Go to content

Naśladownictwo to nie komplement. Czy polscy projektanci i marki potrafią chronić swoje produkty przed naśladowaniem?

Polacy coraz chętniej wybierają dobre wzornictwo i są gotowi za nie płacić więcej. Według raportu EUIPO aż 77% konsumentów deklaruje, że lepiej zaprojektowany produkt może być wart wyższej ceny. To dobra wiadomość dla polskich marek modowych, beauty i designu, które coraz skuteczniej budują swoją rozpoznawalność. Jest jednak druga strona sukcesu: im bardziej pożądany staje się styl marki, tym większe ryzyko, że ktoś spróbuje go powtórzyć.

Polskie marki są symbolem wysokiej jakości, lokalnych składników, a także kreatywnego podejścia do produktu i dlatego coraz częściej zdobywają serca odbiorców. Na rynku pojawia się coraz więcej butików z ubraniami czy akcesoriami polskich projektantów, a w drogeriach coraz śmielej polskie marki kosmetyczne przejmują półki. Właśnie dlatego sukces polskich brandów może szybko przyciągać naśladowców. A wtedy pytanie nie brzmi już tylko, czy marka jest ceniona, ale czy potrafi ochronić to, za co pokochali ją klienci.

Naśladownictwo to nie komplement

Chociaż niektórzy błędnie uważają, że naśladownictwo jest najwyższą formą uznania, jest to przede wszystkim odbieranie marce jej zdolności do wyróżnienia się na rynku i przyciągnięcia klienteli. Obecnie mało kto wierzy, że konsumenci zawsze wybiorą produkt oryginalny w miejsce oferty naśladowcy. Rozpoznawalność na rynku nie gwarantuje monopolu, a wierność pierwotnej marce to często bardziej życzenie niż rzeczywistość. Konsumenci optymalizują koszty, próbując jednocześnie zachować atrakcyjność wizualną, nawet kosztem ustępstw jakościowych.

Chcesz więcej takich treści?
Zapisz się do mojego newslettera i otrzymuj najnowsze artykuły z ohme.pl.

Naśladownictwo nie jest dla marki komplementem, tylko sygnałem ostrzegawczym. Brak reakcji może prowadzić do osłabienia rozpoznawalności, utraty klientów i rozmycia tego, co marka budowała przez lata. Dlatego najlepszą strategią jest działanie z wyprzedzeniem.”

Brak przeciwdziałania przez przedsiębiorcę kopiowaniu nazwy czy projektów to pierwszy krok do osłabienia swojej marki lub nawet jej utraty. Dobrze o tym wiedzą zachodni projektanci i spółki z branż modowych czy kosmetycznych, którzy wielokrotnie w historii narażeni byli na sądowe batalie o swoje produkty i marki. Obecnie, na długo przed wprowadzeniem nowego produktu czy marki na rynek, najwięksi producenci odpowiednio chronią swoje produkty rejestrując wzory przemysłowe, dzięki którym można chronić wygląd produktu czy znaki towarowe, które przyznają wyłączność używania nazwy lub logo. Ochrona prawna marki i produktu to jednak nie tylko rozwiązanie dla największych, a akceptowalne koszty ochrony połączone z licznymi dofinansowaniami dla małych i średnich przedsiębiorców sprawiają, że znak towarowy lub wzór przemysłowy to rozwiązanie, które w rozwoju biznesu powinien uwzględnić każdy.

Czemu znak towarowy to must-have każdej marki?

Rejestracja znaku towarowego to najlepszy sposób ochrony tego, po czym klienci rozpoznają produkty czy usługi danej marki. Z łatwością zapamiętują oni nazwę, logo czy charakterystyczne oznaczenie, które budują estetykę. Dla młodej marki modowej
czy kosmetycznej rozpoznawalny, ale i odpowiednio zabezpieczony znak to nie jest formalność, ale fundament bezpiecznego rozwoju. Czy więc warto rejestrować? Pytanie w ogóle nie powinno brzmieć „czy” ale „kiedy”!  Bo wcale nie jest tak, że na rejestrację znaku towarowego nie ma najlepszego czasu. Wyłącznie działanie ze znaczącym wyprzedzeniem staje się kluczem dla sukcesu projektu.

„Rejestracja znaku towarowego jest niezwykle atrakcyjna dla przedsiębiorców – gwarantuje im wyłączność na używanie oznaczenia w ich sektorze. Przyznawana jest na okres 10 lat, ale dzięki możliwości przedłużenia ochrony na kolejne 10-letnie okresy, przedsiębiorca może uzyskać ciągłość ochrony znaku, budując historię swojej marki przez lata.”

Za nazwą idzie nie tylko rozpoznawalność, ale także określony poziom jakości, styl i komunikacja wartości danej marki. Rejestracja znaku towarowego z należytym wyprzedzeniem umożliwiła zdobycie rynku jednej z najbardziej znanych polskich marek ekskluzywnej bielizny damskiej, a obecnie także odzieży – Le Petit Trou, która chroni swój znak towarowy od 2018 roku, a więc niemal od początku intensywnego rozwoju marki.
To dobry przykład potwierdzający, że młodzi przedsiębiorcy cenią sobie wejście na rynek na bazie solidnych fundamentów, jakim jest ochrona marki, a także, że takie podejście pozwala biznesowi na bezpieczny rozwój. W krótkim czasie po stworzeniu kultowego polskiego brandu odzieżowego Bizuu jej właścicielki także zdecydowały się na ochronę swojej marki, potwierdzając obraną ścieżkę także po rebrandingu marki. Bizuu pokazuje, że polskie koncepty kreatywne chronią się przed naśladownictwem, a odpowiednio dobrany znak stanowi element ich kreatywnej tożsamości.

Kształt, print, opakowanie. Co jeszcze można chronić?

Klientów przyciąga nie tylko nazwa czy logo, ale także oryginalny design samego produktu. Świadomi projektanci jeszcze przed ujawnieniem nowego produktu chronią swoje projekty jako wzory przemysłowe, które pozwalają uzyskać wyłączność na wygląd danego produktu. Chroniony przed kopiowaniem może być zarówno design flakonów ekskluzywnych perfum,
od znanych projektantów jak i wygląd najbardziej pożądanych torebek świata. W ochronę wzorniczą inwestują duzi międzynarodowi gracze, jak i polscy przedsiębiorcy stawiający na unikatowość i autentyczność np. marka Kazar posiadająca kilka chronionych wzorów swoich charakterystycznych tkanin wykorzystywanych do produkcji butów i torebek, a także polska projektantka Zofia Chylak, której wzory torebek chronione są w całej UE.

„Ochrona wzorów zapewnia twórcy narzędzie do ochrony przed kopiowaniem, czyli monopol rynkowy na nowe projekty. W praktyce może przesądzić o tym, czy marka ma realny argument wobec naśladowców, czy zostaje tylko z poczuciem, że ktoś wykorzystał jej pomysł i może się temu tylko przyglądać.”

Sukces tworzy się w ciszy

Aby ochrona była skuteczna, rynek nie powinien wiedzieć o projekcie aż do czasu, gdy wzór pojawi się w rejestrze. O tym, jak ważny jest moment relacji ujawnienia projektu i zgłoszenia wzoru przemysłowego, przekonała się Puma przy współpracy z Rihanną. Nowy model butów pojawił się publicznie na stopach artystki ponad rok przed zgłoszeniem wzoru. Ten jeden ruch wystarczył, by późniejsza ochrona została podważona. Dla projektantów i marek to ważna lekcja: zanim produkt pojawi się na Instagramie, w kampanii, showroomie czy na stopach ambasadorki, warto zadbać o jego odpowiednie zabezpieczenie prawne.

Rynek wymaga oryginalności, oryginalność wymaga ochrony

Opracowanie strategii ochrony marki powinno zostać uwzględnione już na pierwotnym etapie jej budowania, dlatego przed premierą nowej marki lub produktu właściciele powinni zadać sobie co najmniej dwa pytania: Czy moja nazwa, logo lub inny charakterystyczny element są chronione czy jestem łatwym celem dla naśladowców? Czy wygląd mojego produktu
ma znaczenie? A jeżeli tak, to trzeba dodać trzecie pytanie – czy zabezpieczyłem odpowiednio wygląd produktu przed kopiowaniem?

Inwestycji w markę czy wzornictwo nie sposób jednak odłożyć na później. Ryzyko naśladownictwa nie jest teorią, a wiele marek przekonało się, że walka z podróbkami może być zadaniem dużo trudniejszym, a niekiedy wręcz niemożliwym, bez posiadania własnych praw wyłącznych, chronionych w oparciu o przemyślaną strategię.

Materiał przygotowały: adw. rzecz. pat. Dagmara Miler, rzecz. pat. Anna Kawalec

Udostępnij