Choroby Zdrowie

Rak skóry to nie tylko czerniak. Co należy wiedzieć o różnych typach raka skóry?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
9 lutego 2021
Rak skóry - typy, objawy, leczenie, rokowania
Fot. iStock
 

Rak skóry to nie tylko czerniak, o którym mówi się najczęściej. Nowotwory skóry to złożony problem, obejmujący kilka typów złośliwych zmian powstających na skórze. Warto znać rodzaje raka skóry, czynniki zwiększające ryzyko zachorowania, oraz objawy, jakie rak skóry może powodować.

Rak skóry — co to jest, typy

Raki skóry to kilka różnych nowotworów, które stanowią 8–10% wszystkich nowotworów złośliwych. Najwięcej przypadków raków skóry odnotowuje się w ciepłych, słonecznych krajach. Specjaliści podkreślają, że także w krajach europejskich można zauważyć stały wzrost liczby zachorowań na raka skóry.

Do najczęściej rozwijających się rodzajów nowotworów złośliwych skóry zaliczamy:

Rak skóry podstawnokomórkowy 

Rak podstawnokomórkowy stanowi ok. 70% wszystkich zmian złośliwych na skórze. Na jego rozwój wpływa długotrwała ekspozycja na słońce, istniejące owrzodzenie powstające w miejscu blizny po oparzeniu lub ranie. Objawami raka podstawnokomórkowego są zmiany guzkowate, oraz rozszerzone naczynia krwionośne. Ten typ raka skóry jest mało inwazyjny i rzadko daje przerzuty.

Rak skóry płaskonabłonkowy (kolczystokomórkowy)

Rak skóry płaskonabłonkowy ma szybkie tempo wzrostu, namnażania się złośliwych komórek oraz naciekania ich w głębsze warstwy skóry. Zauważono pewną zależność – jeśli zmiana ma charakter rogowacenia słonecznego, to rzadko zdarzają się przerzuty. Jeśli zamiana rozwija się w pobliżu blizn, owrzodzeń i stanów zapalnych, przerzuty pojawiają się o wiele częściej.

Czerniak

Czerniak jest nowotworem powstającym z komórek barwnikowych skóry (melanocytów). Gdy pojawia się na skórze widać płaskie, najczęściej nieowłosione, znamię. Czerniak rozwija się na skutek długotrwałej ekspozycji na słońce. Ten rodzaj raka skóry dość szybko się powiększa, nacieka w głąb skóry i często daje przerzuty do węzłów chłonnych, kości i płuc.

Rak skóry - typy, objawy, leczenie, rokowania

Fot. iStock/Rak skóry

Znacznie rzadziej można diagnozowane są:

Rak neuroendokrynny Merkla

Rak Merkla wywodzi się z komórek odbierających bodźce czuciowe. Ten bardzo złośliwy nowotwór często daje przerzuty i nawraca. Rak Merkla pojawia się gównie na szyi i głowie, jako czerwony guz o płaskiej powierzchni. Wpływ na jego rozwój ma przewlekłe narażenie na promieniowanie UVA i UVB. Rak Merkla występuje często jako choroba współistniejąca z innymi rodzajami nowotworów.

Mięsak Kaposiego

Ten złośliwy nowotwór powstaje z komórek wrzecionowatych i naczyń włosowatych. Mięsak Kaposiego objawia się wieloogniskowymi zmianami skórnymi, takimi jak: ciemnobrązowe, fioletowe oraz czerwononiebieskie grudki, guzki oraz plamki, które z czasem mogą ulegać owrzodzeniom. Zmiany mogą pojawić się także na różnych narządach lub w układzie pokarmowym.

Rak skóry Pageta

Jest rzadko występującym nowotworem śródnaskórkowym. Zmiany spowodowane jego obecnością pojawiają się na skórze narządów płciowych, przybierając postać plam rumieniowych. Zmiany te mogą powodować pieczenie i swędzenie, czasem może się z nich sączyć krew lub wydzielina.

Rak skóry — czynniki ryzyka

Istnieje wiele czynników, które mogą powodować zwiększenie ryzyka rozwoju raka skóry:

Czynniki osobnicze

  • fototyp skóry — najbardziej narażone na rozwój raka skóry są osoby o włosach blond lub rudych, posiadające wiele piegów i niebieskie oczy;
  • typ barwnika — istnieją dwa typy barwnika: eumelanina (barwnik brązowoczarny, u osób o ciemnej karnacji, ciemnych włosach i oczach) zmniejszający wrażliwość skóry na działanie promini słonecznych, oraz feomelanina (barwnik żółtoczerwonobrązowy)  sprzyjający rozwojowi nowotworów skóry. Duża przewaga feomelaniny nad eumelaniną zwiększa ryzyko zachorowania;
  • wiek — rak skóry częściej występuje u osób w starszym wieku;
  • stan immunologiczny — osoby poddawane immunosupresji częściej zapadają na nowotwory skóry.
Rak skóry - typy, objawy, leczenie, rokowania

Fot. iStock/Rak skóry

Do innych czynników zaliczamy:

  • ekspozycja skóry na promieniowanie ultrafioletowe;
  • zakażenie wirusem HPV (wirus brodawczaka ludzkiego);
  • narażenie na styczność z arsenem, smołą pogazową, środkami ochrony roślin, itp.
  • narażenie na promieniowanie jonizujące
  • urazy skóry, przewlekłe procesy zapalne, blizny.

Rak skóry — objawy 

Raki skóry powodują charakterystyczne zmiany na skórze, które najczęściej trudno jest przeoczyć. Szczegóły zależą od konkretnego typu nowotworu.

Rak podstawnokomórkowy daje objawy, które na początku nie są oczywiste. Może pojawić się niewielkie zgrubienie z poszerzeniem naczyń krwionośnych, lub powoli rosnący guzek barwy porcelanowej, który może być pokryty strupem, krwawić i nie goić się np. po goleniu.

Rak kolczystokomórkowy rozwija się powoli jako pojedynczy guz lub owrzodzenie o nacieczonej podstawie i wyniosłych brzegach. Może również wyglądem przypominać bliznę. Zaawansowany rak kolczystokomórkowy daje objawy takie jak owrzodzenie i krwawienie. Mogą pojawić się także przerzuty w węzłach chłonnych sąsiadujących z rakiem skóry.

Czerniak ma cechy, które pozwalają go odróżnić od zdrowej skóry:

  • asymetria – np. znamię „wylewające” się na jedną stronę,
  • poszarpane brzegi, nierównomierne, posiadające zgrubienia,
  • czerwony, czarny, niejednolity kolor,
  • rozmiar powyżej 6 mm,
  • charakteryzuje się także postępującymi zmiana znamienia.

W razie pojawienia się wszelkich niepokojących zmian na skórze należy się skonsultować z lekarzem dermatologiem. Na podstawie obrazu klinicznego oraz badania histopatologicznego specjalista określi typ i stopień zaawansowania choroby.

Rak skóry - typy, objawy, leczenie, rokowania

Fot. iStock/Rak skóry

Leczenie raka skóry i rokowania

Leczenie raków skóry zazwyczaj polega na wycięciu guza z marginesem tkanek zdrowych. W zależności od typu nowotworu i zaawansowania choroby możliwe jest zastosowanie różnych metod leczenia. U osób, które nie mogą być poddane leczeniu chirurgicznemu lub kriochirurgicznemu, zaleca się innego rodzaju metody: radioterapię, terapię fotodynamiczną, zastosowanie lasera CO2 (w przypadku guzków do 5 mm średnicy), odpowiednie maści i wstrzyknięcia.

Rokowania przy leczeniu raka skóry są różne i zależne od wielu czynników, dlatego każdy przypadek należy traktować indywidualnie. Rak podstawnokomórkowy, który zazwyczaj nie daje przerzutów, możliwy jest do wyleczenia w ponad 95% przypadków, natomiast w przypadku raka kolczystokomórkowego sytuacja jest bardziej złożona. Zaawansowany rak podstawnokomórkowy z przerzutami do okolicznych węzłów chłonnych pozwala na 5-letnie przeżycie u 20-25% chorych, natomiast zaawansowany czerniak ma złe rokowania dla pacjentów.


źródło: www.akademiaczerniaka.pl, zwrotnikraka.pl,www.mp.pl 

Choroby Zdrowie

Czego pragną mężczyzni w związkach. Wcale nie chodzi o gwiazdkę z nieba

Anna Frydrychewicz
Anna Frydrychewicz
9 lutego 2021
„Nie komplikuj, ciesz się, ufaj". Czego mężczyzna może nauczyć o miłości kobietę
Fot. Pexels / freestocks / CC0 Public Domain
 

Pamiętacie taki film, w którym Mel Gibson pod wpływem uderzenia piorunem zaczyna słyszeć myśli kobiet? Dzięki temu staje się idealnym partnerem, przyjacielem, kochankiem… Gdybyśmy mogły posłuchać przez chwilę myśli bliskich nam mężczyzn, czy dowiedziałybyśmy czego pragną? Są rzeczy oczywiste, które jednak wcale nie przychodzą nam tak łatwo do głowy, choć tak wiele od nich zależy…

Czego pragną nasi partnerzy

Akceptacji

Nikt nie lubi być stale krytykowany, zmieniany, poprawiany… Zakochując się, wiążąc z bliską osobą musimy mieć świadomość, że ma ona mnóstwo cudownych cech, ale i słabości. Jeśli kochasz, akceptuj i pokaż, że akceptujesz. Warto skupić się na sobie, na własnych niedoskonałościach, na tym jak być lepszą osobą. Bez akceptacji nie ma dobrego związku.

Jasnej sytuacji

To nie jest tylko męskie marzenie. Znam wiele kobiet, które cierpią, bo nie mogą ze swoim partnerem dojść do porozumienia z tego właśnie powodu: nie wiedzą, co on naprawdę myśli i czuje, nie ma tu jasności, jedynie niedomówienia. Bądźmy konkretni w swoich pragnieniach i oczekiwaniach. Jeśli uważamy, że jest za wcześnie na poważniejsze kroki w związku – powiedzmy o tym. Nie ukrywajmy naszych lęków, nie udawajmy, że czujemy się komfortowo w jakiejś sytuacji, gdy nie jest to prawdą. Najgorszy jest brak szczerości – również wobec samego siebie.

Komunikacji

Rozmowa, aktywne słuchanie, szczere zainteresowanie partnerem – bez tego związek się nie rozwija. Bez tego powstają nieporozumienia, domysły, frustracja. Dobra komunikacja zapewnia prawidłową atmosferę w relacji.

Zaufania

Większość rzeczy, o które go podejrzewasz dzieje się jedynie w twojej głowie… Problem z zaufaniem potrafi skutecznie zniszczyć najpiękniejszą miłość.

Przestrzeni

Ona jest potrzebna obu stronom. Daje dużo więcej niż nieustanne patrzenie sobie w oczy. Z perspektywy widać więcej, także własne błędy. Oddalanie się daje możliwość powrotów, tęsknoty, ciekawości siebie. I nawyk dbania o siebie wzajemnie.

Żebyś była szczęśliwa

Kochający partner nie pragnie niczego więcej niż tego, żebyś była szczęśliwa. Nie umęczona, wiecznie zdenerwowana i psiocząca pod nosem. Od początku relacji dziel się z ukochaną osobą obowiązkami. Dziel się tym, co dobre i złe. Pozwól sobie pomagać. Nie zamykaj się w sobie, nie rezygnuj ze swoich pasji, jeśli naprawdę nie jest to konieczne. Nie rezygnuj z siebie. Związek ma sprawiać, że jest nam jeszcze lepiej, łatwiej, a nie jeszcze trudniej i ciężej… Nie rezygnuj z siebie.


Choroby Zdrowie

Rak piersi – objawy, które mogą świadczyć o niebezpieczeństwie

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
9 lutego 2021
Rak piersi objawy - jak rozpoznać? Samobadanie piersi
Fot. iStock

Rak piersi daje różne objawy, które zawsze powinny być sygnałem do szybkiej konsultacji z lekarzem. Ten najczęściej występujący nowotwór u kobiet nadal odbiera wielu z nich życie. W jego przypadku świadomość zagrożenia oraz wczesna diagnostyka ratuje życie, bo im szybsza diagnoza i podjęte leczenie, tym większe szanse na zdrowie. Warto wiedzieć, jakie objawy daje rak piersi oraz w jaki sposób przeprowadzić samobadanie, by w porę wykryć niebezpieczeństwo.

Mimo że rak piersi jest nowotworem kojarzonym z kobietami, może rozwinąć się także u mężczyzn. Ta stanowiąca poważne zagrożenie dla życia choroba może rozwijać się powoli, lub postępować szybko, w ciągu kilku miesięcy zabierając zdrowie. Rak piersi jest najczęściej diagnozowanym nowotworem u kobiet, w dodatku pod względem ilości zgonów wśród nowotworów złośliwych, znajduje się wysoko na niechlubnej liście.

Fot. iStock/Rak piersi objawy

Rak piersi zazwyczaj diagnozowany jest u kobiet pomiędzy 55-65 rokiem życia. Nie oznacza to jednak, że kobiety młodsze i starsze nie muszą się go obawiać. Według statystyk jedna na osiem kobiet w ciągu swojego życia zachoruje na raka piersi. Każda z nas powinna wiedzieć, jakie objawy może dawać rak piersi i jak przeprowadzić samobadanie, by wyłapać pojawiające się nieprawidłowości.

Rak piersi — objawy

Rak piersi daje objawy charakterystyczne, choć nie wszystkie muszą się pojawić. Umiejętność odróżnienia ich od stanu normalnego jest kluczowe dla otrzymania szybkiej pomocy lekarskiej. Na początku choroby rak piersi przebiega bezobjawowo i zazwyczaj jest rozpoznawany  pod dotykiem, jako twardy guzek w piersi, co już powinno skłonić kobietę do działania. To jest o tyle ważne, że rak piersi, jako nowotwór złośliwy, może dawać przerzuty do węzłów chłonnych i odległych narządów. Rozsianie nowotworu komplikuje leczenie i zmniejsza szansę kobiety na zdrowie. Choroba przede wszystkim daje o sobie znać w obrębie zaatakowanej piersi, która może zmienić swój wygląd.

Objawy, jakie daje rak piersi, to m.in.:

  • guzek wyczuwalny pod palcami w piersi. Najczęściej pojawia się w górnej bocznej części piersi (ok. 35% przypadków), najrzadziej w dolnej przyśrodkowej części (około 5% przypadków);
  • zmiana wielkości, kształtu, obrysu i napięcia skóry piersi;
  • wciągnięcie skóry piersi i zmiany w obrębie skóry piersi lub skóry brodawki: wgłębienia w skórze, objaw skórki pomarańczy; zaczerwienienia;
  • obrzęk fragmentu lub całej piersi;
  • ból w piersi bez wyraźnych przyczyn;
  • wciągnięcie brodawki sutkowej, pojawiające się nagle;
  • skierowanie brodawki w innym kierunku niż zwykle;
  • wyciek z brodawki sutkowej, szczególnie krwisty;
  • poszerzenie żył skóry piersi;
  • powiększenie węzłów chłonnych w dole pachowym — pojawia się po tej samej stronie co guz;
  • owrzodzenie i martwica skóry piersi.
Rak piersi objawy - jak rozpoznać? Samobadanie piersi

Fot. iStock/Rak piersi objawy

Rak piersi — objawy przerzutów

W przypadku zaawansowanej choroby z przerzutami mogą pojawiać się także inne objawy, które daje rak piersi. U części chorych kobiet zauważono następujące zmiany:

  • obrzęk chłonny ręki — wynika z zaawansowania choroby i obecności przerzutów w węzłach chłonnych w okolicach obojczyków;
  • bóle kostne — mogą świadczyć o przerzutach raka do kości;
  • silne bóle i zawroty głowy — mogą być objawem przerzutów raka do mózgu;
  • bóle brzucha mogą świadczyć o przerzutach do wątroby;
  • brak apetytu, gwałtowna utrata masy ciała;
  • przewlekłe zmęczenie.

Rak piersi — objawy a samobadanie

Samobadanie piersi jest niezwykle ważnym działaniem, które pozwala na wczesnym etapie wykryć nieprawidłowości. Wielu kobietom udało się wyczuć bardzo małe guzki, znajdujące się w I stadium rozwoju, więc poświęcenie na to kilku minut raz w miesiącu może uratować życie. Ważne jest, by badanie przeprowadzać regularnie, co miesiąc, nie czekając, aż rak piersi da objawy. Aby samobadanie było miarodajne, warto przeprowadzać je w tym samym terminie, najlepiej po miesiączce, między 6. a 9. dniem cyklu, gdy piersi nie są aż tak wrażliwe i łatwiej wyczuć zmiany.

Rak piersi objawy - jak rozpoznać? Samobadanie piersi

Fot. iStock/Rak piersi objawy

Samobadanie piersi krok po kroku:

  1. Stań przed lustrem, unieś obie ręce do góry i sprawdź, czy nie widzisz zmian w wyglądzie piersi;
  2. Oprzyj ręce na biodrach, naciśnij rękoma na tułów, napnij klatkę piersiową i przyjrzyj się swoim piersiom w tej pozycji.
  3. Ściśnij brodawki i zaobserwuj, czy nie ma wycieku wydzieliny. W tym przypadku na skutek ściśnięcia może pojawić się niewielka ilość płynu, który znajduje się w przewodach mlekowych. Natomiast płyn nie może sączyć się sam.
  4. Lewą rękę połóż z tyłu głowy, a prawą na lewej piersi, rozpłaszczając pierś. Palcami (wskazującym, środkowym i serdecznym) naciskaj na skórę i zataczaj na piersi niewielkie kręgi. Zacznij od obojczyka i prowadź palce wokół piersi po najszerszym jej obwodzie, kierując się do brodawki. Najpierw uciśnij lekko, a następnie, w tym samym miejscu piersi zwiększ ucisk.
  5. Pod pachą sprawdź, czy węzły chłonne nie mają żadnych grudek, nie są powiększone.
  6. Czynności powtórz na drugiej piersi.

W samobadaniu ważne jest, by nie pominąć żadnego fragmentu piersi. Aby ułatwić ruch dłoni, badanie można przeprowadzić pod prysznicem, mydląc wcześniej pierś. Wszystko, co niepokoi, powinno zostać skonsultowane z lekarzem. U około 15% – 25% kobiet, u których rozwija się nowotwór, guz może nie być wyczuwalny, dlatego tak ważne jest regularne wykonywanie badań profilaktycznych, takich jak USG piersi, czy badanie mammograficzne.

Na szczęście nie każda zmiana pojawiająca się w piersi musi być nowotworem złośliwym, ale to już jest w stanie stwierdzić wyłącznie specjalista.


źródło: www.onkonet.pl,onkologia.org.pl,zwrotnikraka.pl

 


Zobacz także

Światowy Dzień Cukrzycy 2016

Dzień #12. Zadbaj o siebie naprawdę. #SlimemGO

Ludzie o różnych typach osobowości narażeni są na inne choroby. Sprawdź, którym typem ty jesteś i na co powinnaś uważać