Lifestyle

Dominika Gwit: Nie mogę pogodzić się z narracją, że wszyscy faceci są… źli. Mam wspaniałego męża i wiem, że takich są miliony

Iwona Zgliczyńska
Iwona Zgliczyńska
12 października 2022
 

Dobra passa jej nie opuszcza. Zagrała w „Gierku” i „Innych ludziach”, jej muzyczny stand-up bije rekordy popularności. Zimą urodzi swoje pierwsze dziecko. Wszyscy dziennikarze namawiają ją teraz na wywiady o niepłodności, insulinooporności i przygotowaniach do porodu. Nam Dominika Gwit mówi: „Nie chcę być ekspertką od ciąży i niepłodności. Już kiedyś byłam ekspertką od otyłości i odchudzania. Miałam mniej doświadczenia w show-biznesie i do dziś mi się to czkawką odbija. Jestem przede wszystkim aktorką”. Gwit  po raz kolejny stworzyła filmową kreację, którą z pewnością zaskoczy widzów.  W filmie „Gdzie diabeł nie może, tam baby pośle – prawdziwe historie polskich fortun” wcieliła się w Krysię Bączek – Matkę Polkę, która wybacza mężowi wszystkie zdrady. Dlatego rozmawiamy z nią o pieniądzach, pięknych kreacjach z lat 80., ale też o niezależności kobiet i o tym, czy wszyscy faceci to dranie.

Jak się zaczęła twoja przygoda z filmem „Gdzie diabeł nie może, tam baby pośle”?

Reżysera i producenta Heathcliffa Janusza Iwanowskiego, na którego cała ekipa filmowa mówi Cliff, poznałam dwa lata temu. Zadzwonił do mnie Misiek Koterski, który powiedział: „Kręcimy film o Gierku i Cliff ma dla ciebie epizodzik”. Chyba się spodobałam, bo kilka miesięcy później zadzwonił do mnie i powiedział, że tym razem ma dla mnie jedną z głównych ról kobiecych w nowym filmie o tym, jak w latach 80. tworzyły się największe polskie fortuny. Zagrałam więc Krysię Bączyk, żonę jednego z gangsterów. Bardzo się ucieszyłam, bo ten film to komedia, która przypomina mi trochę „Chłopców z ferajny”.

Tyle, że opowiada o prawdziwej aferze alkoholowej w Polsce!

Ja jej oczywiście nie pamiętam, bo urodziłam się w 1988 roku. Akcja filmu rozgrywa się w momencie, kiedy ja byłam malutkim dzieckiem. Niemniej jednak reżyser opowiadał aktorom na planie szczegóły. Trochę też poczytałam. Mój filmowy mąż, czyli Kazimierz Bączek, razem z kumplami kupili polską wódkę wyprodukowaną przez państwowe gorzelnie i postanowili wywieźć ją do Berlina Zachodniego, gdzie przelewali ją do butelek i przywozili z powrotem do kraju, już jako niemiecką. Na granicy mówili, że wwożą wódkę na własny użytek. Wszystko było możliwe dzięki nowej ustawie, o której wejściu w życie wiedzieli z wyprzedzeniem za sprawą swoich kontaktów z komunistyczną władzą. Zarabiali krocie.

W pewnym momencie jeden z gangsterów w filmie mówi: „Zarabiamy więcej niż Escobar na kokainie”.

Kupowali sobie najdroższe złote zegarki, bawili się w hotelu Victoria w Warszawie, jeździli kabrioletami, grali w tenisa. W filmie nie zobaczysz polskiej biedy lat 80. Nie ma kolejek, kartek na żywność, szarości. Są za to piękne kobiety, nieprawdopodobne wprost stylizacje i przepych w każdym calu. Tomek Jacyków, który robił stylizacje do tego filmu, wykonał fantastyczną robotę. Jeździłam z nim razem do krawcowej która szyła dla mnie kreacje. Kolorowe i wykrojone jak z „Burdy” z lat 80.

Opowiem ci anegdotę związaną z jedną ze stylizacji. Kręciliśmy zdjęcia latem, było bardzo gorąco, w nocy z nieba lał się nadal żar – 30 stopni Celsjusza. Wokół hotelu Victoria wszędzie był rozsypany sztuczny śnieg i udawaliśmy, że jest zima. Miałam na sobie ogromne, wprost gigantyczne futro i szłam po ulicy. Niedaleko nas przejechał  partybus z dziewczynami, bawiącymi się na wieczorze panieńskim. Wyglądały przez okno z szampanem w rękach i nagle któraś z nich krzyknęła: „Patrzcie, baba w futrze”. (śmiech)

Oglądając film, widać, że producent zadbał o najdrobniejsze szczegóły. Nie tylko o stylizacje, ale też powiedzonka i grepsy z epoki.

Już na etapie czytania scenariusza miałam wrażenie, że to film opowiedziany oczami człowieka, który widział, jak w latach 80. żyją polskie elity finansowe. Trzeba znać biografię Cliffa, by to zrozumieć. Jego mama, Vivian Rodriguez, była kubańską tancerką, jego ojczymem zaś Krzysztof Kowalewski. Cliff opowiadał nam, że kiedy jego mama wyjechała do Szwajcarii, on został w Polsce. Będąc już studentem zarządzania odwiedzał mamę i przywoził pierwsze komputery typu Atari, które sprzedawał dzieciakom bardzo zamożnych ludzi w Polsce. Bywał więc w ich domach, widział jak żyją, z jakim przepychem meblują swoje wille. Teraz ta wiedza bardzo mu się przydała. Pamiętam, że jak pierwszy raz weszłam w tę scenografię hotelu Victoria, którego foyer było zrobione na potrzeby filmu, ciężko było mi uwierzyć, że w PRL-u były takie nieprawdopodobne wnętrza.

Komedia ma też gwiazdorską obsadę. Muszę wymienić Agnieszkę Więdłochę, Małgorzatę Kożuchowską, Paulinę Gałązkę, Rafała Zawieruchę, Macieja Zakościelnego, Miśka Koterskiego, Mikołaja Roznerskiego, Cezarego Łukaszewicza, Antoniego Pawlickiego, Cezarego Żaka, Artura Barcisia, Pawła Małaszyńskiego. Na pewno o kilku aktorach jeszcze zapomniałam, bo to jest taki film, w którym nawet Ewa Ziętek zgodziła się zagrać epizodzik – przypadkowego przechodnia.

Faktycznie obsada jest wspaniała. Jednak ja najbardziej ucieszyłam się, że będę znów grać w duecie z Sebastianem Stankiewiczem, z którym spotkałam się już na planie „Singielki”. Uwielbiam go jako człowieka i jako aktora. Sebastian jest wielką gwiazdą, ale jednocześnie jest tak skromnym człowiekiem, że przyjemnie jest patrzeć, jak pracuje. W kuluarach cichy i pokorny. A gdy wchodzi na plan… nagle eksploduje pomysłami i energią. Jestem zakochana w pracy z nim do szaleństwa.

Jaką kobietą jest twoja Krysia Bączyk?

Zaradną, bogobojną i kochającą rodzinę. To taka kobieta, która stoi po mięso dla swojej rodziny w kolejce, by przygotować mężowi tatara z jajeczkiem. Bo kocha miłością prawdziwą. Chociaż wie, że Kazimierz Bączyk ma inne, piękniejsze kobiety i świat nielegalnych interesów, ona mu rozwodu nie da, bo przysięgała. Z drugiej strony jest też waleczna i próbuje zabezpieczyć siebie i syna. Jest jednak przerażona i moim zdaniem nie do końca świadoma tego, co robi.

Ten film jednak pokazuje, że kobiety potrafią walczyć o siebie.

Niektóre potrafią! Nie można jednak wszystkiego generalizować i mówić, że wszystkie jesteśmy lwicami biznesu albo kurami domowymi. Powiem ci tak – ja mam wrażenie, że my dziś żyjemy w takich czasach, że wszytko jest albo białe, albo czarne. Krzyczymy na siebie. Nie szukamy pola do dyskusji. Ludzi, którzy mają odmienne zdanie, skreślamy lub wytykamy placami. W każdej dyskusji zajmujemy skrajne stanowiska. A mnie zwyczajnie z tego powodu bywa przykro. Uwielbiam tzw. złoty środek.

A jednak walczysz na froncie ruchu body positive.

Odnoszę wrażenie, że słowo „walczę” nie jest o mnie. Raczej żyję pełną piersią i pokazuję ludziom, że najważniejsze jest po prostu… życie. Nie warto zajmować się wymaganiami innych i przejmować się oceną wyglądu zewnętrznego. Lepiej podążać za własnymi pragnieniami. Ja do wszystkiego, co osiągnęłam, doszłam sama, swoją ciężką pracą. Nie dostałam się na studia aktorskie, to poszłam na dziennikarstwo i potem pracowałam w PAP-ie jako dziennikarka. Ale dziesięć lat temu zdałam aktorski egzamin eksternistyczny w Związku Artystów Scen Polskich, bo zawsze czułam, że bycie na scenie jest moim wielkim marzeniem. Dziś czuję się silną kobietą, taką która wie, czego chce. Spełniam się, kocham, jestem kochana i znam już swoją wartość. Choć przyznaję, nie zawsze tak było.

Muszę ci też powiedzieć, że ja chcę wspierać nie tylko kobiety, ale też mężczyzn. Nie mogę pogodzić się z taką narracją, że wszyscy faceci są… źli. Bardzo bym chciała, byśmy wszyscy trochę wyluzowali w ocenach. Ja mam fantastycznego męża, który jest cudownym mężczyzną w ogóle. Dobrym, silnym, wrażliwym, dbającym o swoją kobietę. Czuję, że on dla rodziny zrobi wszystko, mam w nim niesamowite oparcie. Dlatego nie pozwolę, by ktoś wrzucał wszystkich mężczyzn do jednego worka pt. „zło”. Wiem, że takich facetów jak mój mąż są miliony. Po prostu chciałabym, żebyśmy w wydawaniu opinii na temat innych ludzi byli mniej skrajni.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Jak tak ciebie słucham, to nie mogę sobie wyobrazić, że z Dominiką Gwit można się pokłócić.

Masz rację, uciekam od kłótni, bo mnie stresują. Przeczekuję najgorsze emocje i wracam do dyskusji. Nie wiem, jaką satysfakcję ludzie odnajdują w jątrzeniu. Uważam, że w życiu najważniejszy jest dystans. Każdy ma prawo do swoich decyzji i opinii i życia według własnych zasad, byle tylko nie krzywdził innych ludzi.

Wiem, że nie chcesz rozmawiać o ciąży. Czy mogę jednak spytać cię, jak się czujesz i czy po promocji tego filmu uciekniesz już do przedporodowych przygotowań?

Czuję się fantastycznie i jestem bardzo szczęśliwa. Od początku zakładałam, że będę aktywna zawodowo do końca października i na szczęście udaje mi się to realizować. Dzidzia pojawi się na świecie zimą i dlatego dwa zimowe miesiące zamierzam odpoczywać i przygotowywać się do tej najważniejszej chwili. Chcę odwiedzić rodziców nad morzem, a teścia w Dąbrowie Górniczej. Natomiast w drugiej połowie przyszłego roku zmierzam pomału już wracać do pracy. Oczywiście nie na osiem godzin dziennie. Nie pracuję na etat, więc mam nadzieję, że wszystko uda się jakoś pogodzić.

Powiedz na koniec, skąd decyzja, że nie chcesz dziennikarzom mówić o ciąży?

Z prostej przyczyny: nie chcę być ekspertką od ciąży i niepłodności. Już kiedyś byłam ekspertką od otyłości i odchudzania. Miałam mniej doświadczenia w show-biznesie i do dziś mi się to czkawką odbija. Jestem przede wszystkim aktorką.

Ale też dla wielu kobiet nadzieją!

Jeśli ktoś chce ze mną o tym pogadać, zapraszam na Instagram. Kobiety tam do mnie piszą wzruszające wiadomości. Rozmawiamy razem, że niepłodność to choroba cywilizacyjna XXI w. i dlatego trzeba szukać dobrych lekarzy. Cały czas powtarzam kobietom: badaj się, szukaj diagnozy, nie poddawaj się. Ja zostałam zdiagnozowana cztery lata temu i od tej pory moje życie zmieniło się diametralnie. Na lepsze.

Premiera filmu „Gdzie diabeł nie może, tam baby pośle – prawdziwe historie polskich fortun” już 14 października w kinach.


Lifestyle

Quiet quitting. „Nie odpowiadam na maile po pracy. Nie zgadzam się na bezpłatne nadgodziny”

Iwona Zgliczyńska
Iwona Zgliczyńska
13 października 2022
fot. Xsandra/iStock
 

Polacy pracują dłużej niż mieszkańcy najbardziej rozwiniętych krajów Europy – wynika z analiz Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Na pracy spędzamy średnio 39,7 godz. tygodniowo. Więcej niż Francuzi, Szwedzi, Niemcy czy Duńczycy. Z rankingu „The Workforce View in Europe 2018” wynika, że już przed pandemią Polacy byli najbardziej zestresowanymi pracownikami w Europie. Nie dość, że  już wtedy żyliśmy w napięciu i ponadprzeciętnie długo, to raport firmy Naturativ donosił, że aż połowie z nas zdarza się pracować w czasie wolnym. Najgorzej było wśród młodych! Przed pandemią połowa osób w wieku 18–24 czuła dyskomfort, jeśli nie wykonywała swoich obowiązków zawodowych w czasie wolnym. Teraz to się zmienia. Rok 2022 to rewolucja quiet quitting! Co to oznacza?

Na początek kilka słów z Internetu

„Przestałam być wzorowym pracownikiem, gdy szefowa nie miała czasu ze mną porozmawiać o podwyżce inflacyjnej. Odpisała mi, że nie ma czasu rozmawiać nawet przez telefon. Poprosiła o maila, na którego nigdy mi nie odpisała”, Grażka19

„Quiet quitting to nie jest lenistwo czy zemsta na złośliwym szefie. To zdrowe stawianie granic. Opamiętałam się, bo przez pierwsze miesiące pracy byłam zachłyśnięta możliwościami i potrafiłam siedzieć nad projektami do godziny pierwszej w nocy. Aż poczułam, że mam nawrót depresji. Teraz po ośmiu godzinach zamykam komputer. Oczywiście pracodawcy nie są zadowoleni. Szefowa z fałszywą troską pyta: Gdzie się podziała ta moja kreatywna Matusia?”, Marta.

„Patrzę na moją zharowaną matkę, która ma teraz 50 lat. Nie miała dla mnie czasu. Pracowała po kilkanaście godzin dziennie. Nikt nigdy jej nie docenił, choć zarywała noce. Nie będę taką frajerką”, Inez356

„Kiedy zaczęli ode mnie wymagać, bym zainstalowała na prywatnej komórce trzecią apkę do komunikacji w firmie, odmówiłam. Powiedziałam, że mogę ją mieć w komputerze, ale po ośmiu godzinach wylogowuję się i sajonara”, worklifebalance

„Ja też nie odpisuję szefowej na kompulsywne maile w środku nocy albo w weekend. To jest mój czas na regenerację. Niech dziadersy uczą się od nas! Wiem, że nic od tego starania się nie zależy. Czy będę wyrabiać bezpłatne nadgodziny, czy nie – zarobię tyle samo. I tak zarabiam najniższą krajową, bo jestem tuż po studiach”, Likes2001

@zaidleppelin On quiet quitting #workreform ♬ original sound – ruby

Co to jest guiet quitting?

Te dwa słowa można tłumaczyć jako „ciche rzucanie” albo ciche kończenie”. I wcale nie chodzi tu o porzucanie pracy, która zawodzi twoje oczekiwania finansowe, emocjonalne czy aspiracyjne. To po prostu idea wykonywania pracy wystarczająco dobrej. Nie trzeba być już naiwnym prymusem, bo nikt nie liczy na to, że to może się opłacać. Młodzi wykonują więc swoje obowiązki tylko w wyznaczonych godzinach pracy. Spędzają w niej tylko tyle czasu, ile jest wymagane, a po wyłączeniu komputera i wyjściu z biura nie odpowiadają już na e-maile. Nie angażują się też naiwnie w służbowe obowiązki, za które nikt im dodatkowo nie płaci. Młodzi, najczęściej ci z „pokolenia Z” (urodzeni po 1995 roku) chcą dbać o swój work-life balance, czyli równowagę pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym. Wyżej niż pieniądze i ambicje stawiają swoje zdrowie psychiczne. Uważają, że fajne i kreatywne rzeczy mogą robić poza pracą.

Skąd wziął się guiet quitting

Termin quiet quitting spopularyzował 24-letni Zaid Khan (@zaidleppelin). W lipcu 2022 roku mieszkaniec Nowego Jorku zamieścił na TikToku film, w którym mówił, dlaczego nie trzeba angażować się w pracę bardziej, niż jest to konieczne. „Prawda jest taka, że praca nie jest twoim życiem i nie świadczy o wartości człowieka” – mówi, a jego nagranie błyskawicznie stało się viralem. Na TikToku zaczęły pojawiać się kolejne filmiki – poradniki o tym, dlaczego warto pracować wystarczająco dobrze i dlaczego trzeba stawiać granice pracodawcom. Quiet quitting z miesiąca na miesiąc rośnie w siłę na naszych oczach.

Młodzi wiedzą, że 12-godzinny dzień pracy nie jest dla nich jakąś wspaniałą szansą, by odnieść sukces. Quiet quitting wcale nie polega na obijaniu się, leniuchowaniu czy zawalaniu terminów. Polega zaś na wykonywaniu zadań, które są wyłącznie w zakresie naszych obowiązków. Na braniu L4 w sytuacji choroby. Na mówieniu głośno „nie”, jeśli szef próbuje zastraszać. Młodzi nie chcą się przepracowywać jak ich rodzice, nie chcą brać nadgodzin i przymykć oczu na mobbingu. Wiedzą, że to nie ejst cena, którą trzeba zapłacić za dostanie i pełne radości życie.


Lifestyle

„Migrena to nie histeria. To taka sama choroba jak egzema czy astma. W dodatku może być dziedziczna”

Gościnnie w Oh!me
Gościnnie w Oh!me
12 października 2022
migrena miesiączkowa
Fot. iStock/migrena miesiączkowa – migrena miesiączkowa

„Bóle głowy są uniwersalnym doświadczeniem ludzkim. Badania wykazują, że aż 96% ludzi zna to uczucie. Według danych zebranych przez Global Burden of Diseases Study ból głowy typu napięciowego jest trzecim najpowszechniejszym zaburzeniem zdrowia na świecie, zaraz po próchnicy zębów i utajonym zakażeniu gruźlicą. Migrena znalazła się na szóstym miejscu”, mówi w rozmowie z Oh!Me Sarah Holper, neurolożka, autorka książki „Lekarz prawdę ci powie. Subiektywny przewodnik po najczęstszych dolegliwościach”.

Co ciało próbuje nam zakomunikować, kiedy odczuwamy ból głowy?

Możesz wierzyć lub nie, ale ból głowy nie pochodzi z twojego mózgu, bo nie ma on własnych receptorów bólowych. Zatem ból głowy nie pochodzi z tego pofałdowanego, beżowego organu wewnątrz czaszki, a z otaczających go struktur – opon mózgu, mięśni skóry głowy, szyi i twarzy, zatok, oczu, zębów, przewodów słuchowych, naczyń krwionośnych w całej głowie i wewnętrznej powierzchni czaszki. Wszystko, co drażni, rozciąga, naciska, infekuje lub w inny sposób uszkadza te struktury, może wywołać u ciebie migrenę. Tak więc, kiedy boli cię głowa, twój mózg próbuje ci zasygnalizować, że w jednej z tych struktur jest jakaś „usterka”.

Czy kobiety mają migreny częściej niż mężczyźni?

W Australii, gdzie pracuję, 71% osób cierpiących na migrenę to właśnie kobiety. Co gorsza, u pań objawy są zazwyczaj bardziej nasilone i trwają dłużej niż u mężczyzn. Około 40% kobiet doświadczy w swoim życiu migreny.

Według neurologów dysproporcja ta wynika m.in. z wahań poziomu estrogenów. Dlatego wiele kobiet doświadcza swojej pierwszej migreny w okresie dojrzewania. Kobiety zgłaszają także większą częstotliwość migren w czasie menstruacji, kiedy poziomy estrogenu i progesteronu spadają. Szczególnie silny wzrost ataków migreny dotyczy pań w okresie okołomenopauzalnym, także ze względu na spadek żeńskich hormonów płciowych.

Posiadanie dwóch chromosomów X nie jest jednak jedynym czynnikiem zwiększającym ryzyko. W ciągu ostatnich 20 lat znaleziono co najmniej 50 genów, które są powiązane z migrenami. Jeśli jedno z twoich rodziców choruje na migrenę, u ciebie ryzyko wynosi 50%. Jeśli oboje rodzice się z nią zmagają, ryzyko wzrasta do 75%.

Dlaczego bóle głowy są tak trudne do leczenia?

Ponieważ mają naprawdę wiele przyczyn, podobnie jak świąd czy kaszel. Postawienie dokładnej diagnozy ma kluczowe znaczenie. Co konkretnie jest przyczyną? Może to być pierwotny ból głowy, taki jak np. migrena. Może to być także ból spowodowany urazem szyi, zapaleniem naczyń krwionośnych, przemęczeniem oczu, bezdechem sennym, wysokim ciśnieniem krwi, a nawet tabletką, którą bierzesz na obniżenie ciśnienia.

Mimo że logiczne wydaje się przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych czy paracetamolu, to ich nadużywanie również może powodować ból głowy, jeśli są przyjmowane regularnie, czyli co najmniej 15 dni w miesiącu, przez kilka miesięcy.

Czy lepiej jest stosować te przepisane na receptę?

Z mojego doświadczenia wynika, że reakcja organizmu na leki przeciwmigrenowe na receptę jest indywidualna. Pacjenci często muszą przechodzić przez dwie lub trzy próby dobierania leków, zanim znajdą ten, który na nich zadziała. Każda próba powinna trwać co najmniej 8 tygodni, aby określić skuteczność terapii. Dziś istnieją też ciekawe i skuteczne alternatywy, takie jak nowoczesne leki wstrzykiwane, np. Botox. Chociaż utrzymanie motywacji podczas takich prób może być trudne, gorąco zachęcam migrenowców do wytrwałej pracy z lekarzem w celu znalezienia dostosowanego podejścia do leczenia.

Jak odróżnić ból głowy typu napięciowego od migreny?

Bóle głowy typu napięciowego odczuwamy jako tępy ucisk po obydwu stronach głowy, ściskający ją niczym imadło. Doświadcza ich 80% ludzi. Kiedyś nazywaliśmy je „napięciowymi”, „stresowymi” lub „psychogennymi”, ponieważ sądziliśmy, że są wynikiem skurczów mięśni szyi wywołanych przez stres psychologiczny. Jednak badania obalające tę teorię wywołały dyskusję wśród neurologów, aż wszyscy zgodzili się na dodanie słowa „typu” w ich nazewnictwie.

Dokładne mechanizmy stojące za bólami głowy typu napięciowego nie są do końca poznane. Możliwe, że odpowiada za nie nadaktywność receptorów bólowych w okolicach głowy i szyi lub podwyższona wrażliwość na informacje bólowe biegnące przez rdzeń kręgowy i mózg. Niezależnie od przyczyny, sugerowanie, że osoba z napięciowym bólem głowy „powinna się zrelaksować” nie jest pomocne. Taka porada prawdopodobnie tylko zwiększy napięcie u pacjenta.

Tymczasem migrena to nie tylko silny ból głowy. To szczególny rodzaj bólu, któremu towarzyszą objawy związane z tymczasową dysfunkcją mózgu. Ból jest pulsujący, silny i jednostronny. Światło, dźwięki i ruch stają się bardzo dotkliwe. Pacjenci często wycofują się do ciemnego pokoju, aby odespać ten bolesny etap procesu migrenowego.

Jakie są inne etapy migreny?

Ból jest dopiero trzecim z czterech etapów procesu migrenowego, który może trwać kilka dni. Aż 3/4 migrenowców doświadcza objawów ostrzegawczych na kilka dni przed faktycznym bólem. Klasyczne objawy obejmują: zmęczenie, spadek koncentracji, drażliwość, niewyjaśnioną potrzebę ziewania i wzmożone oddawanie moczu. Powszechne są również dziwne zachcianki żywieniowe. Jedna z moich pacjentek pochłaniała wszystko o smaku kurczaka, co było to dla niej kłopotliwe, ponieważ była weganką. U innej pacjentki pojawiał się tak silny głód cukru, że potrafiła pić syrop owocowy prosto z butelki.

W ciągu godziny przed pojawieniem się bólu głowy 1/3 migrenowców doświadcza dziwnych, przejściowych objawów zwanych aurą. Często zaczyna się od jasnej plamy tuż obok środka pola widzenia, która powoli rozszerza się w migocący półksiężyc. Wokół rozszerzającej się krawędzi tańczą zygzaki, które nazywane są „widmami fortyfikacji”, ponieważ przypominają widziane z lotu ptaka fosy i mury broniące średniowiecznego miasta. Potem półksiężyc powoli przemieszcza się do obwodowej części pola widzenia, pozostawiając po sobie ślepą plamkę.

Niektórzy pacjenci opisują aury niewzrokowe, do których należą: mrowienie, pełznące wzdłuż kończyny, problemy w dobieraniu słów czy osłabienie jednej połowy ciała. Po bólu głowy następuje końcowa faza ponapadowa, podczas której osoba jest zazwyczaj wyczerpana, choć niektórzy odczuwają euforię (oprócz zwykłej radości, że ból minął).

Czy istnieją jakieś holistyczne strategie, które pomagają zapobiegać migrenie?

Pacjenci często opowiadają o specyficznych czynnościach, które mogą u nich wywołać migrenę. Większość ludzi cieszyłaby się z leniwego weekendu w górskim domku i rozkoszowania się czerwonym winem i deską wędlin przy rozpalonym kominku, podczas gdy na zewnątrz szaleje burza. Jednak dla migrenowca taki pobyt brzmi jak koszmar. Wszystkie te aktywności – późne wstawanie, duża wysokość nad poziomem morza, alkohol, azotany zawarte w mięsie i serach, dym, burza, a nawet weekendy same w sobie – są znanymi czynnikami wyzwalającymi migrenę.

Do innych czynników sprzyjających migrenom należą: miesiączka, poszczenie, silne zapachy i stres. Leczyłam kiedyś pacjentkę, która była przykuta do łóżka z powodu migreny przez dwa dni za każdym razem, gdy przez przypadek wpadała na swojego byłego chłopaka. W końcu przeprowadziła się do innego stanu, gdzie stała się wolna od byłego chłopaka i bólu głowy.

Mając to na uwadze, istnieją pewne niefarmaceutyczne strategie, które mogą zmniejszyć ryzyko wystąpienia migreny. Wiele osób zauważa, że trzymanie się pewnej rutyny jest skuteczną strategią antymigrenową. Kładź się spać i wstawaj o tej samej porze każdego dnia, nawet w weekendy. Spożywaj regularnie posiłki i unikaj odwodnienia (ale pamiętaj, że nie ma też potrzeby pić ponad poziom pragnienia). Jeśli zauważysz, że pewne pokarmy wyzwalają objawy, unikaj ich. Prowadzenie dziennika, w którym zapisuje się momenty wystąpienia migreny, wraz z takimi uwagami, jak czas snu, może być pomocne w identyfikacji wzorców towarzyszących bólom głowy i indywidualnych czynników wyzwalających.

Czy osoby, u których leki się nie sprawdziły, również mogą skorzystać z wdrożenia podejścia holistycznego?

Mimo że zmiany w stylu życia mogą pomóc, to należy pamiętać, że migreny to nie tylko „bardzo bolesne bóle głowy”. To przede wszystkim choroba, tak samo jak egzema czy astma. Migreny są powszechne, wyniszczające i możliwe do wyleczenia. Podjęcie leczenia farmakologicznego nie jest więc oznaką słabości. To racjonalna reakcja na wyniszczającą chorobę! Nie pomyślelibyśmy dwa razy o zastosowaniu kremu na egzemę lub użyciu inhalatora do leczenia objawów astmy. Farmaceutyczne podejście do migreny jest podobnie rozsądne i może zmienić życie. Ważne jest, aby otrzymać trafną diagnozę i współpracować z lekarzem w celu znalezienia odpowiedniego planu leczenia. Dla większości ludzi będzie to połączenie modyfikacji stylu życia i leków przeciwmigrenowych.

Wysłuchała: Pola Zawitkowska


Sarah Holper

Neurolożka pracująca w Australii i pełna pasji propagatorka wiedzy medycznej. Bada zagadnienia nieprzystępności naukowych tekstów medycznych oraz słabej komunikacji z pacjentem, która może stanowić zagrożenie dla jego dobrostanu. Pacjenci chwalą jej umiejętność tłumaczenia skomplikowanych spraw prostym językiem.


Zobacz także

Konkurs „Kocham swoją skórę”

Już płacimy za te wszystkie 500 plus. Czy my w końcu zaczniemy wybierać świadomie nie dając się omamić wyborczej kiełbasie?

Rozwiązanie konkursu „Zdradzamy sekrety – Twoje urodowe triki”