Zdrowie

Obrażenia po wybuchu petardy – jak udzielić pierwszej pomocy? Ekspert radzi

Redakcja
Redakcja
30 grudnia 2020
Fot. iStock
 

Czas sylwestrowej zabawy kojarzy się z widowiskowymi pokazami pirotechnicznymi. I chociaż coraz więcej miast włącza się w akcję #NieStrzelam, fajerwerki nadal cieszą się dużą popularnością. Niestety – petardy bez odpowiednich atestów i oznaczeń klasy bezpieczeństwa, w połączeniu z alkoholem i brawurą, to bardzo ryzykowna kombinacja, która może skończyć się nieszczęśliwym wypadkiem. Takie obrażenia niejednokrotnie wymagają interwencji medycznej i wizyty na SOR-ze. W tej sytuacji najważniejsza jest szybka reakcja. Sprawdź, czy wiesz, jak prawidłowo udzielić pierwszej pomocy osobie, która doznała urazu na skutek wybuchu petardy.

Noc z 31 grudnia na 1 stycznia to dla policji, straży pożarnej i medyków bardzo intensywny czas. W ubiegłym roku, w samej Warszawie, z 46 pożarów, aż 33 spowodowane były przez materiały pirotechniczne. Również szpitalne oddziały ratunkowe miały ręce pełne roboty – oparzenia, rany szarpane, urazy mechaniczne, amputacje urazowe, tymczasowe bądź trwałe uszkodzenia wzroku lub słuchu. Jaki scenariusz czeka nas w tym roku?

Zacznijmy od tego, że kluczową kwestią jest ścisłe i bezwzględne stosowanie się do instrukcji obsługi artykułów pirotechnicznych oraz – co najważniejsze – niedopuszczenie do ich użycia i odpalania przez dzieci. Nawet, jeśli przestrzegamy wszystkich zasad bezpieczeństwa, pamiętajmy, że mimo wszystko zawsze istnieje ryzyko niekontrolowanego wybuchu. Dowiedz się, jak reagować w takich sytuacjach.

Fot. iStock

Oparzenia

Należą do najczęstszych obrażeń na skutek wybuchu materiału pirotechnicznego. W tym przypadku jest to uszkodzenie skóry lub głębiej umiejscowionych tkanek i narządów na skutek działania ciepła. Oparzenia spowodowane petardami dotyczą zwykle twarzy, kończyn lub klatki piersiowej. Lek. Mariusz Pacałowski, Dyrektor Merytoryczny Akademii Ratownictwa LUX MED, wyjaśnia schemat postępowania w sytuacji, gdy jesteśmy świadkami takiego wypadku.

Jeśli podczas wybuchu zapaliło się ubranie poszkodowanego, należy je jak najszybciej ugasić. W tym celu można użyć koca, polać materiał zimną wodą, a nawet przewrócić poszkodowanego na ziemię i turlać. Ważne – nie gasimy ubrań gaśnicą! Następnie upewniamy się, że miejsce jest już bezpieczne i że nie grozi nam żadne niebezpieczeństwo. Osobę poszkodowaną izolujemy od miejsca, w którym nastąpił wybuch. Nie wiemy przecież, czy uszkodzone fajerwerki lub petardy nie wybuchną ponownie. Pamiętamy jednocześnie o zachowaniu środków ochrony w kontekście COVID-19, czyli: zakładamy maseczkę lub przyłbicę oraz rękawiczki. Tak zabezpieczeni, przystępujemy do oceny obrażeń. Jeśli wydają się lekkie, oparzony obszar chłodzimy zimną, ale nie lodowatą wodą. Jeżeli natomiast petarda np. wybuchła w dłoniach, mamy do czynienia z silnym oparzeniem i obrażeniami mechanicznymi – taką ranę należy wówczas zabezpieczyć jałową gazą. W sytuacji rozległych, poważnych obrażeń, nie polewamy uszkodzonych miejsc wodą. Pamiętajmy o tym, że jeśli ubranie przywarło i przykleiło się do ciała poszkodowanego, pod żadnym pozorem nie odrywamy go od rany, ponieważ może to spowodować jeszcze bardziej rozległe uszkodzenia w obrębie poparzonego obszaru. Upewnijmy się dodatkowo, że usunęliśmy z nadgarstków i palców dłoni wszelką biżuterię: pierścionki, bransoletki czy zegarki. Gdy pojawi się obrzęk tkanek, zadziałają one jak opaska uciskowa i mogą spowodować martwicę palca. Oparzone miejsca chłodzimy zimną (ale nie lodowatą!) wodą przez około 10 minut. Poszkodowanemu nie należy podawać nic doustnie (jedzenie, picie, środki przeciwbólowe). Jeśli oparzenia są rozległe, nie zostawiamy go samego do przyjazdu służb ratunkowych.

Co zrobić, gdy petarda spowodowała uraz mechaniczny?

Rany szarpane i amputacje urazowe

W wyniku uszkodzonych fajerwerków czy nieumiejętnego używania materiałów pirotechnicznych, może dojść do niebezpiecznych urazów w postaci ran szarpanych lub amputacji urazowych. Jak należy postępować w takiej sytuacji?

Jeżeli petarda naderwała lub urwała palec lub całą dłoń, niezwłocznie należy zadzwonić pod numer 999 lub 112 i wezwać Zespół Ratownictwa Medycznego. Amputowaną część ciała zabezpieczamy jałową gazą lub czystą ściereczką i umieszczamy ją w foliowym woreczku, który umieszczamy w drugim foliowym worku zawierającym wodę z lodem (nie sam lód). Uszkodzoną część ciała poszkodowanego należy unieść powyżej jego serca i próbować zahamować krwotok, zabezpieczając ją kilkoma warstwami jałowej gazy. Na zwykłą ranę szarpaną i intensywnie krwawiącą stosujemy opatrunek uciskowy, natomiast w przypadku amputacji kończyn na poziomach wyższych niż palec (dłoń, przedramię, ramię, stopa, podudzie, udo) zakładamy opaskę uciskową w przypadku utrzymującego się krwotoku pomimo zastosowania opatrunku uciskowego. .  Ważne, aby zapamiętać godzinę założenia opaski i podać ją później ratownikom medycznym. Jeżeli wybuch spowodował oparzenie oczu, niezwłocznie należy przepłukiwać  je fizjologicznym roztworem NaCl a w razie jego braku czystą zimną wodą. W obu tych przypadkach kluczowe znaczenie ma szybkie udzielenie fachowej pomocy lekarskiej. – mówi lek. Mariusz Pacałowski, Dyrektor Merytoryczny Akademii Ratownictwa LUX MED.

Fot. iStock

Aby sylwestrowa noc nie zakończyła się wizytą na SOR-ze, zadbajmy o bezpieczeństwo własne i innych. Planując pokaz fajerwerków, przed ich zakupem upewnijmy się, że opakowanie jest nienaruszone i nie nosi śladów uszkodzeń mechanicznych. Sprawdźmy ponadto, czy posiadają one wszelkie niezbędne atesty, wskazanie producenta oraz instrukcję w języku polskim. Petardy kupujmy zawsze od sprawdzonych i zaufanych sprzedawców. Pamiętajmy także o tym, że w Polsce obowiązuje bezwzględny zakaz sprzedaży materiałów pirotechnicznych dzieciom i młodzieży poniżej 18. roku życia. Zgodnie z prawem, fajerwerki i petardy mogą być odpalane wyłącznie przez osoby dorosłe.


Artykuł gościnny


Zdrowie

40 rzeczy, za które zapominamy być wdzięczni. Nie zapomniałeś o czymś ważnym?

Redakcja
Redakcja
30 grudnia 2020
Fot. iStock/svetikd
 

Przecież to oczywiste. Otwierasz oczy i cieszysz się tym, że za chwilę zanurzysz się w aromacie ciepłej, pachnącej kawy. To twój moment i jesteś za niego wdzięczna. A tak, z ręką na sercu: ile takich momentów potrafisz docenić, a ile bierzesz za pewnik? Warto czasem usiąść i zrobić sobie bardzo osobisty bilans – zastanowić się, jak wiele szczęścia mamy w życiu, za jak wiele możemy być wdzięczni, ale o tym… zapominamy.

40 rzeczy, za które powinniśmy być wdzięczni, ale o tym zapominamy

1. Cichy, spokojny poranek.
2. Uścisk, pocałunek, ciepły gest kogoś, kogo kochasz.
3. Łyk dobrej kawy lub herbaty.
4. Przeczytanie kilku stron jednej z tych dobrych książek, do których się z przyjemnością wraca.
5. Samodzielna nauka nowej umiejętności.
6. Uczucie pieczenia w mięśniach, po długim spacerze lub innym wysiłku fizycznym.
7. Śmiech dziecka.
8. Ktoś wyjątkowy, kto pragnie twojej uwagi.
9. Możliwość przebywania z prawdziwym przyjacielem, wygodnie w ciszy.
10. Chwila zadumy i uśmiechu przy starych, rodzinnych zdjęciach.
11. Chwila tuż po zamknięciu za kimś drzwi wejściowych, gdy nagle masz cały dom dla siebie.
12. Chodzenie po domu i podziwianie go zaraz po zakończeniu sprzątania ;).
13. Zapach domowego posiłku.
14. Smak landrynki w ustach. Albo ulubione czekolady.
15. Słuchanie piosenki, która Cię porusza.
16. Kontakt wzrokowy z kimś z drugiego końca pomieszczenia, kiedy oboje automatycznie się do siebie uśmiechacie.
17. Prowadzenie interesującej rozmowy z nieznajomym.
18. Dowiedzenie się, że inni mają ten sam problem, co Ty i świadomość, że nie jesteś sam.
19. Satysfakcjonujące uczucie właściwego postępowania.
20. Pogodna noc z widocznymi na niebie gwiazdami.
21. Pierwsze oznaki chłodnej bryzy pod koniec upalnego lata.
22. Trzeszczący dźwięk ognia w kominku w chłodną, zimową noc. Albo ciepło kaloryfera.
23. Moment, kiedy szybko wstajesz, aby rano skorzystać z toalety, a następnie wsuwasz się pod kołdrę w to samo ciepłe i przytulne miejsce.
24. Dzielenie się parasolem z kimś innym.
25. Spokój zaraz po silnej burzy lub śnieżycy.
26. Chodzenie boso po trawie.
27. Słuchanie wiatru dącego w drzewa.
28. Kiedy ruch na ulicach jest mały i do domu dotrzesz szybciej niż zwykle.
29. Uświadomienie sobie, że jesteś w najszybciej poruszającej się kolejce do kasy w hipermarkecie.
30. Kiedy małe dziecko przybija ci piątkę.
31. Kiedy przypadkiem odkrywasz zabytkową, romantyczną uliczkę.
32. Gdy nieznajomy proponuje zrobienie zdjęcia Tobie i Twoim znajomym, abyście mogli być razem na zdjęciu.
33. Radość z oglądania swojego własnego zdjęcia.
34. Gdy wideo online jest odtwarzane bez uprzedniego oglądania reklamy.
35. Osiągnięcie kamienia milowego, nad którym stopniowo i pilnie pracowałeś. 
36. Umiejętność przekazania komuś prawdzie dobrych wiadomości.
37. Świadomość, gdzieś w głębi duszy, że odmieniłeś czyjeś życie.
38.Słodko-gorzkie uczucie po przeczytaniu naprawdę dobrej książki.
39.Spanie obok kogoś, kogo naprawdę kochasz.
40. Zasypianie, gdy tylko się położysz.


Zdrowie

Gulasz z kurczaka – klasyczny, z warzywami, z pieczarkami i w wersji fit. Jak go przygotować?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
30 grudnia 2020
Gulasz z kurczaka - klasyczny, z warzywami, z pieczarkami i w wersji fit
Fot. iStock

Gulasz z kurczaka to propozycja obiadu dla osób, które lubią delikatne w smaku mięso. Podany do ziemniaków, klusek czy kaszy, gulasz jest sycącym i rozgrzewającym daniem. Można go przygotować w wielu wariantach — do przepisów cieszących się największym powodzeniem należy gulasz z kurczaka z warzywami, z pieczarkami i w wersji fit.

Na taki gulasz chętnie skuszą się nie tylko miłośnicy delikatnego kurczaka, ale także dzieci, dla których często drób jest jedynym akceptowanym rodzajem mięsa. Przepis na gulasz z drobiu cieszy się popularnością wśród osób, które dbają o linię, ponieważ kurczak jest lżejszym i mniej kalorycznym mięsem, szczególnie w porównaniu do wieprzowiny, która pojawia się w wielu przepisach.

Gulasz z kurczaka — jakie mięso wykorzystać?

Oczywiście powinno być to mięso z kurczaka, najlepiej z jego piersi, która jest najdelikatniejszą częścią i nie wymaga specjalnej obróbki, poza oczyszczenia z błonek i ewentualnych kostek lub chrząstek. Jeśli zawiera skórkę, warto ją usunąć, ponieważ to właśnie pod skórką ukrywa się największa ilość tłuszczu w kurczaku. Usuniecie skórki jest konieczne, jeśli gulasz z kurczaka z założenia ma być dietetycznym daniem.

Aby gulasz był smaczniejszy, przed smażeniem pokrój mięso w równą kostkę, skrop niewielką ilością oleju lub oliwy, posyp odpowiednimi przyprawami, dobrze wymieszaj i odstaw na około pół godziny do lodówki. Marynowanie mięsa nie jest konieczne, ale zdecydowanie poprawi jego smak i kruchość. Warto przy tym wspomnieć, że mięso z kurczaka jest lekkostrawne, zawiera sporo białka i niewiele tłuszczu. Dostarcza do organizmu także nienasycone kwasy tłuszczowe, witaminy z grupy B, cynk, magnez, oraz potas.

Gulasz z kurczaka — przepis 

Gulasz z kurczaka - klasyczny, z warzywami, z pieczarkami i w wersji fit

Fot. iStock/gulasz z kurczaka

Gulasz z kurczaka — składniki:

  • 500 g filetów drobiowych
  • cebula
  • 1 szklanka rosołu lub bulionu z kostki
  • 1/2 szklanki śmietanki 30%
  • przyprawa do kurczaka
  • sól
  • pieprz
  • natka pietruszki
  • olej do smażenia
  • ew. 1 czubata łyżka mąki pszennej

Przygotowanie: 

  1. Mięso pokrój w kostkę, oprósz przyprawą do kurczaka (możesz dodać nieco oleju lub oliwy), zamieszaj i odstaw do lodówki co najmniej na 0,5 godziny.
  2. W garnku rozgrzej olej, wrzuć obraną i pokrojoną na cebulę, podsmaż ją przez chwilę. Dorzuć mięso i smaż, aż zacznie się rumienić, następnie zalej rosołem. Duś do miękkości.
  3. Kiedy mięso będzie miękkie, a sos zredukowany, dolej śmietankę i duś jeszcze na małym ogniu ok. 5 minut. Jeśli gulasz jest za rzadki, zagęść go mąką rozprowadzoną w niewielkiej ilości wody. Jeśli trzeba, dopraw solą i pieprzem. Przed podaniem posyp go pokrojoną drobno natką pietruszki.

Gulasz z kurczaka z warzywami — przepis 

Gulasz z kurczaka - klasyczny, z warzywami, z pieczarkami i w wersji fit

Fot. iStock

Gulasz z kurczaka z warzywami — składniki:

  • 1 podwójny filet z kurczaka
  • mała cukinia
  • 200 g dyni bez skóry i nasion
  • duża cebula
  • pół czerwonej papryki
  • pół żółtej papryki
  • 5 pieczarek
  • 2 ząbki czosnku
  • ok. 2 szklanki bulionu
  • 2 łyżki koncentratu pomidorowego
  • sól
  • pieprz
  • curry
  • szczypta ostrej papryki w proszku
  • ½ pęczka natki pietruszki
  • olej do smażenia
  • ew. śmietana do zabielenia

Przygotowanie:

  1. Mięso umyj, osusz i pokrój na równe kawałki. Przypraw solą, curry, ostrą papryką, jeśli masz czas, odstaw do lodówki na co najmniej 30 minut. Mięso usmaż na rozgrzanym oleju i odłóż na talerz.
  2. Na tłuszczu po smażeniu mięsa przesmaż czosnek i cebulę, następnie dodaj pokrojoną w kostkę dynię, cukinię i papryki. Podlej nieco bulionem (reszta musi zostać na później) i duś do miękkości dyni około 10-15 min.
  3. Na drugiej patelni podsmaż pieczarki.
  4. Gdy dynia zmięknie, dodaj do niej podsmażone pieczarki i mięso, zalej pozostałym bulionem, przypraw do smaku, i duś pod przykryciem ok. 10 minut. Gotowy gulasz z kurczaka podawaj posypany drobno pokrojoną natką pietruszki.

Gulasz z kurczaka z pieczarkami — przepis 

Gulasz z kurczaka - klasyczny, z warzywami, z pieczarkami i w wersji fit

Fot. iStock

Gulasz z kurczaka z pieczarkami — składniki:

  • 250 g mięsa z piersi kurczaka
  • 250 g pieczarek
  • 1 duża cebula
  • 3-4 ząbki czosnku
  • 1 szklanka wody lub bulionu
  • szklanka przecieru pomidorowego lub koncentrat do smaku
  • sól
  • pieprz
  • 1 łyżeczka papryki ostrej
  • 1 łyżeczka papryki słodkiej
  • szczypta majeranku
  • olej do smażenia

Przygotowanie:

  1. Mięso oczyść, pokrój w kostkę, oprósz papryką słodką i ostrą (możesz dodać nieco oleju lub oliwy), zamieszaj i odstaw do lodówki co najmniej na 0,5 godziny.
  2. Na patelni rozgrzej olej, wrzuć kurczaka i smaż na złoto. Dorzuć pokrojoną w kostkę cebulę i przeciśnięty przez praskę czosnek, smaż razem minutę i zawartość patelni przełóż do garnka o grubym dnie. Podlej mięso i warzywa wodą i dodaj przecier, pokrojone pieczarki i przyprawy. Duś pod przykryciem ok. 10 minut.

Gulasz z kurczaka fit — przepis 

Gulasz z kurczaka - klasyczny, z warzywami, z pieczarkami i w wersji fit

Fot. iStock

Gulasz z kurczaka fit — składniki:

  • 1 podwójny filet z kurczaka
  • mały brokuł lub pół dużego
  • duża marchewka
  • groszek konserwowy
  • 2-3 ząbki czosnku
  • przyprawa do kurczaka
  • papryka słodka w proszku
  • papryka ostra w proszku
  • sól
  • pieprz
  • odrobina oleju rzepakowego do smażenia

Przygotowanie:

  1. Kurczaka pokrój, przypraw przyprawą uniwersalną do kurczaka i obsmaż na minimalnej ilości oleju wraz z czosnkiem pokrojonym na plasterki.
  2. Brokuł umyj, oddziel różyczki i zblanszuj we wrzątku przez minutę, przelewając je na końcu zimną wodą. Przełóż do kurczaka.
  3. Marchew obierz i pokrój w wąskie plasterki, wrzuć do kurczaka, dodaj osączony groszek i duś wszystko do miękkości. Jeśli sos będzie za rzadki, odparuj go bez przykrywania pokrywką.

źródło: www.przyslijprzepis.pl, beszamel.se.pl 

Zobacz także

6 bardzo dziwnych nawyków, które wspierają twoje zdrowie

Rak, menopauza, lęk czy cukrzyca? Olej z konopi, jakiego nie znaliście do tej pory – nowe superfood

Zła dieta i brak ruchu może powodować zakwaszenie organizmu. Należy temu przeciwdziałać, zanim wystąpią przykre, zdrowotne kosnekwencje

Twoje zdrowie szwankuje? Sprawdź czy nie cierpisz z powodu zakwaszenia organizmu