Ciąża i poród Macierzyństwo

RR, czyli rozsądne rodzicielstwo – fakty i mity dotyczące opieki nad noworodkiem

Połozna na medal
Połozna na medal
11 sierpnia 2020
Fot. Materiały prasowe
 

Rodzicielstwo dla każdej młodej mamy może oznaczać coś innego. Dla jednej to od samego początku długo wyczekiwane szczęście, dla innej zupełnie nowa, często nie do końca zaplanowana sytuacja, w której szybko musi się odnaleźć. Wiadomość o tym, że spodziewamy się dziecka może w jednej chwili wywrócić nasz dotychczasowy świat do góry nogami. Na szczęście jest jeszcze 9 miesięcy ciąży, to sporo czasu na dobre przygotowanie – mentalne i fizyczne też – do tego pięknego, ale bardzo odpowiedzialnego zadania, to jest bycia rodzicem.


Artykuł Janiny Frączek, laureatki konkursu „Położna na medal”

Czy da się dobrze przygotować do rodzicielstwa?

Wydawałoby się, że w czasach, kiedy dostęp do Internetu i do ogromnej ilości informacji stały się wręcz powszechne, to każda ciężarna ma szansę zapoznać się z najważniejszymi wytycznymi i wskazaniami względem opieki nad maluszkiem. Często poza Internetem, doradcami młodych rodziców stają się także osoby trzecie. To rodzina, znajomi, a niekiedy nawet nowo poznane osoby, które chcąc „pomóc” w wychowaniu dzieci narzucając schematy postępowania, które uważają za jedyne słuszne. Dlatego bardzo ważne jest, aby każdy młody rodzic miał świadomość tego, że ani Internet ani tym bardziej niewykwalifikowane osoby nie będą znali lepiej potrzeb malucha niż oni sami. Po porady najlepiej sięgać do położnych środowiskowych i pediatrów.

To właśnie z powodu tak wielu publikacji pojawianiu się różnych teorii w temacie opieki nad niemowlakiem – bardziej i mniej sprawdzonych – powstało mnóstwo faktów i mitów. Poniżej zestawienie, tych najbardziej popularnych i moja ocena ich wiarygodności:

Czkawka u maluszka. Zatrzymać może ją podanie maluszkowi wody.

FAKT

Czkawka bardzo często dokucza maluszkom podczas jedzenia albo gdy jest zimno. Nie należy się tym martwić i denerwować. Wystarczy przystawić dziecko do piersi lub podać trochę mleka lub wody.

Dzieci nie zawsze śpią, kiedy są zmęczone.

FAKT

Często zmęczone dzieci bywają marudne, niespokojne i płaczliwe. Są absolutnie uzależnione od dorosłych. Dlatego niezmiernie ważne jest zaspokajanie ich podstawowych potrzeb, aby mogły się one prawidłowo rozwijać.

To, ile śpi maluszek zależy od jego wieku.

MIT

Długość snu w dużej mierze zależy od wieku, ale jest rzeczą bardzo indywidualną. Jedno dziecko śpi często i długo, a inne odwrotnie. Zapoznanie się z tematem fizjologii snu pomoże prawidłowo wspierać sen dzieci.

Dziecko powinno zasypiać samodzielnie.

MIT

Na ten temat zdania są podzielone. Uważam, że dziecko powinno zasypiać w najdogodniejszych, bezpiecznych warunkach, gdy czuje się pewnie w ramionach kochającej go osoby. Nie może być pozostawione samo sobie, ponieważ narasta u niego poziom stresu niekorzystnie wpływający na jego późniejszy rozwój.

Dziecko powinno spać w swoim łóżeczku.

MIT

Dzieci potrzebują przede wszystkim bliskości mamy i taty. Dla bezpieczeństwa nie powinny pozostawać w osobnym pokoju. Elektroniczna niania nigdy nie zastąpi maluszkowi rodzica, którego on słyszy, czuje i potrzebuje.

U niemowlaka może zmienić się kolor oczu.

FAKT

Dzieci rodzą się zwykle z oczkami w różnym odcieniu koloru niebieskiego. Z czasem jednak zmieniają one barwę nawet na ciemno brązowy czy czarny. Kolor oczu jest dziedziczony po najbliższych i zależy od ilości melatoniny w tęczówce. Im jest jej więcej tym oczy są ciemniejsze. Ostateczny kolor oczu u dziecka może pojawić się dopiero w wieku około 4-5 lat.

Noworodka trzeba karmić regularnie.

MIT

Najlepszym sposobem karmienia jest tzw. karmienie na żądanie. To karmienie według potrzeb dziecka. Oznacza to, że dziecko dostaje pokarm mamy tak często, jak się tego domaga. W pierwszych tygodniach życia noworodek domaga się jedzenia nawet co godzinę. Z wiekiem liczba karmień zmniejsza się.

Długotrwałe karmienie piersią prowadzi do zaburzeń u dzieci. Są one niedojrzałe emocjonalnie i zbyt mocno przywiązane do matki.

MIT

Termin „długotrwałe karmienie” to okres karmienia piersią trwający dłużej niż rok. Takie długie karmienie bardzo korzystnie wpływa na rozwój dziecka, a także na zdrowie matki. Ma ono wpływ na zdrowie dziecka, ponieważ mleko matki zawiera substancje o działaniu immunologicznym.

A więc jego waga i długość to dla młodych rodziców bardzo ważny temat. Pamiętajmy, że duży nie zawsze znaczy zdrowy. Norma wagi noworodków jest bardzo szeroka. Donoszony noworodek to taki, który waży ponad 2500 g i oczywiście taki, który waży ponad 4000 g.

Opisane przeze mnie fakty i mity na temat opieki nad noworodkiem i świadomego rodzicielstwa to jedynie wycinek całości tego obszernego tematu. Najważniejsze jest abyśmy my jako rodzice podejmowali racjonalne decyzje i ufali sobie jako osobom, które najlepiej znają potrzeby swojego dziecka i nie poddawali się presji otoczenia. Rodzicielstwo jest piękne i pełne wtedy, kiedy jest świadome, kiedy działamy zgodnie z naszymi przekonaniami i kiedy umiemy czerpać z niego radość. Nie warto odbierać jej sobie przez ciągłe wątpliwości i domysły. Warto obserwować i „wsłuchiwać się” w swoje dziecko i jednocześnie nie bać się prosić o rady i wsparcie osoby doświadczone i przede wszystkim kompetentne do udzielenia porad i wsparcia


„Położna na medal” to kampania społeczno-edukacyjna prowadzona od 2014 roku. Zwraca uwagę na kwestie związane z koniecznością podnoszenia standardów i jakości opieki okołoporodowej poprzez edukację i promocję dobrych praktyk. Jej celem jest też podnoszenie świadomości społecznej na temat roli położnych w opiece okołoporodowej.

Jednym z kluczowych elementów kampanii jest konkurs na najlepszą położną w Polsce. Zgłoszenia do tegorocznej, siódmej edycji konkursu przyjmowane będą od 1 kwietnia do wyjątkowo, nie 31 lipca, ale 30 września 2020 r. Głosy na nominowane położne można oddawać od 1 kwietnia do 31 grudnia 2020 roku. Oddawanie głosów odbywa się na stronie www.poloznanamedal.info

Patronat honorowy nad kampanią i konkursem objęła Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych. Patronat merytoryczny sprawują: Polskie Towarzystwo Położnych, Fundacja Rodzić po Ludzku oraz Stowarzyszenie Dobrze Urodzeni. Mecenasami kampanii są marki Oktaseptal i Natalis.


Ciąża i poród Macierzyństwo

Połóg – jak dobrze się do niego przygotować

Połozna na medal
Połozna na medal
28 sierpnia 2020
Fot. iStock
 

Połóg to czas po przebytym porodzie naturalnym lub po porodzie przez cięcie cesarskie. Trwa około 6 tygodni. Po cięciu cesarskim okres ten może się wydłużyć nawet do 8 tygodni. To wtedy młoda mama potrzebuje dużego wsparcia, ponieważ jej ciało przechodzi duże przeobrażenie. Dla większości kobiet jest to trudny okres, tym bardziej, że mówi się o nim mało, co powoduje wiele wątpliwości czy niedomówień. Temat ciąży i porodu jest tematem wielu artykułów i publikacji, natomiast o połogu mówi się znacznie rzadziej. Może właśnie dlatego wiele kobiet po porodzie twierdzi, że nie zdawało sobie sprawy z tego, jak naprawdę wygląda czas świeżo po urodzeniu dziecka i z czym będą musiały się zmagać.

Artykuł położnej Janiny Frączek, laureatki 6. edycji konkursu Położna na medal

Etapy połogu

W okresie połogu w ustroju kobiety cofają się zmiany spowodowane ciążą i porodem. Wiąże się to z dolegliwościami poporodowymi, osłabieniem organizmu, a także z odczuwaniem nowych, silnych i do tej pory nieznanych emocji, związanych z pojawieniem się na świecie dziecka.

W połogu wyróżniamy trzy etapy: połóg bezpośredni, czyli pierwszą dobę po porodzie, połóg wczesny, który trwa do 7 dni po porodzie i połóg późny, to czas do 6 tygodni po porodzie.

Najważniejsze zmiany, jakie zachodzą w organizmie kobiety w tym okresie to: obkurczanie się mięśnia macicy, gojenie się rany krocza po porodzie siłami natury i rany pooperacyjnej po cięciu cesarskim, a także rozpoczęcie wydzielania pokarmu, czyli laktacja.

Bezpośrednio po porodzie rozpoczyna się proces inwolucji, czyli obkurczania się mięśnia macicy. Przed ciążą macica ma wielkość mniej więcej pięści, przed porodem jej dno sięga wysokości żeber, a bezpośrednio po porodzie jest na wysokości pępka. Od momentu porodu stopniowo musi ona wrócić do stanu sprzed ciąży. Towarzyszą temu bóle brzucha o charakterze skurczowym, u jednej kobiety mocniej a u innej słabiej odczuwalne. Jest to dość nieprzyjemne, ale jest to prawidłowe zjawisko i każda kobieta musi przez to przejść. Pojawiają się wtedy również tzw. odchody poporodowe. Na początku, czyli w pierwszym tygodniu po porodzie, jest to wydzielina krwista, czasem ze skrzepami, a później odchody stają się różowe, brązowe, a po około 5-6 tygodniach po porodzie zanikają. Bardzo ważna w tym czasie jest higiena, aby uniknąć zakażenia lub infekcji.

Warto pamiętać, że obkurczanie macicy i krwawienie z dróg rodnych przebiega bardzo podobnie u kobiet po cięciu cesarskim jak i u tych, które rodziły drogą naturalną.

Na podjęcie aktywności fizycznej jak i na współżycie jest jeszcze za wcześnie. Należy z tym poczekać przynajmniej 2 miesiące po porodzie. W praktyce jest to kwestia indywidualna i powinno konsultować się ją z lekarzem.

Laktacja

Zmiany w organizmie kobiety w czasie połogu dotyczą również piersi. Rozpoczyna się proces laktacji. U każdej kobiety przebiega on inaczej. Jedno jest pewne, należy jak najczęściej przystawiać dziecko do piersi, aby nie dopuścić do zastoju pokarmu, a co za tym idzie do zapalenia i innych komplikacji. Częste przystawianie noworodka do piersi wpływa też bardzo korzystnie na dalszy przebieg laktacji.

Odpowiednie dbanie o rany

W zależności od rodzaju porodu, kobieta może mieć problem z bolesnością i gojeniem rany krocza lub rany brzucha po cięciu cesarskim. W obydwu przypadkach należy zadbać o to, aby rany te prawidłowo się zagoiły. Najważniejsza w tym przypadku jest higiena oraz dezynfekcja preparatami, które będą ułatwiały gojenie. W przypadku rany naciętego krocza należy uważać na sposób siadania, aby jej dodatkowo nie podrażniać. Celem lepszego gojenia rany krocza wskazane jest również jej wietrzenie. Kąpiel powinna odbywać się pod prysznicem a nie w wannie. Zwłaszcza w pierwszych tygodniach, tak po porodzie jak i cięciu cesarskim. Wszystko po to, aby nie doprowadzić do zakażenia macicy.

Aspekt psychologiczny

Wielkim problemem dla kobiet, oprócz zmian fizycznych zachodzących w organizmie, są zmiany natury psychicznej. Stres, ból, zmęczenie i wysiłek obciążają psychikę każdej młodej mamy, wywołując często zmienność nastrojów, nerwowość i niską samoocenę. Dlatego potrzebuje ona wsparcia i pomocy zarówno w opiece nad noworodkiem jak i w kwestii zadbania o swój komfort psychiczny. Emocje te są wywołane przez zmiany hormonalne zachodzące w organizmie i jest to zupełnie normalne.

Jeżeli jednak zaburzenia nastroju i złe psychiczne samopoczucie utrzymuje się dłużej należy skonsultować się z lekarzem, ponieważ mogą one doprowadzić do depresji poporodowej. W czasie połogu warto jest odciążyć kobietę od obowiązków domowych, a także otoczyć dodatkowym wsparciem. Ona sama powinna zadbać o siebie, prawidłowo się odżywiać i wysypiać.

Połóg to niewątpliwie bardzo trudny czas dla kobiety po porodzie. Ale jeżeli posiada ona odpowiednie wsparcie i wystarczającą wiedzę, może spokojnie i świadomie przez niego przejść. Tylko wtedy będzie mogła w pełni cieszyć się macierzyństwem. Dlatego tak ważne jest, by każda ciężarna była do tego pięknego, choć często trudnego czasu dobrze przygotowana.

Janina Frączek

„Położna na medal” to kampania społeczno-edukacyjna prowadzona od 2014 roku. Zwraca uwagę na kwestie związane z koniecznością podnoszenia standardów i jakości opieki okołoporodowej poprzez edukację i promocję dobrych praktyk. Jej celem jest też podnoszenie świadomości społecznej na temat roli położnych w opiece okołoporodowej.

Jednym z kluczowych elementów kampanii jest konkurs na najlepszą położną w Polsce. Zgłoszenia do tegorocznej, siódmej edycji konkursu przyjmowane będą od 1 kwietnia do wyjątkowo, nie 31 lipca, ale 30 września 2020 r. Głosy na nominowane położne można oddawać od 1 kwietnia do 31 grudnia 2020 roku. Oddawanie głosów odbywa się na stronie www.poloznanamedal.info

Patronat honorowy nad kampanią i konkursem objęła Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych. Patronat merytoryczny sprawują: Polskie Towarzystwo Położnych, Fundacja Rodzić po Ludzku oraz Stowarzyszenie Dobrze Urodzeni. Mecenasami kampanii są marki Oktaseptal i Natalis.

 


Ciąża i poród Macierzyństwo

Karmienie piersią w ciąży

Połozna na medal
Połozna na medal
3 sierpnia 2020
Fot. iStock

Kobiety karmiły piersią od zarania dziejów. Kiedyś nie było mleka modyfikowanego, a kobiety zachodziły w kolejne ciąże jednocześnie karmiąc piersią. I nie było w tym nic dziwnego. Obecnie w okresie ciąży wprowadza się wiele ograniczeń związanych z karmieniem piersią, część z nich to zalecenia z grupy na tzw. „wszelki wypadek”. Warto jednak wiedzieć, że nie ma żadnych naukowych dowodów na to, że karmienie piersią w ciąży jest zagrożeniem dla kobiety i jej nienarodzonego dziecka.

Karmienie piersią w ciąży – komentarz położnej Danuty Przybyłko, laureatki konkursu „Położna na medal”

Zapytaj lekarza

Po pierwsze, decyzję o karmieniu piersią w okresie ciąży zawsze należy skonsultować z lekarzem lub położną prowadzącymi ciążę. Istnieją pewne przeciwwskazania do karmienia piersią dla ciężarnych. Są to między innymi: bóle i skurcze podbrzusza, krwawienie i plamienie z dróg rodnych. Ograniczenia dotyczą też przyszłych matek, które mają problemy z łożyskiem (łożysko przodujące lub łożysko umiejscowione na ścianie przedniej) albo występuje u nich sytuacja skracanie się szyjki macicy. Dodatkowa ostrożność zalecana jest też w przypadkach, w których poprzednie ciąże zakończyły się poronieniem lub przedwczesnym porodem.

Karmienie piersią w okresie prawidłowo przebiegającej ciąży nie wpływa negatywnie ani na starsze dziecko, ani na dziecko rozwijające się w łonie matki. Ssanie piersi powoduje uwalnianie się oksytocyny, hormonu odpowiadającego za wywołanie skurczów porodowych. Takie ilości oksytocyny powodują delikatne skurcze macicy podobne do tych, które nienarodzone dziecko odczuwa podczas orgazmu mamy. A przecież gdy ciąża przebiega prawidłowo, kobiety nie powinny rezygnować z seksu. Warto też pamiętać, że w czasie karmienia piersią w ciąży zmienia się skład mleka. Mleko zawiera więcej przeciwciał. Przed porodem piersi zaczynają produkować żółtą siarę. Wszystko po to, by w pierwszej kolejności zaspokoić potrzeby noworodka. W tym momencie u starszych dzieci zaczynają pojawiać się luźniejsze stolce. W praktyce, niektóre dzieci same rezygnują ze ssania piersi w momencie pojawienia się siary.

Można zaobserwować, że w ciąży brodawki stają się bardziej wrażliwe, a dodatkowe ssanie piersi może powodować dolegliwości bólowe. W takich wypadkach można karmić stosując silikonowe osłonki na brodawki.

Mleka pod dostatkiem

Nieprawdą jest, że rozwijający się w brzuchu mamy płód jest okradany przez starszego brata z witamin, minerałów i innych ważnych składników odżywczych. Natura tak to mądrze zaplanowała, że w pierwszej kolejności dba o rozwijające się w ciele matki życie, potem o karmione piersią dziecko, a na samym końcu samą matkę. Po narodzinach dziecka można karmić noworodka i starsze dziecko. Nie należy się obawiać, że zabraknie mleka. Na pewno wystarczy go dla dwojga dzieci, tym bardziej, że ssanie powoduje wydzielanie pokarmu.

W pierwszych dniach po porodzie noworodek powinien być jednak karmiony jako pierwszy. Często, po przyjściu na świat dziecka, starsze rodzeństwo chce powrócić do karmienia piersią. I jeżeli tylko mama chce karmić oboje dzieci, to nie ma powodu by na to nie pozwalać. Każda ciąża jest inna, różne są historie karmiących mam. Najważniejsze jednak, by pamiętać, że sama ciąża nie jest powodem do zaprzestania karmienia piersią.

„Położna na medal” to kampania społeczno-edukacyjna prowadzona od 2014 roku. Zwraca uwagę na kwestie związane z koniecznością podnoszenia standardów i jakości opieki okołoporodowej poprzez edukację i promocję dobrych praktyk. Jej celem jest też podnoszenie świadomości społecznej na temat roli położnych w opiece okołoporodowej.

Jednym z kluczowych elementów kampanii jest konkurs na najlepszą położną w Polsce. Zgłoszenia do tegorocznej, siódmej edycji konkursu przyjmowane będą od 1 kwietnia do wyjątkowo, nie 31 lipca, ale 30 września 2020 r. Głosy na nominowane położne można oddawać od 1 kwietnia do 31 grudnia 2020 roku. Oddawanie głosów odbywa się na stronie www.poloznanamedal.info

Patronat honorowy nad kampanią i konkursem objęła Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych. Patronat merytoryczny sprawują: Polskie Towarzystwo Położnych, Fundacja Rodzić po Ludzku oraz Stowarzyszenie Dobrze Urodzeni. Mecenasami kampanii są marki Oktaseptal i Natalis.