Ekologia

Zero Waste w kuchni. 10 warzyw, które bez trudu wyrosną z resztek

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
24 maja 2021
Zero Waste w kuchni. 10 warzyw, które bez trudu wyhodujesz z resztek
Fot. iStock
 

Zero Waste, czyli życie bez marnowania to trend, który już od dłuższego czasu święci triumfy. Dotyczy on wielu sfer życia, a szczególnie prosty jest do wprowadzenia w kuchni, czyli miejscu, w którym wyrzucamy produkty najczęściej. Dzieje się tak z różnych powodów, czasem jest to niedostateczna umiejętność planowania wykorzystania konkretnych produktów, czy też nieświadomość, że coś, co wygląda mało wartościowy odpad, może otrzymać — dosłownie — nowe życie.

O ile recykling szkła, plastiku, czy papieru jest tematem znanym doskonale, to z jedzeniem bywa inaczej. Tu wyrzucamy częściej i często bez żalu, bo coś nie posmakowało, zepsuło się, lub termin przydatności już minął. Tymczasem nawet fragment warzywa może posłużyć raz jeszcze. Wystarczy woda, ziemi, słońce i nieco cierpliwości, by fragment rośliny stał się czymś więcej, niż tylko niepotrzebnym odpadkiem.

10 warzyw, które wyrosną z resztek

Seler naciowy i fenkuł

Jeśli akurat zostanie ci dolna część selera naciowego (min 5 cm), wsadź ją do wody na kilka dni, aż nie pojawią się korzonki. Po mniej więcej tygodniu od ich pojawienia się przesadź seler do gleby. Co prawda selera w sklepach nie brakuje, ale posiadanie własnego warzywa, i to z resztki, daje satysfakcję. Warto jeszcze wspomnieć, że seler naciowy zawiera błonnik pokarmowy, witaminę E, witaminy z grupy B (w tym kwas foliowy), dwa razy więcej witaminy C, niż w  cytrynie. Nie brakuje tu również witaminy A, K, oraz składników mineralnych, takich jak: wapń, potas, fosfor, cynk, magnez oraz żelazo. W ten sposób możesz również potraktować fenkuł.

Czosnek i cebula

Z tych warzyw nie doczekasz się nowych bulw, za to wyrośnie z nich chrupki szczypiorek, o nieco odmiennym smaku. Szczypiorek wyrastający z czosnku posiada łagodny, czosnkowy smak, ale możesz traktować go tak samo jak ten, który wyrasta z cebuli, np. na kanapki, czy do twarożku z rzodkiewką. Możesz do tego wykorzystać warzywa, które wypuściły zielone wąsiki i zaczynają tracić jędrność. Oba szczypiorki przycinane, będą odrastać.

Sałata

Sałata szybko traci na świeżości, nawet ta przechowywana w lodówce. By dać jej nowe życie, jej końcówkę mocz w wodzie do momentu, aż wypuści korzenie. Następnie liście z korzeniami przenieś do doniczki z ziemią i podlewaj regularnie. Możesz wykorzystać do tego m.in.: sałatę rzymską oraz kapustę pekińską. W różnego rodzaju sałatach nie brakuje witamin takich jak: A, B, C, E czy K, a także błonnika pokarmowego.

Zero Waste w kuchni. 10 warzyw, które bez trudu wyhodujesz z resztek

Fot. iStock

Pietruszka, marchew i rzodkiewka

Z piętki od pietruszki możesz uzyskać świeżą natkę na parapecie kuchennego okna. Wystarczy, że kawałek pietruszki (0,5 cm górnej części korzenia z miejscem, z którego wyrasta nać) umieścisz na spodku z małą ilością wody. Postaw spodek na parapecie i pamiętaj o codziennej zmianie wody. Po około tygodniu powinny pokazać się korzenie i zawiązki naci, wtedy przełóż warzywo do ziemi. To samo możesz zrobić z rzodkiewką i marchewką, zostawiając ok. 2-3 cm kawałek korzenia. Natka rzodkiewki i marchewki jest jadalna i świetnie komponuje się w zdrowym i pysznym pesto.

Por

Także por nadaje się do ponownego wykorzystania. Odetnij 2-3 centymetry dolnego kawałka pora, z częścią, z której wyrosną korzenie. Umieść ten fragment w naczyniu z niewielką ilością wody na 1-2 tygodnie. Powinny się pojawić po tym czasie nowe liście i korzenie. Możesz albo przesadzić go do doniczki z ziemią, albo zostawić w wodzie, o ile będzie ona regularnie wymieniana. Por zawiera witaminy: C, A, E, B1, B2, PP oraz minerały: wapń, potas, fosfor, żelazo.

Bazylia

Co prawda nie jest to warzywa, a aromatyczne zioło, które jednak nadaje się do zasadzenia na nową roślinę w nowej doniczce. Odetnij łodyżki bazylii (ok. 3-4 cm) wraz z liśćmi i włóż do naczynia z wodą. Gdy gałązki wypuszczą korzenie, przesadź je do doniczki z ziemią, pamiętając o regularnym podlewaniu.


źródło:  kukbuk.pl, www.bee.pl

Ekologia

Olejek migdałowy. Jak i do czego stosować olej ze słodkich migdałów?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
24 maja 2021
Olejek migdałowy - do twarzy, włosów i paznokci
Fot. iStock
 

Olejek migdałowy to naturalny produkt, który znalazł szerokie zastosowanie w kosmetyce. W jego składzie obecne są cenne tłuszcze, witaminy i minerały, które dobrze wpływają na kondycję skóry, włosów oraz paznokci. Czym jest olejek migdałowy i w jaki sposób można go stosować w domowej pielęgnacji urody?

Olejek migdałowy 

Olejek migdałowy pozyskiwany jest w procesie tłoczenia na zimno nasion drzewa migdałowego (Prunus dulcis), które porasta obecnie obszary Morza Śródziemnego, Północnej Afryki, Kalifornii oraz Azji Środkowej. Istnieją dwie odmiany migdałowca – słodka i gorzka, z których tłoczy się olejek. Słodkie migdały, uprawiane na szerszą skalę, wykorzystywane są najczęściej w kosmetyce, natomiast gorzkie migdały częściej wykorzystuje się do celów kulinarnych. Nasiona gorzkich migdałów zawierają toksyczną amidgalinę, nadającą im  charakterystyczny smak (nasiona odmiany słodkiej zawierają jedynie śladowe ilości). Amigdalina, która jest glikozydem cyjanogennym, w środowisku wodnym ulega rozkładowi, więc przez destylację można usunąć ją z olejku i uzyskać bezpieczny w zastosowaniu produkt.

Olejek migdałowy - do twarzy, włosów i paznokci

Fot. iStock

Nierafinowany olejek migdałowy posiada bardzo delikatny słodkawy orzechowy aromat i bursztynowy kolor. Olej rafinowany ma barwę jaśniejszą, bladożółtą. Zaliczamy go do tzw. suchych olejków, które świetnie wchłaniają się w skórę, bez zostawiania na niej tłustego filmu. Nie wywołuje podrażnień i nie uczula, choć osoby uczulone na orzechy powinny do pierwszego użycia podejść ostrożnie. Jest delikatny dla skóry i może być stosowany w pielęgnacji skóry noworodków.

Skład olejku migdałowego

W olejku migdałowym nie brakuje niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), w tym kwasu oleinowego (62-86%) i linolowego (20-30%). W jego składzie obecne jest także białko, węglowodany, w tym błonnik. Zawiera również witaminy: A, D, E i witaminy z grupy B, a także minerały: żelazo, magnez, mangan, fosfor, potas, sód i cynk.

Jak stosować olejek migdałowy?

Olejek migdałowy wykorzystuje się do produkcji kremów, balsamów, olejków do masażu, perfum, a także mydeł. Można go stosować również samodzielnie, w czystej postaci, prosto na skórę, jako olejek do twarzy i ciała. Sprawdzi się dodany do kąpieli, lub wykorzystany do odprężającego masażu. Nadaje się do wzbogacenia innych, gotowych kosmetyków, oraz do olejowania włosów. Po olejek migdałowy mogą sięgać bezpiecznie kobiety w ciąży, jak i dzieci.

Olejek migdałowy do twarzy i ciała

Olejek migdałowy do twarzy i ciała to naturalny produkt, który świetnie się sprawdza w pielęgnacji skóry. Pełni funkcję emolientu zapobiegającemu odwadnianiu się komórek skóry. Ponadto odżywia skórę, zmiękcza i regeneruje. Jest doskonałym wsparciem przeciw szkodliwemu wpływowi słońca, wiatru i niskich temperatur. Dzięki regularnemu stosowaniu olejku skóra odzyskuje świeży wygląd i dobrą kondycję.

Olejek migdałowy zapobiega pękaniu drobnych naczyń włosowatych, czyli tworzeniu się „pajączków”. Poleca się go kobietom ciężarnym w profilaktyce rozstępów, oraz do redukcji cellulitu i widoczności blizn. Olejek został także doceniony ze względu na działanie przeciwzmarszczkowe, ujędrniające, uelastyczniające i wygładzające. Sprawdzi się także przy przesuszonej, pękającej skórze zrogowaciałych pięt i rąk, uelastyczni i zapobiegnie łuszczeniu się spierzchniętej skóry ust.

Olejek migdałowy - do twarzy, włosów i paznokci

Fot. iStock/Olejek migdałowy

Można go stosować z powodzeniem pod oczy, ponieważ nadaje się on do łagodzenia problemu zasinień pod oczami i opuchlizny. Niewielką ilość olejku wystarczy regularnie i delikatnie wklepywać w skórę pod oczami, co poprawi krążenie krwi w tych obszarach, a co za tym idzie, także wygląd skóry.

Olejek migdałowy do twarzy świetnie sobie radzi z usuwaniem nawet wodoodpornego makijażu. Trzeba tylko nasączyć olejkiem bawełniany wacik kosmetyczny, przyłożyć go do skóry i po 2-3 minutach delikatnymi ruchami usunąć make-up. Przy okazji skóra jest nawilżona i odżywiona.

Olejek ze słodkich migdałów może posłużyć jako baza do peelingu złuszczającego martwy naskórek, także na twarzy. Wystarczy łyżeczkę cukru lub zaparzonych fusów kawy ziarnistej połączyć z kilkoma kroplami olejku migdałowego, następnie delikatnymi ruchami pocierać skórę twarzy i całego ciała. Po spłukaniu peelingu można nałożyć dodatkowy kosmetyk, który lepiej się po takim zabiegu wchłonie.

Warto pamiętać, by olejku migdałowego nie podgrzewać powyżej temperatury 70°C, aby zachował pełnię dobroczynnych właściwości.

Olejek migdałowy na włosy 

Olejek migdałowy to doskonałe wsparcie dla włosów. Stosowany jest do produkcji szamponów, odżywek i masek, szczególnie dedykowanych włosom mocno przesuszonym. Tłoczony na zimno olej zawiera wiele cennych substancji, które poprawiają kondycję zniszczonych kosmyków. Nadaje się do domowej pielęgnacji każdego rodzaju włosów, w tym włosów o szczególnych potrzebach — suchych, zniszczonych i łamliwych. Wygładza i wzmacnia włosy, przywraca im naturalny blask. Chroni również przed promieniowaniem UV, oraz przed szkodliwymi czynnikami atmosferycznymi. Można go stosować na suche końcówki włosów, z tendencją do rozdwajania. Można dodawać go w niewielkich ilościach do kosmetyków do włosów, olejować nim włosy przez noc, albo wcierać  w końcówki włosów, jako sposób na zapobieganie ich rozdwajaniu.

Olejek migdałowy - do twarzy, włosów i paznokci

Fot. iStock

Olejek migdałowy na paznokcie 

Regularne stosowanie olejku migdałowego na płytkę paznokci wzmacnia je w naturalny sposób. Wystarczy kropelkę podgrzanego nieco olejku nanieść na paznokieć i delikatnie wmasować go w płytkę. Zabieg ten należy wykonywać regularnie, by przyniósł oczekiwane efekty.

Olej migdałowy spożywczy

Olej migdałowy spożywczy, jak nazwa wskazuje, stosowany jest w kuchni, jako źródło zdrowego tłuszczu i witaminy E. Można go kupić w postaci rafinowanej, i wówczas nadaje się on do smażenia, lub nierafinowanej, tłoczonej na zimno, sprawdzającej się w daniach przygotowywanych na zimno. Po otwarciu olej migdałowy należy przechowywać w chłodnym i ciemnym miejscu.

Olejek migdałowy — ile kosztuje i gdzie można go kupić?

Olejek migdałowy dostępny jest w sklepach zielarskich, aptekach, drogeriach, oraz w sklepach z naturalnymi kosmetykami. Jego cena za 100 ml waha się od 20 do 40 zł. Warto zwrócić przy zakupie uwagę, czy wybrany produkt jest czystym olejkiem migdałowym, czy stanowi mieszankę różnych olejków.


źródło: www.elle.pl, www.poradnikzdrowie.pl, poznajsienatluszczach.pl

Ekologia

15 skutecznych porad, jak pomóc młodzieży w powrocie do równowagi psychicznej

Redakcja
Redakcja
24 maja 2021
Photo by Alexis Brown on Unsplash

W poniedziałek 31 maja wszystkie dzieci idą do szkoły i do końca roku szkolnego będą się uczyć stacjonarnie. W szczególnie trudnej sytuacji są uczniowie klas 4-8, którzy wracają po ponad rocznej, przymusowej nauce zdalnej i ograniczonym kontakcie z rówieśnikami. Badania mówią, że są w złej kondycji psychicznej, a część z nich wcale nie chce wracać do szkoły. Jak pomóc im odzyskać równowagę psychiczną? Oto 15 porad dla młodzieży, rodziców i nauczycieli, opracowanych przez ekspertów ds. relacji i rozwoju emocjonalno-psychicznego.

Rok izolacji społecznej spowodował, że prawie 100% uczniów ma problemy ze snem, blisko 80% z odżywianiem, 70% ma wahania nastroju, a ok. 40% problemy z koncentracją. U 10% zaobserwowano symptomy depresyjne, a u 18% zaburzenia psychosomatyczne (bóle głowy, brzucha, brak energii i zdenerwowanie). 70% mówi o pogorszeniu relacji z rówieśnikami*.

Dlatego eksperci z dziedziny psychologii i pedagogiki opracowali specjalne poradniki dla dzieci, rodziców i nauczycieli, które ułatwią funkcjonowanie w szkole po pandemii. Jednym ze specjalistów jest Joanna Węglarz, psycholog, pomysłodawczyni i organizatorka ogólnopolskiej kampanii społecznej „SZKOŁA OD NOWA” , której celem jest pomoc w naprawie relacji społecznych i powrocie do zdrowia psychicznego.

– My dorośli – i rodzice i nauczyciele – musimy zrobić wszystko, aby pomóc dzieciom w readaptacji w szkole.Pamiętajmy, że rok izolacji społecznej w ich życiu to dużo i powrót do dawnego funkcjonowania w grupie może być stresujący. Pandemia spowodowała, że kontakty społeczne się rozluźniły, niektórzy potracili przyjaciół i są samotni, a inni przez jakiś czas mogą mieć trudności w relacjach z rówieśnikami. Na szczęście czasem proste sposoby potrafią dziecku pomóc poradzić sobie z trudnymi emocjonalnie sytuacjami. Bardzo ważne jest, by nie lekceważyć jego problemów i być prawdziwym wsparciem. Nawet zwykła rozmowa potrafi znacznie zredukować poziom lęku. Warto zapoznać się z poradami dla dzieci, rodziców i nauczycieli, opracowanymi przez ekspertów ds. zdrowia psychicznego, specjalnie na potrzeby kampanii społecznej „Szkoła od nowa” by wiedzieć, jak im i sobie pomóc – mówi Joanna Węglarz, psycholog i pomysłodawca kampanii.

PORADY DLA DZIECI I MŁODZIEŻY

  1. Nie obwiniaj się za to, że możesz mieć trudności w powrocie do szkoły. Bądź przygotowany na to, że może nie przebiegać tak, jak sobie wyobraziłeś. Rok w życiu każdego to długo, mogło zajść wiele zmian u twoich kolegów, nauczycieli i będziesz potrzebował czasu, aby się do nich przyzwyczaić.
  2. Jeśli czujesz złość, smutek albo rozczarowanie pamiętaj, że to są emocje, które towarzyszą każdemu – masz do nich prawo. Dzięki nim możesz się zorientować, co jest dla ciebie dobre, a czego się boisz.
  3. Powiedz zaufanemu dorosłemu o swoich niepokojach i wątpliwościach związanych z powrotem do szkoły. Rodzice i nauczyciele są po to, aby cię rozumieć i pomóc.
  4. Zaplanuj swój dzień i staraj się zrealizować plan. Jeśli się uda, da ci to poczucie kontroli, spełnienia i zwycięstwa. Być może będziesz potrzebował kilku prób, zanim osiągniesz sukces.
  5. Staraj się zrozumieć i tolerować innych. Część koleżanek i kolegów może mieć trudności w powrocie do szkoły, być może zmienili się podczas pandemii i nauczania zdalnego. Każdy ma prawo być sobą i być pozytywnie przyjęty w grupie. Ty także masz prawo oczekiwać akceptacji i zrozumienia od innych.

PORADY DLA RODZICÓW

  1. 1. Rozmawiaj ze swoimi dziećmi o niepokojach i wątpliwościach związanych z powrotem do szkoły. Staraj się rozmawiać na trzech płaszczyznach: fakty (kiedy i jak wrócimy do szkoły), myśli (czy to dobra decyzja? – plusy i minusy), uczucia (co czujesz, kiedy myślisz o powrocie). Słuchaj i okazuj zrozumienie, nawet jeśli tobie problemy dziecka wydają się błahe. Akceptuj trudne myśli i emocje, zapewnij o wsparciu, bądź otwarty i zapytaj swoje dziecko, jak możesz pomóc. Pokaż sposoby radzenia sobie z lękiem.
  2. Szukaj balansu między stanowczością a wyrozumiałością. Jeżeli dziecko ma problemy z wyjściem z domu do szkoły pamiętaj, że ono nie robi tego, żeby cię celowo zdenerwować. Staraj się pomóc dziecku nie koncentrować się na negatywach. Pokazuj także pozytywy powrotu do szkoły. Stwórz razem z dzieckiem listę przyjemności, jakie mogą je spotkać w szkole. W uzgodnieniu ze szkołą zgódź się na hybrydową formę nauki, jeśli to pomoże w powrocie.
  3. Pamiętaj o zasobach (zaletach, zdolnościach, osiągnięciach) swojego dziecka – podkreślaj je i ich rolę w powrocie do szkoły. Porozmawiaj o tym, czego nauczyliście się o sobie w czasie pandemii. Zróbcie listę pozytywnych rzeczy, które dalej można rozwijać.Doceniaj małe kroki, chwal za pokonywanie trudności. Daj dziecku czas na przystosowanie się do powrotu do szkoły, nie popędzaj.
  4.  Zgłoś się do specjalisty (np. psycholog, psychoterapeuta, pedagog, interwent kryzysowy),jeśli silne objawy kryzysu u dziecka utrzymują się ponad miesiąc. Specjalista nie będzie oceniał twoich umiejętności rodzicielskich, chociaż może zasugerować jakąś zmianę. Zaniepokoić powinny cię w szczególności: niski nastrój, brak odczuwania radości, utrata pasji i zainteresowań, silna drażliwość, mocne wahania nastroju, zaburzenia snu i apetytu, paniczne unikanie tematu powrotu do szkoły.
  5. Dbaj o siebie i buduj atmosferę wsparcia razem z nauczycielami (im też jest ciężko). Grasz z nauczycielami do jednej bramki, a nie w przeciwnych drużynach. Dzieci potrzebują wypoczętych, szczęśliwych, realizujących się także poza rodzicielstwem mam i ojców. Swoją postawą wobec nauczycieli i powrotu do szkoły modelujesz zachowanie dziecka

PORADY DLA NAUCZYCIELI

  1. Przygotuj się na różnorodność. Każda osoba inaczej reaguje na sytuacje kryzysowe i ma do tego prawo. Część uczniów będzie zadowolona z powrotu do szkoły, a niektórzy uznają to za sytuację trudną (wyrwanie ze strefy komfortu). W czasie izolacji, u niektórych z uczniów nasilił się lęk przed kontaktem z innymi. Potraktuj każdego ucznia indywidualnie i nie porównuj dzieci między sobą.
  2. Akceptuj kryzysy i staraj się dla każdego dziecka znaleźć adekwatne metody redukcji napięcia. Weź pod uwagę, że powrót do szkoły może się wiązać z psychicznymi trudnościami – nie bagatelizuj ich. Nie mów ,,Nic się nie dzieje” ,,nie bądź mięczak”. Lepiej nazwij to, co obserwujesz i wspieraj: ,,widzę, że źle się czujesz” , ,,powrót do szkoły może być trudny – rozumiem to”. Daj uczniowi czas na readaptację
  3. Zacznij od reintegracji grupy. Podczas pandemii zmienić się mogła struktura społeczna twojej klasy. Powrót do szkoły nie oznacza, że będzie identycznie jak wcześniej. Na realizację podstawy programowej, rozliczenia pracy online i zadawanie prac domowych będzie czas później. Porozmawiaj o tym, czego o sobie nauczyli się uczniowie w czasie pandemii. Zrób z uczniami listę pozytywnych rzeczy, które można rozwijać.
  4. Treści merytoryczne wprowadzaj powoli. Uwzględnij jak najwięcej zabaw dydaktycznych i technik relaksacji (także uczniów starszych). Stawiaj wymagania (adekwatne, indywidualnie), ale rób to elastycznie – jeśli sytuacja tego wymaga, zwolnij ucznia (chwilowo) z odpowiedzi, zamieniaj odpowiedzi pisemne na ustne i odwrotnie, zamiast stopni wstawiaj oceny opisowe (także w starszych klasach i szkołach ponadpodstawowych). Pamiętaj, że uczniowie wiedzą o czekających ich egzaminach i codzienne przypominanie im o tym, nie pomaga w redukcji stresu. Zgódź się na hybrydową formę lekcji (uczeń tymczasowo bierze udział w lekcjach w domu), jeśli to pomoże mu w powrocie.
  5. Zadbaj też o siebie. Dorosłym również jest trudno. Fakt, że jesteś nauczycielem nie oznacza, że musisz być supermanem. Wspieraj rodziców – na przykład przed powrotem do szkoły zorganizuj spotkanie (online albo przy kawie w szkole) na temat zmian jakie zaszły w dzieciach i dorosłych oraz ich samopoczuciu.

Porady zostały opracowane przez dr. hab. prof. UAM Beatę Jachimczak, pedagoga wczesnoszkolnego i pedagoga specjalnego oraz Tomasza Bilickiego, interwenta kryzysowego i psychoterapeutę.

Więcej informacji: https://szkola-od-nowa.pl/


Zobacz także

5 prostych kroków ku temu, by żyć bliżej Matki Natury

Pandemia a środowisko – FAQ

Nie można w pojedynkę odczarować całego świata. Ale można pięknie zmienić go dla siebie. Bądź z nami Oh!Eko! Każdy „mały świat” się liczy