Dieta Zdrowie

Jest bajecznie słodka, pomaga w odchudzaniu i chroni serce. Dlaczego jeszcze warto jeść papaję?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
3 marca 2020
papaja - owoc, jak jeść, właściwości
Fot. iStock – papaja - owoc, jak jeść, właściwości
 

Papaja to egzotyczny owoc, po który sięgamy coraz częściej. Doceniamy ją przede wszystkim za smak, choć zalet dla zdrowia również jej nie brakuje. Za co konkretnie warto pokochać papaję i jak jeść ją, by była najsmaczniejsza?

Papaja pochodzi z Ameryki i przybiera owalny kształt o długości około 40 cm i 30 cm średnicy, często kojarzony z dużą gruszką. Dojrzały owoc charakteryzuje się żółto-pomarańczową skórką. W środku, miękki miąższ przybiera kolor pomarańczowy lub łososiowy. Im bardziej jest pomarańczowy, tym bardziej smaczny. Miąższ ukrywa dużą ilość nasion w galaretowatej otoczce. Papaja cieszy się coraz większym powodzeniem, bo i coraz łatwiej ją kupić. Bez problemu znajdziemy ją w hiper i supermarketach, więc warto skusić się choć raz na tę zdrową słodycz. Wybierając papaję, najlepiej sięgać po owoce dojrzałe –  pomarańczowe i lekko miękkie. Jeśli papaja jest niedojrzała i twarda, należy włożyć go do papierowej torebki i zostawić w temperaturze pokojowej, a dojrzeje. Nie należy wybierać owoców obitych, pokrytych plamami i pomarszczonych.

papaja - owoc, jak jeść, właściwości

Fot. Papaja/iStock

Papaja – owoc o wielu właściwościach odżywczych

Papaja w miąższu skrywa duże ilości witamin i substancji pozytywnie wpływających na zdrowie. Miąższ papai to dobre źródło: witaminy C, witaniny K, witaminy E, witaminy B5, witaminy B6, witaminy B9, beta karotenu, karotenoidów, antyoksydantów, potasu i magnezu, a także błonnika pokarmowego. Zawiera 43 kcal w 100 g owocu, a jej indeks glikemiczny wynosi 59. Im bardziej dojrzały owoc, tym smaczniejszy i o większej zawartości składników odżywczych.

Papaja – właściwości dla zdrowia

Papaja uważana jest za owoc bardzo zdrowy, chwalona za działanie przeciwzapalne, przeciwpasożytnicze i przeciwbólowe. Zawiera fibryny usprawniające krzepnięcie krwi, poleca się ją w leczeniu chorób grzybiczych i stanów zapalnych skóry. Ale to nie jedyne jej zalety.

Owoc papai chroni serce. Potężna dawka błonnika w miąższu wspiera obniżenie poziomu złego cholesterolu we krwi. Obecność witamin C i E oraz karotenoidów chronią układ krwionośny, a alkaloid o nazwie karpaina wzmocnia mięsień sercowy.

Papaina przyspiesza i ułatwia trawienie. Papaina to enzym przyśpieszający trawienie białka nie tylko w żołądku, ale też w dwunastnicy. Papaja koi błonę śluzową żołądka, łagodzi zgagę, wzdęcia i zaparcia, przywracając równowagę w przewodzie pokarmowym. Z tego powodu polecana jest w dietach odchudzających.

Odkwasza i odtruwa organizm. Spożywanie papai, która jest owocem zasadotwórczym wpływa na odkwaszenie organizmu. Zwolennicy medycyny naturalnej zalecają ją jako pomoc w regeneracji po chorobie i antybiotykoterapii. Papaja wspiera usuwanie toksyn z jelit i wspiera bytującą w nich florę bakteryjną.

papaja - owoc, jak jeść, właściwości

Fot. iStock

Papaja w profilaktyce nowotworów. Ten owoc wskazany jest w diecie antynowotworowej ze względu obecny w niej likopen – silny antyutleniacz, który pomaga oczyszczać organizm z toksyn i wspiera układu odpornościowy.

Wzmacnia plamkę żółtą. Wyniki badań opublikowane w amerykańskim piśmie „Archives of Ophthalmology” wskazują, że zjadanie przynajmniej trzech porcji papai dziennie obniża ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej u osób starszych, co prowadzi do utraty wzroku. Obecne w papai karotenoidy, takich jak luteina, kryptoksantyna i zeaksantyna zapobiegają degradacji plamki żółtej.

Papaja wzmacnia kolana. owoc papai bogaty jest we wspomnianą już luteinę i zeaksantynę, które obniżają ryzyko wystąpienia zwyrodnień w tkance chrzęstnej kolan, pozwalając dłużej zachować sprawność.

Papaja – czy nasiona są jadalne?

Czarne nasiona papai są jadalne, choć nie każdemu może odpowiadać ich dość ostry smak. Nasion papai nie poleca się kobietom w ciąży, ponieważ badania przeprowadzone na zwierzętach ujawniły, że mogą one wywołać trwałe uszkodzenia płodu i poronienia. Te same podejrzenia padły na niedojrzały miąższ papai, więc ciężarne powinny sięgać jedynie po dojrzałe owoce, które zawierają mnóstwo witamin i składników mineralnych.

papaja - owoc, jak jeść, właściwości

Fot. iStock

Papaja – jak jeść ten owoc?

Papaję należy umyć najpierw pod bieżącą wodą. Owoc przekrawa się  na pół i usuwa gniazda nasienne łyżeczką. następnie obiera się papaję ze skórki. Miąższ papai można zjeść na surowo lub po obróbce kulinarnej. Powodzeniem cieszą się porady, by papaję zmiksować z jogurtem, by stworzyć zdrowy i sycący koktajl. Słodka papaja idealnie komponuje się z zimnymi deserami, musami oraz sałatkami owocowymi. Należy jedynie pamiętać, by papaję do innych owoców dodawać na końcu, ponieważ obecna w niej papaina spowoduje ich zmiękczenie. Można z miąższu przygotować soki, lub syropy. Można ją również zastosować jako dodatek do różnych mięs (będą delikatniejsze), owoców morza, gulaszu, curry, dań pikantnych.


źródło:  www.odzywianie.info.pl ,www.medicalnewstoday.com 

Dieta Zdrowie

Brak apetytu, gorączka i przyspieszone tętno mogą zwiastować zapalenie trzustki. Nie lekceważ tych objawów

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
3 marca 2020
Trzustka - objawy , dieta
Fot. iStock – Trzustka - objawy, dieta, rak, zapalenie
 

Trzustka to bardzo istotny narząd, o którym zaczynamy myśleć dopiero wtedy, gdy coś się niedobrego dzieje. Jest ważnym elementem układu pokarmowego oraz produkuje hormony, które regulują poziom cukru we krwi. Kiedy trzustka wywołuje konkretne objawy, gdy już nie domaga?

Trzustka – na czym polega jej działanie?

Trzustka znajduje się w jamie brzusznej, za żołądkiem. Jest średniej wielkości narządem (12-20 cm), składającym się z trzech części: głowy, trzonu i ogona.

Trzustka zbudowana jest z  pęcherzyków wydzielniczych oraz z przewodów wyprowadzających sok trzustkowy do dwunastnicy. Większość z budujących ją gruczołów pełni funkcję zewnątrzwydzielniczą, (produkuje substancje służące do trawienia składników pokarmowych), pozostałe komórki pełnią funkcję wewnątrzwydzielniczą (wydzielają do krwi hormony – insulina i glukagon – regulujące poziom glukozy w organizmie. Gdy zaczyna chorować trzustka, początkowo objawy nie są oczywiste. W zależności od rodzaju schorzenia, mogą one przybierać inną postać i powodować odmienne konsekwencje.

Trzustka - objawy , dieta

Fot. Trzustka / iStock

Trzustka – objawy zapalenia  

Najczęstszą przyczyną problemów z trzustką jest niehigieniczny tryb życia oraz niezdrowe podejście do jedzenia. Trzustce zdecydowanie nie służy nadużywanie alkoholu, duża ilość tłustego jedzenia, bardzo obfite posiłki. Inną przyczyną stanów zapalnych w trzustce mogą być kamienie żółciowe, niedrożność przewodu żółciowego, uraz jamy brzusznej, zakażenia wirusowe. Rzadziej przyczyną są zaburzenia metaboliczne, skutek uboczny niektórych leków, lub zapalenie przytarczyc.

Rozróżniamy trzy rodzaje zapalenia trzustki:

  • ostre zapalenie trzustki – prowadzi ono do aktywacji enzymów już w trzustce, co wpływa na niszczenie trzustki i okolicznych tkanek;
  • przewlekle zapalenie trzustki – mówimy o niej, gdy pojawiają się częste stany zapalne tego narządu, które prowadzą do pojawienia się tkanki łącznej włóknistej, co powoduje jej niewydolność.
  • autoimmunologiczne zapalenie trzustki – jest skutkiem ataku układu odpornościowego na własne tkanki – w tym przypadku trzustki (tzw. autoagresja).

Trzustka – objawy zapalenia

Najczęściej pierwszym i bardzo bolesnym objawem zapalenia trzustki różnych typów jest ostry ból w górnej części brzucha. Ból bywa ostry, promieniujący i trwający kilka dni, co może uniemożliwiać zwyczajne funkcjonowanie. W przypadku, gdy trzustka nie produkuje już enzymów, które ją uszkadzały, ból może ustąpić.

Stan zapalny w trzustce może wywoływać inne objawy:

  • brak łaknienia,
  • nudności i wymioty,
  • wzdęcia,
  • duszności, przyspieszenie oddechu, sinica,
  • brak lub niewielka ilość moczu,
  • przyspieszone tętno, spadek ciśnienia tętniczego krwi,
  • gorączka,
  • zaburzenia świadomości,
  • zaburzenia krzepnięcia,
  • cukrzyca.

Po zaobserwowaniu u siebie kilku z powyższych objawów, należy skorzystać z porady lekarza. W wielu przypadkach przy ostrym przebiegu zapalenia trzustki, konieczne bywa leczenie prowadzone w szpitalu.

trzustka - dieta, objawy, rak, zapalenie

Fot. iStock/elenaleonova

Trzustka – objawy nowotworu

Trzustka rzadko daje o sobie znać, a objawy towarzyszące jej chorobom mylimy z  innymi chorobami układu trawienia, w nich opatrując przyczyn gorszego samopoczucia. Nowotwór trzustki to jeden z najbardziej niebezpiecznych – śmiertelnych – nowotworów, które zbierają bezlitosne żniwo. Zazwyczaj pacjent słyszy diagnozę, gdy nowotwór jest już w zaawansowanym stadium i nie pozostawia wiele nadziei na skuteczne leczenie.

Rak trzustki statystycznie najczęściej rozwija się u osób powyżej 60. roku życia, ale coraz częściej chorują na niego ludzie młodzi, dopiero wchodzący w dorosłe życie. Najbardziej narażeni są na niego palacze oraz alkoholicy, osoby cierpiące na  przewlekłe zapalenie trzustki, zmagające się z cukrzycą i otyłością. Nie bez winy jest także zgubna dla organizmu dieta – trzustka źle znosi smażenie potraw i nadmiar tłuszczów pochodzenia zwierzęcego.

Trzustka – wczesne objawy nowotworu:

  • dyskomfort w górnej części brzucha,
  • wzdęcia,
  • utrata apetytu,
  • ogólne osłabienie.

Trzustka – objawy zaawansowanego nowotworu: 

  • gwałtowny spadek masy ciała,
  • ból brzucha promieniujący od pępka w stronę kręgosłupa,
  • żółtaczka i świąd skóry,
  • wodobrzusze oraz obrzęki,
  • wysokie stężenie glukozy we krwi,
  • choroba wrzodowa i biegunka.

Początkowo objawy raka trzustki mylone są ze zwykłą niestrawnością. Gdy objawy przybierają na sile, trzustka zazwyczaj jest już w stopniu zaawansowanym objęta przez chorobę, a pacjent traci szanse na skuteczną terapię przedłużającą życie.

Trzustka – dieta dla zdrowia

Dieta jest konieczna, by wrócić do dobrej formy w przypadku zapalenia trzustki oraz nowotworu. Można wprowadzić także pewne zmiany profilaktyczne do codziennego menu po to, by uniknąć przykrych kłopotów z trzustką. Jeśli zmiany mają obejmować osobę chorą, wszelkie modyfikacje w stylu żywienia należy konsultować z lekarzem lub dietetykiem.

Zdrowa trzustka dieta – ogólne zasady

  • 5 posiłków dziennie, o małej objętości,
  • zaleca się wprowadzenia do diety produktów o obniżonej zawartości tłuszczu,
  • w przypadku istniejących już problemów z trzustką należy sięgać po produkty lekkostrawne, ponieważ produkty cięższe, w tym pełnoziarniste, mogą wzmagać problemy trawienne,
  • posiłki najlepiej jak najczęściej przyrządzać bez tłuszczu w wodzie/na parze, lub pieczone,
  • smażenie w dużej ilości tłuszczu jest zakazane,
  • zasmażki i wywary mięsne również nie są polecane, podobnie jak smalec, śmietana, tłuste sery,
  • przy kłopotach z trzustką należy unikać warzyw wzdymających – kapusty, grochu, fasoli, szczypiorku,
  • należy unikać ostrych przypraw i dużej ilości soli,
  • odstawić alkohol i papierosy.

źródło:  www.mp.pl onkologia.org.pl 

Dieta Zdrowie

Kraje w Afryce, które warto odwiedzić. Aktywny wypoczynek na Czarnym Lądzie

Redakcja travelduck.pl
Redakcja travelduck.pl
3 marca 2020
Gdzie na aktywne wakacje? Atrakcje turystyczne Afryki
Fot. Materiały prasowe – Gdzie na aktywne wakacje? Atrakcje turystyczne Afryki

Wycieczka do Afryki? Czemu nie! Kontynent ten przyciąga z roku na rok coraz większą liczbę turystów. My w szczególności kochamy aktywny wypoczynek, dlatego przygotowaliśmy listę krajów w Afryce, gdzie warto uprawiać różnego rodzaju sporty, w tym kitesurfing. Wakacje w Afryce: gdzie je spędzić?

Dzikość, słońce, słonie i pustynie – z tym najczęściej kojarzy się turystom Czarny Kontynent. Podczas wyjazdu do Afryki można odpoczywać jednak na wiele sposobów: zarówno leżąc na rozgrzanym piasku, jak i ćwicząc kondycję.

Uganda – kajakarstwo, rafting i bungee

Planując podróż do Afryki, warto pamiętać o mniej oczywistych i niekoniecznie popularnych krajach. Przykład? Idealnym miejscem do uprawiania sportów w Afryce jest ugandyjska Jinja, jedna z usytuowanych w kraju miejscowości.

Gdzie na aktywne wakacje? Atrakcje turystyczne Afryki

Fot. Materiały prasowe

Niezależnie od tego, czy jesteś fanem kajakarstwa, raftingu czy też skoków na bungee, w Ugandzie swobodnie zrealizujesz swoje pasje. Dlaczego warto przyjechać właśnie tutaj? Ponieważ Jinja to miejsce, z którego wypływa sam Nil, najdłuższa rzeka na świecie.

Tanzania – trekking, wspinaczka, nurkowanie

Wczasy w Afryce warto również spędzić w Tanzanii. To państwo, gdzie można eksplorować Czarny Ląd, zwiedzając m.in. ruiny cywilizacji Suahili. Możliwy jest tutaj także bardziej aktywny odpoczynek, jak wspinaczka po tutejszych górach, np. na szczyt Kilimandżaro czy też przemierzanie na piechotę obszaru wokół wulkanu Ol Doinyo Lengai.

Tanzania to również idealny kraj do uprawiania trekkingu – najwspanialsze trasy znajdują się na równinach Serengeti, wokół krateru Ngorongoro. Jeśli marzysz o kilkunastodniowym safari, trekkingu czy też wspinaczce na wygasłe wulkany, Tanzania będzie strzałem w dziesiątkę.

Warto dodać, że dotarcie na Kilimandżaro nie jest wcale takie trudne, przypomina bardziej trekking niż wspinaczkę. Znajdująca się z kolei na terenie Tanzanii wyspa Mafia to prawdziwy raj dla nurków i plażowiczów.

Gdzie na aktywne wakacje? Atrakcje turystyczne Afryki

Fot. Materiały prasowe

Egipt – kitesurfing i windsurfing

Do popularniejszych destynacji turystycznych Afryki należy głównie Egipt, prawdziwy raj dla kitesurferów. W tym kraju wysokie temperatury powietrza oraz wody w Morzu Czerwonym utrzymują się przez cały rok. Do tego 300 dni wietrznych rocznie, przy czym dominują pasaty i wiatry termiczne. Najwięcej turystów przybywa do Egiptu w maju i październiku, a najlepiej wybrać się tam późną jesienią.

Z kurortów turystycznych na pierwszy plan wysuwa się El Gouna w Egipcie. Warto znać to miejsce głównie ze względu na fakt, że znajduje się tam polska szkoła kitesurfingu, Red Sea Zone, która słynie z niepowtarzalnej atmosfery. Są tam również klimatyzowane pokoje z internetem.

Do tego kurortu przyjeżdżają jednak nie tylko początkujący w tej dziedzinie, ale również zawodowi sportowcy. Kursy dla żółtodziobów w grupie dwuosobowej kosztują tutaj przykładowo 440 EUR.

Inne spoty kitesurfingowe w Egipcie to:

  • Hamata,
  • Hurghada,
  • Ras Sudr.

Aby uprawiać windsurfing, warto odwiedzić takie miejsca, jak Soma Bay czy Dahab.

Zanzibar – pogoda dla sportowców

Sezon na Zanzibarze w Tanzanii trwa od połowy czerwca do października i od połowy grudnia do marca. Od czerwca do września wieje tu monsun południowy, na Zanzibarze w tym czasie panuje zima. Siła tego wiatru wynosi od 15 do 22 węzłów, a temperatura powietrza waha się w przedziale 27-29°C, z kolei temperatura wody od 25 do 26°C.

Z kolei od grudnia do marca wieje tu monsun północny, a wiatr osiąga 12-18 węzłów. Temperatura powietrza sięga wówczas 32°C, a wody 28°C.

Jeżeli chodzi o sam kitesurfing, nie można zapominać o przypływach i odpływach, ponieważ stan wody może się szybko zmienić. Oznacza to, że w tym samym miejscu w południe woda może sięgać do kolan, podczas gdy wieczorem może ona zakryć osobę od stóp do głów.

Nurkowanie na Zanzibarze

Gdzie na aktywne wakacje? Atrakcje turystyczne Afryki

Fot. Materiały prasowe

Warto dodać, że wyspa Zanzibar na terytorium Afryki to także “ziemia obiecana” dla osób uprawiających nurkowanie. Na południu wyspy w Kizimkazi można też popływać łódką w towarzystwie delfinów – najłatwiej je spotkać, kiedy wypływa się o poranku. W samym Jambiani jest z kolei piękna jaskinia z lazurową słodką wodą.

Jeśli kochasz słońce, biały piasek, lazurową wodę i sporty wodne, koniecznie przyjedź na Zanzibar!

Maroko – windsurfing i kitesurfing w Dakhla

W jakim celu warto się wybrać do Maroka? Aby uprawiać windsurfing! Szczególnie znanym spotem jest tu Dakhla, którą upodobali sobie również kitesurferzy. Czysta, płaska woda oraz brak tłumów szczególnie przypadną do gustu tym, którzy pragną uprawiać sport w odosobnieniu.

Gdzie na aktywne wakacje? Atrakcje turystyczne Afryki

Fot. Materiały prasowe

Pewny wiatr, sporo przestrzeni i bezpieczne warunki, bazujące na płytkiej wodzie i wietrze w skos – to wszystko wyróżnia ten rejon na tle innych. Warto zwrócić uwagę na Heliophorę EcoLodge, czyli bazę kite- i windsurfingową, oddaloną od cywilizacji.

Znajdują się tam jedynie 22 bungalowy, zbudowane z gliny i bambusa, a w każdym z nich stoi podwójne łóżko. Jeśli więc zależy Ci, aby odpocząć od ludzi w otoczeniu turkusowego oceanu, to miejsce będzie idealne.

Taghazout w Maroko na kite’a

Kolejnym, godnym polecenia punktem w Maroko jest Taghazout, miejscowość usytuowana 20 km od Agadiru, dokąd można dostać się np. taksówką. A warto to zrobić, ponieważ panują tam doskonałe warunki zarówno dla zaawansowanych, jak i początkujących kitesurferów.

Polecamy głównie spot Banana Beach, w pobliżu piaszczystej plaży, gdzie występują łagodne fale. W pobliżu zlokalizowane są szkoły kitesurfingowe oraz wypożyczalnie sprzętu. Kolejnym atutem tego miejsca są ceny – dużo niższe niż w innych marokańskich miejscowościach.

Inne spoty, które znajdują się w Maroko:

  • Anchor Point,
  • Panoramas,
  • Spiders,
  • Devil’s Rock.

Kenia – kitesurfing i rafy koralowe

Wakacje warto spędzić również w Kenii, która przypadnie do gustu wszystkim ciepłolubnym. Szczególnie polecamy Plażę Diani Beach, z perłowobiałym piaskiem, która charakteryzuje się tym, że jest szeroka i bardzo bezpieczna. Wzdłuż plaży ciągnie się rafa koralowa, tworząca szeroką zatokę, płaską przy brzegu. Dlatego jest to miejsce idealne dla fanów kitesurfingu.

Od grudnia do marca wzdłuż brzegu wieje wiatr Kaskazi, który w styczniu osiąga siłę 20 węzłów. W okolicy znajduje się wiele hoteli, umiejscowionych w bungalowach. Tropikalne warunki oraz sporo restauracji i barów nadają temu miejscu niepowtarzalny klimat. Jeżeli nie wiesz jeszcze, dlaczego warto odwiedzić Afrykę, Kenia to jeden z najlepszych kierunków.

Gdzie na aktywne wakacje? Atrakcje turystyczne Afryki

Fot. Materiały prasowe

Malawi – kajakartwo, żeglarstwo, trekking, rowery

Ciekawe miejsca w Afryce nie kończą się na krajach, które są na tym kontynencie najpopularniejsze. Nurkujesz? Malawi jest idealnym miejscem. To również najlepsza destynacja, jeśli jesteś miłośnikiem kajakarstwa i żeglarstwa przeplatanych plażowaniem.

Oprócz uprawiania sportów wodnych warto tu też pochodzić po górach – znajdują się tu Góry Mulanje. Jednak jeśli chodzi o zdobywanie szczytów, radzimy to robić tylko osobom doświadczonym. U ich podnóża możesz z powodzeniem uprawiać trekking, znajduje się tu wiele tras.

Malawi to również świetna destynacja, jeżeli kochasz przejażdżki rowerowe lub jazdę konną. Te dwa środki transportu szczególnie warto wybrać, zwiedzając Park Narodowy Nyika, ale możesz też uprawiać trekking.

Jezioro Malawi obejmuje 500 km i znajduje się tuż przy zachodniej granicy kraju. W XIX w. nazywano je “jeziorem gwiazd”, głównie ze względu na to, że mnóstwo rybaków korzystało tu wówczas z latarni. Najlepsza pora na wyjazd do Malawi przypada od maja do listopada. Jeżeli chcesz na własne oczy zobaczyć dzikie zwierzęta, koniecznie przyjedź tutaj w październiku lub listopadzie.

Republika Południowej Afryki – trekking, rafting, jazda konna

Jeśli chodzi o wyprawy do Afryki, ciekawym punktem na mapie jest również RPA. Trekking, rafting, jazda konna – to tylko kilka rodzajów aktywności, które możesz uprawiać w tym kraju. Bogate państwo, znane głównie z egzotycznej flory, stanowi doskonałą bazę wypadową dla tych, którzy uwielbiają wypoczywać aktywnie.

Gdzie na aktywne wakacje? Atrakcje turystyczne Afryki

Fot. Materiały prasowe

Szczególnie godne uwagi są regiony Zululand oraz Smocze Góry, miejsce, w którym usytuowany jest olbrzymi rezerwat ptaków. Pomiędzy RPA a państwem Lesotho znajdują się właśnie Smocze Góry, genialna miejscówka do uprawiania trekkingu, jazdy konnej oraz raftingu.

Interesującym miejscem, jeśli chodzi o aktywny wypoczynek, jest również Góra Stołowa, gdzie wiele osób uprawia wspinaczkę skałkową, trekking, jak również loty na paralotni.


Zobacz także

Schizofrenik a ludzie

Schizofrenik a ludzie

witarianizm

„Raw food”, czyli witarianizm. Restrykcyjny styl żywienia, który podbija świat

Miłość jest w stanie wiele udźwignąć. Czy także pozytywny wynik testu na HIV? Życie w związku „plus-minus”