Choroby Zdrowie

Rak jądra – coraz częściej dotyka młodych mężczyzn. Co trzeba o nim wiedzieć?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
5 lutego 2021
Rak jądra - czynniki ryzyka, objawy, leczenie, rokowania
Fot. iStock
 

Rak jądra jest chorobą, o której nie mówiło się dotychczas tak wiele, jak o innych rodzajach nowotworów. Tymczasem to realny problem, który dotyka coraz więcej młodych mężczyzn. Wiedza jest konieczna, by zmniejszyć ryzyko zachorowania. Warto wiedzieć, czym jest rak jądra, jakie objawy powoduje i w jaki sposób można go leczyć?

Rak jądra — co to za choroba?

Rak jądra wywodzi się z komórek jąder, czyli męskich narządów płciowych. Zadaniem jąder jest produkcja plemników oraz wytwarzanie testosteronu (hormonu płciowego).

Na tę chorobę w przeważającej większości zapadają mężczyźni w wieku 15–45 lat. Rak jądra jest najczęstszym nowotworem złośliwym u mężczyzn w przedziale wiekowym od 20 do 44 lat. Ogólnie nowotwór jądra stanowi około 1% ogółu nowotworów złośliwych występujących u nich. Co więcej, zachorowalność na ten nowotwór w ciągu ostatnich 30 lat wzrosła ponad 3-krotnie. Według statystyk rocznie w Polsce zapada na niego ok. 1000 mężczyzn, z czego  ok. 100 umiera. Nowotwór jądra ma skłonność do występowania obustronnego.

Rak jądra - czynniki ryzyka, objawy, leczenie, rokowania

Fot. iStock

Wśród nowotworów jądra wyróżnia się: 

  • nasieniaki – stanowią 40% wszystkich przypadków raka, wywodzą się one z komórek produkujących plemniki;
  • nienasieniaki – stanowią 60% zdiagnozowanych przypadków, zaliczają się do nich m.in.: rak zarodkowy, kosmówczak, potworniak.

Istnieją czynniki, które mogą zwiększać ryzyko rozwoju raka jądra. Należą do nich:

  • wcześniejszy nowotwór w drugim jądrze — zwiększa ryzyko nowego zachorowania 500-krotnie;
  • wnętrostwo (niezstąpienie jąder) — ryzyko nowego zachorowania wzrasta 20 – 40-krotnie;
  • nowotwór jądra w rodzinie (szczególnie gdy wystąpił on u ojca lub brata);
  • zaburzenia rozwojowe jądra;
  • zespół Klinefeltera;
  • hipogonadyzm.

Wpływ wpływu urazów mechanicznych i czynników środowiskowych na rozwój raka jądra nie został udowodniony.

Rak jądra — objawy 

Najczęstsze objawy, jakie daje rak jądra to:

  • niebolesne powiększenie jądra — może mu towarzyszyć zaczerwienienie skóry moszny;
  • istnienie niebolesnej masy, której nie można oddzielić od jądra;
  • może pojawić się także uczucie ciężaru w mosznie;
  • powiększenie moszny, które szybko narasta na skutek gromadzenia się płynu;
  • ból i dyskomfort odczuwalny w obrębie moszny.

Po zaobserwowaniu u siebie choćby jednego z takich symptomów mężczyzna powinien zgłosić się na kontrolę do urologa.

Rak jądra - czynniki ryzyka, objawy, leczenie, rokowania

Fot. iStock

Rak jądra — przerzuty i ich objawy 

W wielu przypadkach dzieje się tak, że dopiero objawy płynące z przerzutów dają sygnał, że coś złego dzieje się w organizmie. Rak jądra może dawać przerzuty np. do węzłów chłonnych, kości, wątroby, płuc, mózgu. Niekiedy nie występują objawy ze strony płuc, a narządów lub węzłów chłonnych zajętych przez nowotwór. W związku z tym może pojawić się np.: ból brzucha, ból pleców, krwioplucie, guz wyczuwalny w okolicy nadobojczykowej, powiększone węzły chłonne, czy obustronne powiększenie piersi u mężczyzn.

Rak jądra — diagnostyka

Aby rozpoznać chorobę, jaką jest rak jądra, należy poddać się wskazanym badaniom:

  • USG jąder;
  • oznaczenie stężenia w surowicy AFP, podjednostki beta hCG, LDH  – markerów nowotworowych;
  • badanie histopatologiczne usuniętego jądra.

Aby określić stopień zaawansowania i rokowania, należy posłużyć się następującymi badaniami:

  • tomografia komputerowa jamy brzusznej, miednicy i klatki piersiowej
  • tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny mózgu – jeśli zachodzi ryzyko przerzutów do ośrodkowego układu nerwowego, oraz w trzecim stopniu zaawansowania klinicznego.

Rak jądra — leczenie i rokowania

Podstawą leczenia w przypadku raka jądra jest chirurgiczne wycięcie jądra wraz z powrózkiem nasiennym. Po wycięciu jądra przeprowadza się badanie histologiczne, dzięki któremu można ocenić typ choroby i określić rodzaj dalszego leczenia. Następnie, co zależy od typu i stopnia zaawansowania choroby, pacjentowi proponuje się leczenie z użyciem chemioterapii i/lub napromieniania. Niekiedy trzeba także wyciąć pozostałości zajętych przez chorobę węzłów chłonnych zaotrzewnowych.

Ważne jest przy tym, by mężczyzna planujący potomstwo zabezpieczył nasienie w banku nasienia, ponieważ leczenie raka jądra może spowodować trwałą bezpłodność.

Rak jądra ma dobre rokowania przy wcześnie wdrożonym i odpowiednio dobranym leczeniu. Wykrycie guza jądra na wczesnym etapie zaawansowania zwiększa skuteczność terapii.

Rak jądra - czynniki ryzyka, objawy, leczenie, rokowania

Fot. iStock

Rak jądra — rokowania w przypadku nasieniaków: 

  • Dobre rokowanie dotyczy 90% chorych – szansa na 5-letnie przeżycie wynosi ponad 85%;
  • Średnie rokowanie obejmuje 10% chorych – szansa na 5-letnie przeżycie wynosi 70%.

Rak jądra – rokowania w przypadku nienasieniaków:

  • Dobre rokowanie – 5- letnie przeżycie wynosi 92 %;
  • Średnie rokowanie – 5-letnie przeżycie wynosi 80%;
  • Złe rokowanie – 5-letnie przeżycie wynosi 72 %.

Rak jądra może nawrócić długi czas po zakończeniu leczenia w drugim jądrze lub w innej okolicy ciała. Po zakończeniu leczenia należy  stosować się do zaleceń lekarskich i stawiać się na badania kontrolne zalecane przez lekarza.

Samobadanie — profilaktyka raka jąder

Specjaliści zalecają w ramach profilaktyki raka jąder wykonywanie raz w miesiącu samobadania. Najlepiej badanie przeprowadzić podczas ciepłej kąpieli lub pod prysznicem, w rozluźnieniu. Samobadanie polega na przetaczaniu jądra pomiędzy kciukiem a palcem wskazującym od górnego do dolnego bieguna. Jeśli podczas badania coś wzbudzi wątpliwość (zwykle twardy, niebolesny guz obejmujący część lub całe jądro), należy bezzwłocznie skonsultować się z lekarzem.


źródło: www.onkonet.pl,zwrotnikraka.pl,www.mp.pl

 

 

 



Choroby Zdrowie

Rak płuc – objawy, na które trzeba jak najszybciej reagować

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
5 lutego 2021
Rak płuc - objawy wczesne i późne, przerzuty
Fot. iStock

Rak płuc to choroba, której objawy pojawiają się bardzo późno, czasem niezauważane przez lata. Najczęściej gdy pojawiają się widoczne symptomy, choroba jest już zaawansowana, w wielu przypadkach dająca przerzuty. To obniża szanse chorych na wyleczenie. Warto wiedzieć, jakie objawy daje rak płuc i jakie badania są pomocne w zdiagnozowaniu choroby.

Rak płuc to nowotwór, który rozwija się po cichu, i z powodu najczęściej zbyt późnej diagnozy stanowi on przyczynę aż 1/3 zgonów wynikających z chorób nowotworowych. To nowotwór najczęściej diagnozowany u mężczyzn w Polsce, i drugi co do częstości występowania u kobiet. Tylko w Polsce co roku diagnozuje się 22 000 nowych przypadków raka płuc.

Rak płuc - objawy wczesne i późne, przerzuty

Fot. iStock/Rak płuc – objawy

Rak płuc — objawy 

Rak płuc objawy daje bardzo późno, co zmniejsza szansę chorych na leczenie zakończenie sukcesem. Zazwyczaj pierwsze wyraźne objawy, jakie daje rak płuc, wiążą się ze wzrostem guza pierwotnego, który nacieka już tkanki poza płucami, lub rozrasta się wewnątrzoskrzelowo. Guz może rosnąć bez objawów kilka lat. Ponieważ profilaktyka bywa bardzo zaniedbywana, pacjenci otrzymują diagnozę będąc w zaawansowanej chorobie. Nie licząc nawyku wykonywania kontrolnego RTG klatki piersiowej, które pozwala na wczesne wykrycie zmian, trzeba reagować na objawy, które mogą się z czasem pojawiać.

Rak płuc — objawy wczesne

W przypadku raka płuc mogą (choć nie u każdego) pojawić się symptomy ze strony układu oddechowego, takie jak:

Długotrwały kaszel

Długotrwały kaszel, czyli utrzymujący się ponad 2-3 tygodnie, powinien budzić niepokój. Kaszel jest objawem raka płuc nawet u 45-75% pacjentów. U 1/3 chorych wiąże się z odkrztuszaniem wydzieliny. Jeśli kaszel nie ustępuje w ciągu 3 tygodni lub mienia swój charakter, bezzwłocznie należy skonsultować się z lekarzem.

Odkrztuszanie wydzieliny z krwią

Odkrztuszanie wydzieliny zawierającej krew lub samą krew jest bardzo niepokojące i wymaga pilnej konsultacji lekarskiej. Choć najczęściej wiąże się to z różnymi przyczynami (zapalenie oskrzeli, gruźlica, nadciśnienie płucne i inne), to w 19-29% przypadkach rak płuc powoduje takie objawy.

Rak płuc - objawy wczesne i późne, przerzuty

Fot. iStock/Rak płuc – objawy

Chrypka

Chrypka jest często występującą dolegliwością towarzyszącą zazwyczaj przeziębieniu lub infekcjom toczącym się w klatce piersiowej. Może być też objawem raka płuc. Zazwyczaj chrypka nie jest powodem do zmartwień, ale gdy utrzymuje się powyżej 2-3 tygodni, trzeba poszukać przyczyny. Jest to szczególnie ważne w przypadku palaczy.

Rak płuc — objawy późne 

Duszności

Nawet połowa pacjentów chorych na raka płuc zaobserwowała u siebie duszności. Może pojawiać się ono u palaczy jako efekt przewlekłego zapalenia oskrzeli oraz rozedmy. U pacjentów z zaawansowanym rakiem płuc wynika z rozrostu guza, który może blokować drożność oskrzeli. Duszność może mieć różne przyczyny, więc jeśli nie ustępuje, wręcz się nasila z czasem, należy udać się do lekarza.

Świszczący oddech 

Jeśli guz rozrastający się w płucu spowoduje zwężenie jednego z głównych oskrzeli lub tchawicy, może pojawić się świszczący dźwięk w trakcie wydechu (stridor). Taki objaw wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.

Ból w klatce piersiowej i barkach

Silny ból w klatce piersiowej występuje u 25-50% chorych na raka płuc. Dolegliwości bólowe wynikają najczęściej z naciekania przez nowotwór płuc ściany klatki piersiowej, żeber lub kręgosłupa. Jeśli rak rozwija się w szczycie płuca, może powodować ból w okolicy barku.

Fot. iStock/Rak płuc – objawy

Trudności w przełykaniu

Również mogą być objawem raka płuc. Dzieje się tak w przypadku powiększonych na skutek choroby węzłów chłonnych śródpiersia, które uciskają na przełyk.

Utrata masy ciała

Ponad połowa pacjentów chorujących na raka płuc zauważyła u siebie znaczny ubytek masy ciała. Gwałtowne i niezamierzone chudnięcie może mieć wiele przyczyn, ale to nowotwory, w tym płuc, są najpoważniejszym powodem nagłej utraty wagi. Dzieje się tak m.in. ze względu na powoduje zaburzenia metaboliczne, które powoduje rak.

Przewlekłe zmęczenie

Przewlekłe zmęczenie może towarzyszyć wielu chorobom, ale często obserwowane jest w przypadku chorób nowotworowych i innych. Podobnie dzieje się w przypadku raka płuc, dlatego szczególnie gdy palacz skarży się na nieoczekiwane i przeciągające się zmęczenie, trzeba omówić problem z lekarzem.

Rak płuc - objawy wczesne i późne, przerzuty

Fot. iStock/Rak płuc – objawy

Zespół żyły głównej górnej

W przypadku zespołu żyły głównej górnej mogą pojawić się charakterystyczne symptomy: zaczerwienienie skóry twarzy, obrzęk twarzy i szyi, duszność, kaszel, chrypka,  trudności w przełykaniu, zawroty i bóle głowy, bóle w klatce piersiowej. Objawy (nawet 95% przypadków) wynikają z rozrostu guza płuc. Zespół występuje w sytuacji, gdy żyła główna górna, która odprowadza chłonkę z całej prawej i części lewej połowy klatki piersiowej, ulega uciskowi i zamknięciu jej światła przez guz.

Rak płuc — objawy a przerzuty

Rak płuc i jego objawy nie muszą obejmować wyłącznie płuc. Ponieważ jest to nowotwór złośliwy, może dochodzić do przerzutów na węzły chłonne czy odległe narządy. U chorych na raka płuc mogą więc pojawić się objawy nietypowe, związane właśnie z przerzutami. W przypadku przerzutów do węzłów chłonnych może nastąpić powiększenie węzłów chłonnych i ich ucisk np. na przełyk. Jeśli przerzuty zlokalizowane są w kościach, pacjent może cierpieć powodu bólu i złamań kości. Jeśli rak płuc da przerzuty do wątroby, objawy mogą polegać na pojawieniu się żółtaczki. W przypadku przerzutów do mózgu mogą pojawić się napady padaczkowe.

Rak płuc — objawy a diagnoza 

Najlepsza jest profilaktyka, która pozwala wykryć raka płuc, zanim pojawią się objawy. W większości przypadków jest jednak na odwrót, i pacjenci zgłaszają się do lekarza wtedy, gdy choroba jest już zaawansowana. Jeśli pacjent zauważy u siebie niepokojące objawy lekarz zleci wykonanie badań obrazowych:

  • do podstawowych badań należy wykonanie RTG klatki piersiowej. To badanie umożliwia lokalizację zmian, określenie ich wielkości czy obecności innych zmian;
  • wiele daje także badanie wykonane za pomocą tomografii komputerowej, która pozwala na ocenę stopnia zaawansowania nowotworu w klatce piersiowej;
  • pozytonowa tomografia emisyjna (PET) pozwala na dokładną ocenę obecności przerzutów raka płuca w węzłach chłonnych oraz poza klatką piersiową;
  • morfologia krwi oraz ocena ogólna moczu pozwala na wykluczenie innych chorób współistniejących;
  • można również określić stężenie markerów nowotworowych CAE i CA 125;
  • badanie histopatologiczne umożliwia rozróżnienie raka drobnokomórkowego płuca (20% przypadków) od typu niedrobnokomórkowego ( 80% przypadków).

W przypadku potwierdzenia obecności nowotworu, jego typu i zaawansowania, oraz stanu chorego, lekarze dobierają odpowiednią terapię.


źródło:  www.zwrotnikraka.pl, www.mp.pl 

Zobacz także

Duch a odporność – naturalne metody dbania o siebie jesienią

Doniesienia naukowe: kolejne zaskakujące właściwości cząsteczki 1-MNA

Nerwica żołądka – skąd się bierze i jakie są jej objawy