Zdrowie

Dowiedz się, jak możesz sprawdzić czy kleszcz zostawił ci przykrą dla zdrowia niespodziankę.

Redakcja
Redakcja
18 czerwca 2021
Borelioza - objawy, badania, leczenie, fazy choroby
Fot. iStock – Borelioza - objawy, badania, leczenie, fazy choroby
 
Jeśli borelioza nie objawi się rumieniem, jej zdiagnozowanie jest trudne i czasami trwa nawet latami.  Najważniejszym nosicielem bakterii wywołującej boreliozę jest w Polsce kleszcz. Nie trzeba jednak od razu panikować, gdy znajdziemy go na swojej skórze – nie każdy kleszcz jest bowiem jest zakażony (dotyczy to tylko 6-20 proc. kleszczy), a poza tym usunięcie kleszcza w ciągu 24 godzin od ukąszenia zapobiega przeniesieniu zakażenia.

Jakie są objawy boreliozy

Borelioza ma postać wczesną i późną.

Najbardziej charakterystyczny objaw wczesnej boreliozy to tzw. rumień wędrujący. Pojawia się najczęściej między 3. a 30. dniem od ukłucia kleszcza. Występuje w 70-80 proc. zakażeń krętkami Borrelia. To jedyna faza zakażenia, która nie wymaga badań serologicznych, a rozpoznanie stawia się na podstawie objawu klinicznego. Wystąpienie rumienia jest wskazaniem do rozpoczęcia antybiotykoterapii.

„Zmiana zaczyna się od małej, czerwonej plamki przechodząc w owalną (4-15 cm), rozszerzającą się, z bardzo charakterystycznym blednięciem w środku. Ważne jest, żeby odróżnić rumień od innych zmian występujących po ukąszeniu owadów, w tym zaczerwienienia wynikającego z reakcji alergicznej w miejscu ugryzienia. Rumień alergiczny pojawia się dość szybko, po 1 dniu i zwykle szybko zanika” – mówi dr n. med. Iwona Kozak–Michałowska, dyrektor ds. nauki i rozwoju laboratoriów Synevo.

Kolejne stadium to już uogólnione objawy zakażenia:

  • rumień wędrujący mnogi (wtórny)
  • wczesna neuroborelioza (np. niewielka asymetria twarzy w wyniku uszkodzenia nerwu twarzowego)
  • zapalenie stawów
  • zapalenie mięśnia sercowego
  • inne zmiany narządowe.

W późnej fazie choroby (która może wystąpić wiele miesięcy a nawet lat po zakażeniu) obserwuje się dodatkowo m.in.: przewlekłe zanikowe zapalenie skóry, przewlekłe zmęczenie, nadwrażliwość na alkohol, bóle mięśniowe, wypadanie włosów, zaburzenia widzenia, zaburzenia słuchu, zaburzenia psychiczne itd.

Diagnostyka laboratoryjna boreliozy

Nie zawsze jednak zdiagnozowanie boreliozy jest tak proste. Czasami do wczesnego rozpoznania i jak najszybszego zaordynowania leczenia konieczne jest przeprowadzenie badań laboratoryjnych.

„To o tyle ważne, że skuteczność leczenia jest uzależniona od wczesnego rozpoznania choroby” – podkreśla lekarka.

  • Testy serologiczne na wczesnym etapie

Diagnostykę należy rozpocząć od testów serologicznych wykrywających przeciwciała. Badania te polegają na dwustopniowym oznaczaniu przeciwciał, które są produkowane w organizmie w odpowiedzi na zakażenie. Pierwszym etapem jest test przesiewowy, w którym są oznaczane przeciwciała IgM i IgG. Z założenia jest on bardzo czuły, więc gdy wyjdzie wynik ujemny, na tym można zakończyć diagnostykę laboratoryjną. W przypadku uzyskania wyniku niejednoznacznie ujemnego, kolejnym etapem badania jest test potwierdzenia, czyli Western blot. Jest on mniej czuły, ale bardziej swoisty.

„Pamiętajmy, że nie powinno się stosować żadnego z tych testów jako pojedynczego badania. Jeżeli ograniczymy diagnostykę do samego testu przesiewowego, możemy otrzymać wyniki fałszywie dodatnie z powodu reakcji krzyżowych z białkami innych bakterii czy wirusów, przy braku zakażenia Borrelia. Może to powodować rozpoznanie i leczenie choroby, której w rzeczywistości nie ma. Ograniczając diagnostykę do samego testu potwierdzenia Western blot, możemy uzyskać wyniki fałszywie ujemne i nie rozpoznać choroby w sytuacji, kiedy ona faktycznie występuje” – tłumaczy specjalistka.

W teście Western blot wykorzystywane są najczęściej antygeny rekombinowane, co zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia reakcji krzyżowych i uzyskania wyników fałszywie dodatnich. Największe znaczenie dla potwierdzenia boreliozy ma wykrycie przeciwciał przeciwko antygenom OspC oraz VlsE.

Na rynku dostępne są także testy do ilościowego oznaczania przeciwciał przeciwko VlsE stosowane w monitorowaniu efektów leczenia.

  • Przeciwciała klasy IgM po kilku tygodniach

Zazwyczaj przeciwciała IgM utrzymują się około 6 miesięcy, ale mogą też być wykrywane przez kilka lat pomimo skutecznego leczenia (mówimy wtedy o tzw. IgM przetrwałym). Jeżeli po miesiącu od pojawienia się przeciwciał IgM nie wykrywa się przeciwciał IgG, to wynik badania IgM należy uznać za fałszywy, wynikający z reakcji krzyżowych.

  • Późne stadium boreliozy charakteryzuje zwykle obecność tylko przeciwciał IgG.

„Dodatni wynik przeciwciał nie świadczy o aktywnym zakażeniu, a jedynie o kontakcie z bakterią, dlatego nie można na podstawie tylko oznaczenia przeciwciał odróżnić świeżej infekcji od przebytej w przeszłości” – zwraca uwagę dr Iwona Kozak–Michałowska.

Uwaga! Dodatni wynik badania serologicznego bez klinicznych objawów typowych dla boreliozy z Lyme nie upoważnia do rozpoznania choroby i jej leczenia! Przechorowanie boreliozy nie powoduje wystąpienia odporności i możliwe są reinfekcje!

Diagnostyka uzupełniająca

  • Test LTT

„Stosuje się go, jeżeli w rutynowej diagnostyce laboratoryjnej nie są wykrywane swoiste przeciwciała, pomimo występowania objawów klinicznych i/lub wywiadu sugerującego możliwe zakażenie krętkiem” – mówi lekarka. Test LTT może także być stosowany w ocenie skuteczności leczenia oraz potwierdzenia reinfekcji lub nawrotu choroby.

  • Badanie kleszcza

Badanie polega na poszukiwaniu materiału genetycznego krętka w materiale uzyskanym z układu pokarmowego kleszcza. Niestety wynik ujemny badania kleszcza nie wyklucza możliwości zakażenia człowieka, a wynik dodatni nie jest warunkiem zakażenia.

„Ograniczenie diagnostyki tylko do badania kleszcza może przynieść fałszywe uspokojenie pacjenta lub bez potrzeby wzbudzić niepokój. Z drugiej strony brak przeciwciał, zarówno bezpośrednio po ukąszeniu, jak i po 8 tygodniach oraz ujemny wynik obecności bakterii w kleszczu z dużym prawdopodobieństwem pozwala na wykluczenie boreliozy” – mówi specjalistka.

Jak uniknąć zakażenia

  • Podczas spacerów, zarówno w lasach, jak i w parkach miejskich zabezpieczaj się zakładając odpowiednie ubranie: długie spodnie, długie rękawy, nakrycie głowy. Stosuj repelenty.
  • Po spacerze dokładnie oglądaj skórę. Jeśli znajdziesz kleszcza, usuń go jak najszybciej i zdezynfekuj miejsce po ukąszeniu.
  • Po usunięciu kleszcza przez około 30 dni obserwuj miejsce ukąszenia pod kątem rumienia wędrującego (który jednak może pojawić się także w innych miejscach ciała). Jeśli zauważysz rumień lub inne niepokojące objawy ogólnoustrojowe koniecznie wybierz się do lekarza.

Monika Wysocka, zdrowie.pap.pl

Źródła:

Tekst powstał na podstawie webinarium „Czy rozpoznanie boreliozy jest trudne? Prawdy i mity o diagnostyce”, które odbyło się 9.06.2021 r.

Neuroborelioza – trudności diagnostyczne (specjalistyczny artykuł z portalu Neurologia po dyplomie).

Źródło informacji: Serwis Zdrowie


Zdrowie

Modne płytki w łazience – trendy 2021

Redakcja
Redakcja
18 czerwca 2021
Modern interior design - bathroom in gray and wooden finishing
 

Czy łazienka musi być jedynie funkcjonalna? Absolutnie nie, bo jej aspekty praktyczne z powodzeniem można połączyć z aktualnymi trendami. Światowi projektanci wnętrz dyktują zresztą kanony wraz z kolejnymi sezonami. Warto przyjrzeć im się bliżej, jeśli właśnie planujesz wykończenie łazienki albo jej gruntowny remont.

Ponadczasowy kamień nadal w modzie

Co ciekawe, najlepsze rozwiązania w łazienkach to te, które sprawdzają się zawsze i są obecne na rynku od lat. Oczywiście, wraz ze zmieniającą się moda mogą występować w różnej odsłonie. Tegorocznym hitem jest naturalny kamień w łazience, szczególnie w tej stworzonej w stylu domowego SPA. Rzecz jasna naturalny kamień wykorzystywany w łazienkowej przestrzeni nie jest dzisiaj żadnym odkryciem, ale warto zwrócić uwagę na nowy design. Modne są duże, kwadratowe płytki, których połączenie jest praktycznie bez fug. Dzięki temu uzyskuje się jednolitą, kamienną ścianę. Najchętniej wybierane są płytki białe, do złudzenia przypominające marmur. Mogą mieć gładką albo chropowatą strukturę. Ten wybór będzie pięknie powiększał małą, łazienkową przestrzeń – przynajmniej optycznie.

Naturalne drewno w łazience

Dzisiaj rządzi styl klasyczny, ale też skandynawski, loftowy i coraz częściej ten boho. We wszystkich tego rodzaju aranżacjach zauważymy naturalne drewno lub płytki łazienkowe drewnopodobne. To świetna opcja, by ożywić minimalistyczną, uniwersalną łazienkę. Drewno wprowadza przytulny klimat, kojarzy się z naturą i ekologią, doskonale relaksuje. Jeśli wybieramy naturalną deskę, najlepiej niech będzie z trwałego drewna egzotycznego. Pamiętajmy też o odpowiednim zabezpieczeniu struktury drewna, ponieważ niechronione będzie się niszczyć od działania wilgoci i wody.

Kolory w łazience

Już dawno minęły czasy, w których łazienki były tylko białe. Oczywiście, biel jest nadal stosowana najczęściej, ale obecnie do tej sterylnej barwy nierzadko dodawane są nieco intensywniejsze odcienie. Dzisiaj w trendach są kontrasty, a więc czerń. Wykorzystuje się też złoto, by dodać elegancji łazienkowej przestrzeni, świetnie sprawdza się granat i butelkowa zieleń. Nadal króluje szarość, ale światowi projektanci coraz chętniej proponują pastele – w tym zakresie wygrywa brudny, pudrowy róż.

Te intensywne barwy warto dodawać w akcentach, na przykład jako mozaika na płytkach albo w postaci kolorowych akcesoriów łazienkowych, które z łatwością można wymienić w razie potrzeby czy przemijającej mody. Jeśli kolor ma być zastosowany na ścianie, pamiętaj, że możesz używać nie tylko płytki, ale i farby przystosowane do wyjątkowych warunków, jakie w łazience panują.

Bez względu na to, w jakim stylu urządzisz łazienkę, czy będziesz kierować się najnowszymi kanonami mody, a może jednak postawisz na klasyczne rozwiązania, pamiętaj, by stałe elementy jej wykończenia, jak płytki wybierać naprawdę dobrej jakości. Tylko te od renomowanych producentów przetrwają wiele lat, a Twoja łazienka nie będzie wymagać szybkiego remontu.

Artykuł partnera


Zdrowie

Jedyny taki park rozrywki w Polsce. Już 8 lipca tuż obok Łodzi otworzy się Mandoria Miasto Przygód

Redakcja
Redakcja
18 czerwca 2021

Familijne roller-coastery, tematyczne karuzele, łódki na wodzie, ogromna zjeżdżalnia i kilkanaście innych niezwykłych atrakcji zaoferuje swoim gościom Mandoria Miasto Przygód – rodzinny park rozrywki w całości wystylizowany na renesansowe miasto handlowe.


Zlokalizowana na terenie Miasta Mody PTAK w Rzgowie Mandoria to pierwszy w centralnej Polsce całoroczny park rozrywki, a jednocześnie największy w Europie park tematyczny znajdujący się w budynku. Jego projektanci oparli się na autorskim pomyśle, inspirowanym czasami renesansu.

Atrakcje stanowią integralną część wykreowanego świata, a goście Mandorii mają się czuć tak, jakby wkraczali do prawdziwego miasta sprzed wieków.

– Park w całości wystylizowano na XVI-wieczne miasto handlowe – tłumaczy Daniel Zieliński, Menadżer Mandorii. – Ma ono swoich mieszkańców i swoje tajemnice. Atrakcje są częścią tego świata, dla wielu gości najważniejszą. Należy jednak podkreślić, że Mandoria to park rodzinny, który cały czas można odkrywać na nowo. I co ważne – goście będą doświadczać go wspólnie, gdyż ze wszystkich atrakcji mogą korzystać zarówno dzieci, jak i dorośli.

Miasto Przygód – rozrywka dla całej rodziny Bramy Mandorii otworzą się dla gości już 8 lipca o godz. 10:00. Sprzedaż biletów do parku została uruchomiona i do momentu otwarcia Mandorii prowadzona jest wyłącznie na stronie internetowej mandoria.com. Bilet kosztuje 99 zł. Z tej opłaty zwolnione są dzieci mające mniej niż 85 cm wzrostu. Tuż po otwarciu parku do sprzedaży trafi Karta Roczna, skierowana do osób, które będą planowały odwiedzić Mandorię więcej niż raz w roku.

W Mieście Przygód na gości czekają różnorodne atrakcje. Znajdziemy tam zarówno familijne roller-coastery, jak i klasyczne karuzele, czy pływające po wodzie łódki. Wszystkie mają swoje unikalne nazwy i są wystylizowane zgodnie z tematem parku. Do najważniejszych należą: kolejka górska Merkant, Latarnia Leonarda – unoszące się nad ziemię rowerki, wirujący w porcie Galeon, Skarbiec – czyli skrywający niejedną tajemnicę labirynt luster, dwupoziomowa karuzela wenecka Karawana, czy też karuzela łańcuchowa Klejnot. Wiele atrakcji Mandorii jest przystosowanych do potrzeb osób niepełnosprawnych.

– Mandoria to pierwszy w Polsce park rozrywki położony tak blisko dużego miasta. Jesteśmy przekonani, że dla mieszkańców Łodzi i regionu stanie się ważnym i często odwiedzanym miejscem. Jednocześnie będzie to jedna z najciekawszych rodzinnych atrakcji turystycznych w Polsce, która do województwa łódzkiego przyciągnie wielu turystów – dodaje Iwona Buchcic, rzeczniczka prasowa Mandorii.

– Nasz park znajduje się w doskonałej lokalizacji, w samym centrum Polski. Dzięki swojemu położeniu stanowi idealną atrakcję do sprawdzenia także podczas dłuższych podróży np. w góry czy nad morze – dodaje.

Pomysłodawcą i właścicielem Mandorii Miasta Przygód jest spółka PTAK S.A. Park rozrywki znajduje się na terenie Miasta Mody Ptak, gdzie dostępne są liczne sklepy i punkty handlowe. Koszt inwestycji wyniósł ok. 110 mln złotych. Aktualnie zatrudnienie w Mandorii znalazło ponad 100 osób. Dużą część z nich stanowią operatorzy atrakcji oraz pracownicy punktów handlowych i gastronomii. Otwierany 8 lipca zadaszony park rozrywki o powierzchni 1,5 ha to I etap ogromnej inwestycji. W przyszłości obok niego pojawi się strefa na otwartym powietrzu. Docelowo park rozrywki Mandoria Miasto Przygód zajmie teren 50 ha.


Zobacz także

Powiększanie piersi implantami - kiedy wykonać zabieg?

Twoje piersi robią się obwisłe? Sprawdź, czy nie popełniasz tych błędów

Cierpisz z powodu migreny? Poznaj 13 czynników wyzwalających ataki

Nie każdy guz na piersi musi być nowotworem. Poznajcie kilka faktów na temat mastopatii