Porady Szkoła

Liście drzew w Polsce – najczęściej spotykane w parkach i lasach

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
4 maja 2020
Liście drzew w Polsce - nazwy, zdjęcia, cechy
Fot. iStock/liście drzew
 

Liście drzew to temat poruszany nie tylko na lekcjach przyrody czy biologii. Umiejętność rozpoznania poszczególnych gatunków może dawać satysfakcję. Warto wiedzieć, czym charakteryzują się poszczególne liście drzew w Polsce, które możemy spotkać w parku lub w lesie.

Liście drzew – funkcje 

Liście drzew zachwycają nas często. Cieszą niezwykle, gdy po długiej zimie na gałęziach pojawiają się pierwsze zielone listki. Nie mniej radości sprawia nam obserwowanie jesiennego deszczu liści, które złocą się i czerwienią, przyjemnie szeleszcząc pod stopami.

Liście drzew w Polsce - nazwy, zdjęcia, cechy

Fot. iStock/liście

Oczywiście liście spełniają znacznie poważniejszą rolę, niż tylko powód do zachwytu nad przyrodą. Liście drzew pełnią ważną funkcję w wytwarzaniu substancji odżywczych w procesie fotosyntezy. Biorą również udział w wymianie gazowej, czyli parowaniu wody z rośliny. Nie licząc tego, gwarantują cień, są schronieniem dla wielu gatunków owadów, oraz pokarmem różnych zwierząt. Umiejętność rozpoznania poszczególnych drzew i określenia, jakie liście na nich się znajdują, przyda się nie tylko dzieciom podczas szkolnej nauki.

Liście drzew w Polsce - nazwy, zdjęcia, cechy

Fot. iStock/liście

Liście drzew – dąb

Chyba każdy choć raz miał styczność z tym majestatycznym drzewem i widział, jak wyglądają jego liście. Dąb jest potężnym i charakterystycznym drzewem. Najczęściej spotyka się dąb szypułkowy i bezszypułkowy – w zależności od obecności szypułki przy żołędziu. Dęby osiągają wysokość 40m i mogą dożywać kilkaset lat, nawet do nawet tysiąca. Owocami dębu są żołędzie, które jesienią cieszą się powodzeniem wśród dzieci, jako materiał na jesienne prace plastyczne. Liście dębu są skórzaste, osiągają średnio 10 cm długości, są blaszkowate (blaszka może być zaokrąglona lub „wycięta”), ciemnozielone, przy ogonku mają charakterystyczne „uszka”

Liście drzew w Polsce - nazwy, zdjęcia, cechy

Fot. iStock/gałązka dębu

Liście drzew – klon zwyczajny

Klon zwyczajny to pospolite drzewo, które charakteryzuje się rozłożystą, owalną koroną i spękaną podłużnie korę o ciemnobrązowym kolorze. Dorasta do 30 m wysokości i chętnie jest sadzony w parkach, ponieważ dobrze znosi ubogie gleby i zanieczyszczenia powietrza. Liście klonu są łatwe do odróżnienia innych drzew. Są tzw. pięcioklapowe, rzadziej siedmioklapowe, zawieszone na długich ogonkach. Klon owocuje wydając podwójne oskrzydlone orzeszki. Liście klonu jesienią przebarwiają się na żółto, pomarańczowo lub czerwono i opadają na ziemię. Zimą drzewo pozostaje nagie.

Liście drzew w Polsce - nazwy, zdjęcia, cechy

Fot. iStock/ klon

Liście drzew – jarząb pospolity (jarzębina)

To pospolite drzewo jest wyjątkowo charakterystyczne i bez trudu można odróżnić je od innych gatunków drzew. Drzewo nie rośnie zbyt potężne – osiąga maksymalną wysokość ok 15 metrów. Nie jest też długowieczne – dożywa stu lat. Rośnie na glebach skalistych i żwirowatych, wydaje owoce, które są łatwe do oznaczenia – ciemnopomarańczowo lub czerwono wybarwione kulki zbite w ciasne grona, które pojawiają się od lipca do października. Owoce są pożywieniem ptaków i innych zwierząt dziko żyjących. Są również cenionym surowcem zielarskim, stosowanym przy problemach trawiennych.  Liście drzewa jarzębu są nieparzysto-pierzaste, złożone z 9–15 listków. Gdy rozetrze się je w palcach, wydobywa się z nich zapach gorzkich migdałów. Jesienią przybierają kolor od złotożółtego do żółtoczerwonego.

Liście drzew w Polsce - nazwy, zdjęcia, cechy

Fot. iStock/jarzębina

Liście drzew – lipa

Lipy do długowieczne drzewa, do których zaliczamy 30 różnych gatunków. Często sadzone są w parkach lub przy  alejkach. Lipa jest drzewem miododajnym (miód lipowy), a jej kwiaty (żółte lub białe) są cenionym surowcem zielarskim, stosowanym napotnie i przeciwgorączkowo, moczopędnie i uspokajająco. Liście drzewa lipy mają sercowaty kształt, ich brzegi są karbowano-piłkowane.

Liście drzew w Polsce - nazwy, zdjęcia, cechy

Fot. iStock/lipa

Liście drzew – kasztanowiec pospolity

To dorastające do 30 m wysokości, masywne, cieniodajne drzewo. Kwitnące kasztanowce kojarzą się nierozerwalnie z majem i czasem matur. Liście drzewa kasztanowego ułożone są naprzemianlegle, posiadają od 5 do 7 listków, zawieszonych na długim (do 20 cm) ogonku. Liście tych drzew mogą osiągać wielkość nawet 25 cm, jesienią zabarwiają się na żółto lub żółtobrązowo. Owoce kasztanowca to tzw. kasztany schowane w kolczastych, trójklapowych torebkach. W jednej takiej torebce najczęściej znajduje się jeden kasztan, rzadziej dwa, trzy. Podobnie jak w przypadku owoców dębu, żołędzi, owoce kasztanowca są popularnymi elementami wykorzystywanymi w tworzeniu tzw. ludzików lub prac plastycznych w przedszkolach i szkołach. Kasztanowiec pospolity znajduje zastosowanie w kosmetyce i w medycynie naturalnej (kwiaty, kora), jest również rośliną miododajną.

Fot. iStock/kasztanowiec

Liście drzew – brzoza

Brzoza i liście drzew z tej rodziny są dość charakterystyczne. Do rodziny brzozowatych może należeć aż 60 gatunków drzew, które czasem trudno jest odrobić od siebie. Brzozy kojarzymy szczególnie z wyglądu pnia, który pokrywa najczęściej biała, gładka, łuszcząca się cienkimi płatami kora. Liście drzewa brzozy są pojedyncze, jajowate i piłkowane, zielone, osiągają długość do 10 cm. Jesienią przybierają kolor złocisty i opadają na zimę. Brzoza jest nie tylko ozdobą ogrodów, ale take rośliną leczniczą – sok z brzozy wypływający z pnia drzewa wiosną, wzmacnia serce, reguluje przemianę materii, zapobiega powstawaniu kamieni moczowych. W ziołolecznictwie wykorzystuje się także liście drzew, z których pozyskiwany jest sok moczopędny i odtruwający organizm.

liście drzewa

fot. iStock/brzoza

Liście drzew – leszczyna (orzech laskowy)

Leszczyna jest niskim drzewem osiągającym wysokość do 5 m. Charakteryzuje się czerwonawobrązową korą, która łatwo się łuszczy. Liście drzewa leszczyny są szerokie, okrągławe lub nieco sercowate, i co jest szczególne – od spodu są futerkowate. Leszczyna rodzi tzw. orzechy laskowe, które dojrzewają na przełomie września i października. Z powodu smacznych orzechów leszczynę spotyka się w ogrodach, a także w sadach.

liście drzewa

Fot. iStock/leszczyna

źródło:  edupage.org , atlas-roslin.pl


Porady Szkoła

Biotyna czyli witamina b7. Wpływa tylko na wygląd i piękne włosy? Czym może skutkować niedobór biotyny?

Redakcja
Redakcja
4 maja 2020
Fot. Materiały prasowe

Biotyna (inaczej koenzym R, witamina B7 lub witamina H) jest rozpuszczalna w wodzie i odgrywa istotną rolę w metabolizmie białek i tłuszczów, zapewniając zdrowie i piękny wygląd skóry, paznokci oraz włosów. Jak działa biotyna i czym grozi jej niedobór w organizmie? Jakie produkty są szczególnie bogate w biotynę i czy można ją przedawkować?

Jak biotyna wpływa na nasz organizm i wygląd zewnętrzny?

Biotyna (gr. bios – życie), określana często witaminą piękna, została zsyntetyzowana po raz pierwszy w 1936 roku przez dr Harrisa. Za co odpowiada biotyna? Witamina B7 bierze udział w syntezie cukrów, białek i kwasów tłuszczowych, dzięki czemu zapobiega przedwczesnemu siwieniu, wzmacnia włosy i paznokcie, a także poprawia stan skóry. To nie wszystkie zalety biotyny – wspomaga proces wchłaniania witaminy C, wspiera pracę układu nerwowego oraz pozwala utrzymać stały poziom cukru we krwi. Biotyna wraz z witaminą K uczestniczy też w syntezie protrombiny – białka, które odpowiada za krzepliwość krwi. 

Gdzie znajdziemy witaminę B7? Co stanowi najlepsze źródło biotyny?

Dobowe zapotrzebowanie na witaminę H u nastolatków i osób dorosłych wynosi od 30 do 100 mikrogramów. Biotyna jest obecna w wielu produktach pochodzenia roślinnego oraz zwierzęcego, znajdziemy ją m.in. w:

  • mięsie (bogate źródło stanowi przede wszystkim wątróbka oraz inne podroby),
  • żółtkach jaj,
  • mleku, 
  • rybach morskich,
  • otrębach,
  • drożdżach piwnych,
  • serach,
  • orzechach,
  • migdałach,
  • zielonym groszku,
  • kukurydzy,
  • kalafiorze,
  • pomidorach,
  • bananach.

Niestety obróbka kulinarna (np. gotowanie, pieczenie, wędzenie, konserwowanie) prowadzi do częściowego lub całkowitego rozkładu biotyny, dlatego warto sięgać zwłaszcza po te produkty spożywcze, które możemy spożywać w wersji surowej. Biotyna może być nie tylko przyjmowana wraz z żywnością, lecz także w formie suplementów dostępnych w aptekach, które stosują zwłaszcza te osoby, które chcą wzmocnić paznokcie, zlikwidować łojotok i poprawić słabą kondycję włosów.

Skutki niedoboru biotyny – jak rozpoznać jej brak w organizmie?

Niedobór biotyny objawia się przede wszystkim wysypką lub zmianami łuszczycowymi na dłoniach, nogach oraz ramionach. Niski poziom witaminy B7 może też manifestować się u pacjentów np.:

  • łamliwymi paznokciami,
  • wypadaniem włosów i łupieżem,
  • podwyższonym cholesterolem, 
  • brakiem łaknienia,
  • zapaleniem spojówek,
  • problemami z koncentracją,
  • zmianami zapalnymi jelit.

Sygnałami alarmowymi, które powinny skłonić nas do wizyty u lekarza, są też zanik brodawek języka, rumień, przewlekłe zmęczenie i stany depresyjne. Deficyt biotyny jest spotykany zwłaszcza u osób, które przez długi czas odżywiały się pozajelitowo, stosowały antybiotykoterapię, nadużywały alkoholu lub mają uszkodzoną śluzówkę jelit. Przyswajalność biotyny zmniejsza dym papierosowy, steroidy i leki przeciwdrgawkowe (np. fenobarbital, prymidon). Na niedobór witaminy H narażona jest też co druga kobieta ciąży, może to powodować stany depresyjne i niższą masę urodzeniową dziecka.

Jednak należy podkreślić, że niedobór witaminy B7 jest dosyć rzadko spotykany, gdyż biotyna jest obecna w wielu produktach spożywczych. Warto wspomnieć, że nie zaobserwowano do tej pory, aby nadmiar biotyny w organizmie powodował jakiekolwiek skutki uboczne i negatywnie wpływał na zdrowie (jako że należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie – w przypadku nadpodaży jest po prostu  wydalana z moczem).

Podsumowując, biotyna to wyjątkowa witamina z grupy B, która posiada wiele cennych właściwości – może być stosowana w celach medycznych lub kosmetycznych. Awitaminoza biotyny jest dosyć rzadkim zjawiskiem, podobnie jak jej przedawkowanie, które jest praktycznie niemożliwe. Jeśli podejrzewamy u siebie zbyt niskie stężenie witaminy B7 we krwi, warto udać się do lekarza, który wskaże najlepszy sposób uzupełnienia niedoborów witaminowych.


Bibliografia: https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/63298,biotyna

Artykuł partnera


Porady Szkoła

Łokieć tenisisty — jak załagodzić dolegliwości bólowe?

Redakcja
Redakcja
4 maja 2020
Fot. Materiały prasowe

Aktywność fizyczna to nieodzowny element zdrowego stylu życia. Pozytywny efekt niesie rozpropagowanie różnych form aktywności sportowych wśród amatorów. Począwszy od biegania, przez nordic walking, grupowe zajęcia fitness po bardziej wyrafinowane dyscypliny jak tenis czy golf, w dobrym tonie jest bycie fit. Jednak to właśnie amatorzy, osoby o niskiej świadomości swojego ciała i mechanizmów działania narządu ruchu są najczęściej w grupie ryzyka powstawania urazów i kontuzji. Dolegliwości bólowe mogą być odczuwane w stawach, mięśniach, kościach oraz ścięgnach i skutecznie zniechęcają do podejmowania różnych form wysiłku. Obok osób uprawiających sport, w grupie ryzyka znajdują się również osoby pracujące fizycznie oraz osoby starsze, u których wraz z wiekiem pogłębiają się zwyrodnienia kostno-stawowe. Najczęstszym przykładem mikrouszkodzeń w obrębie kończyny górnej jest tzw. łokieć tenisisty. Wbrew nazwie ból zlokalizowany jest w okolicy nadgarstka. W celu złagodzenia dolegliwości, zanim fizjoterapia zacznie dawać realne efekty, lekarze i fizjoterapeuci zalecają działający przeciwbólowo i przeciwzapalnie plaster leczniczy np. ITAMI.

Co to jest łokieć tenisisty?

„Łokieć tenisisty” (łac. lateral epicondylitis) to jednostka chorobowa polegająca na schorzeniu mięśni prostowników nadgarstka i zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej. Mikrourazy, które powstają podczas przeciążania nadgarstka i struktur mięśniowo-ścięgnistych prostowników powodują ich zwłóknienia i nadtarcia. Dodatkowo następuje patologiczne wrastanie naczyń krwionośnych w uszkodzone tkanki. Dolegliwości bólowe, odczuwane w stawie łokciowym, wywoływane są przez zmiany zwyrodnieniowe prostownika promieniowego nadgarstka krótkiego. Do przeciążeń w jego obrębie dochodzi podczas utrzymywania stawu łokciowego w pozycji zgięcia, która występuje np. podczas siedzenia przy biurku w pracy. Dlatego schorzenie określane mianem „łokieć tenisisty” można odnieść do większej grupy niż jedynie do osób aktywnych fizycznie.

Łokieć tenisisty – kogo może dotyczyć?

Szacuje się, że „łokieć tenisisty” dotyka około 3% populacji w grupie wiekowej pomiędzy 30. a 60 r. życia. W związku z tym, że przewlekłe dolegliwości bólowe w okolicy nadgarstka mogą być wywołane nawet niewielkimi, powtarzającymi się przeciążeniami może dotknąć niemal każdego z grupy ryzyka.

Do osób, u których najczęściej diagnozowane jest schorzenie, zwane „łokciem tenisisty” należą:

  • Sportowcy, zarówno zawodowi, jak i amatorzy – kulturyści, golfiści, tenisiści, siatkarze, koszykarze.
  • Seniorzy, u których wraz z wiekiem postępują zmiany degeneracyjne.
  • Pracownicy biurowi wykonujący zadania w nieprawidłowej pozycji siedzącej.
  • Pracownicy fizyczni wykonujący długo trwające, powtarzalne czynności.

Jak leczyć dolegliwości bólowe wywołane „łokciem tenisisty”?

Trudność w leczeniu „łokcia tenisisty” wiąże się z dużym stopniem podatności na nawracanie objawów. Sam proces przywracania zdrowia i sprawności może trwać od 6 miesięcy do 2 lat. Diagnostyka zapalenia nadkłykcia bocznego kości ramiennej zawsze rozpoczyna się od wywiadu z pacjentem wraz z palpacyjnym badaniem klinicznym. Zwykle wykonuje się także specyficzne testy funkcjonalne, które wywołują odtworzenie odczuwanego przez pacjenta bólu. Niezbędne będzie także badanie obrazowe np. USG uszkodzonych tkanek.

Postępowanie lecznicze przy „łokciu tenisisty” można podzielić na dwa etapy.

1. Złagodzenie dolegliwości bólowych – wprowadzenie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Bardzo dobrze sprawdzą się samoprzylepne plastry lecznicze np. ITAMI, których zaletą jest miejscowe uwalnianie substancji czynnej jedynie w miejscu odczuwania bólu. Ogranicza to ryzyko występowania działań niepożądanych cechujących NLPZ podawane ogólnoustrojowo.

2. Postępowanie fizjoterapeutyczne obejmujące masaże, techniki mobilizacyjne oraz zabezpieczanie uszkodzonych struktur powięzi i mięśni poprzez kinesiotaping. W eliminacji objawów może pomóc zastosowanie krioterapii, naświetlania, fonoforezy i lasera. W niektórych przypadkach zasadne będzie zastosowanie stabilizatora oraz unieruchomienie stawu, w którym dochodzi do przeciążeń. Wszystkie zabiegi mają na celu regenerację zdegenerowanych i zmienionych chorobowo obszarów. Do rehabilitantów należy także edukacja pacjenta w zakresie profilaktyki przeciążeń i redukcji ruchów powodujących powstawanie „łokcia tenisisty”.

Łokieć tenisisty, czyli zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej to schorzenie wywołujące ból, przez co ograniczające codzienną aktywność. Powodzenie i czas leczenia zależy w dużej mierze od szybkiej reakcji ze strony pacjenta szybkiego zwrócenia się o pomoc do wykwalifikowanego specjalisty. Stosowanie leków i plastrów przeciwbólowych jest jak najbardziej wskazane w celu zmniejszenia dolegliwości, jednak tylko fachowa pomoc fizjoterapeutyczna i właściwa profilaktyka może uchronić przed ponownym wystąpieniem objawów.


Artykuł partnera


Zobacz także

Upał w domu? Podpowiadamy, jak z nim walczyć!

Mysz - domowa, polna, leśna. Jak się pozbyć myszy z domu?

Mysz – jak humanitarnie pozbyć się uciążliwych „gości” z domu?

Idealne miejsce do pracy w domu – co jest nam potrzebne?