Choroby Zdrowie

Rak tarczycy – przeciwnik, który najczęściej atakuje kobiety. Co każda z nas powinna o nim wiedzieć?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
17 lutego 2021
Rak tarczycy - czynniki ryzyka, objawy, leczenie, rokowanie
Fot. iStock
 

Rak tarczycy to nowotwór, który występuje głównie u kobiet. Nie jest rozpoznawany zbyt często, a w większości przypadków jego leczenie jest bardzo skuteczne. W tarczycy mogą rozwinąć się różne typy nowotworu, o odmiennym rokowaniu. Warto wiedzieć, czym jest rak tarczycy, jakie objawy może dawać, i co należy zrobić po zauważeniu niepokojących sygnałów?

Tarczyca — mały narząd o wielkim znaczeniu

Tarczyca, zlokalizowana z przodu szyi, jest jednym z największych gruczołów wydzielania wewnętrznego. Jej prawidłowe funkcjonowanie jest niezbędne dla zdrowia człowieka, ponieważ tarczyca pełni istotną funkcję w produkcji hormonów T4 (tyroksyny) i T3 (trijodotyroniny). Hormony te są istotne dla aktywacji metabolizmu lipidów, regulacji metabolizmu, a także utrzymania ciepłoty ciała. Gdy zaczyna szwankować tarczyca, zmiany dotykają różnych obszarów zdrowia człowieka. Najczęściej mamy do czynienia z niedoczynnością lub nadczynnością tarczycy, ale może ją zaatakować także rak.

Rak tarczycy - czynniki ryzyka, objawy, leczenie, rokowanie

Fot. iStock

Rak tarczycy — co to jest?

Rak tarczycy to choroba rozwijająca się głównie z komórek pęcherzykowych tarczycy, które tworzą ten narząd. Typów raka tarczycy jest kilka, i mogą się one różnić od siebie przebiegiem i rokowaniami. Najczęściej rozwijają się u pacjentów guzy bez cech złośliwości (80% wszystkich zmian), co wykazują badania histopatologiczne. Złośliwy rak tarczycy stanowi ok. 1 % wszystkich nowotworów złośliwych, a rocznie zapada na niego w Polsce ok. 2000 nowych pacjentów. Według statystyk kobiety chorują na raka tarczycy aż 4 razy częściej od mężczyzn. Najwięcej zachorowań odnotowuje się u osób powyżej 40. roku życia, choć zdarzają się także przypadki raka tarczycy u młodszych pacjentów.

Nowotwór brodawkowaty tarczycy

Jest to nowotwór złośliwy, który rozwija się w tarczycy najczęściej. Choć daje on przerzuty do węzłów chłonnych w szyi, rośnie jednak powoli i rzadko daje przerzuty odległe. Pacjenci cierpiący na nowotwór brodawkowaty tarczycy mają raczej pomyślne rokowanie w przebiegu choroby.

Rak pęcherzykowy tarczycy

Nowotwór pęcherzykowy występuje rzadziej, niż rak brodawkowaty tarczycy. Cechuje się niską agresywnością i raczej powolnym rozwojem, choć daje dalsze przerzuty drogą krwionośną, najczęściej do kości i płuc. Przerzuty do węzłów chłonnych są w tym przypadku rzadkie.

Rak rdzeniasty tarczycy 

Rak rdzeniasty jest nowotworem, który rozwija się z komórek C. Jest to rak dziedziczny, co stwierdza się w ¼ wszystkich przypadków. Rak rdzeniasty najczęściej daje odległe przerzuty do wątroby, kości i płuc.

Rak anaplastyczny tarczycy

Ten rodzaj nowotworu stanowi ok. 25% wszystkich nowotworów tarczycy. Rak anaplastyczny jest złośliwym nowotworem niezróżnicowanym (bez cech charakterystycznych dla komórek tarczycy), który rośnie szybko i daje niekorzystne rokowania. Przerzuty w przebiegu tej choroby są częste, głównie do płuc.

Poza wyżej wymienionymi rozróżnia się także inne typy raka tarczycy: rak płaskonabłonkowy, chłoniak tarczycy, mięsak tarczycy oraz guzy wtórne, będące skutkiem przerzutów nowotworów z innej lokalizacji.

Rak tarczycy - czynniki ryzyka, objawy, leczenie, rokowanie

Fot. iStock

Rak tarczycy — czynniki ryzyka

  • niedobór jodu w pożywieniu — zaobserwowano większość ilość przypadków raka pęcherzykowego na obszarach niedoboru jodu. Natomiast rak brodawkowaty przeważa na obszarach, w których ilość jodu jest wystarczająca;
  • pierwotna nadczynność przysadki, choroby podwzgórza;
  • promieniowanie jonizujące — np. radioterapia okolicy szyi przebyta w dzieciństwie;
  • czynniki genetyczne i dziedziczne — w przypadku raka pęcherzykowego i brodawkowatego, jeśli choroba wystąpiła w rodzinie, ryzyko jej rozwoju wzrasta 4-krotnie. W przypadku raka rdzeniastego ok. 25 % wszystkich przypadków to nowotwory dziedziczne.

Rak tarczycy — objawy 

Do pierwszych objawów nowotworu tarczycy może być guzek, często niebolesny i wyczuwalny na szyi w gruczole tarczowym. W przypadku, gdy guzek nie jest wyczuwalny pod palcami, najczęściej wykrywany jest przypadkiem, podczas USG tarczycy wykonywanego w związku z inną chorobą. Inne objawy, jakie daje rak tarczycy, to narastające powiększenie obwodu szyi oraz powiększone i twarde węzły chłonne na szyi. W późniejszym czasie, gdy nowotwór się rozwija, do powyższych objawów dołączają także:

  • ból szyi;
  • ciągła i nieustająca chrypka;
  • problemy ze swobodnym przełykaniem lub oddychaniem,
  • objawy niedoczynności lub nadczynności tarczycy;
  • biegunka — w wielu przypadkach występuje jako charakterystyczny objaw przy raku rdzeniastym;

W przypadku, gdy rak tarczycy da przerzuty, mogą pojawić się objawy takie jak np. bóle kości i złamania przy przerzutach do kości.

Rak tarczycy - czynniki ryzyka, objawy, leczenie, rokowanie

Fot. iStock

Nowotwory tarczycy — diagnostyka i leczenie 

Jeśli zaistniały objawy świadczące o raku tarczycy, należy zgłosić się jak najszybciej do lekarza endokrynologa. Specjalista zleci badania, które uwidocznią zmiany obecne w tarczycy. Do dyspozycji specjalisty jest:

  • USG tarczycy i węzłów chłonnych;
  • biopsja cienkoigłowa — zleca się ją, gdy USG tarczycy wykaże patologiczne zmiany ogniskowe. Umożliwia ona wykonanie badania cytologicznego zmiany;
  • oznaczenie kalcytoniny — zalecane jest w przypadku podejrzenia raka rdzeniastego.

Fot. iStock

Gdy badania diagnostyczne potwierdzą typ zmiany, zalecane jest całkowite lub częściowe (tylko płat) usunięcie tarczycy, zazwyczaj wraz z wycięciem okolicznych węzłów chłonnych szyjnych. Dodatkowo po operacji, w przypadku raka brodawkowatego lub pęcherzykowego, w większości przypadków zaleca się leczenie jodem promieniotwórczym, jako leczenie uzupełniające. Lekarze mogą wdrożyć także leczenie hormonami tarczycy lub radioterapię. W przypadku raka tarczycy chemioterapia nie jest wskazywaną metodą — stosuje się ją jedynie w wybranych przypadkach. Decyzję o rodzaju zastosowanego leczenia opiera się na rozpatrzeniu indywidualnego przypadku każdego pacjenta.

Leczenia wdrożone we wczesnym stadium, rak tarczycy daje ok. 90% szans na wyleczenie. Brak odpowiedniego leczenia zwykle w ciągu kilku lat od rozpoznania choroby skutkuje zgonem pacjenta.


źródło: zwrotnikraka.pl, www.onkonet.pl , www.mp.pl 

Choroby Zdrowie

Indoor cycling w warunkach domowych – jak schudnąć i zadbać o kondycję?

Redakcja
Redakcja
18 lutego 2021
Fot. Materiały prasowe
 

Intensywny, ale bezpieczny. Dynamiczny, ale przeznaczony dla praktycznie każdego. Indoor cycling wszedł na stałe do rozkładu zajęć wielu klubów fitnessowych i siłowni. Czym jest ten sport i co powoduje, że jest tak popularny? Czy znajduje też zastosowanie w zaciszu domowym?

Indoor cycling – co to za sport?

Indoor cycling to zajęcia grupowe wykorzystujące rowery spinningowe. Zalicza się je do treningów wytrzymałościowo-siłowych. Zazwyczaj organizuje się sesje od 30-80 minut o różnym stopniu intensywności. Jeździe na rowerze towarzyszy dobrze dobrana muzyka, która pomaga utrzymać właściwe tempo.

Indoor cycling w warunkach domowych

Chociaż treningi te są znane najbardziej z siłowni i klubów fitnessowych, swobodnie można je zorganizować w domu. Jedynym wymaganiem jest posiadanie roweru spinningowego. Można je znaleźć w sklepach sportowych wyszukując rower stacjonarny – prosportowy.pl.

Dla kogo przeznaczony jest indoor cycling?

Stworzony przez Jonathana Goldberga program wykorzystujący rowery spinningowe pozwolił na trenowanie przez zawodowych kolarzy niezależnie od pogody. Indoor cycling nie jest jednak przeznaczony wyłącznie dla profesjonalistów. Trening aerobowy przeprowadzony na rowerze treningowym pobudza krążenie i metabolizm organizmu, dzięki czemu okazuje się skuteczną pomocą przy odchudzaniu. Czas trwania sesji treningowej również sprzyja spalaniu tłuszczu. Intensywne wykorzystanie lipidów następuje bowiem ok. 30 minut po rozpoczęciu ćwiczeń.

Fot. Materiały prasowe

Jak wykonać trening na rowerze spinningowym w domu?

Indoor cycling wykonywany w domu wymaga stworzenia odpowiednich warunków. W szczególności polecamy:

  • Dobrać odpowiednią dla planowanej intensywności treningu playlistę,
  • Uruchomić aplikację z wizualizacją trasy lub odpalić dobry film na laptopie (np. Kinomap, iConsole+)
  • Przygotować ręcznik i ubranie sportowe (niekoniecznie profesjonalny strój kolarski).

Intensywność ćwiczeń należy dostosować do stopnia zaawansowania treningowego. Przyjmuje się jednak, że jednostki treningowe powinny zostać w ciągu tygodnia zróżnicowane, aby uniknąć monotonii i przetrenowania.

Rodzaje treningów indoor cycling

Spinery, czyli stacjonarne rowery spinningowe, dają szeroki wachlarz możliwości. Pozwalają zorganizować:

  • Trening regeneracyjny – polegający na jeździe w strefie komfortu, z tętnem nie wyższym niż 50% maksymalnego
  • Trening wytrzymałościowy – ze stałym lub stopniowo wzrastającym obciążeniem organizmu w zakresie tlenowym 50-65% tętna maksymalnego
  • Trening siłowy – ćwiczenia z dużym oporem i niższą kadencją – na poziomie 60 rpm
  • Trening interwałowy – polegający na cyklicznych przyspieszeniach o różnej intensywności i długości
  • Trening VO2max – wprowadzający organizm na granicę przemian tlenowych, poprzedzony rozgrzewką, wykorzystywany jako test wydolnościowy i trening dla osób zaawansowanych.

Zazwyczaj zaleca się od 3-5 treningów tygodniowo. Osoby rozpoczynające przygodę ze spinningiem mogą rozpocząć od krótkich, 30-minutowych jednostek.

Fot. Materiały prasowe

Pracują nie tylko nogi

Dobrze zorganizowany trening nie tylko wzmacnia łydki i uda, ale również świetnie działa na mięśnie brzucha. W prawidłowym wykonaniu zadań, potrzebny jest silny gorset mięśniowy, który można wzmocnić za pomocą planków, ćwiczeń z wykorzystaniem piłki gimnastycznej czy gum oporowych.

Ciekawą alternatywą dla rowerów stacjonarnych mogą być steppery. Zalety ich użytkowania zostały opisane na naszym blogu prosportowy.pl. Zapraszamy do zapoznania się z tym materiałem.


Artykuł sponsorowany


Choroby Zdrowie

Rak tarczycy objawy – co powinno nas szczególnie zaniepokoić?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
17 lutego 2021
Rak tarczycy objawy - wczesne, skórne, diagnostyka
Fot. iStock

Rak tarczycy może dawać objawy zarówno wyraźne, jak i te mniej oczywiste. Jak w każdym przypadku choroby nowotworowej liczy się czas, bo im szybciej rozpoznany zostanie problem, tym skuteczniejsze może okazać się leczenie. Warto wiedzieć, jakie objawy daje rak tarczycy i jak na nie odpowiednio reagować.

Rak tarczycy — co to za choroba?

Rak tarczycy rozwija się z komórek pęcherzykowych tarczycy, które mają za zadanie produkować hormony takie jak tyroksyna (T4) i trijodotyronina (T3). Obecne w tarczycy komórki C, czyli komórki okołopęcherzykowe, wytwarzają z kolei hormon kalcytoninę, niezbędny do prawidłowej regulacji stężenia wapnia we krwi.

Tarczyca pełni ważne funkcje w organizmie, wpływając m.in. na regulację metabolizmu, czy prawidłową termogenezę organizmu. Rak tarczycy to złośliwy nowotwór, którego rozwój zaburza działanie tarczycy i zagraża życiu osób chorych. Rak tarczycy może przybierać kilka postaci. Do najczęściej rozwijającego się nowotworu tarczycy należy rak brodawkowaty tarczycy, znacznie rzadziej pojawia się rak pęcherzykowy, oraz rak anaplastyczny, który stanowi tylko kilka procent wszystkich przypadków nowotworów złośliwych tego narządu. Rak anaplastyczny, w przeciwieństwie do brodawkowatego i pęcherzykowego, cechuje się agresywnym przebiegiem z dalekimi przerzutami oraz złym rokowaniem.

Rak tarczycy objawy - wczesne, skórne, diagnostyka

Fot. iStock

Na rozwój raka tarczycy może mieć wpływ kilka czynników. Do najważniejszych należą czynniki genetyczne, czyli występowanie tego raka w rodzinie, co zwiększa zagrożenie. Ryzyko rozwoju raka tarczycy podnosi także styczność z promieniowaniem jonizującym (najczęściej podczas radioterapii w okolicy szyi), oraz niedobór jodu w diecie. Także płeć ma tu znaczenie — kobiety są aż czterokrotnie bardziej narażone na rozwój raka tarczycy, niż mężczyźni.

Rak tarczycy ogólnie jest nowotworem o dość dobrym rokowaniu, ale wszystko zależy od jego dokładnego typu, stadium zaawansowania i stanu ogólnego pacjenta. Im wcześnie wykryty jest rak tarczycy, tym większe szanse na zdrowie mają chorzy.

Rak tarczycy — objawy  

Rak tarczycy może objawiać się na kilka sposobów. Do najbardziej wyraźnych sygnałów obecności raka zaliczamy rozwój guzka na tarczycy. Guzek jest wyczuwalny pod palcami, najczęściej jest niebolesny i nieruchomy, posiada nierówną powierzchnię, ale może szybko się powiększać. Za powiększaniem się guzka idzie także widoczne zwiększenie obwodu szyi. Każda zmiana obwodu szyi, szczególnie ta szybko postępująca, powinna być powodem do pilnej konsultacji lekarskiej. Podobnie do wizyty u specjalisty powinna skłonić obecność powiększonych i twardych węzłów chłonnych na szyi, które nie mają związku z toczącą się infekcją.

Rak tarczycy objawy - wczesne, skórne, diagnostyka

Fot. iStock/Rak tarczycy objawy

Objawy, które rak tarczycy może dawać później

Objawy, jakie powoduje rak tarczycy mogą się zmieniać wraz z rozwojem choroby. Jeśli rak nacieka na sąsiadujące tkanki i daje przerzuty odległe mogą pojawiać się inne objawy:

  • ból szyi;
  • chrypka, której nie można zwalczyć;
  • problemy z przełykaniem;
  • uczucie duszności;
  • zmiana barwy głosu;
  • bóle kości w przypadku przerzutów do kości.

W przypadku raka rdzeniastego u części pacjentów pojawia się biegunka.

Rak tarczycy — objawy skórne i inne

Rak tarczycy może powodować objawy skórne, wynikające z towarzyszącej mu niedoczynności tarczycy lub jej nadczynności. Pacjenci mogą skarżyć się na suchą i bladą skórę, przewlekłe odczuwanie zimna, łamliwe i wypadające włosy, lub zwiększoną potliwość oraz ciepłą i wilgotną skórę.

Mogą pojawić się także inne objawy przy towarzyszącej niedoczynności. Należą do nich: osłabienie, zmęczenie, senność, problemy z koncentracją, obniżenie nastroju, stany depresyjne, zaparcia, kłopoty z miesiączkowaniem. Z kolei nadczynność tarczycy może objawiać się: nietolerancją gorąca, kołataniem serca, odczuwaniem duszności, drżeniem rąk, bezsennością, utratą masy ciała mimo dopisującego apetytu, nadpobudliwością.

Rak tarczycy objawy - wczesne, skórne, diagnostyka

Fot. iStock/Rak tarczycy objawy

Rak tarczycy — co robić, gdy objawy niepokoją?

Objawy, które może dawać rak tarczycy, powinny zostać jak najszybciej skonsultowane z lekarzem endokrynologiem. W przypadku podejrzenia raka tarczycy konieczna jest szczegółowa diagnostyka. Podstawą do postawienia prawidłowej diagnozy jest USG tarczycy i węzłów chłonnych. To badanie pozwala na uwidocznienie niewyczuwalnego w badaniu przedmiotowym guzka i ewentualnych zmian w węzłach.

Jeśli USG tarczycy wykaże patologiczne zmiany ogniskowe, lekarz wykonuje biopsję cienkoigłową, dzięki której pobrany zostaje materiał na wykonanie badania cytologicznego zmiany. Zazwyczaj dzieje się tak w przypadku guzka o średnicy powyżej 1 cm. W przypadku podejrzenia raka rdzeniastego lekarz może zlecić oznaczenie kalcytoniny, która jest markerem obecności tego nowotworu.

Po potwierdzeniu typu zmiany usuwa się całkowicie tarczycę (w szczególnych przypadkach tylko jej płat), zazwyczaj wraz z sąsiadującymi z nią szyjnymi węzłami chłonnymi. Jako leczenie uzupełniające w przypadku raka brodawkowatego lub pęcherzykowego, zaleca się leczenie jodem promieniotwórczym. W zależności od przypadku specjaliści mogą także zastosować radioterapię lub leczenie hormonami tarczycy. Chemioterapię stosuje się jedynie w konkretnych wskazaniach. Leczenie każdego pacjenta dobierane jest do potrzeb i możliwości indywidualnego przypadku.


źródło: www.mp.pl, www.onkonet.pl, zwrotnikraka.pl

Zobacz także

Kiedy jesteś emocjonalnie i psychicznie wyczerpana, ale jeszcze o tym nie wiesz

W pracy możesz się dorobić nie tylko pieniędzy. Sprawdź, jak uniknąć problemów ze zdrowiem

7 „superfood” poprawiających koncentrację i pamięć