Dom i wnętrze Lifestyle Porady

Stopa cukrzycowa – przyczyny, objawy i leczenie choroby. Jak uniknąć tego groźnego powikłania cukrzycy?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
27 lipca 2020
Stopa cukrzycowa - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie
Fot. iStock
 

Stopa cukrzycowa to poważne powikłanie cukrzycy, które pojawia się zarówno w chorobie typu 1 jak i 2. Zespół stopy cukrzycowej może prowadzić do poważnych konsekwencji, włącznie z amputacją chorej kończyny. Stopa cukrzycowa jest stanem, który może pojawić się u każdego chorego na cukrzycę. Ważna jest w tym przypadku profilaktyka oraz leczenie istniejącego już schorzenia.

Stopa cukrzycowa — co to jest?

Stopa cukrzycowa jest owrzodzeniem pojawiającym się na najczęściej na części podeszwowej grzbietowej stopy. Istnieje kilka przyczyn jej powstawania, które nakładają się na siebie.

Fot. iStock

Wysoki poziom glukozy we krwi, który utrzymuje się długo, prowadzi do zmian miażdżycowych w obrębie podudzi i stóp. Zwężenie tętnic powoduje zmniejszenie przepływu krwi, co skutkuje niedokrwieniem stóp i utrudnia gojenie. Duże znaczenie w rozwoju stopy cukrzycowej ma obciążenie stóp, wynikające z nieprawidłowego sposobu ich stawiania podczas chodzenia i zmiany jej kształtu. Choroba rozwija się również w wyniku neuropatii, czyli uszkodzenia nerwów w stopie. Osoba cierpiąca na zespół stopy cukrzycowej nie odczuwa bólu oraz działania temperatury, co niesie ze sobą urazów, na przykład skaleczeń. W przypadku neuropatii nie są one łatwe do zauważenia, a ponieważ w cukrzycy rany goją się znacznie wolniej, może to prowadzić do zakażeń, które przekształcają się w poważne owrzodzenia.

Stopa cukrzycowa - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Fot. iStock/stopa cukrzycowa

Stopa cukrzycowa a owrzodzenie na tle niedokrwiennym

Istotną rolę odgrywa właściwe rozpoznanie. Cukrzyca jest warunkiem koniecznym do powstania stopy cukrzycowej, ale nie każde owrzodzenie u cukrzyka jest równoznaczne ze stopą cukrzycową. Stopę cukrzycową charakteryzuje długi czas trwania cukrzycy, wysoki poziom cukru we krwi (hiperglikemia) oraz występowanie innych przewlekłych powikłań cukrzycy. Stopa cukrzycowa może być mylona z owrzodzeniem na tle niedokrwiennym, które jest wynikiem zmian miażdżycowych w naczyniach tętniczych. Oprócz stopy neuropatycznej (cukrzycowej) i niedokrwiennej wyróżnia się również stopę neuropatyczno-niedokrwienną, czyli tzw. mieszaną.

Jak wygląda stopa cukrzycowa?

Chory z zaawansowanym zespołem stopy cukrzycowej może mieć problemy z ruchem, ponieważ stopy zniekształcają się. Ze względu na obciążenia pojawiają się odciski, modzele, które zwiększają ryzyko powstawania owrzodzeń. Skóra może być bardzo przesuszona oraz może się łuszczyć. Pacjent może też skarżyć się na drętwienie, pieczenie i mrowienie kończyn. Często pojawia się również grzybica stóp, która dodatkowo utrudnia gojenie istniejących ran.

Stopa cukrzycowa może mieć różne stopnie zaawansowania. Aby określić dokładną charakterystykę, stosuje się klasyfikację Wagnera opartą na kolejnych stopniach rozwoju choroby:

  • stopień 0 – stopa wysokiego ryzyka
  •  1 – owrzodzenie powierzchowne
  • 2 – owrzodzenie z towarzyszącym stanem zapalnym skóry i tkanek podskórnych
  • 3 – jw. i dodatkowo stan zapalny kości, ropowica stopy
  • 4 – ograniczona martwica sucha lub wilgotna
  • 5 – rozległa martwica, wskazania do amputacji.
Stopa cukrzycowa - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Fot. iStock/Stopa cukrzycowa

Stopa cukrzycowa — jak zapobiegać chorobie?

Na rozwój stopy cukrzycowej narażeni są pacjenci cierpiący zarówno na cukrzycę typu 1, jak i 2. Osoby niezdiagnozowane nie mają świadomości istniejącego ryzyka. Niezwykle ważna w tym przypadku jest profilaktyka, która jest skutecznym narzędziem w przeciwdziałaniu rozwojowi choroby.

Codzienna kontrola i pielęgnacja

Aby zapobiec rozwojowi choroby, diabetycy każdego dnia powinni sprawdzać stan swoich stóp regulować swoją chorobę oraz odpowiednio pielęgnować kończyny. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na zabarwienie i temperaturę skóry stóp. Jeśli coś odbiega od normy, należy to potraktować jako pierwszy sygnał wystąpienia stanu zapalnego, który zaniedbany, często prowadzi do powikłań. Należy regularnie sprawdzać część grzbietową oraz podeszwową stóp, rejestrować wszelkie pęknięcia, rogowacenia i owrzodzenia, konsultując je z lekarzem. Jeżeli pojawiają się podejrzane zmiany na skórze, nie należy ich usuwać samodzielnie, tylko zdać się na specjalistę podologa.

Stopa cukrzycowa - przyczyny, objawy, zapobieganie, leczenie

Fot. iStock/Stopa cukrzycowa

Ważna jest odpowiednia higiena, czyli codzienne mycie (np. szarym mydłem) i dokładne osuszanie stóp. Istotna jest dbałość o równe, niezbyt długie paznokcie, które nie będą wrastały w skórę lub jej kaleczyły. Nie należy stosować pumeksu i nożyków, które mogą kaleczyć skórę i zwiększać ryzyko zakażenia. Nie wolno także samodzielnie stosować maści na odciski — wybór specyfiku należy mówić z lekarzem.

Odpowiednie obuwie

Bardzo ważne jest noszenie dopasowanego obuwia i skarpet, a także wkładek. Obuwie powinno być wygodne, szerokie i najlepiej wykonane ze skóry. Przy zapobieganiu stopy cukrzycowej ważne jest, aby but był rozmiar większy od stopy tak, aby stopa się w nim swobodnie układała. Odpowiednio dobrane wkładki złagodzą obciążenie różnych partii stopy. Nie należy zbyt mocno sznurować butów, a skarpety powinny być bez uciskających szwów i gumek. Osoby zagrożone stopą cukrzycową nie powinny także chodzić boso, ani ogrzewać stóp przy pomocy poduszek elektrycznych, termoforów czy grzejników. Jest szczególnie ważne, gdy już pojawiły się problemy z odczuwaniem temperatury i bólu.

Aktywność fizyczna

Aby uniknąć powikłania takiego jak stopa cukrzycowa, należy zapewnić sobie odpowiednią dawkę i rodzaj ruchu. Ruch, taki jak spacery, poprawia ukrwienie i sprawność stóp. W przypadku istniejących zaburzeń unerwienia i ukrwienia, osoba chora powinna planowany rodzaj aktywności omówić z lekarzem prowadzącym.

Stopa cukrzycowa — leczenie

Leczenie schorzenia takiego jak stopa cukrzycowa jest długotrwałe i wymaga determinacji w działaniu. W tym przypadku konieczne jest:

  • wyrównanie metaboliczne cukrzycy oraz leczenie zaburzeń lipidowych;
  • leczenie zakażonych owrzodzeń — konieczna jest antybiotykoterapia i stosowanie odpowiednich opatrunków;
  • chirurgiczne opracowanie owrzodzenia — oczyszczenie rany z martwych tkanek. W przypadku dużych ubytków skóry po oczyszczeniu owrzodzenia ewentualne przeszczepienie skóry;
  • odciążenie kończyny — jeśli istnieje taka konieczność, należy poruszać się o kulach lub na wózku inwalidzkim;
  • dobór odpowiedniego obuwia lub wkładek ortopedycznych;
  • odstawienie tytoniu.

źródło:  www.mp.pl, ortopes.pl 


Dom i wnętrze Lifestyle Porady

Lawenda – jak ją pielęgnować, by długo cieszyła kwiatami i cudownym zapachem?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
24 lipca 2020
Lawenda - wąskolistna, francuska, pośrednia, odmiany, w ogrodzie
Fot. iStock

Lawenda to cudownie pachnąca roślina, która bezsprzecznie kojarzy się z okolicami Prowansji. Jej charakterystyczny zapach relaksuje i przywołuje miłe skojarzenia. Lawenda sprawdzi się uprawiana w doniczce w domu, na balkonie, jak i w ogrodzie. Za niewielkie zaangażowanie przy pielęgnacji odpłaci się długim kwitnieniem i pięknym zapachem.

Lawenda – odmiany

Lawenda cieszy się stale rosnącą popularnością. Ta półkrzewiasta roślina z rodziny jasnotowatych dotarła do nas z terenów basenu Morza Śródziemnego. W Polsce traktowana jest jako roślina ozdobna oraz zielarska. Można ją spotkać praktycznie wszędzie – w różnych zakamarkach miast, poustawianą w ciężkich donicach, ożywiającą przestrzeń. Jej różne odmiany widuje się na balkonach oraz w ogrodach. W zależności od odmiany, mogą różnić się od siebie kolorami kwiatów, wielkością, czy też odpornością na mróz.

Lawenda - wąskolistna, francuska, pośrednia, odmiany, w ogrodzie

Fot. iStock/lawenda

Lawenda wąskolistna (lekarska)

Najczęściej uprawianą odmianą lawendy jest lawenda wąskolistna, zwana także lekarską. Ta krzewinka dorasta przeciętnie do 70 cm wysokości. Charakteryzuje się wąskimi listkami pokrytymi włoskami (kutnerem). Na wierzchołkach pędów tworzy fioletowo-niebieskie kwiaty, choć to nie jest reguła, bo w zależności od odmiany, kwiaty mogą być też różowe lub białe. Silnie pachnące kwiaty pojawiają się w lipcu i w sierpniu, pachnąc bardzo charakterystycznie. Lawenda wąskolistna świetnie sprawdza się w ogrodach, przy ścieżkach na klombach, ale także do sadzenia w dużych donicach. Można ją zimować w gruncie, jest odporna na mróz.

Lawenda francuska

Lawenda francuska, zwana także arabską lub hiszpańską, spotykana jest przede wszystkim na balkonach i tarasach. To jedna z najbardziej delikatnych i wrażliwych odmian lawendy, traktowana jak roślina sezonowa, która nie radzi sobie podczas mrozów. Lawenda francuska dorasta ona do 50 cm wysokości, jej zielone, wąskie, długie, pokryte są szarymi włoskami. W maju pojawiają się u niej kwiaty w kolorze różu, fioletu i purpury, a także niebieskim. Jej kwiatostany są dość nietypowe, co odróżnia ją od innych odmian lawendy. Podobne do kłosa niżej rozwinięte kwiatostany złożone są z kwiatów płodnych. Ponad nimi wyrastają duże, piękne, bezpłodne podsadki, które kojarzą się ze skrzydełkami.

Lawenda - wąskolistna, francuska, pośrednia, odmiany, w ogrodzie

Fot. iStock/lawenda

Lawenda pośrednia (wieloletnia)

Lawenda pośrednia, zwana także lawendyną, to mieszaniec powstały ze skrzyżowania lawendy wąskolistnej z lawendy szerokolistną (spika). Zaliczana jest do krzewinek o większych rozmiarach i bardziej okazałych kwiatostanach, więc doskonale wpasuje się w przestrzeń ogrodu. Charakteryzuje się jasnofioletowymi kwiatami na długich kwiatostanach. Soczyście zielone liście krzewów lawendyny pozostają zielone także podczas zimy. To gatunek mrozoodporny.

Lawenda w ogrodzie

Lawenda w ogrodzie przyjmuje się bez problemu. Ta bardzo dekoracyjna i cudownie pachnąca krzewinka jest często sadzona w miejscach wypoczynku. Chętnie umiejscawia się ją przy tarasach, na klombach przy ławeczkach. Nie tylko cieszy wyglądem i wspaniałym zapachem, ale także tym, że odstrasza dokuczliwe owady, takie jak komary, natomiast przyciąga pełne uroku motyle.

Stanowisko dla lawendy 

Lawenda kocha słońce i zdecydowanie źle będzie się czuć w półcieniu i w cieniu. Nie ma zbyt dużych wymagań glebowych. Lubi podłoże lekkie, luźne i przepuszczalne – gdy jej korzenie będą miały nadmiar wody, roślina zmarnieje. Lawenda znakomicie sobie radzi w ogrodach skalnych, na zboczach, czyli wszędzie tam, gdzie woda nie stoi. Zdecydowanie nie lubi przeciągu i zimnych wiatrów. Najlepiej posadzić się w miejscu bardzo słonecznym i zacisznym.

Fot. iStock

Przycinanie 

Lawenda nie wymaga poświęcania zbyt wielkiej uwagi. By dobrze wyglądała, należy miejsce w którym rośnie regularnie odchwaszczać. Krzewinka lubi także przycinanie wiosną i po przekwitnięciu. Brak odpowiedniego cięcia spowoduje, że lawenda ogołoci się od środka i będzie słabiej kwitła. Wiosną przycina się ją, usuwając uszkodzone pędy oraz nadając jej odpowiedni kształt i wysokość, według własnych upodobań. Kolejne cięcie następuje, gdy lawenda przekwitnie –  kwiatostany ścinane są z fragmentem łodygi. Należy unikać ścinania starszych, zdrewniałych pędów, ponieważ słabo się one regenerują.

Nawożenie 

Lawenda nie wymaga szczególnie obfitego nawożenia. Najlepsze są nawozy organiczne lub o spowolnionym działaniu, które należy stosować zgodnie z zaleceniami producenta.

Zimowanie lawendy

Zimowanie najlepiej wychodzi przy lawendzie wąskolistnej, która jest najbardziej trwałym gatunkiem lawendy. Dobrze znosi zimę szczególnie gdy w czasie mrozów okryta jest gałązkami świerku. Ponieważ istnieją bardziej i mniej mrozoodporne gatunki lawendy, przed ich zakupem dobrze się zorientować jak wygląda sytuacja w przypadku konkretnej odmiany.

Lawenda w domu i na balkonie

Lawenda w domu, czy też na balkonie i tarasie będzie cieszyła oczy, jeśli tylko zapewnimy jej odpowiednią doniczkę z dużymi otworami odpływowym dla nadmiaru wody. Ważny jest drenaż, by korzenienie nie miały kontaktu z wilgocią. Podłoże powinno być przepuszczalne, a podlewanie umiarkowanie – zdecydowanie lepiej zniesie przesuszenie, niż zalanie.

Fot. iStock

Lawenda przepięknie będzie wyglądała umieszczona w wielkich glinianych donicach lub plecionych wiklinowych koszach. Doskonale pasuje także do ogródków ziołowych. Lawenda trzymana w domu, najlepiej będzie się czuła na parapecie wychodzącym na południe. Balkon i taras powinny być słoneczne, osłonięte od silnych wiatrów i najlepiej niezadaszone. Zimą lawendę w doniczce wkopuje się w ogrodzie lub zostawia okrytą na balkonie, postawioną na styropianie.

Kwiaty lawendy – zastosowanie

Jej kwiaty wykorzystuje się w kuchni jako aromatyczny dodatek do różnych mięs. Suszone kwiaty lawendy to nie  tylko pachnący element dekoracji, ale i naturalny odświeżacz odstraszający mole. Można kilka gałązek suszonej lawendy włożyć do szafy między ubrania, by były one bezpieczne i zachowały przyjemny zapach. W podobny sposób można ułatwić sobie zasypianie. Ususzone kwiaty i liście lawendy trzymane przy poduszce w woreczku wyciszą i pomogą zasnąć. Aromat lawendy skutecznie łagodzi napięcie i stres, jest pomocny przy zwalczaniu migren i napięciowego bólu głowy.

Lawenda - wąskolistna, francuska, pośrednia, odmiany, w ogrodzie

Fot. iStock

Napar z kwiatów lawendy stosuje się przy problemach trawiennych oraz w trakcie bolesnych miesiączek, ponieważ działa on rozkurczająco. Olejek lawendowy ma działanie bakteriobójcze, więc inhalacje z jego użyciem stosowane są w przypadku przeziębienia i infekcji dróg oddechowych (zapalenie gardła, krtani, oskrzeli). Jako specyfik bakteriobójczy ułatwia też gojenie się ran i przyśpiesza regenerację naskórka.

źródło:  zielonyogrodek.pl , www.poradnikzdrowie.pl 

 


Zobacz także

Pożyczone życie

Pożyczone życie zawsze wróci do właściciela, zostawiając nas samych sobie

10 typów facetów, którzy nie potrafią kochać

Babciu, po ci taki samochód? Babcia WRX – to się nazywa pasja