Życie z cichym złośnikiem. Kim jest bierno-agresywny parter?

Hanna Szczygieł
Hanna Szczygieł
4 lipca 2017
Fot. iStock/Everste
 

Zdarzyło ci się kiedyś dostać cudzą złość w prezencie? Wyobraź sobie sytuację konfliktową, w której „agresor” jest oazą spokoju (przynajmniej pozornie) i swoim zachowaniem doprowadza cię do granic wytrzymałości? W twojej głowie już dawno pojawiły się obrazy rzezi (mniej lub bardziej realne), a on przecież tylko pyta: „Zdenerwowało cię to? Dlaczego cię to denerwuje? Nie rozumiem skąd ta złość…”. 

Wyobraź sobie, że się kłócicie o wakacje. Ty i On. Jakiegokolwiek argumentu byś nie użyła, czy kompromisu nie zaproponowała, efekt jest ten sam. Spór wygrywa On, na jego warunkach, ale i tak z tej potyczki wychodzicie z etykietami: On-ofiara, ty-oprawca. Brzmi znajomo? Masz wrażenie, że każde twoje słowo, zostało obrócone przeciw tobie, a manipulacja rozmową doprowadziła cię do wyrzutów sumienia pomimo tego, że nie ty w niej atakowałaś?

Takich przykładów jest mnóstwo, między innymi w ten sposób objawia się postawa bierno-agresywna. Czasem padamy jej ofiarą, innym razem sami ją prezentujemy.

Bierna agresja to stan,  w którym z jakiegoś powodu nie chcemy lub nie potrafimy okazać swojej złości. Pojawia się więc problem, co z takim niewygodnym bagażem emocjonalnym zrobić? Najłatwiej przenieść go na  kogoś innego. Ten mechanizm może być nieświadomy, są jednak osoby, którym bierna agresja się nie zdarza,  które żyją tak cały czas… i uwierzcie, w związku może się to okazać prawdziwą udręką.

Jak rozpoznać postawę bierno-agresywną?

Według klasyfikacji zaburzeń psychicznych ATP, aby stwierdzić bierną agresję, należy rozpoznać u kogoś minimum cztery kryteria opisane poniżej. Osoba bierno-agresywna:

  • stawia bierny opór (w bardzo różnych sytuacjach),
  • często narzeka na brak zrozumienia i niedocenienie,
  • jest ponura,
  • jest kłótliwa,
  • bez powodu krytykuje osoby postawione wyżej w hierarchii (społecznej, ekonomicznej, zawodowej),
  • jest zawistna i zazdrosna,
  • bez przerwy narzeka na swój marny los i pecha,
  • prezentuje dwie skrajne postawy, balansuje na granicy prowokacji i skruchy.

Kim jest bierno-agresywny parter?

Bierno-agresywny partner ma cały wachlarz technik i sposobów na to, by swoją złość sprytnie przenieść na drugą osobę.

  1. Zaprzeczanie. Często  podświadomie przenosi na kogoś innego odpowiedzialność za swoje zachowanie, decyzje, emocje („Co ja mogłem/am zrobić/Nie miałem innego wyjścia”). Bierno-agresywni zaprzeczają tak mocno, że gotowi są walczyć o to, że czarne jest białe (i próbować to udowodnić).
  2. Odwlekanie. Bierno-agresywni są mistrzami w prokrastynacji. Każde odłożenie decyzji czy obowiązku w czasie ma bardzo racjonalne uzasadnienie.
  3. Ślepy upór. Jeszcze nie znalazło się rozwiązanie, które by bierno-agresywnemu parterowi dogodziło. W każdej propozycji jest coś nie tak, ba! każde „nie tak” jest bardzo dobrze uzasadnione.
  4. Niezdecydowanie. Bierno-agresywni nie cierpią deklaracji. Ich stanowisko bardzo często się zmienia.
  5. Ambiwalencja. To sytuacja, w której ktoś głośno zgadza się na jakiś układ/propozycję/rozwiązanie, jednocześnie manifestując całym sobą, że jest wręcz odwrotnie. Nie mówi tego, co myśli. To dobrze znana sytuacja, w której osoba bierno-agresywna obwinia partnera o kontrolę czy manipulację – podczas, gdy sama tę kontrolę przejęła.
  6. Niekompetencja. Jeśli podejmie się jakiś działań, wyniki mogą być „niezadowalające”.  Mówiąc bardzo obrazowo, osoba bierno-agresywna „robi, żeby robić”, a nie by coś zostało zrobione.
  7. Świętość. Nie potrafią lub nie chcą wyrazić wprost swojej złości.
  8. Spóźnianie się. I to chroniczne. To cecha i oręż cichych złośników.
  9. Gra ofiarę. Czasem naprawdę się nią czuje. A gdy sytuacja jest trudna do obrócenia o 180 stopni, wychodzi z niej, jako zraniona oskarżeniami/złością innej osoby/ cudzymi oczekiwaniami („tak, wiem, jestem beznadziejny, naprawdę nie musisz mi tego jeszcze TY mówić…”).
  10. Brak niezależności. Taki partner z jednej strony obwinia o przejmowanie kontroli i dominację, z drugiej nie chce podejmować żadnych decyzji i brać za nie odpowiedzialności, ucieka przed nią. Nie odejdzie i nie porzuci, ale potrafi po mistrzowsku zgotować drugiej połówce samotność w związku.

To najbardziej popularne triki, jakie zastawia na nas bierna agresja w związkach. Aby zmienić tę postawę potrzeba sporo pracy. Przede wszystkim nad umiejętnością radzenia sobie z emocjami przez cichego złośnika.


Źródło: parkpsychologii.pl, charaktery.eu


Kiedy dziewczynka zajdzie w ciążę, jej dzieciństwo się kończy. Poruszająca kampania 

Anna Wójtowicz
Anna Wójtowicz
4 lipca 2017
Fot. Screen z YouTube/ Save the Children USA
 

Na świecie co dwie sekundy nastolatka rodzi dziecko. Z powodu powikłań i komplikacji związanych z ciążą lub porodem każdego roku umiera ok. 70 tysięcy z nich. Jest to problem, na który uwagę chce zwrócić międzynarodowa organizacja Save the Children. 

To właśnie oni przygotowali spot, w którym dziewczynka zamiast lalki w pudełku znajduje test ciążowy i kartkę z informacją: „na świecie co dwie sekundy nastolatka rodzi dziecko”.  Podstawę kampanii stanowią badania, w których starano się zebrać informacje na temat tego, w jakich warunkach żyją dziewczęta w wieku od 10 do 19 lat i dlaczego liczba ciąż u nieletnich oraz ich zgonów jest tak wysoka.

Zobaczcie film:

Kampania wywołała w Polsce dyskusję. Oczywiście głos zabrali internauci podnosząc problem braku edukacji seksualnej i szukając winnych całej sytuacji. Bo kto może być winny? Szkoła, która nie mówi dzieciom o odpowiedzialności w przypadku współżycia, która nie zabiera głosu w budowaniu świadomości wśród nastolatków mówiąc o antykoncepcji? A może wina leży po stronie rodziców, którym łatwiej jest zrzucić odpowiedzialność na szkołę niż szukać błędów w wychowaniu własnych dzieci? Rodzice nie rozmawiają z dziećmi o seksie, cały czas im się wydaje, że są jeszcze za małe, za głupi na „te” sprawy. Nic bardziej mylnego! 

Dzieci bardzo często we współczesnym zabieganiu pozostawione same sobie szukają bliskości drugiego człowieka. Może warto zastanowić się, czy nie dlatego tak szybko i łatwo idą do łóżka z kimś, kto da im namiastkę uczucia oraz  okaże swoje zainteresowanie.

Save the Children to międzynarodowa organizacja non-profit, prowadząca działalność humanitarną bazującą na Konwencji Praw Dziecka. Powstała w 1919 roku w odpowiedzi na wydarzenia pierwszej wojny światowej. Jej celem jest pomoc dzieciom na całym świecie.

Źródło: savethechildren


Ładni stoją z przodu, brzydcy tworzą tło. Boję się odejść, ale nie mogę tu zostać – moje życie w korpo

Anna Frydrychewicz
Anna Frydrychewicz
3 lipca 2017
Fot. iStock/kieferpix

Ma 30 lat, od ośmiu pracuje w dużej, warszawskiej korporacji. Od trzech myśli o tym, żeby odejść, a od pół roku chodzi na terapię. Jest szczupła, tak szczupła, że przez bladą skórę na jej rękach i szyi bardzo wyraźnie widać niebieskie żyłki. Mówi szybko, nerwowo, papierosy zapala jeden za drugim. Co chwila zerka na ekran telefonu, palcem przesuwa wiadomości, na niektóre odpisuje od razu, choć dawno wyszła z biura. Ale już niedługo. Jeszcze tylko skończy ten olbrzymi projekt i zamknie rekrutację, wtedy porozmawia z szefem o swoim odejściu. Jak? Tego jeszcze nie wie. Szuka i szuka w głowie dobrego argumentu. No bo jak można odejść z tego wspaniałego miejsca, nie wykorzystać tych wszystkich możliwości? Albo raczej: jak dalej żyć, ze świadomością, że korporacja bez niej poradzi sobie równie dobrze jak i z nią, skoro poświęciło się dla niej aż tyle?…

Zaczynałam jeszcze na studiach, jako asystentka, powoli przechodziłam przez kolejne szczeble korpo-kariery – mówi Magda.  –  Pamiętam moją rozmowę rekrutacyjną, z uśmiechniętą panią menadżer, która opowiadała mi o możliwościach, które tu na mnie czekają, wspaniałych ludziach, których tu poznam i którzy mnie zainspirują. Wspólne inspirowanie się nawzajem, to jedno z naszych głównych haseł.  Obiecywało tak wiele. Łyknęłam to, wciągnęło mnie. Imponowała mi karta Multisport, prywatna opieka medyczna i wyjazdy integracyjne do Hoteli SPA. Chciałam tego, marzyłam, jak dzieciak o badge’u otwierającym drzwi do tego raju. A ona mówiła, że jeśli tylko chcę, to firma będzie wspierała mój rozwój, że naprawdę wiele osiągnę. Dziś ona już tu nie pracuje, zwolniono ją bezpardonowo po dziesięciu latach pracy, budowania tego miejsca tu w Polsce, od początku. To ja jestem na jej miejscu. Tylko, że wjeżdżam do firmowego garażu samochodem i łykam środki rozkurczowe w firmowej kuchni, zamiast jarać się minimalistycznym dizajnem z elementami eklektyzmu. Bo regularnie ściska mnie w żołądku. A na rozmowach kwalifikacyjnych sama tworzę te bańki mydlane, roztaczam wizje, nie wspominając tylko o jednym: o kosztach. Jest ich sporo.

Nie mam czasu na miłość, nie ufam

Bo nie mam wiele możliwości, żeby kogoś spotkać. W pracy tego typu relacje nie wchodzą w grę. Po pierwsze są zabronione, po drugie – trudno tu poznać kogoś, z kim naprawdę chciałabyś spędzić więcej czasu, niż tyle, ile potrzeba by wypić wspólne latte w firmowej kuchni. Poza tym, dawno przestałam wierzyć, że ludzie, których tu spotykam są autentyczni w jakichkolwiek relacjach z innymi. Co więcej, nie wierzę, że potrafią być autentyczni we własnych domach po ośmiu, a czasem dziesięciu godzinach udawania kogoś, kim nie są. Co udają? Że cię lubią i szanują, że cieszą się z twojego sukcesu. I że ta firma, jej misja, czy górnolotne cele w ogóle ich obchodzą. Obchodzi ich kasa, a firmę i całą ideologię mają „gdzieś”. Babskie gadanie? Pewnie, nie bardziej niż męskie. Nie wszyscy się jeszcze nauczyli, że nie obgaduje się swojego przełożonego do „najlepszego kolegi”, że się nie skarży na atmosferę w firmie przypadkowym osobom, spotkanym na stołówce. Lojalni awansują, „buntownicy” odchodzą, z reguły sami. Czasem wracają, pokorniejsi. Bo jednak tu jest umowa o pracę i regularna pensja. A jeśli będziesz się starał, jeśli firma uzna, że opłaca się w ciebie zainwestować, to możesz się też wiele nauczyć i mieć potem całkiem ładne CV. To twoja furtka, by iść dalej. I nie ma w tym właściwie nic dziwnego. Chodzi o to, że nie każdy ma na tyle dużą odporność, by sobie z tym poradzić i wytrwać. Zwłaszcza, jeśli myśli.

Nie wiem już, jak być człowiekiem

Najdobitniej poczułam to w momencie, kiedy musiałam, kierując się jedynie wykresami i bezdusznymi tabelkami zwolnić osobę, o której wiedziałam, że jest „w porządku”. Nie było tu miejsca na empatię. To był pierwszy, poważny cios, po którym zdecydowałam się na terapię. Ta dziewczyna dołączyła do firmy w tym samym momencie, co ja, ale jej ścieżka zawodowa potoczyła się inaczej. Może dlatego, że miała rodzinę, że potrafiła postawić wtedy na to, co ważniejsze, korporację traktując jedynie, jako możliwość zarobienia pewnych pieniędzy. Zero wczuwania się w tę ideologię, umiarkowany udział w służbowych wyjazdach – to nie przeszło niezauważone. Kiedy przekazano mi decyzję, że powinnam ją „odstrzelić”, już wiedziałam, że zostawił ją mąż, że ma na wychowaniu dwójkę dzieci. Że nie przynosi wyników, bo od pół roku jest emocjonalnym wrakiem, ale nie bierze urlopu, na wypadek, gdyby dzieci się rozchorowały i wolne dni były potrzebne później.  Nie bierze go, bo się boi, że ją zwolnią.  Poszłam do szefa, mówię, że wyniki nie są dobre, ale trzeba dać szansę, zrozumieć, wstrzymać się z wypowiedzeniem, że trudny moment. – Magda – powiedział mi – to fajnie, że tak myślisz, ale tu myślimy biznesowo, OK? Zwolnij ją, a potem, jak chcesz to umów się z nią na kawę. Przecież wszyscy jej współczujemy, wszyscy jesteśmy ludźmi.

Nie myślę za dużo

O, właśnie. Uwiąd intelektualny. Czuję, że się cofam, wiem, że od dawna nie przeczytałam ani jednej książki. Nawet nie z braku czasu. Jest wiele wieczorów, podczas których sięgam po książkę. I na tym sięganiu się kończy. Albo nie mam siły albo nie potrafię się skupić na tym, co czytam. Myślami jestem w pracy. A tam, nie wymieniam się myślami z nikim. O polityce? Nie śledzę jej od tak dawna. W firmie nie rozmawiamy na tematy, które mogłyby stworzyć niepotrzebne napięcia, taka zasada.  Poza tym rozmawiamy głównie przez wewnętrzny komunikator, maile, albo na spotkaniach.

Stres towarzyszy mi na każdym kroku

Stresują mnie raporty, ewaluacje, feedback od klienta i szefostwa. Stresują mnie trudne rozmowy i presja czasu.  Narzuca się nam nierealne terminy realizacji projektów i jest to działanie w pełni świadome. I wymaga się ode mnie tego samego w stosunku do moich pracowników. Kiedy jakimś cudem, wyrabiając 300 % normy, to się udaje, dostajemy marchewkę – wspólne wyjście na piwo, uścisk dłoni prezesa, „niby-rozluźnienie”. Nie piję wtedy alkoholu. To znaczy, wylewam, kiedy nikt nie widzi albo przez jeden wieczór sączę tego samego drinka. Dlaczego? Bo mam dość słabą głowę. Boję się, że mogłabym być bardziej szczera, niż to potrzebne. Powiedzieć, co naprawdę myślę. A muszę tu jeszcze chwilę wytrzymać, jeszcze trochę zarobić. Potem na pewno odejdę.

Zaczęłam o tym myśleć już trzy lata temu. Kilka razy śniło mi się, że jestem „wolna”, że nie budzę się rano ze ściśniętym żołądkiem. Że planuję PRAWDZIWE wakacje. Teraz na urlop nie wyjeżdżam daleko, choć marzę o zagranicznych podróżach. Muszę być pod ręką.

Panicznie boję się DNIA, KTÓRY NADEJDZIE, czyli jak go nazywam w myślach, dnia, w którym złożę wypowiedzenie. Boję się reakcji mojego szefa, boję się, że zawiodę wiele osób. A nade wszystko boję się pustki, która nastąpi potem. Bo, czy tego chcesz, czy nie,  życie w tak ciągłym stresie, pod ciągłą presją jest uzależniające.  Od sześciu miesięcy regularnie odwiedzam psychologa. Zazwyczaj w piątek, bo to jednak odrobinę luźniejszy dzień. Powoli przygotowuję się do DNIA, KTÓRY NADEJDZIE.

Na moim biurku leży folder reklamujący naszą firmę. Ci „ładni” pozują w nim uśmiechnięci od ucha do ucha, brzydcy stoją z tyłu, a w korporacyjnych spotach grają głównie tło. Tak zarządziła szefowa HR-u. Bo przecież to wszystko musi przede wszystkim, ładnie wyglądać.


Wysłuchała: Anna Frydrychewicz

 


Zobacz także

Przestań harować jak wół. 6 powodów, dla których nie warto

Przestań harować jak wół. 6 powodów, dla których nie warto

Dlaczego sama sobie to robisz? 5 zachowań, które przyciągają toksycznych partnerów (i jak ich unikać)

Cukier twój wróg! Czy wiesz, że węglowodany wpływają na proces starzenia się skóry?