Macierzyństwo

Poradnik zdrowego jedzenia na święta dla przyszłych mam i mam karmiących

Połozna na medal
Połozna na medal
22 grudnia 2021
fot. Halfpoint/IStock
 

Właściwa dieta to w ciąży, ale także w czasie, kiedy karmi się piersią, jedna z kluczowych kwestii. Dobrze jest niekiedy spojrzeć na to co jemy z odrobinę szerszej perspektywy i w każdym posiłku dostrzec niezbędne składniki pokarmowe, które dostarcza się  zarówno mamie, jak i maluszkowi. Zimowy, świąteczny czas to moment, w którym na wszystkie mamy czeka wiele kulinarnych pokus. Należy jednak pamiętać, że niektóre potrawy – pomimo tego, że są przepyszne – mogą przyczynić się do złego samopoczucia tak mamy, jak i dziecka.  Dlatego przy świątecznym stole dobrze jest kierować się zdrowym rozsądkiem i umiarem. Na co zwrócić uwagę radzi Joanna Kucharska, położna i ambasadorka kampanii Położna na medal.

Święta, pomimo tego, że są wyjątkowe, nie zwalniają przyszłych mam i młodych mam karmiących piersią z przestrzegania ogólnych zasad dotyczących odżywiania. A te mówią o tym,
żeby:

  • nie jeść surowych i niedogotowanych mięs, surowych wędlin itp.,
  •  nie jeść serów pleśniowych i tych przygotowywanych na bazie surowego mleka,
  • nie jeść wędzonego łososia, sushi i gotowych sałatek ze sklepów z garmażerką,
  • nie jeść tuńczyka, jesiotra i okonia czerwonego,
  • unikać, a najlepiej zrezygnować z wigilijnych dań z grzybami,
  • w przypadku karmienia piersią unikać z potraw z fasolą i grochem,
  • nie przesadzać z ciastami i innymi świątecznymi słodkościami,
  • nie jest za dwoje, ale dla dwojga,
  • powstrzymywać się od potraw, po których zazwyczaj nie najlepiej się czujemy.

Swoim pacjentkom często przypominam o tym, że dobre i zdrowe nawyki żywieniowe to nie tylko  zbiór zakazów. Szczególnie w święta warto skupiać się na tym, co powinna jeść przyszła i karmiąca mama. Wigilia większości kojarzy się z czerwonym barszczem z uszkami. Buraki – główny surowiec tej potrawy – zawierają sporą ilość składników mineralnych, wapnia, potasu, magnezu, żelaza, a ich intensywny czerwony kolor to zasługa silnych przeciwutleniaczy chroniących przed nowotworami. Jeżeli mama karmi piersią powinna zwrócić uwagę, aby barszcz nie był zakwaszony octem.

Ważne w diecie jest też mięso ryb. Dostarcza ono wartościowego, łatwo przyswajalnego białka i  witamin, jest też bogate w składniki mineralne. Podczas ciąży nie tylko można, ale wręcz powinno się jadać ryby, w tym wigilijnego karpia. Ważny jest jednak sposób w jaki się je przyrządza. Nie zapominajmy, że ryby smażone w panierce to ewidentnie dania ciężkostrawne. Godna polecenia jest natomiast tradycyjna ryba po grecku, przyrządzona z ryby gotowanej, którą przekłada się marchewką, pietruszką, selerem. Doskonałą pozycją w świątecznym menu przyszłej i młodej mamy może być też ryba w galarecie, gotowana lub duszona.

Kobiety w ciąży mogą sięgać po dania z farszem z kapusty. Tu jednak obowiązuje zasada umiaru w jedzeniu potraw z kapusty duszonej. Trzeba też pamiętać, że surówki z kapusty nie powinny zaszkodzić, co najwyżej mogą powodować małe wzdęcia brzucha.

Myśląc o daniach z fasolą i grochem, to warto je doprawiać majerankiem lub kminkiem. Jeśli kobiety w ciąży po zjedzeniu tak przyrządzonej potrawy nie mają dolegliwości związanych ze
wzdęciami to oznacza, że śmiało mogą jeść potrawy wigilijne zawierające nasiona strączkowe. Inaczej jest w przypadku kobiet karmiących, te powinny rezygnować z dań z grochem i fasolami. Wiadomo, że święta to wyjątkowo słodki czas. Nie ma powodów, dla których kobiety w ciąży miałyby nie skosztować słodkości. Z dietetycznego punktu widzenia nie ma przeciwwskazań do spożycia słodyczy, ale oczywiście z umiarem. Warto natomiast pamiętać, że dostarczają one jednak zbędnych kalorii. Świetną i zdrowszą alternatywą dla nich są na przykład bakalie. Dla mam karmiących bezpieczne są z kolei: ciasto drożdżowe, niewielkie ilości makowca i innych deserów z dodatkiem maku, jabłecznik. To, czego należy się wystrzegać to ciężkich ciast z kremami i kakao.

Wiem, że znalezienie balansu między smakiem, apetytem i zdrowiem może być szczególnie trudne w święta, gdy stół wręcz ugina się pod ciężarem aromatycznych potraw. Wierzę jednak, że każda przyszła mama i mama karmiąca chce dla siebie i dla swojego maleństwa bezpieczeństwa i wszystkiego, co najlepsze, więc w czasie wigilii i świąt wybierze potrawy smaczne, a
jednocześnie bogate w składniki pokarmowe.


Położna na Medal jest kampanią społeczno-edukacyjną, której celem jest promowanie wysokich standardów i dobrych praktyk wpływających na poprawę jakości opieki okołoporodowej w Polsce. Kampania od samego początku – to jest od 2014 roku, od kiedy została zainicjowana – podkreśla rolę, jaką w dzisiejszej opiece okołoporodowej powinna sprawować położna, zwracając uwagę na jej doświadczenie, wiedzę oraz kompetencje.

W ramach kampanii prowadzony jest ogólnopolski, bezpłatny konkurs, w którym co roku wybierana jest najlepsza położna w Polsce i najlepsze położne w poszczególnych województwach. Pomysłodawcą i organizatorem kampanii jest AMA Akademia Malucha Alantan, inicjatywa promująca zdrowy tryb życia rodzin. Mecenasem tegorocznej edycji kampanii i konkursu została marka Oktaseptal.


Macierzyństwo

Po raz ósmy wybrano najlepsze położne w kraju!

Połozna na medal
Połozna na medal
13 stycznia 2022
 

Małgorzata Drężek-Skrzeszewska, zwyciężczyni 8. edycji ogólnopolskiego konkursu „Położna na medal”, jest położną z Olsztyna i na co dzień pracuje na Oddziale Ginekologii Onkologicznej Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Olsztynie. Na najlepszą położną w kraju zagłosowało 711 mam i pacjentek, którymi opiekuje bądź opiekowała się Małgorzata Drężek-Skrzeszewska. Drugie miejsce zajęła Urszula Piskorska, położna ze Szczytna, a trzecie Monika Całko, położna z Nowej Soli w województwie lubuskim. Pomysłodawcą i organizatorem kampanii oraz konkursu jest AMA – Akademia Malucha Alantan, a mecenasem marka Oktaseptal.

MAMY SETKI POŁOŻNYCH NA MEDAL

Kampania i konkurs „Położna na medal” to inicjatywa, która poprzez edukację i promocję dobrych praktyk pokazuje rolę, jaką pełnią dziś położne, mówi o konieczności podnoszenia standardów opieki okołoporodowej, a za sprawą konkursu daje też możliwość pacjentkom i ich rodzinom na podziękowanie położnym za pomoc i wsparcie. Do ubiegłorocznej edycji plebiscytu zostało
zgłoszonych 611 położnych z całej Polski, na które można było głosować od 1 kwietnia do 31 grudnia. Łącznie, matki, pacjentki i członkowie ich rodzin na nominowane położne oddali 9700 głosów.

– Od ośmiu lat pierwsze dni stycznia są dla nas, dla organizatorów i pomysłodawców konkursu „Położna na medal”, zupełnie wyjątkowe. I to nie tylko z powodu, że możemy gratulować najlepszym położnym w kraju i najlepszym położnych z poszczególnych województw, ale także dlatego, że widzimy jak ważne jest mówienie oraz umacnianie relacji na linii położne i kobiety w ciąży, matki, pacjentki, a także ich rodziny. Ta i poprzednia edycja, prowadzone w cieniu pandemii, pokazały dobitnie nam wszystkim, jak ważne w dobrej opiece okołoporodowej są nie tylko wiedza, kompetencje i doświadczenie położnych, ale także wzajemne zaufanie, umiejętność towarzyszenia kobiecie, słuchania jej i na wskroś ludzkie podejście. To właśnie cechy, za które nominacjami i głosami nagradzane były położne na medal. – mówi Iwona Barańska, przedstawicielka AMA – Akademia Malucha Alantan, pomysłodawcy kampanii i konkursu, które nieprzerwanie są prowadzone od 2014 roku.

Zwycięstwo i tytuł „Położnej na medal” 8. edycji konkursu przypadł Małgorzacie Drężek-Skrzeszewskiej, która zdobyła 711 głosów. Położna z 20-letnim doświadczeniem na co dzień opiekuje się pacjentkami olsztyńskiego Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego.

Laureatka jest także asystentką w Katedrze Położnictwa Szkoły Zdrowia Publicznego Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, a w ramach indywidualnej praktyki prowadzi szkołę rodzenia przy współpracy z NZOZ „Malarkiewicz i spółka”, a także przyjmuje porody domowe. Położna jest magistrem położnictwa, magistrem pedagogiki społecznej i jest w trakcie
otwierania przewodu doktorskiego. – Tytuł „Położne na medal” jest dla mnie niesamowitym wyróżnieniem i potwierdzeniem tego, że mój życiowy wybór dotyczący wykonywania zawodu położnej był słuszny i że to, co robię ma sens. Zwłaszcza, że pracuję z kobietami, które znajdują się w najpiękniejszym momencie życia, czyli przy porodzie i tymi, które stają w obliczu choroby,
zwłaszcza onkologicznej. – mówi Małgorzata Drężek-Skrzeszewska.

Położna na medal podkreśla, że w czasie pandemii z łatwością daje się zauważyć jeszcze większą potrzebę wsparcia i bliskości pacjentek z położnymi. – Wyjątkowe jest to, że w czasie pandemii kobiety ciężarne i rodzące na nowo odkrywają swoją odwagę i intuicję oraz świadomie podejmują decyzje dotyczące własnego porodu. Ponadto zauważam u nich wybitną potrzebę
kontaktu z położnymi, co oznacza, że jesteśmy dla tych kobiet ogromnym wsparciem. To miłe uczucie – dodaje położna.

Drugie miejsce również zajęła położna z województwa warmińsko-mazurskiego. Urszula Piskorska ze Szczytna uzyskała 605 głosów. Specjalistka w dziedzinie pielęgniarstwa neonatologicznego i uczestniczka wielu specjalistycznych kursów od 1993 roku pracuje w ZOZ w Szczytnie, a od 2013 roku jest również położną środowiskową. – Zawód położnej jest piękny i wyjątkowy. Opiekujemy się pacjentkami w różnych okresach ich życia. Najbardziej satysfakcjonujące jest to, że dzięki naszej pracy uczestniczymy w cudzie narodzin. – mówi Urszula Piskorska.

Trzecie miejsce na podium, z 457 głosami, przypadło Monice Całko. Położna z 28-letnim stażem przez dwie dekady związana była z nowosolskim szpitalem, a obecnie opiekuje się pacjentkami w Centrum Medycznym Perinatea w Nowej Soli. Jako położna środowiskowo-rodzinna prowadzi m.in. zajęcia edukacyjne dla rodziców, zajęcia indywidualne, a także zajmuje się poradami w
temacie laktacji. – Wyróżnienie w konkursie jest dla mnie wielką nagrodą. Jestem wdzięczna moim pacjentkom i ich rodzinom za zauważenie mojej pracy. To właśnie oni dają mi siły. Czuję się zmobilizowana do podnoszenia swoich kwalifikacji, podjęcia wyzwania, aby wiedza, którą zdobędę jeszcze bardziej mogła pomóc w rodzicielstwie i karmieniu piersią. – mówi Monika Całko.

Podobnie jak w poprzednich latach, konkurs pomógł wskazać nie tylko 3 najlepsze położne w kraju, ale także najlepsze położne z poszczególnych województw. Patronat honorowy nad 8. edycją kampanii i konkursu sprawowała Naczelna Rada Pielęgniarek i
Położnych (NRPiP). Patronem było także Polskie Towarzystwo Położnych, a Partnerami Merytorycznymi Niezależna Inicjatywa Rodziców i Położnych „Dobrze Urodzeni” oraz świętująca swoje ćwierćwiecze Fundacja „Rodzić po Ludzku”.

Podsumowanie 8. edycji kampanii oraz konkursu, połączone z wręczeniem pamiątkowych medali i nagród, planowane jest na 27 maja w Warszawie. Data i formuła tradycyjnej, uroczystej Gali konkursu „Położna na medal” uwarunkowane będzie od aktualnych obostrzeń związanych z pandemią.

www.poloznanamedal.info

Pełna lista położnych nagrodzonych w konkursie dostępna jest pod tym linkiem.


„Położna na medal” jest kampanią społeczno-edukacyjną, której celem jest promowanie wysokich standardów i dobrych praktyk wpływających na poprawę jakości opieki okołoporodowej w Polsce. Kampania od samego początku – to jest od 2014 roku, od kiedy została zainicjowana – podkreśla rolę, jaką w dzisiejszej opiece okołoporodowej powinna sprawować położna, zwracając uwagę na
jej doświadczenie, wiedzę oraz kompetencje. W ramach kampanii prowadzony jest ogólnopolski, bezpłatny konkurs, w którym co roku wybierana jest najlepsza położna w Polsce i najlepsze położne w poszczególnych województwach.

Pomysłodawcą i organizatorem kampanii jest AMA Akademia Malucha Alantan, inicjatywa promująca zdrowy tryb życia rodzin. Mecenasem tegorocznej edycji kampanii i konkursu została marka Oktaseptal.


Macierzyństwo

Jak sobie poradzić z opieką nad wcześniakiem w szpitalu i w domu?

Połozna na medal
Połozna na medal
17 listopada 2021

Wcześniak to noworodek, który urodził się przed 37 tygodniem ciąży. Stopień wcześniactwa określa się biorąc pod uwagę tydzień, w którym nastąpił poród. Z doświadczenia wiem, że dla rodziców oczekujących na dziecko, przedwczesny poród to nagłe i bardzo stresujące wydarzenie – pisze położna Joanna Kucharska, laureatka i ambasadorka konkursu i kampanii „Położna na medal”.

Pisząc o opiece nad wcześniakiem, dobrze jest nadmienić jakie właściwie są przyczyny przedwczesnego porodu. Najczęściej, zaliczają się do nich:

  • niewydolność cieśniowo-szyjkowa, bezobjawowe skracanie się szyjki macicy (przyczyna wrodzona lub pourazowa);
  • tzw. samoistny poród przedwczesny – skurcze macicy w ciąży niedonoszonej (infekcja);
  • przedwczesne odpłynięcie płynu owodniowego – PPROM (najczęściej infekcja);
  • przedwczesne zakończenie ciąży przez lekarza ze wskazań medycznych (choroby matki lub płodu).

Wyjątkowa troska

Dzieci urodzone przedwcześnie zwykle nie są przygotowane do samodzielnego funkcjonowania poza łonem mamy. A do tego mają bardzo niską odporność, przez co są szczególnie narażone na infekcje. Z tego powodu potrzebują specjalistycznej opieki lekarskiej, aż do chwili, gdy osiągną odpowiedni stopień rozwoju. Chcąc zapewnić wcześniakom jak najlepsze warunki do wzrostu, kieruje się je na Oddział Intensywnej Terapii Noworodka, gdzie czeka na nie miejsce w inkubatorze. Tu non stop są monitorowane najważniejsze czynności życiowe maluszków, podaje się im dożylnie leki i odżywia przez sondę. Pobyt dziecka w inkubatorze i podłączenie go do całej aparatury utrudnia w oczywisty sposób jego kontakt z rodzicem. Ale mimo tych trudności, kontakt taki musi być zapewniony, żeby lepiej rozumieć główne problemy w leczeniu i budować z dzieckiem niezwykle ważną więź uczuciową.

Jeśli następuje poprawa stanu ogólnego wcześniaka, pozwala się wtedy na bardziej bezpośredni kontakt z dzieckiem. Na przykład poprzez:

  • poprawianie ułożenia,
  • uczestnictwo w pielęgnacji,
  • kangurowanie, czyli bliski kontakt skóra do skóry dziecka z rodzicami,
  • karmienie podczas kangurowania.

Joanna Kucharska

Mleko ma moc

Wcześniaki powinny być karmione mlekiem mamy już od pierwszych chwil po urodzeniu. Mleko kobiety jest najodpowiedniejszym pożywieniem dla noworodka niezależnie od momentu rozwiązania ciąży, a dla wcześniaków to nie tylko pokarm. Mleko mamy zawiera wiele bioaktywnych składników, które wspierają wzrost i rozwój najmniejszych wcześniaków. Szczególnie wartościowe jest mleko, które pojawi się na początku karmienia, tzw. siara.

Nauka obsługi

W czasie, gdy noworodek przebywa na Oddziale Intensywnej Terapii Noworodka, personel przygotowuje i uczy rodziców jak radzić sobie z opieką nad wcześniakiem. W miarę poprawy jego stanu zdrowia, zarówno w szpitalu jak i wtedy, gdy maleństwo zostanie wypisane do domu, rodzice rozpoczynają samodzielną opiekę nad maleństwem. Wielce pomocna jest lista zaleceń przed wyjściem ze szpitala, dotycząca karmienia, podawania witamin i innych leków oraz przestrzegania terminów koniecznych konsultacji.
Niestety, obecna sytuacja epidemiczna nie sprzyja rodzicom. Pandemia obniżyła jakość opieki nad noworodkami urodzonymi przedwcześnie, pozbawiając ich kontaktu z rodzicami i możliwości kangurowania, czyli ważnego, wspierającego zdrowienie i rozwój dzieci kontaktu skóra do skóry. Kontakt rodziców z dzieckiem, zwłaszcza matki z chorym wcześniakiem, jest bardzo ważny dla jego rozwoju i nawiązania się więzi pomiędzy dzieckiem i rodzicem.

Kiedy wcześniak jest wypisywany do domu, wciąż jest bardzo malutki, ale jego stan z pewnością jest stabilny. Dziecko, które opuszcza szpital, powinno umieć samodzielnie jeść z butelki lub z piersi mamy, radzić sobie z koordynacją ssania, połykania i oddychania, a także prawidłowo utrzymywać temperaturę swojego ciała. Nie powinny też już występować bezdechy.

Witaj w swoim pokoju

Pokój dziecka urodzonego przedwcześnie nie musi być urządzany w specjalny sposób. Ale z pewnością musi znaleźć się w nim zapas pieluch i środków pielęgnacyjnych przystosowanych do delikatnej skóry malucha. Wcześniaki mają przeważnie niższe napięcie mięśniowe i aby nie przybierały nieprawidłowych pozycji ciała, warto zaopatrzyć się w specjalną poduszkę – tzw. gniazdko, w którym można bezpiecznie ułożyć dziecko.

Czasami może nie wystarczyć im siły na wyssanie wystarczającej ilości mleka z piersi. Warto go wtedy odciągnąć z piersi i podać przy pomocy butelki, strzykawki lub pipetki. A te powinny znaleźć się gdzieś pod ręką.

Wcześniaki mogą mieć problem z utrzymaniem temperatury swojego ciała, dlatego w pokoju nie może być przeciągów i nagłych zmian temperatur. Dotykając stopy lub kark można sprawdzić, czy dziecku nie jest zbyt zimno. Najlepsza temperatura w pokoju wcześniaka to 22 stopni C. Podczas kąpieli powinna być nieco wyższa i wynosić 25-26 stopni C.

Pielęgnacja na medal

Skóra wcześniaka jest bardzo delikatna, dlatego do jej pielęgnacji należy wybrać odpowiednie produkty – delikatne, przeznaczone dla niemowląt. Do kąpieli można użyć delikatnego płynu, a po kąpieli skórę należy delikatnie osuszyć. Niezbędna jest również odpowiednia pielęgnacja skóry w okolicach pieluchy. Nieprawidłowa higiena, wilgoć, ciepło oraz tarcie pieluchy o skórę może być przyczyną pieluchowego zapalenia skóry. Podrażnioną skórę należy smarować delikatnymi kremami ochronnymi. W miesiącach letnich warto możliwie często wietrzyć pupę wcześniaka.

Pierwszy spacer i pierwsi gości

Dziecko należy stopniowo przyzwyczajać do spacerów poprzez tzw. „werandowanie”, czyli wystawianie na kilka minut na balkon lub pozostawienie go przy otwartym oknie. Dziecko do werandowania musi być odpowiednio przygotowane. Latem przyda się cieplejsza bluzeczka bądź lekki sweterek, czapeczka i rękawiczki, a w okresie jesienno-zimowym nie obejdziemy się bez kombinezonu, kurtki i obowiązkowo czapeczki.

Pierwsze spacery nie powinny trwać dłużej niż 30 minut. Potem należy je stopniowo wydłużać. Jeżeli maluch, który wychodzi ze szpitala ma już 2-3 miesiące, a pora roku jest ciepła, można pominąć werandowanie i udać się na pierwszy prawdziwy, 30-minutowy spacer.

Pierwsze odwiedziny bliskich powinny być odłożone do momentu kiedy maluszek zaaklimatyzuje się w domu. Odwiedziny bliskich i znajomych, którzy bezwzględnie powinni być zdrowi i obowiązkowo przed kontaktem z dzieckiem umyć ręce, powinny odbywać się stopniowo. Warto ograniczać tłok, hałas, niepotrzebne bodźce i za wszelką cenę chronić maleństwo przed groźnymi dla niego infekcjami.

Wyjście wcześniaka do domu to moment, w którym rodzice i dziecko uczą się siebie nawzajem, co z pewnością wymaga czasu. Odpowiednie przygotowanie domu i rodziny jest wtedy bardzo ważne, ale najważniejsza dla dziecka jest bliskość i miłość rodziców.


„Położna na medal” jest ogólnopolską kampanią społeczno-edukacyjną, której celem jest promowanie wysokich standardów i dobrych praktyk wpływających na poprawę jakości opieki okołoporodowej. Kampania od samego początku – od 2014 roku, od kiedy została zainicjowana – podkreśla rolę, jaką w dzisiejszej opiece okołoporodowej powinna sprawować położna, zwracając uwagę na jej doświadczenie, wiedzę oraz kompetencje. W ramach kampanii prowadzony jest bezpłatny konkurs, w którym co roku wybierana jest najlepsza położna w Polsce i najlepsze położne w poszczególnych województwach.

Pomysłodawcą i organizatorem kampanii jest AMA Akademia Malucha Alantan, inicjatywa promująca zdrowy tryb życia rodzin. Mecenasem tegorocznej edycji kampanii i konkursu została marka Oktaseptal.