Dieta Przepisy Zdrowie

Lubisz karczochy? Pomogą schudnąć i zadbają o wątrobę. Najwyższa pora dać im szansę

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
5 marca 2020
karczochy - właściwości, przepis
Fot. iStock
 

Karczochy to warzywa nie tylko doceniane w kuchni śródziemnomorskiej, ale również w medycynie. Niestety Polacy nadal częściej sięgają po suplementy diety zawierające wyciągi z karczochów, niż świeże warzywa. Dlaczego warto sięgać częściej po smaczne i zawierające substancje cenne dla zdrowia karczochy?

Karczoch zwyczajny przywędrował na nasze stoły z basenu Morza Śródziemnego. Jego miłośnicy zauważają, że w smaku kojarzy się ze szparagami, więc jest cenną podstawą lub dodatkiem do wielu ciekawych dań. Karczochy zbiera się, zanim zakwitną – kwitnące, otwarte główki stają się niejadalne.W trakcie obróbki karczocha, korzystamy z jedynej jadalnej jego części, czyli pąka kwiatowego, z którego trzeba usunąć twarde łuski chroniące smaczne serce karczocha. Kwiaty karczocha wyrastają z długiej i prostej łodygi i przybierają kolor niebieski lub fioletowy.

Karczochy – wartości odżywcze 

Karczoch jest warzywem niezwykle bogatym w cenne dla zdrowia substancje. Jest lekkostrawne i niskokaloryczne, o  niewielkiej zawartości tłuszczu, przez co nadaje się doskonale jako składnik menu w dietach odchudzających. Karczochy zawierają błonnik, białko, węglowodany i cukry. Znajdziemy w nim również witaminy takie jak: witamina A, witaminy z grupy B, witaminy C, E i K. Jest też poro minerałów takich jak:  cynk,  fosfor,  magnez, potas, sód, wapń i żelazo, oraz  beta-karoten i flawonoidy.

karczochy - właściwości, przepis

Fot. iStock

Karczochy – właściwości dla zdrowia

Chronią serce i obniżają ciśnienie

Te zdrowe warzywa wspierają serce dzięki cynarynie wpływającej na obniżenie poziomu złego cholesterolu (LDL) i zwiększającej stężenie dobrego cholesterolu (HDL). LDL to cholesterol, który odkłada się w tętnicach układu sercowo-naczyniowego, blokując przepływ krwi i podnosząc ciśnienie. Duża ilość złego cholesterolu prowadzi do zawału serca czy udaru. Według badań cynaryna może obniżyć poziom złego cholesterolu nawet o 60 procent, co bywa zbawienne dla organizmu. Karczochy wpływają także na obniżenie stężenia lipidów we krwi. Warzywa te są również bogate w potas, który łagodzi skutki nadmiaru sodu w organizmie. A to własnie nadmiar soli w jadłospisie może prowadzić do chorób związanych z nadciśnieniem.

Karczochy na cukrzycę

Karczochy nie wyleczą z cukrzycy, ale mogą być pomocne w menu regulującym chorobę. Obecna w nich inulina wpływa na utrzymanie prawidłowego poziomu cukru we krwi, a kwas chlorogenowy zwiększa tolerancję glukozy i zmniejsza wchłanianie cukrów w przewodzie pokarmowym. Karczochy mają również niski, bezpieczny dla diabetyków indeks glikemiczny – 18.

Ukoją wątrobę

Przeciwutleniacze obecne w karczochach, takie jak cynaryna i sylimaryna, wpływają na zmniejszenie stężenia toksyn w organizmie. Substancje te mogą także pobudzać komórki wątroby do jej regeneracji. W aptekach jest dostępnych wiele leków i suplementów z karczochami, które wpływają na regenerację wątroby, poprawę jej ukrwienia i detoks organizmu.

karczochy - właściwości, przepis

Fot. iStock

Karczochy pomagają w trawieniu i chudnięciu

Karczochy zawierają dużą ilość błonnika pokarmowego, który wspiera układ trawienia. Ułatwiają wypróżnianie, pozwalają uniknąć zaparć i wzdęć. Przyspieszają metabolizm, chronią przed nowotworami żołądka i jelit. Karczochy, dzięki błonnikowi poprawiają wydzielanie soków żołądkowych i kwasów żółciowych, pozytywnie wpływając na proces trawienny. Dobra wiadomość dla osób odchudzających się jest taka, że kwiat karczocha zawiera w sobie cztery substancje wspomagające odchudzanie: cynarynę, inulinę, kwas chlorogenowy i niacynę. Inulina już w żołądku  zaczyna pęcznieć, więc wzmacnia i wydłuża czas sytości po posiłku.

Karczochy w diecie przeciwnowotworowej

Karczoch w porównaniu do innych warzyw zawierają najwięcej antyoksydantów. Potężna dawna antyoksydantów wspiera pracę układu odpornościowego zwalczającego działanie wolnych rodników. Wolne rodniki to szkodliwe substancje, uszkadzające komórki i prowadzące do powstawania wielu chorób, w tym nowotworów.  Karczochy są doskonałym źródłem polifenoli, kwercetyny i rutyny, które obniżają ryzyko rozwoju choroby, podobnie jak witamina C, będąca również silnym antyutleniaczem.

Przepis na karczochy w sosie winegret

karczochy - właściwości, przepis

Fot. iStock

Zanim przystąpisz do działania, przygotuj sobie silikonowe lub foliowe rękawiczki – warzywa te mogą zabarwić skórę dłoni na ciemny kolor. Pamiętaj także, by karczochów nie gotować w garnkach aluminiowych, ponieważ sczernieją. Wybierając świeże warzywa, sięgaj po pękate, zwarte i bez brązowych przebarwień. Łodyżka powinna być jędrna i jasnozielona.

Przepis na karczochy z sosem winegret: składniki

  • 10 młodych karczochów,
  • 1/3 szklanki oliwy,
  • cytryna,
  • sok z cytryny,
  • ząbek czosnku,
  • 2 łyżki musztardy,
  • natka pietruszki,
  • sól i pieprz.

Przepis na karczochy z sosem winegret: przygotowanie

  1. Kwiatostany umyj i oberwij twarde zewnętrzne liście, odetnij łodyżkę u nasady karczocha. Utnij górną część liści, ok. 1/3 wysokości karczocha. Aby odcięta część nie sczerniała, posmaruj ją sokiem z cytryny.
  2. Przygotowane w ten sposób karczochy gotuj przez około pół godziny w osolonej wodzie z pokrojoną na ćwiartki cytryną.
  3. Gry zmiękną, odcedź i przekrój na ćwiartki.
  4. Z musztardy, oliwy, soku z cytryną, czosnku i pietruszki przygotuj sos winegret. Dodaj sól i pieprz.
  5. Przełóż karczochy do miseczki i polej sosem.

źródło:  www.ekologia.pl , beszamel.se.pl 

Dieta Przepisy Zdrowie

Wyprawa trekkingowa po Azji – dokąd wybrać się na pieszą wędrówkę?

Redakcja travelduck.pl
Redakcja travelduck.pl
5 marca 2020
Trekking w Azji: najlepsze trasy na wędrówki i trekking
Fot. Materiały prasowe – Trekking w Azji: najlepsze trasy na wędrówki i trekking
 

Azja to prawdziwy raj dla trekkingowców. Możliwości jest wiele, a szlaki dla siebie znajdą zarówno początkujący, jak i bardziej zaawansowani wędrowcy. Poczynając od wschodu kontynentu, szczególną uwagę warto zwrócić na szlaki w Gruzji, Jordanii, Izraelu, Kirgistanie oraz Indiach.

Nie można też zapominać o Himalajach, które mogą być celem wypraw także dla tych osób, które dopiero rozpoczynają przygodę z trekkingiem. Wiele ciekawych szlaków czeka również w Tajlandii.

Trekking w Gruzji. Malownicze widoki na wyciągnięcie ręki

Gruzja to państwo na pograniczu Europy i Azji. Większość szlaków w tym kraju to trasy, na których pokonanie trzeba przeznaczyć kilka dni. Ciekawą propozycją na początek może być trekking w Swanetii, czyli regionie położonym w północno-zachodniej Gruzji. Z tamtejszych szlaków można podziwiać zarówno szczyt Szchara, czyli najwyższy w całej Gruzji, jak i Uszbę czy Elbrus.

Do dwóch największych baz wypadowych Swanetii należą Mestia i Ushguli. Jedna z najpopularniejszych tras prowadzi właśnie z Mestii do jezior Koruldi. Szlak jest wymagający, jednak całą drogę da się pokonać w jeden dzień.

Trekking w Azji: najlepsze trasy na wędrówki i trekking

Fot. Materiały prasowe

Dla tych, którzy uwielbiają długie, co najmniej kilkudniowe wyprawy trekkingowe, ciekawą opcją może być wędrówka z Juty, czyli osady w rejonie Kazbegi, do Omalo, stolicy Tuszetii. Trekking może w tym przypadku zająć nawet 10 dni. Wysiłek nagradzają malownicze widoki i możliwość eksploracji opustoszałych terenów.

Trekking w Gruzji jest bardziej wymagający od większości wędrówek po szlakach typowo europejskich. Konieczne są nie tylko buty trekkingowe z antypoślizgową i profilowaną podeszwą, ale również chroniąca przed wiatrem i wilgocią odzież trekkingowa.

Wyprawy trekkingowe w Izraelu i Jordanii: śladem Abraham Path

Historyczny szlak biblijny, nazywany Drogą Abrahama, wiedzie przez Izrael i Jordanię. Pokonanie całej trasy zajmuje dużo czasu. Na wędrówkę całym, kilkusetkilometrowym szlakiem decydują się tylko najodważniejsi. Dla początkujących i uprawiających trekking okazjonalnie dobrym rozwiązaniem może być wybór jedynie niektórych odcinków.

W Jordanii dużą popularnością cieszy się szlak ze starożytnej Petry do Dany. Jego pokonanie zajmuje 3 dni, a sama trasa nie powinna nastręczyć trudności nawet początkującym wędrowcom.

Będąc w Jordanii, koniecznie należy wybrać się na trekking przez pustynię Wadi Rum. Podobnie jak w przypadku szlaku z Petry do Dany trasa będzie odpowiednia także dla niewprawionych piechurów. Wadi Rum na tle innych pustyń wyróżnia się przede wszystkim kolorem – skały ją otaczające mienią się w słońcu na pomarańczowo, czerwono, a nawet purpurowo.

Trekking w Azji: najlepsze trasy na wędrówki i trekking

Fot. Materiały prasowe

W Izraelu największą popularnością cieszą się wyprawy trekkingowe po południowej części pustyni Negew. Co ważne, większość z tych szlaków można pokonać w jeden dzień. Wędrowcy, którzy szukają dłuższych tras, mogą wybrać się na wspinaczkę na górę Akev i do źródeł Akev. Długość tego szlaku to ok. 20 km.

Trekking w Kirgistanie, czyli azjatyckiej Szwajcarii

Kirgistan nie bez powodu jest nazywany azjatycką Szwajcarią, przede wszystkim ze względu na wspaniałe krajobrazy. W Kirgistanie znajduje się też najłatwiej dostępny siedmiotysięcznik na świecie, czyli Szczyt Lenina.

Większość tras trekkingowych znajduje się wśród gór Tienszan. Można nimi dotrzeć m.in. do górskiego, turkusowego jeziora Ala Kul, nazywanego też perłą Tienszanu. Wędrówkę należy zacząć z miasteczka Karakol, które znajduje się na wschodnim krańcu jeziora Issyk Kul.

Trekking w Azji: najlepsze trasy na wędrówki i trekking

Fot. Materiały prasowe

Stamtąd trzeba się skierować w stronę pasma Terskey Alatoo, które na pierwszy rzut oka bardzo przypomina Alpy.

Inną propozycją w Kirgistanie jest trekking po parku narodowym Ala Arcza. Najpopularniejszy szlak w tym rejonie prowadzi do wodospadu Ak sai. Trasa jest stosunkowo krótka, jej przejście nie powinno zająć więcej niż 5 h.

Trekking w nepalskich Himalajach: marzenie miłośnika gór

Wyprawy trekkingowe w Himalaje stają się coraz popularniejsze, mimo że do niedawna panował pogląd, że w te góry wybierają się jedynie alpiniści. Tymczasem nepalskie Himalaje mogą być celem nawet początkujących trekkingowców, ważne jednak są przynajmniej podstawowe przygotowanie kondycyjne oraz odpowiedni sprzęt.

Większość trekkingowców wybierających się w Himalaje decyduje się na Annapurnę. Trekking wokół tego szczytu trwa zazwyczaj kilkanaście dni, a cała trasa liczy ponad 100 km. Przez większość czasu wędrowcy mają okazję podziwiać ośnieżone szczyty masywu Annapurna. Widoki są różnorodne, a wioski położone wzdłuż szlaku stanowią dodatkową atrakcję.

Himalajskie trasy trekkingowe są wymagające, i to nie tylko pod względem kondycyjnym. Z pewnością przydadzą się kije trekkingowe, dzięki którym wędrówka będzie zdecydowanie  łatwiejsza. Niezależnie od pory roku trzeba też być przygotowanym na to, że na niektórych fragmentach szlaku temperatura gwałtownie spada.

Z tego względu konieczne jest zadbanie o odzież trekkingową, która zapobiegnie wychłodzeniu organizmu. Najlepiej, jeśli jest też wodoodporna. Potrzebny może być też sprzęt trekkingowy, taki jak raki zakładane na buty trekkingowe oraz stuptuty.

Trekking w Azji: najlepsze trasy na wędrówki i trekking

Fot. Materiały prasowe

Mimo że Himalaje są uważane za jedne z najtrudniejszych miejsc do trekkingu, w rzeczywistości nawet osoby, które nie są zaawansowane i nie mają ogromnego doświadczenia w trekkingu są w stanie poradzić sobie z trasą wokół Annapurny.

Trekking w indyjskich Himalajach i szlakiem Wielkich Jezior Kaszmirskich

Himalaje to nie tylko Nepal. Trekking można uprawiać także po indyjskiej stronie najwyższego na świecie łańcucha górskiego.

Jednym ze stosunkowo popularnych celów jest szczyt Stok Kangri. To sześciotysięcznik, ale można go zdobyć nawet bez długo budowanego przygotowania fizycznego. Jest on jednak znacznie trudniejszy niż zwykły trekking wokół Annapurny, dlatego osoby o słabej kondycji i wytrzymałości powinny przemyśleć swój wybór.

W Indiach nie tylko Himalaje zasługują na uwagę. Równie atrakcyjna jest trasa zwana Szlakiem Wielkich Jezior Kaszmirskich. Krajobrazy w tym rejonie są typowo alpejskie, nie brakuje strzelistych szczytów, zielonych łąk oraz ogromnych, błękitnych jezior.

Trekking na tej trasie warto rozpocząć w wiosce Naranag. Pierwszy fragment szlaku prowadzi do łąki Trunkhol, położonej ok. 3400 m n.p.m. Stamtąd należy udać się w stronę jeziora Nundkol, a następnie do jezior Satsar. Po drodze trzeba wspiąć się na pierwszą z wysokich przełęczy (4100 m n.p.m.), które znajdują się na trasie.

Trekking w Azji: najlepsze trasy na wędrówki i trekking

Fot. Materiały prasowe

Dalej szlak wiedzie do jeziora Gadsar, a następnie Vishansar, aż do przełęczy Nichnai i łąki Shokdari. Ostatecznym celem trekkingu jest górski kurort Sonamarg, położony na wysokości 2300 m. Różnica wysokości na kaszmirskiej trasie jest znacznie mniejsza niż w przypadku Himalajów.

Trekking w Azji: Tajlandia

W pierwszym momencie Tajlandia kojarzy się raczej z piaszczystymi plażami niż z wędrówką wśród górskich masywów. Tymczasem północna Tajlandia to coraz częstszy cel osób uprawiających trekking. Z trasami w Chiang Mai, do którego tłumnie zjeżdżają podróżnicy, powinni poradzić sobie nawet mniej doświadczeni wędrowcy.

Możliwości jest mnóstwo. Osoby, którym oprócz trekkingu górskiego zależy na poznaniu lokalnej społeczności i jej zwyczajów, mogą wybrać szlak prowadzący z Doi Pui do Doi Suthep, gdzie znajduje się świątynia Wat Phra That Doi Suthep. Ostatni odcinek drogi jest specyficzny, ponieważ należy pokonać długi rząd… schodów.

Inną propozycją jest szlak Kew Mae Pan Nature Trail. Za zaletę na pewno należy uznać fakt, że trasa jest na tyle łatwa, że w wędrówce mogą brać udział nawet kilkuletnie dzieci. Dodatkowym plusem są widoki – podróżnicy mają szansę z bliska ujrzeć florę i faunę Parku Narodowego Doi Inthanon. Część trasy biegnie górskim grzbietem, skąd rozciągają się niesamowite widoki.

Azja to kontynent, który musi odwiedzić każdy miłośnik gór. Obojętnie, czy jego celem będą śnieżne Himalaje, czy bardziej egzotyczne wzniesienia w Tajlandii. Wyprawy trekkingowe w tych miejscach różnią się całkowicie od europejskich i to nie tylko poziomem trudności, ale przede wszystkim okolicznościami natury oraz kulturą lokalsów.


Dieta Przepisy Zdrowie

Masz zawroty głowy? Sprawdź, co powinno budzić niepokój i kiedy zgłosić się do lekarza

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
5 marca 2020
zawroty głowy, przyczyny, leczenie, przy wstawaniu
Fot. iStock

Zawroty głowy to nieprzyjemna sytuacja, która może mieć wiele przyczyn. Nie należy ich bagatelizować, szczególnie gdy pojawiają się często i towarzyszą im inne, niepokojące objawy. Jakie przyczyny mogą mieć zawroty głowy i jak wygląda ich leczenie?

Zawroty głowy – przyczyny

Według statystyk nawet 30 % dorosłych osób zna ten problem z doświadczenia. Uczucie niestabilności i niepewności zwiastujące zawroty głowy i zaburzenia równowagi, najczęściej pojawiają się u kobiet i osób starszych. Problem pojawia się, gdy układ równowagi, na który składa się kilka narządów zmysłów (układ błędnikowy, narząd wzroku, zmysł czucia głębokiego) pozwalające ciału zachować równowagę, przez chwilę nie działają tak jak powinny.

zawroty głowy, przyczyny, leczenie, po wstaniu z łóżka

Fot. iStock

Zawroty głowy mogą mieć różne przyczyny:

  • uczucie poruszania się w czasie ruchu,
  • choroby ucha wewnętrznego,
  • choroby neurologiczne,
  • niedociśnienie tętnicze
  • niepożądane skutki stosowanych leków,
  • zaburzenia psychologiczno-psychiatryczne,
  • zasłabnięcie,
  • osłabienie ostrości wzroku w starszym wieku,
  • uszkodzenie układu ruchowego –  niedowłady, spowolnienie ruchowe, zaburzenia zborności kończyn czy w uszkodzeniach czucia głębokiego,
  • stwardnienie rozsiane,
  • zapalenie nerwu przedsionkowego,
  • urazu powodujący uszkodzenie błędnika,
  • migreny,
  • padaczka,
  • choroba lokomocyjna.

Wyróżniamy dwa typy zawrotów głowy:

Układowe zawroty głowy (klasyczne) – objawiające się złudzeniem ruchu, wirowania, kołysania, unoszenia ciała lub otoczenia, bez zewnętrznej przyczyny ruchu. Takie zawroty układowe pojawiają się nagle, mogą towarzyszyć im nudności, czasem wymioty, chwiejny chód, silne uczucie lęku. Odczucia te są subiektywne, ale osoby zmagające się z nimi potrafią dokładnie opisać, wskazując nawet kierunek domniemanego ruchu ciała czy otoczenia.

Zawroty nieukładowe – w przeciwieństwie do klasycznych zawrotów, nie pojawia się uczucie ruchu ciała lub otoczenia, ale  może „ciemnieć” przed oczami, osoba podczas zawrotów odczuwa destabilizację i „niepewność w głowie”. Te odczucia raczej dotyczą ogólnych zaburzeń wyobrażeń przestrzennych, trudnych do dokładnego określenia. Osoba dotknięta zawrotami nieukładowymi skarży się na uczucie braku stabilności chodu lub postawy, niekiedy na oczopląs, ból głowy.

Zawroty głowy przy wstawaniu

Jeśli zawroty głowy pojawiają się przy wstawaniu z łóżka lub krzesła, nie powinny wzbudzać obaw. Nie stanowią one niebezpieczeństwa dla zdrowia, nie licząc ryzyka zamroczenia i ewentualnego upadku. Dzieje się tak przy nagłej pionizacji ciała, gdy ma miejsce krótki, ale znaczny spadek ciśnienia tętniczego, co powoduje zawroty. Określamy takie zdarzenie hipotonią lub hipotensją ortostatyczną, co jest często spotykaną sytuacją.

zawroty głowy, przyczyny, leczenie, przy wstawaniu

Fot. iStock

Kiedy nie należy bagatelizować zawrotów głowy?

W przypadku fizjologicznych zawrotów głowy, które mają jasną przyczynę, nie należy się nimi zamartwiać. Zawroty głowy częściej mogą dokuczać w okresach wysokich temperatur, czy po intensywnym wysiłku fizycznym. Inaczej jest, gdy występują one po raz pierwszy i nie można ich sensownie wyjaśnić czynnikiem zewnętrznym. Jeśli do zawrotów głowy dołączą objawy towarzyszące, takie jak: ból głowy, osłabienie kończyn, drętwienie jednej strony ciała, sytuacja wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Może się okazać, że zawroty głowy wynikają z poważnych zaburzeń, wymagających pilnej reakcji: udar mózgu, krwiak wewnątrzczaszkowy, guz mózgu, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca, niedokrwistość, zapalenie ucha środkowego, choroby odcinka szyjnego kręgosłupa lub urazy głowy. Lista chorób jest długa, więc nigdy nie należy bagatelizować nietypowych lub  dokuczliwych zawrotów głowy.

zawroty głowy, przyczyny, leczenie, przy wstawaniu

Fot. iStock

Zawroty głowy – leczenie

Jeśli pacjent uskarża się na zawroty głowy, leczenie problemu jest doraźne i ma na celu złagodzić lub usunąć dolegliwości. W zależności od ustalonej przyczyny wystąpienia problemu, lekarz skupi się na leczeniu przyczynowym  zawrotów głowy. Jeśli zawroty głowy wynikają z przyczyn psychologicznych, związanych z narażeniem na silny, długotrwały stres, być może konieczna będzie wizyta u terapeuty lub psychologa. W przypadku stwierdzenia zawrotów błędnikowych pacjent kierowany jest na konsultację laryngologiczną. Przy podejrzeniu przyczyn neurologicznych następuje badanie neurologiczne, które pozwoli na stwierdzenie, czy występuje uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego. Często przepisywane są także leki, które łagodzą występujący problem.

Aby uniknąć lub zminimalizować dyskomfort wynikający z zawrotów głowy, należy pamiętać o kilku ważnych kwestiach:

  • należy unikać gwałtownych ruchów – nie wstajemy nagle z pozycji leżącej, ale najpierw trzeba usiąść, następnie spokojnie wstać),
  • pić odpowiednią ilość wody,
  • unikać sauny i bardzo gorących kąpieli,
  • unikać palenia papierosów i spożywania alkoholu,
  • dopasować wybraną aktywność fizyczną do  możliwości organizmu.

źródło: www.mp.pl , zdrowie.wprost.pl  

Zobacz także

jajka na twardo - jak gotować, czas, ile minut

Jajka na twardo – jak gotować, by były idealne? My to wiemy

Podaruj zdrowie na walentynki – przepisy na pyszne koktajle

Każdy ma ochotę na „chwileczkę zapomnienia”… Dajmy „chwili” – być „chwilą” i zajmijmy się tym co naprawdę istotne