Lifestyle

Będziecie mieć syna czy córkę? Sprawdź, bo płeć zależy od twojego faceta

Iwona Zgliczyńska
Iwona Zgliczyńska
20 stycznia 2022
fot. PeopleImages/iStock
 

Syn czy córka – zastanawiamy się już od pierwszych momentów ciąży. Badanie setek lat drzew genealogicznych sugeruje, że geny mężczyzny odgrywają rolę w posiadaniu synów lub córek. Okazuje się, że nasi partnerzy dziedziczą po swoich ojcach tajemniczy gen. Po prostu mężczyzna z wieloma braćmi częściej będzie miał synów, a facet z wieloma siostrami – córki.

Wszystko dzięki pracy Corry’ego Gellatly’ego, naukowca z Uniwersytetu Newcastle, która objęła tysiące rodzin – 927 drzew genealogicznych zawierających informacje o 556 387 osobach z Ameryki Północnej i Europy od 1600 roku. Co się okazało?

Czy masz większe szanse na syna czy córkę – tłumaczą naukowcy

„Badanie drzewa genealogicznego wykazało, że prawdopodobieństwo posiadania chłopca czy dziewczynki jest dziedziczone. Teraz wiemy, że mężczyźni częściej mają synów, jeśli posiadją więcej braci, ale częściej mają córki, jeśli mają więcej sióstr. Jednak w przypadku kobiet po prostu nie można tego przewidzieć”, wyjaśnia Corry Gellatly i dalej tłumaczy: Mężczyźni określają płeć dziecka w zależności od tego, czy ich plemnik zawiera chromosom X czy Y. Chromosom X łączy się z chromosomem X matki, tworząc dziewczynkę (XX), a chromosom Y łączy się z chromosomem matki, tworząc chłopca (XY)”.

Badanie Uniwersytetu w Newcastle nie odkryło jeszcze genu, który kontroluje, czy plemnik mężczyzny zawiera więcej chromosomów X lub Y, co wpływa na płeć jego dzieci. Wszystko przed nami!

Dlaczego więcej chłopców rodzi się po wojnie?

W wielu krajach, które brały udział w wojnach światowych, nastąpił nagły wzrost liczby chłopców urodzonych po ich zakończeniu. W rok po I wojnie światowej na każdą ze 100 dziewcząt w Wielkiej Brytanii przypadało dwóch dodatkowych chłopców, w porównaniu z rokiem 1913. Tajemniczy gen, który Corry Gellatly opisał w swoich badaniach, mógłby stanowić wyjaśnienie, dlaczego tak się stało.

Na razie Corry Gellatly twierdzi, że ponieważ mężczyźni z większą liczbą synów mieli większą szansę ujrzeć swojego syna powracającego z wojny, ci chłopcy statystycznie częściej zostawali ojcami chłopców (ponieważ odziedziczyli tę tendencję po swoich ojcach). Dla kontrastu, mężczyźni z większą liczbą córek stracili na wojnie jedynych synów, a ci synowie prawdopodobnie zostaliby ojcami córek. To wyjaśnia, dlaczego mężczyźni, którzy przeżyli wojnę, częściej mieli dzieci płci męskiej.

Dlaczego na świecie jest mniej więcej tyle samo dorosłych chłopców i dziewcząt?

W większości krajów, zgodnie z dokumentacją, rodzi się więcej chłopców. Udokumentowano, że więcej osobników płci męskiej umiera już w okresie dzieciństwa. W okresie rozrodczym jest więc nas mniej więcej tyle samo.

 


Lifestyle

30. Finał WOŚP. „Przejrzyj na oczy” – bezpłatne przesiewowe badania ostrości wzroku dzieci

Redakcja
Redakcja
20 stycznia 2022
 

Po raz pierwszy w Polsce, jedyna taka akcja Fundacji WOŚP i Grupy Essilor Celem akcji „Przejrzyj na oczy” – badania wzroku jest wykonanie przez salony optyczne bezpłatnych, przesiewowych badań ostrości wzroku lub pełnych badań ostrości wzroku dzieciom we wspólnej inicjatywnie Fundacji WOŚP oraz Grupy Essilor.


Ponadto firmy Essilor Polonia, JZO oraz JAI KUDO – organizatorzy kampanii edukacyjnej CZAS NA WZROK, przekażą 1500 bezpłatnych par okularów korekcyjnych najbardziej potrzebującym dzieciom.

Wyraźne widzenie ma ogromny wpływ na prawidłowy rozwój psychofizyczny i społeczny dziecka, dlatego regularne badania ostrości wzroku są niezwykle istotne. To na rodzicu spoczywa odpowiedzialność za zauważenie pierwszych sygnałów świadczących
o nieprawidłowym rozwoju wzroku, ponieważ dziecko samo nie przyzna się, że widzi niewyraźnie. Tegoroczny 30. Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy ma celu zwrócenie uwagi na profilaktykę badań wzroku.

Prawidłowe widzenie dzieci – podstawa rozwoju w „cyfrowej erze”

W przypadku dzieci i młodzieży każda nieprawidłowość związana z niewyraźnym widzeniem powinna być niezwłocznie skonsultowana ze specjalistą ds. ochrony wzroku. Problemy ze wzrokiem u dziecka mogą rzutować nie tylko na jego koordynację wzrokowo-ruchową, ale także rozwój intelektualny i emocjonalny, dlatego jak podkreśla dr n. med. Anna Maria Ambroziak, dyrektor naukowa Centrum Okulistycznego Świat Oka, regularne kontrole są niezbędne.

Jeżeli nie ma podejrzeń problemów ze wzrokiem, a dziecko jest urodzone o czasie, pierwsze badanie powinno się odbyć w wieku 6-9 miesięcy, kolejne w 1-2 roku życia. Po pierwszej wizycie profilaktyczne badania wzroku powinny się odbywać regularnie co najmniej co 2 lata, a aktualne rekomendacje mówią nawet o badaniu przynajmniej raz w roku. Konieczne jest poddanie dziecka badaniu wzroku zdecydowanie przed rozpoczęciem nauki. W przypadku zdiagnozowanej wady wzroku dziecko powinno odbywać wizyty z badaniami kontrolnymi minimum raz na 6 miesięcy lub według zaleceń specjalisty. Pamiętajmy, że wczesne rozpoznanie i leczenie zaburzeń widzenia wyrównuje szanse edukacyjne i daje możliwość prawidłowego funkcjonowania w szkole, a także później, w dorosłym życiu.

Jeśli tegoroczną wizytę dziecka u specjalisty ds. ochrony wzroku macie jeszcze przed sobą, teraz jest ku temu najlepsza okazja, by przebadać wzrok dziecka w ramach ogólnopolskiej akcji „Przejrzyj na oczy” – badania wzroku.

„Przejrzyj na oczy” – badania wzroku dzieci w salonach optycznych

Grupa Essilor, firmy Essilor Polonia, JZO, JAI KUDO od lat edukują Polaków w zakresie profilaktyki zdrowego widzenia i dbania o wzrok, dlatego wspólnie z Fundacją WOŚP i niezależnymi salonami optycznymi organizują ogólnopolską akcję przesiewowych badań
ostrości wzroku dzieci w wieku 5-18 lat. Dzięki niej, do 28 lutego br., można będzie bezpłatnie przesiewowo zbadać ostrość wzroku dziecka w salonach optycznych biorących udział w akcji. Lista salonów dostępna jest na stronie: https://www.wosp.org.pl/final/30-final-wosp/program-badan-wzroku.

1500 par bezpłatnych okularów korekcyjnych dla najbardziej potrzebujących dzieci od Grupy Essilor (Essilor Polonia, JZO, JAI KUDO) 

Oprócz możliwości bezpłatnego zbadania ostrości wzroku dziecka, najbardziej potrzebujące dzieci otrzymają bezpłatne okulary korekcyjne (z puli 1500), które Grupa Essilor przeznaczyła na ten cel (decyduje kolejność zgłoszeń).

Tematyka tegorocznego finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy jest nam szczególnie bliska. Od lat wspieramy najbardziej potrzebujące dzieci w zakresie badań wzroku i przeznaczamy środki na zapewnienie im prawidłowej korekcji wzroku, aby zwiększyć ich szanse na prawidłowy rozwój. Dlatego dziś nasza radość jest podwójna. Wspólnie z Fundacją WOŚP i przy nieocenionym wsparciu Optyków, będących Partnerami programu „Czas na Wzrok”, a także pozostałych salonów optycznych – udało nam się zorganizować akcję bezpłatnych, przesiewowych badań ostrości wzroku dzieci. Dodatkowo cieszymy się, że możemy dołożyć naszą cegiełkę w postaci ufundowania 1500 par okularów korekcyjnych dzieciom z rodzin w trudniejszej sytuacji materialnej i przyczynić się tym samym do poprawy jakości ich widzenia. Zapraszamy rodziców i opiekunów z dziećmi do udziału w akcji, szczególnie teraz, w okresie pandemii, kiedy wzrok dzieci wymaga szczególnego wsparcia ekspertów i monitorowania jego stanu – zachęca Adam Mamok, Prezes Grupy Essilor na Polskę, Litwę, Łotwę i Estonię.

Regulamin i szczegółowe informacje o akcji dostępne są na stronie:
https://www.wosp.org.pl/final/30-final-wosp/akcja-przejrzyj-na-oczy.


Lifestyle

Borderline – niestabilna emocjonalnie „osobowość z pogranicza”. Czym się charakteryzuje i czy można leczyć to zaburzenie?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
19 stycznia 2022
Borderline
Fot. iStock

Borderline to inaczej „osobowość z pogranicza”, określana jako niestabilna emocjonalnie. Przez trudne, niekiedy toksyczne zachowania, budowanie bliskich relacji z typem borderline jest mocno obciążające dla partnera. Czym dokładnie jest osobowość borderline, jakie ma cechy, i na czym polega leczenie osoby nią dotkniętą?

Borderline — co to jest za osobowość?

Borderline (BPD – z ang. borderline personality disorder) to określenie oznaczające „osobowość z pogranicza”. Twórcą tego pojęcia jest Robert Knight. Zastosował on je wobec ludzi, których zaburzenia były „zawieszone”pomiędzy zaburzeniami psychotycznymi (schizofrenicznymi) a neurotycznymi (nerwicami). W przypadku pacjentów diagnozowanych jako borderline ten stan emocjonalny ulega ciągłym zmianom, jednocześnie będąc stabilnym.

Borderline jest typem osobowości, która jest trudna do zrozumienia przez otoczenie. Jego obecność prowadzi do trudności w funkcjonowaniu społecznym, czy zawodowym. „Osoby z pogranicza” bywają wybuchowi, mniej odporni na stres, próbują wpływać na zachowanie innych osób, miewają swoje natręctwa.

Wcześniej uważano, że osobowość z pogranicza dotyczy najczęściej kobiet, bo aż ok. 70–75% osób z takim rozpoznaniem. Zakładano również, że u kobiet z borderline częściej występują zaburzenia odżywiania, a u mężczyzn częściej stwierdzano cechy osobowości antyspołecznej oraz nadużywanie substancji psychoaktywnych. Nowe badania przeprowadzone w USA podają, że to zaburzenie równie często występuje u kobiet  jak i u mężczyzn. Obie płcie z podobną częstotliwością cierpiały na zaburzenia lękowe i zaburzenia nastroju.

Co wpływa na tworzenie się „osobowości z pogranicza”?

Stan współczesnej wiedzy o bordeline pozwala zakładać, że szczególnie narażone na rozwój tego typu osobowości są dzieci zaniedbane przez opiekunów. Najczęściej wpływa na to niezaangażowana emocjonalnie i konfliktowa matka, oraz nieobecność emocjonalna lub fizyczna ojca. Negatywny wpływ na psychikę mogła mieć również rozłąka i utrata bliskich, stosowanie przemocy fizycznej, oraz doświadczanie molestowania seksualnego. Dysfunkcyjna rodzina zaburza więź dziecka z opiekunem, zabiera poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji, zmienia jego postrzeganie siebie i świata. Przez to osoby borderline stają się czujni, nieufni, uważają otoczenie za wrogie.

Fot. iStock

Borderline — objawy. Czym charakteryzuje się „osobowość z pogranicza”?

Typ osobowości borderline powoduje objawy, które są wyraźne przy tym zaburzeniu.

Zgodnie z klasyfikacją ICD-10 typ z pogranicza osobowości chwiejnej emocjonalnie, czyli borderline, musi spełniać przynajmniej trzy spośród następujących cech:

  • niejasności dotyczące obrazu własnej osoby;
  • brak precyzyjnych celów i preferencji;
  • angażowanie się w intensywne, niestabilne związki;
  • próby uniknięcia potencjalnego porzucenia;
  • groźby lub działania samobójcze i autodestrukcyjne;
  • stałe uczucie pustki wewnętrznej.

W codzienności pacjenci z osobowością nie radzą sobie z wyzwaniami i trudnymi doświadczeniami, ponieważ nie są zdolni do refleksji nad sobą i innymi. Cechuje ich skłonność tych osób do uzależnienia się od substancji psychoaktywnych. Boją się odrzucenia, przez co mogą podejmować nieprzemyślane, krzywdzące działania, by temu zapobiec. Towarzyszą im silne uczucie i wybuchy gniewu, nieadekwatne do sytuacji, zaburzenia poczucia własnej wartości, myśli o charakterze paranoidalnym. Objawy zaburzenia borderline bywają różne, w zależności od indywidualnej sytuacji osoby nim dotkniętej.

Borderline a związek 

Budowanie relacji z osobowością borderline jest niezwykle trudne. Dotknięci nią ludzie odczuwają emocje od euforii po głęboki smutek, często w krótkim czasie wpadają ze skrajności w skrajność, działają impulsywnie, w sposób nieprzemyślany. Towarzyszące im silne napięcie emocjonalne może prowadzić ją do zachowań autodestrukcyjnych. Zdarza się, że okaleczają się oni, doświadczają urojeń prześladowczych, podejmują próby samobójcze, co jest niezwykle obciążające dla bliskich. Przez otoczenie odbierani są negatywnie, często jako osoby niestabilne i niebezpieczne, co uderza także w ich rodziny. Często też niełatwą już sytuację utrudnia fakt, że częściej sięgają oni po substancje psychoaktywne, mogą przejawiać perwersje seksualne, czy też cierpią z powodu zaburzeń odżywiania.

Gdy w rodzinie funkcjonuje osobowość typu borderline, najbliżsi starają się w jakiś sposób ratować go, podać pomocną dłoń, choć bywa ona odrzucana. To trudne przeżycia, ponieważ wszystkie stany emocjonalne odbijają się na otoczeniu. Bliscy mogą odczuwać żal, złość, zniechęcenie, bezsilność, a także silny stres, bowiem ich starania nie przynoszą oczekiwanych efektów. Często i profesjonalna pomoc psychiatrów i psychoterapeutów nie przynosi upragnionych efektów. Taki związek może jednak być satysfakcjonujący i spełniony, ale warunkiem jest orientowanie się w problemach, które powoduje zaburzenie, zachęcanie do podjęcia terapii, a także stawianie jasnych granic.  Do tego konieczna jest psychoedukacja, która pozwoli lepiej zrozumieć drugą osobę.

Fot. iStock

Leczenie borderline

Osobowość typu borderline może zostać poddana łączonej terapii farmakologicznej i psychologicznej. Podawanie leków ma na celu nie wyleczenie, ale obniżenie stopnia nasilenia towarzyszących objawów, np. lęku, czy gwałtownych zmian nastroju. Trzeba pamiętać, że skuteczność tych leków bywa różna. Ponadto ze względu na skłonność tych osób do uzależnienia się od substancji psychoaktywnych, nie poleca się podawania leków uspokajających.

Konieczne jest także zastosowanie psychoterapii, z których szczególnie polecana jest:

  • psychoterapia psychoanalityczna;
  • terapia Fonagy’ego i Batemana oparta na mentalizacji (MBT);
  • terapia skoncentrowana na przeniesieniu TFT Kernberga;
  • terapia dialektyczno-behawioralna (dialectical behavior therapy) Linehan.

Borderline jest zaburzeniem trudnym do okiełznania, ale nie zawsze z góry skreślonym. Warto podjąć walkę o bliską osobę, mając jednak świadomość, jak wiele energii, zaangażowania i czasu będzie wymagał cały proces. Na efekty trzeba czekać czasem całymi latami. Aby zwiększyć szansę na powodzenie, konieczna jest współpraca pacjenta ze specjalistami i jego intensywna praca nad sobą. Nie mniej istotne jest trwałe wsparcie i ciągła motywacja ze strony bliskich osób.


źródło:  www.mp.pl, psychoterapiacotam.pl

Zobacz także

Intrygujące, czy irytujące? Co czujecie, gdy patrzycie na te animacje?

Nie zastanawiasz się czasem, dlaczego jesteś tym, kim jesteś?

Wielka moda i życie po życiu, czyli Kristin Stewart jako medium w mrocznej „Stylistce”