Psychologia

13 sposobów na psychiczną i emocjonalną manipulację. Czyli jak wpadamy w sieć

Redakcja
Redakcja
4 września 2022
emocjonalna manipulacja
Fot. iStock / Mary Jirovaya
 

Każdy z nas w swoim życiu pada ofiarą manipulacji. Bo jak się masz bronić, jeśli w każdej związkowej kłótni (niezależnie od przyczyny) rozmowa kończy się zrobieniem z ciebie winnego, szef zamiast podjąć dyskusję zasypuje się absurdalną papierkową pracą, a mama i tak będzie udawać bez końca, że zupełnie nie wie, o co ci chodzi… Znacie to?

Choć spotykamy się wieloma technikami urabiania nas, jak mięciutkiego ciasta, jest kilka bardzo charakterystycznych i powtarzalnych schematów, którym ulegamy. Poznajcie te, które są stosowane najczęściej.

Jak rozpoznać manipulatora?

13 sposobów na psychiczną i emocjonalną manipulację. Czyli, jak wpadamy w sieć

Fot. iStock / Mary Jirovaya

1. Gra na swoim boisku

Każdy to wie. I nie chodzi tylko i wyłącznie o teren, ale i o widownię. Gdy jesteśmy na obcym gruncie nie czujemy się tak pewnie, jak u siebie. Gdy dodamy do tego odpowiednią, „jednostronną” widownię, robi się jeszcze mniej przyjemnie. Trudno walczyć, dyskutować, spierać się, czy po prostu zachowywać swoje granicy w tak nieprzyjaznych warunkach.

2. Presja czasu

Nie wiesz, czy podejmujesz właściwą decyzję, ale ponaglenia i tykający zegarek nie dają ci szansy na spokojną analizę. Zapewne w takich warunkach szybciej wybierzesz podsunięte przez kogoś rozwiązanie.

3. „Opowiedz mi o sobie”

Jak najwięcej… Mów dużo, ze szczegółami, tylko po to, bym w odpowiednim momencie mógł wykorzystać twoje słabe i mocne strony. Teraz wiem, na której strunie zagrać – tak myśli manipulator. Jak to ocenić nie zamykając się jednocześnie na resztę świata? Jeżeli widzisz, że ktoś stosuje takie chwyty wobec innych, zapewne, zrobi to samo wobec ciebie.

4. Manipulacja faktami

Bardzo prosta technika, którą każdy z nas czasem stosuje nieświadomie. Wystarczy nieco pożonglować informacjami. Te niekorzystne pominąć, przemilczeć, poruszyć tylko częściowo, inne wyeksponować.

Kiedy wpadasz w sidła manipulatora?

Fot. iStock / Mary Jirovaya

5. Udawanie niewiedzy

Powoduje rozciągnięcia w czasie spraw oczywistych. Tracimy mnóstwo czasu i energii na „wałkowanie” i przedstawianie dobrze znanego tematu, a gdy w odpowiedzi słyszymy „naprawdę, nie wiem, o co ci chodzi” – nasze siły maleją z minuty na minutę.

6. Granie ofiary

To technika bardzo częsta pojawiająca się w bliskich relacjach. Obojętnie, czego dotyczy dyskusja czy sprzeczka, kończy się tak samo – to ty jesteś winny. Jeżeli nawet cała omawiania sytuacja nie jest nazwana wprost „twoją winą”, to z pewnością jesteś winien poruszania tematu. „Jak możesz mi tak mówić”, „Tak, jasne, dzięki, wiem, że jestem beznadziejna, nie musisz jeszcze kopać leżącego”. Trudno kontynuować rozmowę w takim dialogu. Obarczanie innych poczuciem winy i odpowiedzialności, to również manipulacja.

7. Podnoszenie głosu

Podnoszenie głosu powoduje, że zaczynamy odczuwać lęk. A gdy się boimy (nawet podświadomie) jesteśmy bardziej ulegli.

8. Krytykowanie i ocenianie

Znacie osoby, które praktycznie każde zdanie zaczynają od „nie”? Z pewnością. Krytyka płynąca z każdej możliwej strony, wytykanie twoich wad, słabych stron, niepewności. To również sposób na pozbawienie cię równowagi.

Emocjonalna manipulacja – techniki manipulatorów

9. Zarzucanie informacjami i faktami

Manipulator chętnie dorzuci jeszcze trochę „statystyk”, choć nie zamierza nam tych „naukowych dowodów” przedstawiać na papierze, podaje kolejne źródła, badania, liczby. Podczas zwykłej rozmowy nie jesteśmy w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy są prawdziwe. Zostajemy zarzuceni liczbą kontrargumentów.

10. Korpo-manipulacja

Czyli zarzucenie kogoś mnogością procedur, biurokracji i niepotrzebnych zadań. Wszystko oczywiście tylko w jednym celu, dobrze pokazać, kto ma władzę. Poza tym, gdy pracownik „ma co robić” łatwiej ukryć brak własnych kompetencji oraz błędy.

13 sposobów na psychiczną i emocjonalną manipulację. Czyli, jak wpadamy w sieć

Fot. iStock / Mary Jirovaya

11. Przykra niespodzianka

Negatywne zaskoczenie, to technika często stosowana, szczególnie w relacjach pracowniczych.  Manipulator zostawia sobie jakąś wisienkę na torcie, którą serwuje nam z zaskoczenia, w najmniej spodziewanym momencie.  Tak negatywnie zaskoczeni, tracimy zdolność do obrony. Przestajemy logicznie myśleć, nie mamy czasu na przemyślenie zarzutu i jego odparcie.

12. Złośliwość i sarkazm, raniące żarty

Bardzo trudno odeprzeć atak, który udaje osobliwe poczucie humoru, czy skoro to żart, możemy się złościć? A może zbyt serio traktujemy całą sprawę, no i nawet nie sądziliśmy, że tacy jesteśmy… energia uchodzi z nas, jak powietrze z balonika.

13. Unikanie kontaktu

Nie odbieranie telefonu, ignorowanie, brak reakcji. Pewnie każdy z nas sam zastosował kiedyś tę metodę. Pamiętacie, kiedy po randce przyjaciółka pilnowała, żebyście nie odpisały za szybko na wiadomość? „Zaczekaj, niech nie będzie taki pewny”. Cel osłabienie pewności siebie drugiej osoby.


Źródło: psychologytoday.com


Psychologia

Jeśli chcesz miłości trwałej, nie rób żadnej z tych rzeczy

Redakcja
Redakcja
4 września 2022
fot. Daniel J. Schwarz/Unsplash
 

Życie w parze może być wspaniałe. Ale żeby takie było, trzeba włożyć pracę. Raz – w związek, dwa – w siebie samego. 

1. Nie zaniedbuj swoich przyjaźni

Być może spotkałaś swoją bratnią duszę i wiesz ze stuprocentową pewnością, że osoba, z którą jesteś, jest „tym/tą jedynym/jedyną”. Może tak być, ale uwierz, to nie jest jedyna osoba, jakiej potrzebujesz w życiu. Twoi przyjaciele są przecież twoją rodziną. Zasługują na twoją miłość i uwagę, nawet gdy znajdziesz osobę, z którą planujesz spędzić resztę życia. W związku nie zawsze wszystko układa się idealnie i to właśnie twoi przyjaciele pomogą ci przeżyć trudne chwile i pokonać problemy. To przyjaciele rozumieją cię najlepiej, nie lekceważ przyjaźni, nie zrywaj tych więzi.

2. Nie zapominaj, kim jesteś jako jednostka

Bycie połową szczęśliwej pary nie jest powodem, aby zapominać, że zawsze będziesz indywidualnością. Możesz zintegrować swoje życie z życiem innego człowieka, nie zapominając o sobie. Tak naprawdę, im bliżej jesteś swojego partnera, tym ważniejsze jest utrzymanie poczucia odrębności. Zdrowe w związku jest realizowanie odrębnych zainteresowań i dawanie sobie nawzajem pewnej przestrzeni.

3. Nie rezygnuj ze swoich przekonań

Pamiętaj, że zawsze będziesz sama ze swoimi myślami. To za siebie musisz odpowiadać przez większość swojego czasu. Więc nie daj się złapać w pułapkę poczucia, że ty i twój partner musicie zgadzać się we wszystkim. Nie kupuj poglądu, że szczęśliwe pary myślą tak samo. To zupełnie naturalne, że pociąga cię ktoś, kogo wartości nie są dokładnie zgodne z twoimi. Szczęśliwe pary szanują się na tyle, aby zostawić miejsce na wszystkie różnice.

4. Nie odmawiaj przeprosin

Naprawdę nie ma nic złego w mówieniu „przepraszam”. Jeśli chcesz zdrowego, długotrwałego związku, przepraszaj. Nawet jeśli po kłótni z partnerem przyznajesz się do błędu, a jemu przyznajesz rację, zdobądź się na przeprosiny. Weź na siebie odpowiedzialność za swoją rolę w kłótni, w uszczypliwych uwagach itd. Może to wymagać introspekcji i odłożenia na półkę swojego ego, ale przecież zawsze jest powód, aby przeprosić. Prawdziwe niebezpieczeństwo polega na odmowie uznania swojej winy. Upierając się przy swoim i odmawiając powiedzenia „przepraszam”, wyrządzasz szkodę swojemu związkowi, nawet jeśli nie będzie widać tego efektów natychmiast, twój brak dojrzałości w końcu zatruje tę więź.

5. Nie odmawiaj wybaczenia

Przepraszanie nie jest łatwe. Na pewno wiesz to z autopsji. Doceń więc ten odważny czyn swojego partnera i wybacz mu. Kiedy kogoś kochasz, związek nigdy nie jest nie do naprawienia. Może to być trudne, ale jedyną drogą naprzód jest często przebaczenie. Jeśli masz problem ze znalezieniem w sobie sił, aby zaakceptować przeprosiny swojej drugiej połówki, pamiętaj, że ty również masz wady, też popełniłaś ileś błędów i popełnisz kolejne. I też będziesz potrzebowała wybaczenia.

6. Nie obrażaj rodziny swojego partnera

Nie ma znaczenia, jak zła jest twoja teściowa, bratowa czy szwagier. Nie jest twoją rolą, aby mówić gówno o bliskich krewnych innej osoby, nawet jeśli masz rację. Słuchaj swojego partnera, daj mu zrozumienie, ale znaj granicę między wspieraniem a proaktywnym negatywnym nastawieniem. Chodzi o to, że w rodzinie doprowadzamy się nawzajem do szaleństwa, ale w końcu muszą sobie wybaczyć. Zastanów się więc dwa razy, zanim rzucisz uszczypliwą uwagą na temat mamy swojego partnera.

7. Nie słuchaj, kiedy on/ona mówi: „żadnych prezentów!”

Czasami nie doceniamy, jak może na nas wpłynąć bardzo mały, ale znaczący akt dobroci. Mówimy, że nie potrzebujemy niczego specjalnego, ale każdy z nas musi czasami poczuć się wyjątkowo. Poświęć więc trochę czasu, aby wymyślić coś dla swojego partnera przed urodzinami i innymi świętami. Niech nie ma znaczenia, że nalegają na brak prezentów. Warto przekazać, że zależy ci na przemyślanych gestach, nawet jeśli on wyraźnie powiedział ci, żebyś tego nie robiła. Nie musisz wydawać wielkich pieniędzy, nie musisz wydawać nic. Ale musisz włożyć w to trochę szczerego serca.

8. Nie mów tego, czego nie powinnaś mówić

Głęboko pod powierzchnią twojej powierzchowności – tej uśmiechniętej jaźni, którą pokazujesz światu w typowy dzień – czai się też ciemna strona. To jest część bycia człowiekiem. Myślimy o rzeczach godnych pożałowania, nawet w kontekście ludzi, których kochamy. Gdyby wszyscy za każdym razem mówili dokładnie to, co myślą… Oczywiście, niezdrowo jest tłumić emocje, ale w relacjach z ludźmi cena bezwzględnej szczerości może być wysoka.

9. Nie daj sobie wmówić, że nie da się pokonać problemów

Cokolwiek cię niepokoi w tej chwili, może wydawać się nie do przezwyciężenia. W miłości między dwojgiem ludzi jest jednak wiele siły. Nie zapominajcie, że jesteście razem z jakiegoś powodu i że razem jesteście silniejsi. W obliczu trudności zaufaj swojemu związkowi. Im więcej wiary w nim pokładasz, tym szybciej przejdziesz na drugą stronę.

10. Nie kłam w łóżku

Kłamanie na temat tego, co lubisz w sypialni, przynosi efekt przeciwny do zamierzonego. Nawet jeśli twoje serce kocha szczerze, udawanie i wmawianie partnerowi, że robi dobrze, choć tak nie jest, to naprawdę zły pomysł. Kiedy udajesz, że coś jest podniecające, gdy tak nie jest, przygotowujesz się do kiepskiego życia seksualnego, a fizyczny aspekt związku ma naprawdę duże znaczenie. Komunikuj się więc otwarcie i szczerze w łóżku i pomóż swojemu partnerowi być lepszym.


Psychologia

Wilk w owczej skórze, czyli jedna rzecz, która zawsze demaskuje narcyza

Redakcja
Redakcja
4 września 2022
wilk w owczej skórze
fot. Andriyko Podilnyk/Unsplash

Termin „wilk w owczej skórze” ma biblijne pochodzenie i jest używany do opisania kogoś, kto udaje, że jest niewinny i nieszkodliwy, stwarza takie pozory i potrafi to robić tak długo, aż potencjalna ofiara uwierzy. Pod spodem jednak czai się groźny „wilk”, gotowy pożreć ofiarę. Wiele wilków w owczej skórze przebiera się za uczciwych obywateli i filary swojej społeczności, podczas gdy popełniają ohydne zbrodnie za zamkniętymi drzwiami.

Termin ten pasuje jak ulał do toksycznych manipulatorów, ukrytych narcyzów lub socjopatów, którzy przebierają się za niewinnych, dobrych ludzi, popełniając niewypowiedziane akty przemocy za zamkniętymi drzwiami. Te drapieżniki mogą wydawać się miłe, hojne, a nawet nieśmiałe, niepewne i introwertyczne; mogą również mieć głęboko uwodzicielską charyzmę, która przyciąga do nich ludzi. Jednak ich promienny publiczny wizerunek ma się nijak do tego, jacy są w życiu prywatnym.

„Jeśli masz do czynienia z osobą, która rzadko daje ci prostą odpowiedź na proste pytanie, zawsze usprawiedliwia robienie krzywdzących rzeczy, próbuje sprawić, że poczujesz się winna lub używa jakiejkolwiek innej taktyki, aby zepchnąć  cię do defensywy i postawić na swoim, możesz założyć, że masz do czynienia z osobą, która – bez względu na to, czym jeszcze może być – jest potajemnie agresywna” – pisze dr George Simon w książce In Sheep’s Clothing: Understanding And Dealing With Manipulative People.

Takich ludzi możemy spotkać wszędzie. Mogą być naszymi szefami, ale i współpracownikami, mogą być naszymi terapeutami, czy w końcu partnerami życiowymi.

Wilk w owczej skórze – jedna rzecz, która demaskuje go od razu

Oprócz grania litością, aby sprawić, że będziesz im współczuć oraz niezdolności do skorygowania toksycznego zachowania lub przyznania się do niego, jest jedna rzecz, która konsekwentnie ujawnia wilki w owczej skórze. Może to pomóc w rozróżnieniu ich nawet na wczesnym etapie jakiegokolwiek związku lub interakcji z nimi.

To… pogarda

Początkowo, gdy wilk w owczej skórze próbuje „przygotować” cię do roli swojej ofiary, może zachowywać się pokornie, hojnie, łagodnie. Sypią komplementami, pochwałami i uwagą (znaną również jako bombardowanie miłością). Są pozornie empatyczni. Jednak ich prawdziwe „ja” zawsze w końcu się ujawnia, gdy zbliżysz się do nich i faktycznie zdasz sobie sprawę, że brakuje im emocjonalnej inteligencji, aby dotrzymać obietnic lub cały czas zachowywać się w sposób urzekający.

Jeśli uważnie obserwujesz manipulatora, zawsze gdy mówi, wysyła mikrosygnały pogardy. Bez względu na to, jak bardzo stara się ukryć je pod fasadą, przenika ona przez każdy por ich skóry, każdą zmianę tonu, każde drżenie w gestach. Przenika przez proponowane przez niego zasady i ujawnia jego prawdziwe uczucia. Znajdziesz ją w jego retoryce i sposobie, w jakie mówi o świecie, sposobie, w jaki mówi o innych, a ostatecznie w sposobie, w jaki przyjdzie mu mówić o tobie.

Ilekroć jesteś w obecności wygłodniałego wilka, w pewnym momencie zauważysz wyraz pogardy lub wyniosły ton głosu, gdy mówi o ludziach, których uważa za gorszych od siebie. Nie potrafi tego długo ukrywać.

Przykład? Nagle zaczyna źle mówić o kimś, kogo chwilę temu wychwalał pod niebiosa, albo z kim dopiero co widziałaś go na mieście i wydawali się być w dobrych, zażyłych stosunkach. Może nagle wyżywać się na kelnerce, która przyniosła nie to zamówienie, co trzeba, itd. itp.

Kiedy osoba, która kiedyś była dla ciebie wyłącznie urocza, wspierająca i kochająca, nagle staje się kimś, od kogo kipi niechęć i pogarda dla ludzi, uważaj. Możesz być następna w kolejce. 

Pogarda jest również widoczna w całym cyklu nadużyć. W fazie dewaluacji każdego związku z narcyzem, ten typ sprawcy, który kiedyś sprawił, że poczułaś się jak najważniejszy człowiek na świecie, nagle zrzuca cię z piedestału i sprawia, że błagasz go o wybaczenie. Robi to, okazując intensywną pogardę i niechęć. Kiedyś nie mógł się nacieszyć twoją osobowością, talentami, uwagą, a teraz zachowuje się tak, jakby wszystko, co robisz, czyniło cię podczłowiekiem. Kiedyś świętował twoje osiągnięcia, a teraz zachowuje się tak, jakbyś była dla niego ciężarem. Obwinia cię o rzeczy, które są jego winą. Kiedy próbujesz coś powiedzieć, protestujesz przeciwko niesprawiedliwemu zachowaniu, robi z ciebie „wariatkę”. Robi z ciebie kozła ofiarnego.

Skrzywdzi cię, gdy tylko uzależnisz się od jego pochwał i obecności.

Aby uwolnić się od jakiegokolwiek poczucia winy, które możesz odczuwać, pamiętaj, że sposób, w jaki drapieżna osoba idealizowała ciebie i każdą inną ofiarę, to przynęta. Gdy wilk uwięzi swoją zdobycz, nie ma litości. Taka jest po prostu jego natura i nie ma to nic wspólnego z tym, co mogłaś zrobić lub kim jesteś.

Uwolnić się od wilka? Zastąp swoją niegdyś wyidealizowaną fantazję o tym, kim był, prawdą, a staniesz się mniej skłonna do padnięcia jego ofiarą.

Raz wilk, zawsze wilk – ale ty nie musisz bezbronną owieczką.


Zobacz także

Czy po pandemii będziemy musieli uczyć się na nowo umiejętności społecznych?

Faceci w mediach społecznościowych. Jakie zachowania powinny cię zaniepokoić?

”No to kryzys Ci służy! Oby tak dalej, zazdroszczę!”