Choroby Zdrowie

Rak jajnika – cichy zabójca. Te informacje powinna znać każda kobieta

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
16 lutego 2021
Rak jajnika - czynniki ryzyka, objawy, leczenie, rokowanie
Fot. iStock
 

Rak jajnika to podstępna choroba, która odbiera wielu kobietom szansę na zdrowie i życie. Choroba rozwija się po cichu, w dodatku szybko rozsiewa się dalej, co wpływa na złe rokowania w chwili jej wykrycia. Dlatego kobiety powinny mieć niezbędną wiedzę o tym, czym jest rak jajnika, jakie daje objawy i na czym polega profilaktyka w jego przypadku.

Rak jajnika — co to jest?

Jajniki są parzystymi narządami rozrodczymi kobiet, które za zadanie mają produkcję żeńskich hormonów płciowych (estrogeny, progesteron, androgeny i relaksynę), oraz komórek jajowych. Są one niezbędne do tego, by kobieta mogła zajść w ciążę i ją utrzymać. Od chwili wejścia w czas menopauzy, praca jajników jest sukcesywnie wygaszana. Jajniki zbudowane z różnego typu komórek (nabłonkowe, ziarniste, pęcherzykowe) i mogą chorować. Do jednej z najgroźniejszych chorób dotykających je jest rak.

Rak jajnika - czynniki ryzyka, objawy, leczenie, rokowanie

Fot. iStock/Rak jajnika

Rak jajnika, rozwijający się w jednym lub w obu jajnikach, nazywany jest „cichym zabójcą”. I dzieje się tak nie bez przyczyny. W Polsce, co roku, diagnozuje się ok. 3500 nowych przypadków raka jajnika. Można przy tym zaobserwować niewielki, ale stały wzrost zachorowań na tę chorobę. Najczęściej zapadają na niego kobiety pomiędzy 50. a 70. rokiem życia, ale chorować mogą także młodsze, szczególnie obciążone genetyczną skłonnością do tego nowotworu. Rak jajnika stanowi 5% wszystkich nowotworów złośliwych u kobiet i stanowi duży problem, ze względu na późną wykrywalność choroby oraz tendencję do rozsiewania jej. Jajniki znajdują się w jamie brzusznej, skąd komórki nowotworowe mogą swobodnie się rozsiewać, najczęściej zajmując jelita, wątrobę, śledzionę.

Rak jajnika — typy

Można wyróżnić dwa główne typy raka jajnika:

Typ I jest to typ lepiej rokujący, ale rozwijający się rzadziej i znacznie wolniej. Objawia się w postaci wyraźnych, łagodnych guzów jajnika, lub nowotworów o granicznej złośliwości, wykrywanych najczęściej w I i II stopniu zaawansowania.

Typ II — występuje najczęściej i jest typem złośliwym, źle rokującym. Szybko rozprzestrzenia się po jamie otrzewnowej, nie przybierając formy wyraźnego guza w jajniku. Najczęściej wykrywany jest dopiero w III i IV stopniu zaawansowania.

Rak jajnika może przybierać ponad 25 różnych postaci.

Rak jajnika — czynniki ryzyka

Do najpoważniejszych czynników, które mogą podnosić ryzyko rozwoju raka jajnika, należy nosicielstwo wadliwego genu BRCA1 lub BRCA2. Fakt posiadania takiego genu sprawia, że ryzyko zachorowania wzrasta aż dwudziestokrotnie. Jeśli w rodzinie występowały te mutacje lub sam rak, należy wykonać testy genetyczne w kierunku oceny obecności mutacji BRCA.

Do innych czynników ryzyka należą: niepłodność, duża masa ciała, dieta uboga w witaminy i błonnik. Z kolei na korzyść kobiety mogą działać czynniki obniżające to ryzyko. Mowa o dużej ilości ciąż i karmieniu piersią, czy stosowaniu antykoncepcji hormonalnej. W przypadku nosicielek wadliwego genu na obniżenie ryzyka wpływa resekcja jajników.

Rak jajnika - czynniki ryzyka, objawy, leczenie, rokowanie

Fot. iStock

Rak jajnika — objawy 

Na początku rozwoju choroby rak jajnika nie daje wyraźnych objawów. Dopiero z czasem pojawiają się niespecyficzne sygnały, że coś złego dzieje się w organizmie. Do najczęstszych objawów raka jajnika należą objawy, które można przypisać problemom trawiennym.

Rak jajnika — objawy: 

  • uczucie pełności w brzuchu;
  • odbijanie, niestrawność, nudności, wymioty, wzdęcia, brak łaknienia;
  • uczucie ciężkości w jamie brzusznej.

Z czasem pojawiają się poważniejsze objawy, sugerujące konieczność jak najszybszego kontaktu z lekarzem. Należą do nich:

  • wodobrzusze (powiększenie się obwodu brzucha, występuje u 30% chorych kobiet);
  • okresowo bolesne stosunki płciowe;
  • nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych;
  • uczucie parcia na mocz;
  • trudności w oddawaniu stolca.

Zazwyczaj objawy te można zauważyć, gdy nowotwór jest już zaawansowany i dochodzi do przerzutów.

Diagnostyka w przypadku podejrzenia raka jajnika

Niestety nie istnieją metody, które mogłyby wykryć raka jajnika jeszcze w bezobjawowej fazie rozwoju. Dlatego tak bardzo ważne są regularne wizyty kontrolne u lekarza ginekologa, który przeprowadzi badania fizykalne i ginekologiczne, oraz wykonywana USG przezpochwowe, pozwalające dostrzec ewentualne guzy. Lekarz diagnostykę może poszerzyć o takie uzupełniające badania jak:

  • ocenę stężenia markerów raka jajnika we krwi (CA-125 i HE-4),
  • tomografię komputerową;
  • rezonans magnetyczny;
  • laparoskopię i laparotomię zwiadowczą.
Rak jajnika - czynniki ryzyka, objawy, leczenie, rokowanie

Fot. iStock

Rak jajnika — leczenie i rokowania

Leczenie raka jajnika zależy od indywidualnej sytuacji pacjentki. W przypadku rozpoznania raka chirurdzy wycinają jajnik oraz przeprowadzają badanie histopatologiczne. Jeśli potwierdzi się diagnoza złośliwego raka jajnika, pacjentce usuwa się także macicę, drugi jajnik, węzły chłonne i widoczne ogniska choroby. Równie ważna jest chemioterapia, na którą rak jajnika jest wrażliwy. Radioterapia stosowana jest zazwyczaj w leczeniu paliatywnym, by ulżyć pacjentce w towarzyszących chorobie dolegliwościach.

Rokowanie, na jakie pozwala rak jajnika, zależy od stopnia jego zaawansowania. W I i II stadium choroby, gdy rak ograniczony jest jedynie  do miednicy mniejszej, pozwala wyleczyć 75% kobiet. W przypadku pacjentek zdiagnozowanych w III i IV stadium, ich szanse na przeżycie 5 lat wynoszą 30–50%.

Niestety w przypadku ¾ wyleczonych kobiet, rak jajnika nawraca. Najczęściej nawrót jest wieloogniskowy i obniża rokowania na ponowne wyzdrowienie chorej.


źródło: www.mp.pl ,zwrotnikraka.pl, ptgo.pl

Choroby Zdrowie

Rak jajnika objawy – na co zwracać uwagę, by zapobiec tragedii?

Żaklina Kańczucka
Żaklina Kańczucka
16 lutego 2021
Rak jajnika objawy - wczesne, późne, leczenie
Fot. iStock
 

Rak jajnika powoduje objawy zazwyczaj wtedy, gdy choroba się już rozwinęła. Wszelkie sygnały wysyłane przez organizm wcześniej, najczęściej są ignorowane lub mylone z innymi problemami zdrowotnymi. A im szybciej objawy, jakie daje rak jajnika, zostaną rozpoznane, tym szybciej zostanie wdrożone leczenie, a szanse na uratowanie zdrowia i życia wzrosną. Na co należy zwracać szczególną uwagę?

Rak jajnika — cichy zabójca

Na raka jajnika rocznie na świecie choruje ok. 225 000 kobiet, a umiera ok. 114 000. To zatrważające dane, tym bardziej że od wielu lat obserwuje się tendencję do zwiększania się ilości zachorowań. W Polsce rak jajnika jest szóstym co do częstości występowania nowotworem złośliwym u kobiet. Choroba najczęściej atakuje kobiety między 5.a 7. dekadą życia, choć nie jest powiedziane, ze młodsze nie zachorują. Według statystyk aż 15% zachorowań zdarza się kobietom poniżej 50 roku życia. Szczególnie na wcześniejsze zachorowania narażone są pacjentki noszące mutację genu BRCA1 lub BRCA2, zawierające genetyczną skłonność do występowania tego nowotworu.

Rak jajnika objawy - wczesne, późne, leczenie

Fot. iStock/Rak jajnika objawy

Wykrycie raka jajnika we wczesnej fazie jest o tyle trudne, że jego objawy są zazwyczaj słabe i nieczytelne dla kobiet. W ten sposób złośliwy nowotwór może rozwijać się w ukryciu aż do chwili, gdy wejdzie w stadium zaawansowane i da przerzuty do innych narządów. W tej najmniej pożądanej sytuacji często bywa już za późno na zdrożenie skutecznego leczenia. Profilaktyka i wczesne reagowanie na objawy, które może dawać rak jajnika są o tyle istotne, ponieważ ten rodzaj nowotworu szybko daje nawet odległe przerzuty. Najczęściej przerzuty pojawiają się w jelitach, wątrobie, oraz innych tkankach.

Rak jajnika — objawy wczesne i późne 

Najczęściej dolegliwości, które powoduje rak jajnika, utożsamiane są z błahymi problemami ze strony układu pokarmowego. Z tego powodu bywają one uważane za mało istotne i nie są konsultowane z lekarzem, a nawet sami lekarze mogą mieć problem z szybkim odnalezieniem ich rzeczywistego źródła. Symptomy, jakie może powodować rak jajnika we wczesnym etapie rozwoju, są nieoczywiste, ale trzeba być na nie wyczulonym.

Rak jajnika — pierwsze objawy, które można zauważyć: 

  • uczucie pełności w brzuchu;
  • odbijanie;
  • niestrawność;
  • nudności i wymioty;
  • wzdęcia;
  • brak łaknienia;
  • uczucie ciężkości w jamie brzusznej.
Rak jajnika objawy - wczesne, późne, leczenie

Fot. iStock/Rak jajnika objawy

Rak jajnika — objawy późniejsze:

Objawy bardziej wyraźne, dokuczliwe, zazwyczaj pojawiają się dopiero w czasie, gdy choroba jest już rozwinięta. Statystyki wskazują, że nawet 70% nowotworów jajnika zostaje wykrytych w III i IV stadium zaawansowania. Dopiero poważniejsze objawy wzbudzają prawdziwy niepokój i skłaniają do kontaktu z lekarzem. Należą do nich:

  • wodobrzusze — występuje powiększenie się obwodu brzucha nawet u 1/3 chorych kobiet. Dzieje się tak w sytuacji, gdy drobne guzki nowotworowe pokrywają w dużej ilości pokryją całą otrzewną, powodując zwykle nadmiar płynu surowiczego;
  • ból miednicy i brzucha;
  • okresowo bolesne stosunki płciowe,
  • nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych, które dotychczas się nie pojawiały;

W przypadku, gdy rak jajnika da przerzuty, mogą pojawić się inne objawy, dotyczące lokalizacji zajętej przez nowotwór. Rak jajnika może naciekać na sąsiednie narządy, jak i dawać przerzuty do narządów odległych. W takiej sytuacji może pojawić się m.in.:

  • uczucie parcia na mocz, częsta potrzeba oddawania moczu — jeśli doszło do się rozrostu guza i w konsekwencji jego ucisku na pęcherz;
  • trudności w oddawaniu stolca — w przypadku ucisku guza na jelito lub zajęcia go przez nowotwór;
  • nerwobóle okolicy kulszowej lub pachwinowej — w przypadku zajęcia splotu nerwowego
  • duszność i kaszel — w przypadku przerzutów raka do płuc;
  • powiększenie węzłów chłonnych;
  • nagła utrata masy ciała i wyniszczenie organizmu.

Fot. iStock

Rak jajnika — jak reagować na objawy?

Jeśli kobieta zauważy u siebie objawy, które może dawać rak jajnika, powinna bezzwłocznie udać się do lekarza ginekologa celem kontroli. W gabinecie lekarz, poza wywiadem i badaniem ginekologicznym, przeprowadzi także badanie USG przezpochwowe. W razie stwierdzenia niepokojących zmian lekarz może zalecić badania markerów Ca-125 i HE-4 we krwi, oraz dodatkowo USG całej jamy brzusznej, badanie tomografii komputerowej (TK). Pacjentki kierowane są na zabieg laparoskopii (dotarcie do jajnika przez małe nacięcia) lub laparotomii (klasyczna operacja), które pozwalają na usunięcie całego jajnika i poddanie pobranego materiału badaniu histopatologicznemu. W przypadku potwierdzenia raka jajnika chirurg usuwa macicę, pozostały jajnik, węzły chłonne, i widoczne ogniska choroby.

Po operacji pacjentki poddawane są chemioterapii, mającej na celu zniszczenie wszelkich komórek nowotworowych. Rak jajnika wykazuje wysoką wrażliwość na chemioterapię, ale efekt leczenia zależy od indywidualnej sytuacji każdej pacjentki. Po zakończeniu leczenia konieczne są regularne badania kontrolne, ponieważ  w ok. 3/4 przypadków, rak jajnika nawraca.

Aby uniknąć rozwoju choroby, lub działać od razu nie czekając na objawy, jakie daje rak jajnika, należy pamiętać o regularnych wizytach u ginekologa.


źródło:  www.mp.pl , ptgo.pl, zwrotnikraka.pl


Zobacz także

Grypa hiszpanka - przyczyny, objawy, śmiertelność

Grypa hiszpanka – choroba zakaźna, która zebrała krwawe żniwo. Skąd się wzięła ta choroba?

hashimoto niedoczynność tarczycy

Hashimoto. Choroba która dotyka całe ciało i towarzyszy do końca życia

10 drobnostek, które sprawią, że zaczniesz jeść mniejsze porcje i zrezygnujesz z podjadania

9 drobnostek, które sprawią, że zaczniesz jeść mniejsze porcje i zrezygnujesz z podjadania