania się w okolicy pępka, ramion, czy mostka.

Bliznowiec a blizna przerostowa

Bliznowiec różni się od blizny przerostowej tym, że blizna przerostowa tworzy się dokładnie w granicach uszkodzenia skóry, a bliznowiec ją przerasta. Blizna przerostowa ma tendencję do jaśnienia i zmniejszania się. Bliznowiec, początkowo o sinoczerwonym kolorze, może się rozrastać jeszcze długo po urazie i nigdy samoistnie się nie cofa.

Bliznowiec (keloid)

Fot. iStock/Bliznowiec (keloid)

Bliznowiec — przyczyny powstawania zmian

Przyczyna rozwoju bliznowców nie jest znana, wiadomo natomiast, że może się przyczyniać do tego ciemna karnacja skóry. Prawdopodobnie wynika to z wpływu hormonu stymulującego melanocyty (MSH) na metabolizm tkanki łącznej. Istnieją także inne czynniki, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia bliznowców. Należą do nic m.in.:
  • oparzenia;
  • uszkodzenie skóry podczas zabiegów chirurgicznych, zabiegów dermabrazji i szczepień;
  • ukąszenia owadów;
  • wykonywanie i usuwanie tatuaży;
  • przejście trądziku bliznowaciejącego;
  • choroby takie jak: półpasiec, ospa wietrznej, zapalenie mieszków włosowych, progeria, sklerodermia, wrodzona łamliwość kości, zespół Ehlersa-Danlosa, osteopoikilia, zespół Rubinsteina-Teabi.

Kiedy udać się z bliznowcem do lekarza?

Zazwyczaj keloidy nie wymagają interwencji lekarskiej, choć wiele zależy od ich lokalizacji i wyglądu. Widoczne bliznowce mogą wpływać na obniżenie samopoczucia spowodowanego szpecącą zmianą w widocznym miejscu. Z kolei szybki rozrost bliznowca może być objawem złośliwienia zmiany, dlatego ważna jest kontrola lekarska u dermatologa lub chirurga.

Bliznowiec — leczenie

Bliznowce można usuwać z ciała, ale nie zawsze jest to proste i przynoszące pożądane efekty zadanie. Można jednak próbować różnych sposobów walki z bliznowcami.

Bliznowiec (keloid)

Fot. iStock/Bliznowiec (keloid)

Bliznowce można leczyć przy zastosowaniu następujących metod:

  • chirurgiczne wycięcie — odchodzi się stosowania wyłącznie tej metody, ze względu na duże ryzyko jeszcze większego rozrostu. Usunięcie zmiany sprawi, że powstanie nowa rana, a organizm będzie dążył do zagojenia jej, przy czym może się okazać, że w efekcie powstał kolejny keloid, czasem jeszcze większy od pierwotnego. Większe szanse na powodzenie tej metody daje połączenie jej z zastosowaniem opatrunków silikonowych lub uciskowych, leczenia sterydami lub radioterapią;
  • krioterapia — wymrażanie zmienionej tkanki ciekłym azotem, który powoduje niszczenie naczyń krwionośnych a w efekcie zaburzenie przepływu krwi. To z kolei skutkuje niedokrwieniem i niedotlenieniem tkanek bliznowatych. Metodę tę stosuje się jedynie w przypadku małych blizn;
  • terapia radiacyjna (radioterapia) — metoda leczenia za pomocą promieniowania jonizującego, które wpływa na zahamowanie rozrostu fibroblastów wytwarzających włókna kolagenowe;
  • leczenie laserowe — najlepsze efekty przynosi zastosowanie lasera węglowotlenowego CO2. Wiązka promieni laserowych skierowana na bliznowiec hamuje produkcję kolagenu, jednocześnie wspiera wzrost kolagenazy (enzymu rozkładającego kolagen). To w efekcie nasila proces rozpadu kolagenu i wpływa na uczucie zmniejszenia napięcia tkanek;
  • opatrunki uciskowe przy poparzeniach;
  • kortykosteroidy — podaje się je miejscowo w postaci wstrzyknięć;
  • zastrzyki interferonu gamma — jego działanie polega na hamowaniu powstawania kolagenu i procesu włóknienia;
  • olejki i maści nawilżające —  w składzie powinny mieć wyciągi z roślin, alantoinę, heparynę, silikon. Aby przyniosły jak najlepsze efekty, należy stosować je od momentu zagojenia rany.

źródło:  www.poradnikzdrowie.pl, www.czytelniamedyczna.pl 

Psychologia

Pomelo – chroni przed nowotworami, odchudza i radzi sobie ze zgagą. Jest jeszcze więcej powodów, dla których warto po nie sięgać

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
16 września 2021
pomelo
Fot. iStock

Pomelo to największy cytrus dostępny w sprzedaży, który cieszy ciekawym smakiem i w dodatku ma pozytywny wpływ na zdrowie. Pomelo wspiera odchudzanie i obniża ryzyko rozwoju nowotworów, a to nie wszystkie jego zalety. Istnieje wiele powodów, dla których warto sięgać po ten owoc.

Pomelo, znany także pod nazwą pomarańcza olbrzymia, pochodzi z obszarów o klimacie tropikalnym  (m.in.: Malezja, Tajlandia, Chiny, Indie). Owoce pojawiają się na wysokim drzewie (nawet kilkanaście metrów wysokości), mogą osiągać nawet do 25 cm średnicy i 2 kg wagi. Charakteryzują się żółtą, żółtozieloną lub różową skórą, która może mieć nawet 5 cm grubości.

Pod gąbczastą skórą skrywa się niejadalna, bowiem bardzo gorzka warstwa bielma, a pod nią znajduje się miąższ słodszy niż w przypadku grejpfruta. Miąższ bywa biały, zielony lub czerwony.

pomelo

Fot. iStock/pomelo

Wartości odżywcze pomelo

Pomelo ma wiele cennych właściwości ochronnych i leczniczych dla organizmu. Wspiera organizm w walce z przeziębieniem, ponieważ jest cennych źródłem witaminy C — zawiera jej więcej niż grejpfrut, a nawet cytryna. W miąższu zawiera inne wartościowe składniki takie jak: witaminy z grupy B, witaminę S, składniki mineralne takie jak: wapń, żelazo, magnez, fosfor, potas, sód, cynk. W 100 g pomelo znajduje się jedynie 40 kalorii, 0,04 g tłuszczu, 9.62 g węglowodanów, 1 g błonnika i aż 88 proc. wody.

Szczególnie mięsista skórka i białe błony są skarbnicą bioflawonoidów hamujących rozwój komórek nowotworowych. Owoc pozytywnie wpływa na poziom stężenia cholesterolu, oraz wzmacnia kości i łagodzi skurcze mięśni. Pomelo posiada niski indeks glikemiczny, równy 30, więc bez obaw może być włączony do diety osób, które zmagają się z cukrzycą.

Owoc ten najczęściej zjadany jest na surowo, ale można wycisnąć z niego sok, lub przygotować marmoladę. Skórkę można kandyzować i potraktować jako dodatek do ciast.

Właściwości zdrowotne pomelo

Obniża ryzyko rozwoju nowotworów

Pomelo jest skarbnicą antyoksydantów wpływających na zahamowanie rozwoju komórek nowotworowych. Zawiera przeciwutleniacze z grupy polifenoli oraz niewielkie ilości karotenoidów. Jego właściwości szczególnie cenione są w profilaktyce raka jelita oraz trzustki, oraz w ograniczeniu rozprzestrzeniania się komórek nowotworu piersi. Niestety najwięcej antyoksydantów gromadzi się w niesmacznej, bo gorzkiej błonie.

pomelo

Fot. iStock 

Pomelo odchudza 

Pomelo jest wartościowym wsparciem podczas odchudzania. W jego miąższu znajdziemy dużą ilości błonnika, który poprawia proces trawienia, zwiększa wydzielanie soków żołądkowych, eliminuje problemy z zaparciami. Obecność błonnika w pożywieniu zwiększa długość odczuwania sytości po posiłku, co wpływa na zahamowanie chęci podjadania między posiłkami i uniknięcie napadów wilczego głodu. Owoc zawiera enzym, który pozytywnie wpływa na spalanie tkanki tłuszczowej. Pomelo, dzięki niskiemu indeksowi glikemicznemu, wyrównuje poziom cukru we krwi po spożyciu posiłków. Dostarcza też niewiele kalorii, dzięki czemu sprawdzi się w diecie osób dbających o smukłą sylwetkę.

Chroni serce

Pomelo jest skarbnicą potasu (216 mg/100 g) niezbędnego dla utrzymania w organizmie równowagi wodno-elektrolitowej, właściwego napięcia mięśni i ciśnienie krwi, a także regularnej pracy serca. Pektyny obecne w miąższu i skórce hamują odkładanie się złogów w tętnicach, chroniąc przed rozwojem miażdżycy. Witamina C zwiększa elastyczność naczyń krwionośnych. Owoc ten praktycznie nie zawiera sodu, którego nadmiar powoduje wzrost ciśnienia tętniczego. Warto włączyć ten owoc jako element diety chroniącej przed rozwojem chorób układu krążenia, oraz celem obniżenia ryzyka wystąpienia udaru mózgu.

Pomelo usuwa skurcze mięśni

Potas, którego nie brakuje w pomelo, odpowiada m.in. za na przekaźnictwo między komórkami nerwowymi i mięśniowymi. Odgrywa ważną rolę dla mięśni, odpowiada za ich właściwą kurczliwość i sztywność. Niedobór potasu powoduje bolesne skurcze mięśni i zwiększa ich podatność na urazy.

Łagodzi zgagę

Pomelo to owoc polecany przy dokuczliwej zgadze i chorobie refluksowej. Ponieważ sok w tego owocu posiada właściwości zasadotwórcze, łagodzi przykre objawy zarzucania treści żołądka do przełyku.

pomelo

Fot. iStock 

Pomelo — kto powinien na nie uważać?

Pomimo całego dobra, jakie kryje się w tym zdrowym owocu, nie każdy może po nie sięgać. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby cierpiące na alergię na cytrusy, aby uniknąć przykrych objawów uczulenia po spożyciu owocu. Uważać na nie powinny także osoby przyjmujące leki. Pomiędzy spożyciem pomelo a przyjęciem lekarstw zaleca się zachowanie kilkugodzinnej przerwy, by uniknąć interakcji z substancjami czynnymi leków. Poza tym owoc nie posiada więcej przeciwwskazań do jego spożywania.

Przed sięgnięciem po ten owoc należy go dobrze wyszorować. Skórka cytrusów pokrywana jest m.in. konserwantami, dlatego należy je dokładnie umyć i dopiero obrać ze skórki.


źródło: www.poradnikzdrowie.pl, vitapedia.pl 

Zobacz także

4 typy emocjonalnych szantażystów – prokurator, biczownik, cierpiętnik, kusiciel. Którego z nich miałaś pecha spotkać?

Nigdy nie proś mężczyzny o to, by został w twoim życiu, jeśli on tego nie chce

Apatia, dystans, brak szacunku – to jeszcze miłość czy już tylko „bycie zajętym”?