Dom i wnętrze Zwierzęta

Pająki w Polsce. Które z nich możemy spotkać w naszych domach?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
28 lipca 2020
pająki w Polsce, pająki w domu, ugryzienie pająka
Fot. iStock
 

Pająki są stworzeniami, których większość ludzi wolałaby nie widywać. Najczęściej wzbudzają obrzydzenie, w wielu przypadkach stając się przyczyną trudnego do pokonania lęku — arachnofobii. Są one jednak pożyteczne i pełnią ważną rolę w przyrodzie. Jakie pająki zamieszkują nasze domy i czy należy się ich bać?

Pająki w Polsce — charakterystyka

Rozróżnia się około 50 000 gatunków pająków, z czego 800 możemy spotkać w Polsce. Pająki mają charakterystyczną budowę i bez kłopotu można je odróżnić od innych stworzeń. Krajowe gatunki osiągają niewielki rozmiar ciała. Ich głowotułów łączy się z odwłokiem, i widać na nim aż 6 par odnóży, w tym 4 pary odnóży krocznych. Pająki posiadają szczękoczułki (pierwsza para chwytnych narządów gębowych — służą do walki oraz do rozrywania zdobyczy lub wstrzykiwania jadu) oraz nogogłaszczki (druga para odnóży nad aparatem gębowym). Ich głowotułów chroni gruby oskórek porośnięty włoskami, odwłok natomiast jest miękki i pokryty cienką warstwą oskórka. Mimo że pająki posiadają kilka par oczu, mają słaby wzrok.

Fot. iStock

Zazwyczaj pająki zamieszkują środowisko lądowe. Wyjątkiem jest występujący również w Polsce pająk topik, który spędza większość swojego życia w wodzie.

Po co pająkom pajęczyna?

Pająki są znane z tego, że budują skomplikowane pajęczyny. Jest to możliwe dzięki wyrostkom znajdującym się na końcu odwłoka. Tzw. kądziołki przędne produkują one substancje, które po kontakcie z powietrzem zastygają, tworząc wytrzymałą sieć. Pająki mogą wytwarzać sieci nie tylko jako twory służące do łowienia owadów, ale także kokony oraz sieci asekuracyjne. Chyba wszyscy kojarzymy „babie lato”, które produkują młode pająki. „Babie lato” to nic innego jak cieniutkie nitki, które służą do pokonywania większych odległości przez te stworzenia.

Fot. iStock

Co jedzą pająki?

Zdecydowanie pająki są drapieżnikami, ale są  wśród nich wyjątki, które preferują pokarm roślinny. Pająki występujące w Polsce polują na owady, którym wstrzykują jad rozpuszczający wnętrzności. Następnie pająk bez kłopotu wysysa zawartość ofiary. Mimo silnej niechęci odczuwanej w stosunku do pająków nie warto z nimi walczyć. Rodzime gatunki  są niegroźne dla człowieka, ale spełniają ważną rolę w ekosystemie. Także pająki, które pojawiają się w domach nie powinny bardzo przerażać, ponieważ regulują liczebność niepożądanych owadów występujących w domach. Pomagają się pozbyć m.in.: mrówek, much, komarów, karaluchów, których sąsiedztwo jest uciążliwe.

Ukąszenie pająka

Większość ukąszeń pająków nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi, w dodatku zdarza się dość rzadko, zazwyczaj w momencie bezpośredniego kontaktu z pająkiem, np. przyciśnięcia go dłonią. W Polsce nie spotykamy naturalnie występujących śmiertelnie jadowitych pająków, ale są takie gatunki, których ukąszenie może być bardzo bolesne i dokuczliwe.

Najbardziej nieprzyjemne może być ukąszenie krzyżaka ogrodowego, w którego jadzie znajduje się toksoalbumina. W miejscu ukąszenia krzyżaka może pojawić się: zaczerwienienie skóry, obrzęk, świąd i bolesne pieczenie. Osoby nadwrażliwe mogą odczuwać osłabione, bóle głowy, stawów, brzucha, wylewy podskórne, hipotonię. W większości przypadków po kontakcie z krzyżakiem wystarczą zimne okłady, ale przy nadwrażliwości i silnej reakcji alergicznej wskazane jest zastosowanie glikokortykosteroidów. Podobnie nieprzyjemne objawy może powodować ukąszenie kolczaka zbrojnego. Także w tym przypadku pojawia się piekący ból i stan zapalny, u osób wrażliwych może pojawić się osłabienie, dreszcze i nieustępujący ból.

Owiane złą sławą śmiertelnie jadowite pająki na szczęście żyją w ciepłym klimacie. Do takich możemy zaliczyć ptasznika australijskiego, wałęsaka brazylijskiego i czarną wdowę.

Pająki w domu — gatunki

W naszych mieszkaniach, na strychach i w piwnicach nie brakuje cichych współlokatorów. Możemy spotkać pająki takie, jak m.in:

Kątnik mniejszy

Kątnik domowy mniejszy jest pająkiem o brązowo-szarym ubarwieniu ze wzorzystym odwłokiem. Jest niewielki — liczy sobie 6-10 mm, przy czym ma dość masywne i owłosione odnóża. Nie stwarza dla nas zagrożenia.

pająki w Polsce, pająki w domu, ugryzienie pająka

Fot. iStock/kątnik mniejszy

Kątnik większy

Kątnik domowy większy ma znacznie pokaźniejsze rozmiary — może dorastać do ok. 18 mm, a wraz z odnóżami mieć ok. 8 cm. Często zamieszkuje strychy i piwnice, choć może się też ulokować w mieszkaniu w spokojnym kącie za meblami. Kątnik domowy atakuje wyłącznie, gdy zostanie np. przygnieciony, a jego ukąszenie, mimo iż niegroźne, może być bolesne.

pająki w Polsce, pająki w domu, ugryzienie pająka

Fot. iStock/kątnik większy

Nasosznik trzęś

Te pająki są maleńkie – dorastają do ok. 7-9 mm wielkości, i wyglądają dość mizernie, ze względu na prawie przezroczyste ciało i długie, ale bardzo delikatne nogi. Wbrew pozorom te maleństwa to mali agresorzy — są w stanie nawet pokonać kątnika. Nie atakują ludzi, i nie są w stanie zrobić krzywdy.

pająki w Polsce, pająki w domu, ugryzienie pająka

Fot. iStock/nasosznik trzęś

Sidlisz piwniczny

W piwnicy można napotkać sidlisza piwnicznego. Jest to pająk średniej wielkości, dorasta do 8-14 mm długości. Charakteryzuje się ciemnobrązowym ubarwieniem, a jego ukąszenia są dla człowieka bardzo bolesne.

pająki w Polsce, pająki w domu, ugryzienie pająka

Fot. iStock/sidlisz piwniczny

Zyzuś tłuścioch

Zyzuś tłuścioch to nieduży pająk (do 8 mm długości), o rzeczywiście dużym, czerwono-brązowym odwłoku, z dość krótkimi odnóżami w czerwono-brązowe pasy.

pająki w Polsce, pająki w domu, ugryzienie pająka

Fot. iStock/zyzuś tłuścioch

Kosarz

To nie pająk, ale jest często z nim mylony. Kosarz to pajęczak o owalnym ciele od góry ciemnoszarym, od spodu jasnym, i długich, chudych odnóżach. Kosarz nie posiada gruczołów jadowych i ma tylko jedną parę oczu. Poluje na inne pająki i różne owady, materię organiczną oraz sok z owoców.

pająki w Polsce, pająki w domu, ugryzienie pająka

Fot. iStock/kosarz

Pająki w domu — jak się ich pozbyć?

Najlepiej się ich nie pozbywać ze względu na ich pożyteczną funkcję walki z owadami. Jeśli wygląd pająka jest dla kogoś trudny  do zniesienia lub rzeczywiście namnożyło się ich wyjątkowo dużo, można spróbować wyprosić gości za drzwi. Nie warto sięgać po trującą chemię, także ze względu na własne zdrowie. Można, zamiast tego, wykorzystać różne naturalne sposoby, które cieszą się opinią skutecznych. Najlepiej byłoby wyłapywać pająki na przykład do plastikowego kubeczka i wynosić poza dom. Można także spróbować z naturalnymi zapachami, takimi jak olejki z cytryny albo mięty pieprzowej, którymi należy zakropić futryny drzwi i okien. Te zapachy dla pająków są nieprzyjemne i mogą spowodować, że nie będą zainteresowane wejściem do wewnątrz. Jest jeszcze jeden bardzo nietypowy środek na pająki, czyli kot. Koty są znane z tego, że lubią na nie polować, więc posiadanie kota może rozwiązać problem nadmiaru pająków w domu.

źródło:  www.ekologia.pl , pulsmedycyny.pl ,www.e-mieszkanie.pl 


Dom i wnętrze Zwierzęta

Piernik – aromatyczne ciasto z bogatą historią. Przepisy, dzięki którym nie zabraknie go na świątecznym stole

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
28 lipca 2020
Piernik staropolski, pomidorowy, pierniki toruńskie - przepis
Fot. iStock
 

Piernik jest jednym z najważniejszych ciast pojawiających się na polskich stołach. Ten tradycyjny wypiek znany jest od stuleci i trudno sobie wyobrazić bez niego święta Bożego Narodzenia. Piernik zachwyca niezwykłym aromatem i smakiem, w dodatku można go przygotować na kilka sposobów. Wypróbuj przepis na piernik staropolski, pomidorowy lub pierniki toruńskie.

Piernik — wypiek z długą historią

Piernik to ciasto o bogatej i długiej historii. Niezależnie od przepisu zawsze urzeka korzennym aromatem przypraw, które bezsprzecznie kojarzą się czasem świąt Bożego Narodzenia. Piernik nie jest typowo polskim przysmakiem. Przywędrował do Polski z zachodu Europy. Znany był przed wiekami na terenach Holandii, zdobył ogromną popularność w Niemczech, pokochali go także Francuzi i Szwajcarzy, którzy pieką piernikowe chleby lub ciasteczka.

Fot. iStock/pierniki

Nazwa piernik zaczerpnięta została za słowa pierny, czyli pieprzny — pikantny, bogaty w aromatyczne korzenne przyprawy. Piernik zajadano nie tylko jako pyszne ciasto, ale także lekarstwo na niestrawność oraz podczas przeziębienia.

Nie ma jednego przepisu na piernik. Powstało na jego temat wiele wariacji. Pierniki mogą przybierać różne kształty, mogą mieć inne przełożenie pomiędzy warstwami, jak np. śliwkowe lub porzeczkowe powidła. Może być oblany lukrem lub czekoladą z przyprawami. Obecność skórki pomarańczowej lub czekolady dodatkowo wzbogaca smak i aromat piernika. Jedno jest natomiast pewne — idealny piernik powinien być miękki, puszysty i bardzo aromatyczny.

Piernik staropolski — przepis

Piernik staropolski to przepis na ciasto długodojrzewające, wymagające nieco cierpliwości. Nie należy jego przygotowania odkładać na ostatni gwizdek przed świętami, jeśli ma ozdobić świąteczny stół.

Piernik staropolski, pomidorowy, pierniki toruńskie - przepis

Fot. iStock

Składniki na piernik staropolski:

Ciasto:

  • 250 g miodu — najlepiej płynny, lipowy
  • 150 g masła
  • 180 g cukru
  • 500 g mąki
  • 1 jajko
  • 2 żółtka
  • 2 łyżki przyprawy do piernika
  • 80 ml mleka
  • 1,5 łyżeczki sody
  • 50 g orzechów włoskich

Nadzienie:

  •   400 g powideł śliwkowych

Polewa czekoladowa:

  • tabliczka gorzkiej lub deserowej czekolady
  • 60 g masła
  • odrobina miodu

Piernik staropolski — przygotowanie: 

  1. Miód, masło i cukier włóż do garnka i zagotuj, mieszając drewnianą łyżką. Zestaw z ognia, przestudź.
  2. Do przestudzonej masy dodaj mąkę, jajko i żółtka, przyprawę do piernika i wyrób łyżką na jednolitą masę.
  3. Wlej mleko wymieszane z sodą, dodaj drobniutko posiekane orzechy. Wyrób drewnianą łyżką lub mikserem na małych obrotach ok. 10 minut.
  4. Masę przełóż do szklanego lub kamionkowego naczynia, nakryj ściereczką, nałóż uchyloną pokrywkę. Odstaw w chłodne miejsce na 2 – 3 tygodnie.
  5. Gdy ciasto dojrzeje, wyłóż je na stolnicę oprószoną mąką i zagnieć je na gładką kulę. Rozwałkuj na równy placek o wymiarach dużej blachy z wyposażenia piekarnika. Przełóż na blachę wyłożoną papierem do pieczenia i piecz w temperaturze 180ºC (góra i dół bez termoobiegu) przez ok. 30 minut. Ciasto powinno być zrumienione i stwardnieć po ostudzeniu.
  6. Przekrój je wzdłuż na 3 części, przełóż powidłami.
  7. Zawiń szczelnie w folię aluminiową i odstaw w chłodne miejsce na minimum 1 tydzień. Po tym czasie przenieś je do pomieszczenia o temp. pokojowej.
  8. Gotowy piernik polej polewą czekoladową: w rondelku podgrzej połamaną na kosteczki czekoladę, pokrojone masło oraz miód. Mieszając podgrzewaj masę na małym ogniu, aż czekolada się roztopi. Gładką polewę odstawi z ognia i ostudź.
  9. Przechowuj w mniejszych kawałkach w pojemniku na ciasto.

Piernik pomidorowy — przepis

Piernik pomidorowy to zupełnie inne podejście do tradycyjnego piernika. Tu, zgodnie z nazwą, pierwsze skrzypce grają pomidory, ale znalazła się tu i banan. Zdaniem miłośników tego przepisu, trudno poznać, że jest to piernik pomidorowy, robiony zupełnie inaczej, niż klasyczny.

Piernik staropolski, pomidorowy, pierniki toruńskie - przepis

Fot. iStock/piernik pomidorowy

Piernik pomidorowy — składniki:

Ciasto:

  • 1 szklanka krojonych pomidorów z puszki
  • 1 banan
  • 1/2 szklanki cukru
  • 1/2 szklanki oleju
  • 2 szklanki mąki pszennej
  • 1 1/2 łyżki przyprawy do piernika
  • 1 łyżeczka kakao
  •  łyżeczka sody
  • 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia
  • 1/2 łyżeczki soli
  • powidła śliwkowe

Polewa czekoladowa:

  • tabliczka czekolady 100 g (gorzka lub deserowa)
  • 1/3 szklanki śmietanki 30 %

Piernik pomidorowy — przygotowanie:

  1. Piekarnik rozgrzej do 180ºC góra-dół, bez termoobiegu.
  2. W wysokim naczyniu zblenduj pomidory, banana, olej oraz cukier na gładką gęstą masę.
  3. W dużej misce dokładnie wymieszaj suche składniki. Przesyp do mokrych składników i wymieszaj.
  4. Ciasto przełóż do keksówki wyłożonej papierem do pieczenia i piecz ok. 50 min. w nagrzanym do 180ºC piekarniku.
  5. Zostaw ciasto do ostygnięcia. Po tym czasie przekrój je wzdłuż na dwie części i posmaruj powidłami ze śliwek.
  6. W małym garnuszku zagotuj śmietankę i dodaj do niej pokruszoną czekoladę. Wymieszaj dokładnie, aż polewa stanie się jednolita. Wierzch przestygniętego piernika polej polewą czekoladową.

Pierniki toruńskie — przepis

Toruńskie pierniki to wypiek, o którym każdy słyszał i który większość z nas zapewne kosztowała. Toruńskie pierniki można upiec samodzielnie w domu, choć oczywiście z zacznie prostszej formie i kształcie, niż te do kupienia na toruńskim rynku. Wystarczy wyciąć z foremką pierniki w kształcie serca czy ludzika, by upiec te smakowite ciasteczka.

Piernik staropolski, pomidorowy, pierniki toruńskie - przepis

Fot. iStock/oryginalne pierniki toruńskie

Pierniki toruńskie — przepis:

  • 400 g mąki pszennej
  • 250 g miodu
  • 1 jajko
  • 50 g miękkiego masła
  • 2 płaskie łyżeczki przyprawy do piernika
  • 2 łyżeczki proszku do pieczenia
  • kieliszek rumu
  • czubata łyżka kakao

Pierniki toruńskie — przygotowanie:

  1. Do miski wlej miód, dodaj przyprawę do piernika, pokrojone masło, proszek do pieczenia, kakao, jajko i rum. Wymieszaj i dodaj mąkę.
  2. Ciasto wyłóż na posypaną mąką stolnicę i rozwałkuj na grubość 5-10 mm. Foremką wytnij pierniczki i przełóż je na wyłożoną papierem do pieczenia blachę. Przed pieczeniem spryskaj je wodą, by za bardzo nie wyschły.
  3. Piekarnik rozgrzej do temperatury 200ºC bez termoobiegu. Piecz pierniczki ok. 10 minut.
  4. Wyjmij pierniczki i wystudź na blaszce, aby pierniczki zachowały swój kształt.
  5. Pierniczki po wystudzeniu muszą leżeć kilka dni w szczelnie zamkniętym pojemniku. Im dużej będę leżały, tym będą smaczniejsze i bardziej miękkie. Można je polać lukrem lub różnymi polewami.

źródło: www.kwestiasmaku.com,  beszamel.se.pl, polki.pl


Dom i wnętrze Zwierzęta

Kiedy twoja znajomość przeradza się w „coś więcej”. 4 nie zawsze subtelne znaki

Anna Frydrychewicz
Anna Frydrychewicz
28 lipca 2020
Fot. iStock/PeopleImages

Czasem wchodzimy w relację jakby „mimochodem”, z ciekawości co z tego wszystkiego wyniknie. Niewinny flirt trwa i okazuje się, że relacja, która nie miała być niczym ważnym, staje się związkiem, który zmienia nasze życie. Rodzi się przywiązanie, miłość, chęć bycia ze sobą „naprawdę”, nie tylko na chwilę. Subtelne momenty przeradzają się w kolejne etapy, uczucie pogłębia się, choć przecież wcale nie tak miało być…

1. Zaczynasz dzielić się z nim tym, co dla ciebie ważne

Albo interesujące, zaskakujące, dobre. To może być twój ukochany jazz albo świt gdzieś na szlaku w Bieszczadach. Wspomnienie  dzieciństwa lub ścieżka w parku odkryta w zeszłym tygodniu. Kiedy zaczyna nam na kimś zależeć, otwieramy się, pokazujemy to, co dla nas istotne, co nas wzrusza. Nawiązujemy bardziej osobistą relację, dopuszczamy kogoś do swojej duszy.

2. Bliżej nieokreślone „kiedyś” staje się konkretnym planem

Nie planujesz przyszłości z osobą, na której Ci nie zależy. Jeśli łączy was jedynie świetny seks, nie widzisz was razem podczas wymarzonej wycieczki po Tybecie. Gdy relacja staje się ważna, pragniemy wspólnej przyszłości, widzimy się w niej razem. I zaczynamy ją sobie jakoś organizować.

3. Tęsknisz

Za tą jedną, konkretną osobą. Za jej bliskością głosem, odgłosem kroków w kuchni, kiedy parzy sobie herbatę w kubku. To nie ma być „wszystko jedno kto”. To ma być właśnie on/ona.

4. Chcesz poznać z nią inne bliskie ci osoby

W relacjach „bez przyszłości”  raczej nie zaprzątamy sobie tym głowy. Poza tym, boimy się ryzyka. Przywiązanie to odpowiedzialność za drugą osobę, za siebie, za relację. Jeśli zaczyna ci zależeć, chcesz wprowadzić tę osobę do swojego życia,chcesz by poznali ją inni, ważni dla ciebie ludzie. Poznali i zaakceptowali.

Na jakim etapie jest twoja relacja?…


Zobacz także

Forsycja - pośrednia i odmiany, przycinanie, pielęgnacja, napar, nalewka

Forsycja – krzew o leczniczych kwiatach. Jak pielęgnować forsycję, by wiosną zachwycała żółtym kwieciem?

kamienie szlachetne

Trend: Kamienie szlachetne

Rośliny do domu lub ogrodu, odstraszające owady