Nastolatek

Siedem sposobów na wsparcie nastolatki. Ona naprawdę cię potrzebuje

Anna Frydrychewicz
Anna Frydrychewicz
3 lutego 2021
Fot. iStock
 

Nadszedł ten moment. Twoja córka częściej zamyka się w pokoju, niż przebywa z pozostałymi członkami rodziny. Jest bardzo wrażliwa na swoim punkcie, ale jakby pozbawiona emocji wobec innych. Godzinami słucha muzyki, rozmawia z koleżankami przez telefon. W domu stała się małomówna, czasem opryskliwa. Jej nastroje zmieniają się jak w kalejdoskopie, a słowa ranią do żywego. Nie bierz ich zbyt mocno do siebie. Postaraj się odczytać w nich to, co naprawdę istotne. Oczywiście, obu wam jest teraz bardzo trudno. Ale ona naprawdę cię potrzebuje.

Co możesz zrobić? Wbrew pozorom, bardzo wiele. I choć są to rzeczy, o których zapewne wiesz, warto sobie codziennie je przypominać.

1. Przede wszystkim, słuchaj

Nie przerywaj, nie oceniaj – zachowaj dla siebie krytyczne komentarze. Twoim zadaniem jest aktywnie słuchać i pokazać, że to co mówi twoje dziecko jest dla ciebie ważne. Pielęgnuj te chwile, bo nie będą one teraz częste. Nawet jeśli nie interesują cię najnowsze produkcje anime, może polubisz Billie Eilish? A zresztą – nie musisz rozumieć, nie musisz lubić. Ale wspieraj rozwój zainteresowań, kreatywność i poszukiwanie tego, co może stać się prawdziwą pasją. Z uwagą słuchaj tego, co twoja córka mówi o relacjach z rówieśnikami i z innymi członkami rodziny. Pomóż jej zrozumieć, które relacje mogą być dla niej toksyczne. Nie narzucaj się.

2. Proponuj wspólne spędzanie czasu

Niech to będzie stała, niezmienna w tym trudnym świecie, gdzie oprócz burzy hormonów i problemów z odnalezieniem swojej tożsamości, nastolatkom przychodzi się mierzyć z dodatkowym poczuciem osamotnienia spowodowanym pandemią. Niech dom, rodzice, w miarę możliwości również rodzeństwo, będą bezpiecznym miejscem, bazą, z której wyrusza się na odkrywanie siebie i gdzie zawsze można wrócić, by się schronić. To  twój obowiązek – stworzyć takie miejsce.

3. Bądź obecna

Choć wydaje nam się, że okres w którym nasze dzieci wkraczają w wiek nastoletni to moment, w którym wreszcie możemy odetchnąć i znaleźć więcej czasu dla siebie, rzeczywistość nie jest aż tak piękna :). Nastolatek potrzebuje naszej obecności, mimo, że wydaje nam się, że jest zupełnie odwrotnie. Izolacja nie oznacza, że nie mamy potrzeby bliskości, ale że czujemy się samotni i niezrozumiani…

4. Bądź wyrozumiała

Napady niepowstrzymanego śmiechu, a za chwilę potem otchłań rozpaczy? Nie staraj się tego zrozumieć, akceptuj. Pilnuj tylko, by gniew i złość zostały pod kontrolą.

5. Wymagaj i stawiaj granice

Może tego nie widać, ale twoje dziecko bardzo tego potrzebuje. Takie ramy dają poczucie bezpieczeństwa, poczucie przynależności do rodzinnej społeczności i poczucie uporządkowania. Wymagaj wykonywania codziennych obowiązków i szacunku dla pozostałych członków rodziny. Reaguj, gdy uważasz, że komuś dzieje się krzywda, a twoja nastolatka przenosi negatywne emocje na młodsze rodzeństwo.

6. Interesuj się

Nie wystarczy być obok. Trzeba uważnie obserwować, by w porę zauważyć niepokojące symptomy. Nie truj – rozmawiaj, tłumacz. Pokaż swój punkt widzenia, ale staraj się zrozumieć perspektywę twojego dziecka. Nie wygłaszaj kazań, traktuj ją jak partnera w rozmowie. Nie przeglądaj osobistych rzeczy, poproś, by sama mówiła ci o tym, co jest dla niej ważne, czego się boi, a co ją uszczęśliwia.

7. Okazuj miłość i ufaj

Mów, że kochasz – bezwarunkowo. Mów, że jesteś obok, że zawsze będziesz wspierać swoje dziecko. Niezależnie od tego, co się stanie, co usłyszysz. Wrogość, którą czasem odczuwasz ze strony swojej nastolatki nie jest prawdziwą wrogością. To próba ustalenia granic, próba odnalezienie swojego miejsca i swojej tożsamości. Okaż jej zaufanie – nie popadaj w obsesję kontroli, bo to przynosi odwrotne skutki. Twoim zadaniem jest stworzyć jej takie warunki, żeby okres dojrzewania przebiegł bez wydarzeń, które w znacznym stopniu zaburzą poczucie bezpieczeństwa i poczucie wartości.

 

 

 

 


Nastolatek

Zapiekane kanapeczki z rukolą, gruszką i serem halloumi

Redakcja
Redakcja
3 lutego 2021
Fot. Materiały prasowe
 

Pyszne, zdrowe i gotowe w parę minut! Czego chcieć więcej? Wypróbujcie zapiekane kanapeczki z rukolą, gruszką i serem halloumi.

Zapiekane kanapeczki z rukolą, gruszką i serem halloumi

Składniki:

  • bagietka
  • kilka łyżek oliwy
  • 100 g rukoli np. marki Eisberg
  • 2 średnie gruszki
  • 225 g sera halloumi
  • łyżka masła klarowanego do smażenia
  • garść orzechów włoskich
  • kilka łyżeczek konfitury z borówek

Przygotowanie:

Bagietkę pokroić pod skosem na kromki. Polać je odrobiną oliwy i ułożyć na blasze, wyłożonej papierem do pieczenia. Ser halloumi pokroić w plastry i usmażyć na maśle z obydwu stron na złoty kolor (najlepiej na patelni grillowej). Gruszki umyć, wydrążyć gniazda nasienne i pokroić na plasterki. Na grzankach ułożyć gruszki oraz ser, wstawić na około 5-10 minut do piekarnika nagrzanego do 180 stopni C. Po wyjęciu grzanki posypać świeżą rukolą i posiekanymi orzechami, można też dodać konfiturę z borówek.


Artykuł powstał we współpracy z Eisberg


Nastolatek

Rak szyjki macicy – co należy o nim wiedzieć?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
2 lutego 2021
Rak szyjki macicy - przyczyny, obajwy, leczenie, rokowania
Fot. iStock

Rak szyjki macicy to podstępna choroba, która może rozwijać się latami bez żadnych oznak. Dlatego tak ważne jest, by kobiety miały świadomość, co przyczynia się do rozwoju raka szyjki macicy i co można zrobić, by chronić zdrowie i życie. Każda kobieta powinna wiedzieć, czym jest rak szyjki macicy, jakie objawy powoduje, w jakim wieku można zachorować, a także jak się przed nim chronić.

Rak szyjki macicy — dlaczego jest tak niebezpieczny?

Rak szyjki macicy jest nowotworem złośliwym narządu rodnego kobiety. Rozwija się w szyjce macicy, która pełni ważne funkcje. Przede wszystkim ma ona na celu utrzymanie w macicy rozwijającego się płodu, poprzez zamknięcie kanału szyjki. Poza tym dzięki szyjce macicy rośnie zabezpieczenie przed infekcjami, stanowi ona również drogę ucieczki krwi menstruacyjnej, oraz umożliwia plemnikom dotarcie do komórki jajowej. Bardzo ważną funkcję szyjka macicy pełni także podczas orgazmu.

Rak szyjki macicy jest drugim pod względem występowania nowotworem kobiet. Częściej kobiety chorują jedynie na raka piersi. Najwięcej zachorowania odnotowuje się pomiędzy 45 a 59 rokiem życia, ale nie znaczy to, że młodsze lub jeszcze starsze kobiety nie chorują. W ciągu roku na raka szyjki macicy zapada ok. 500 000 kobiet, przy czym połowa z nich umiera. Polska jest krajem, w którym śmiertelność z tego powodu jest wysoka, ponieważ kobiety często rezygnują z korzystania z badań profilaktycznych.

Rak szyjki macicy rozwija się po cichu i powoli, a gdy daje już wyraźne objawy, późna diagnoza często odbiera kobietom szansę na skuteczne leczenie.

Rak szyjki macicy - przyczyny, obajwy, leczenie, rokowania

Fot. iStock/Rak szyjki macicy

Rak szyjki macicy — czynniki ryzyka

Przyczyn rozwoju raka szyjki macicy jest kilka. Niektóre z nich szczególnie predysponują do rozwoju tej niebezpiecznej choroby.

Wirus HPV (wirus brodawczaka ludzkiego)

Wirus HPV może być niebezpieczny dla zdrowia narządu rodnego. Do zakażenia dochodzi najczęściej poprzez stosunek płciowy, a także w wyniku bezpośredniego kontaktu ze skórą nosiciela wirusa. Warto rozważyć dostępne szczepienia, które zmniejszają ryzyko infekcji wirusem HPV o ponad 75%.

Palenie papierosów 

Palenie papierosów i wdychanie dymu nikotynowego, w którym jest dużo substancji smolistych, wpływa na rozwój wielu nowotworów.

Stosowanie doustnych hormonalnych środków antykoncepcyjnych

Stosowanie dłużej, niż 5 lat z rzędu, doustnych hormonalnych środków antykoncepcyjnych może zwiększać prawdopodobieństwo zachorowania na raka szyjki macicy.

Posiadanie wielu partnerów seksualnych

Do innych czynników ryzyka należy wcześnie rozpoczęcie współżycie, a także duża liczba partnerów seksualnych i seks bez zabezpieczeń (możliwość zakażenia HPV). Duża liczba porodów także może mieć wpływ na zwiększenie ryzyka rozwoju raka szyjki macicy.

Infekcje narządu rodnego

Przebycie infekcji intymnych, takich jak chlamydioza, rzeżączka, opryszczka, cytomegalia, również wpływa na zwiększenie ryzyka rozwoju nowotworu układu rodnego.

Rak szyjki macicy - przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Fot. iStock

Rak szyjki macicy — objawy

Od samego początku kobieta może nie zauważyć, że dzieje się coś bardzo złego. Przez długi czas, wręcz przez lata, może nie być żadnych wyraźnych objawów nieprawidłowości. To właśnie z tego powodu tak ważne jest wykonywanie cytologicznego badania, które jest bezbolesne, szybkie i umożliwia rozpoznanie nawet 80% wczesnych postaci rozwijającego się raka.

Dopiero gdy kobieta choruje poważniej, rak szyjki macicy wchodzi w wyższe stadium, mogą pojawiać się niepokojące już objawy takie jak:

  • krwawienia i krwiste plamienia między miesiączkami lub/i po stosunku;
  • obfite, często bardzo brzydko pachnące upławy;
  • odczuwanie bólu, który jest najczęściej jednym z ostatnich objawów raka szyjki macicy.

Rak szyjki macicy w zaawansowanych postaciach często nacieka na odbytnicę, pęcherz moczowy, daje także przerzuty do dalej położonych narządów lub węzłów chłonnych. Wtedy do objawów dołączają inne, niespecyficzne. Np. w przypadku nacieku na pęcherz może dojść do pojawienia się krwi w moczu, uczucie parcia na mocz, a nawet do utraty kontroli nad pęcherzem moczowym.

Rak szyjki macicy — profilaktyka 

Profilaktyka raka szyjki macicy jest niezwykle ważna, ponieważ proste badania odgrywają niezwykle ważną rolę w wyłapywaniu już początkowych nieprawidłowości. Najważniejsza jest wspomniana wcześniej cytologia szyjki macicy, którą należy wykonywać regularnie, co 3 lata, a w razie wskazań wcześniej. Często także stosuje się badanie nosicielstwa wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), który predysponuje do rozwoju raka szyjki macicy. Lekarze zachęcają także do szczepienia przeciwko wirusowi HPV, ale powinny je przyjmować dziewczynki do 12 roku życia.

Jeżeli pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości z powyższych badań, lekarz może wykonać kolonoskopię szyjki macicy, dzięki czemu może zobaczyć specjalnym mikroskopem zmiany pojawiające się na szyjce. Jeśli jest taka konieczność, może także pobrać od razu niewielkie wycinki nabłonka.

Rak szyjki macicy - przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Fot. iStock

Rak szyjki macicy a dysplazja

Lekarze ginekolodzy często stwierdzają u swoich pacjentek dysplazję szyjki macicy. Dysplazja szyjki macicy określana jest mianem stanu przedrakowego i jest wynikiem infekcji wirusem HPV. Jest to nieprawidłowość w rozwoju komórek nabłonka szyjki macicy mogące prowadzić do rozwoju raka. Takie zmiany wymagają leczenia, które pozwoli kobiecie zachować zdrowie.

Rak szyjki macicy — leczenie

Lekarze dobierają metodę leczenia do indywidualnej sytuacji pacjentki i stopnia zaawansowania nowotworu. Gdy nowotwór nie jest duży (o średnicy mniejszej niż 4 cm, nieprzekraczający szyjki macicy), najlepsze wyniki daje operacyjne usunięcia guza. W bardzo wczesnych stopniach zaawansowania zazwyczaj usuwa się samą szyjkę macicy i węzły chłonne miednicy, co pozwala na donoszenie w przyszłości ciąży. Najczęściej proponuje się pacjentkom radykalne wycięcie macicy z usunięciem węzłów chłonnych miednicy.

W przypadku zaawansowanego, nieoperacyjnego stadium proponowane jest leczenie raka szyjki macicy radioterapią i chemioterapią. Im wcześniej wykryty rak szyjki macicy, tym lepsze rokowania podczas leczenia. Według statystyk w 1. stopniu zaawansowania choroby istnieje 90% szans na wyleczenie. Przy leczeniu radioterapią 3. stopnia zaawansowania, ok. 30–40% chorych przeżywa 5 lat. Pojedyncze przypadki wyleczenia zdarzają się nawet w 4. stopniu choroby.


źrodło: www.mp.pl ,www.puo.pl 

Zobacz także

Bywa, że w relacji z dorastającą córką znikasz, bo nie ma nic ważniejszego niż ona, jej problemy i jej emocje

Jak rozmawiać z nastolatkiem o seksie. Nie czekaj na „idealny moment”

W pułapce myśli. Kurs nauki jazdy przez życie – dla nastolatków